Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/224 Esas
KARAR NO : 2025/36

DAVA :Marka Hakkına Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Önlenmesi &Markan;ın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 10/10/2022
KARAR TARİHİ : 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesi&markan;ın hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı adına tescilli "..." markaları bulunduğunu, davalının iş mahsulü ürünlerde, ... ürün ambalajlarının kullanımında davacının üzerinde telif hukuku ile korunan hakları bulunması nedeniyle ayrıca davalının haksız rekabete neden olan eylemlerde bulunduğunu, davacının marka hakkına tecavüz eylemini gerçekleştirdiğini, davalının Türk patent tarafından marka başvuruları reddedilmesine rağmen, söz konusu markaları ürünlerinde kullanmaya devam ederek kötüniyetli hareket ettiğini, HMK m. 389-390, 556 Sayılı SMK m. 159 ve TTK m.6I uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davacının "..." markalarından, iş mahsulü ve ... ürün ambalajlarından doğan haklarına karşı gerçekleştirilen marka tecavüzü ve haksız rekabet durumunun tespiti, önlenmesi, durdurulması ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davalılardan ... adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli ... sayılı (...) markalarının tescil edildiği biçimde değil davacının "..." markalarının ihlali sonucunu doğuracak biçimde kullanıldığını dolayısıyla anılan markaların kötüniyetli tescil edildiğinden hükümsüzlüğüne karar verilmesini ve bu markaların dava sonuçlanıncaya kadar üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... markasının Nestle grup şirketlerince ticarileştirilen takviye edilmiş süt tozu ile ilişkili kullanılmakta olduğunu, davacı ...' nin, kurum nezdinde de huzurdaki davaya dayanak 05 ve 29. sınıflardaki ürünleri kapsayan ... sayılı (...) marka tescilinin sahibi olduğunu, davacının bilhassa Orta Doğu ülkelerinde tanınmış olan davaya dayanak ... markası da dahil olmak üzere ..., ..., ... gibi pek çok markasının ve bu markaları havi ürünleri, günümüzde artan yoğun göç dalgasının da etkisiyle başta Orta Doğudan gelen kişiler/ firmalar olmak üzere birçok şahıs ve firma tarafından son dönemlerde Türkiye' de sistematik olarak taklit edilmekte olduğunu, davaya konu ürünlerin üzerinde de davacıya ait ... markasının ve birebir Arapça karşılığı dava dilekçesinde belirtilen markasının kullanıldığını, davacıya ait ... markasının, tescilli olmasının yanı sıra Orta Doğu ülkelerinde tanınmış ve ayırt ediciliği yüksek bir marka olduğunu, davacının aynı zamanda reklam ve tanıtım faaliyetlerini yürüttüğü resmi internet sitesi olan ".... bebek beslenme ürünleri kısmında "..." ürün başlığının yer almakta olduğunu, ... markalı ürünlerin Youtube kanalı üzerinden yayınlanan reklamlarının 35 milyon görüntüleme aldığını, davacının "..." markası ve ( ¸ ... ...) iş ürününün reklam filmlerinin yayınlandığını ve "... " isimli ... topluluk hesabının 1.3 milyonun üzerinde kişi tarafından beğenilmiş olduğunu, davacının "..." markası ve ( ¸ ...) iş ürününün markasının reklam içeriklerinin yayınlandığı "..." isimli instagram hesabının 41 bin kişi tarafından takip edildiğini, davacının "..." markası ve ( ¸ ...) iş ürünü Arapça konuşulan Orta Doğu ülkeleri dahil olmak üzere dünya çapında yaygın şekilde kullanılmakta ve iyi bilinmekte olduğunu, ... web sitesi üzerinden de "..." markası ve (...) iş ürününe ilişkin reklam ve tanıtım içeriklerinin yayınlanmakta olduğunu, davacının pek çok ülkede ... markasını ... sınıftaki ürünleri kapsar şekilde tescil ettirdiğini, ... markasının ... ile yazılmış versiyonu olan markasının da pek çok ülkede tescil edilmiş ..., ..., ...' nin tanınmış e-ticaret sitelerinde de satışa sunulmak suretiyle Türkiye' deki tüketiciler ile de buluşan "..." ve Arapça versiyonu olan markalı ürünlerin bir kısmına ilişkin görsellerin sunulduğunu dilekçelerinde açıklanan sebeplere istineden; Davalılardan ... adına tescilli olan ... tescil nolu ve ... tescil nolu ... arapça şekil ibareli markanın Hükümsüzlüğüne, Davalı eyleminin davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekebete neden olduğunun tespiti ile tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine,ihtiyati tedbire ve hükmün ilanına karra verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ve ... markasının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde korunduğunu, davacı tarafın Türkiye' de kullanımı olmayan markalarına dayanarak açtığı marka tecavüzü davasının ve SMK'ya dayanan tedbir ve hükümsüzlük talepleri ile birlikte reddini talep ettiklerini, esasa ilişkin olarak dava konusu kullanımların, ürün paketlerinin görsel, işitsel ve grafik anlamda benzerlik taşımadığını ve ürün paketi yüzeyinde tesciline dayanan hukuka uygun kullanımlar olduğunu, benzerlik iddiasında bulunulan ambalajlar arasında yazılış, okunuş ve anlamın birbirinden tamamen farklı olduğunu, marka işaretlerinin benzerliğinin değerlendirilmesinin bir bütün olarak yapılması gerektiğini, davacının tüm taleplerinin reddi gerektiğini beyan etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, telif haklarına tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, tedbir, davalı adına ..., ... nolu markaların kötü niyetli tescili de gözetilerek hükümsüzlüğü kapsamında açıldığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ..., ... ve ... 09/02/2023 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Davacı tarafça sunulan ürünlere ait deliller karşılaştırıldığında, davalı taraf ürünlerin ambalaj materyallerinin davacının ürünleri ile birebir aynı olduğu, davalı tarafa ait ürünlerin internet aramasında tespit edilemediği, davalı ...' e ait davaya konu ..., ... ve ... ibareli ambalaj tasarımlarının, davacı taraf ... A.Ş.' ne ait ... ibareli ambalaj tasarımları ile benzer olduğu, tasarımlarda yer alan ürün adı kelime ibarelerinin fonetik, yazım ve görsel olarak benzer oldukları, ayniyet ve benzerliklerin, ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas yaratabileceği, davalı ...' e ait ...tescil numaralı marka görselinin... A.Ş.'ne ait 2013 tarihli ... ibareli ambalaj tasarımları ile benzer olduğu, tasarımlarda yer alan ürün adı kelime ibarelerinin fonetik, yazım ve görsel olarak benzer oldukları, ayniyet ve benzerliklerin, ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas yaratabileceği, davalı ...' e ait ... tescil numaralı marka görselinin ... A.Ş.' ne ait ... ibareli ambalaj tasarımları ile benzer olmadığı, ancak davalının ürün ambalajları üstünde markayı tescil edildiği şekli ile değil davacıya ait ambalajlar ile benzer olarak kullandığı, davacı tarafa ait ... ve raporda belirtilen Arapça tercümeli ( ¸...) ibaresinin kullanıldığı grafik kompozisyon ile davalı tarafa ait “...” ve “...” ürün ambalajlarındaki grafik kompozisyonlarında yer alan bardakta süt görselinin ve degrede renkli hat formunun farklı şekilde uygulandığı görülse de, bu öğelerin ambalaj tasarımına ayırt edici nitelik kazandırmadığı kanaatine varıldığı, özellikle kompozisyonda kullanılan raporda belirtilen Arapça tercümeli ( ¸...) ibaresinin ve kullanım şeklinin kompozisyonda kullanılan renk öğelerinin, grafik tasarım ibarelerinin renklerinin, ebatlarının, birbirlerine ve kompozisyonun geneline göre olan konumlarının benzer olduğu, davalı tarafın “...” ve “..” ürünlerindeki kullanımlarının davacı ürünleri ile ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas oluşturabileceği, bu durumun da davacı yanın marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, davalılardan ... adına tescilli ... nolu “...” ibareli marka ile davacının 2013 tarihli ambalaj kullanımlarındaki kullanımlarının ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas oluşturabileceği kanaatine varıldığından markanın hükümsüzlüğü koşulunun oluştuğu, davacı yanın markası ile davalılardan ... adına tescilli ... nolu "..." markanın benzer olmadığı, hükümsüzlük koşullarının bu marka yönünden oluşmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ..., ... ve... 13/03/2024 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle; Kök raporda ulaşılan kanaatlerini değiştirecek bir hususun tespit edilmediği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ..., .... ve ... 07/10/2024 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Dosyaya davacı tarafa ait olduğu belirtilen “...” ve “...” ibareli kelimeler ile “...” arama motorunda arama yapıldığında davacı “...” markalı ürünlerin online ortamın birçok farklı noktalarında satışta olan sitelerinin listelendiğinin görüldüğünü, “...” ve “....” ibareli davaya konu bahsi geçen kelimeler ile ilgili "..." arama motorunda arama yapıldığında davalı taraf ürünleri ile ilgili herhangi ürün bulunamadığı, ayrıca “...” ibaresi ile arama yapıldığında “...” şeklinde davacının ürünlerini önerdiğinin tespit edildiğini, ayrıca davacı tarafından da dosyaya davalının davaya konu ürünleri online internet ortamında satışına dair herhangi sunulan link görülemediği, görsellerde ambalajların üzerinde "...., ..., ..., ... ve ...” kelimeleri Latin harflerle İngilizce olarak küçük bir şekilde yazılmış olup, fakat Arap harfleri ile Arapça olarak büyük ve bariz bir şekilde bilirkişi raporunda belirtildiği gibi yazılmış olduğunu, davacı tarafın ambalaj kullanımları ile davalı tarafın “...” ve “..." ambalaj kullanımlarının ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas oluşturabileceği, davacı tarafın ambalaj kullanımları ile davalı tarafın “...” ibareli ambalaj kullanımlarının ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas oluşturabileceği, davalı adına tescilli ... nolu “...” markanın benzer olmadığı, hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı ancak davalı tarafından raporda ayrıntılı olarak belirtildiği, davalının bu markasını markayı tescil edildiği şekli ile değil, davacıya ait ambalajlar ile benzer olarak kullandığı, TTK md. 57 de Haksız Rekabetin Tanımlandığı“ uygulamada, haksız rekabetin en çok rastlanan şekli iltibasa meydan vermek suretiyle başkalarının emek ve masrafıyla elde ettiği haklı şöhrete ortak olmak” olduğu bu hususun takdirinin mahkemenin takdirine bırakıldığı yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır.
Toplanan deliller, tarafların sunduğu ambalaj örnekleri, kullanıma ilişkin görseller, HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişilerin raporları bir arada incelendiğinde;
Davacı ....adına ...tescil nolu ... şekil ibareli markanın ....sınıflar için 9.6.2017 tarihinde tescil edildiği, ... tescil nolu ... ve ... tescil nolu ... ibareli markaların ise Davalılardan ... adına 2019 ve 2020 yıllarında tescil edildiği Türk Patent ve Marka Kurumundan gönderilen marka tescil belgelerinden anlaşılmıştır.
Davalı ...ŞİRKETİ’nin celp edilen ticari sicil kaydında 26.10.2020 tarihinde ... de kurulduğu, şirketi temsile yetkili şahsın ... olduğu anlaşılmıştır.
SOMUT OLAYA UYGULANACAK MEVZUAT
Marka Hakkına Tecavüz İddiasının İncelenmesi
SMK m.7/II'ye göre; Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahihine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması halinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a)Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. b)Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c)Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
SMK m.29/I-c uyarınca markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak, marka hakkına tecavüz sayılır.
6769 sayılı SMK'nın 7. Maddesine göre; Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a)Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. b)Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c)Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması. (3)Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir: a)İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b)İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c)İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç)İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d)İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması. e)İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. f)İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması. (4)Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez. (5)Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez: a)Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi. b)Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması. c)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması.
6769 sayılı Kanunun 29. maddesinde marka hakkına tecavüz sayılan fiiller sayılmıştır. Bunlar Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7. maddede belirtilen biçimlerde kullanmak, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak, marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek halleridir.
6769 sayılı SMK’nun 149.maddesinde "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a)Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b)Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c)Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç)Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d)Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e)(d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması f)Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d)bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g)Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
6769 sayılı SMK m. 29/1-a atfıyla uygulanacak olan SMK m, 7/2- b'ye göre tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması, marka hakkına tecavüz niteliği taşıyacaktır. Yine SMK m. 7/2-c'ye göre ise tanınmış marka söz konusu olduğunda, tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması, aynı sınıfta olup olmadığına bakılmaksızın marka hakkına tecavüz fiili teşkil edecektir.
Alınan tüm heyet raporlarında davacı ve davalı ürünleri ticari takdim şekilleri ile birlikte incelenmiş ve ihlal teşkil eden kullanımlar denetime uygun şekilde somutlaştırılmıştır.
Bilirkişilerde tüm rapor içereklerinde davacı tarafça sunulan ürünlere ait deliller internet kullanımları kıyaslamalı olarak ayrıca ambalajların renkli görselleri ile HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli olarak kıyaslanarak incelendiğinde; davalı taraf ürünlerin ambalaj materyallerinin davacının ürünleri ile birebir aynı olduğu, davaya konu ..., ... ve .... ibareli ambalaj tasarımlarının, davacı yana ait ... ibareli ambalaj tasarımları ile benzer olduğu, tasarımlarda yer alan ürün adı kelime ibarelerinin fonetik, yazım ve görsel olarak benzer oldukları, ayniyet ve benzerliklerin, ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas yaratabileceği,tüketicinin farklı bir işletmeci tarafından üretildiği hissine kapılsa dahi davacının verdiği bir lisans ile üretildiği yada davacı markasının devamı niteliğinde bir ürün ile karşı karşıya olduğu hissine kapılmasının kaçınılmaz olduğu, davalı ...' e ait ... tescil numaralı marka görselinin... Sanayi A.Ş.'ne ait 2013 tarihli ... ibareli ambalaj tasarımları ile benzer olduğu, tasarımlarda yer alan ürün adı kelime ibarelerinin fonetik, yazım ve görsel olarak benzer oldukları, ayniyet ve benzerliklerin, ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas yaratabileceği, davalı ...' e ait...tescil numaralı marka görselinin ... A.Ş.' ne ait ... ibareli ambalaj tasarımları ile benzer olmadığı, ancak davalının ürün ambalajları üstünde markayı tescil edildiği şekli ile değil davacıya ait ambalajlara yakınlaşmak suretiyle kullandığından dolayı ilk bakışta benzer olarak kullandığı,bu durumun marka hakkını ihlal ve haksız rekabete neden olduğu, davacı tarafa ait ... ve raporda belirtilen Arapça tercümeli ibarenin ( ¸...) kullanıldığı grafik kompozisyon ile davalı tarafa ait “...” ve “...” ürün ambalajlarındaki grafik kompozisyonlarında yer alan bardakta süt görselinin ve degrede renkli hat formunun farklı şekilde uygulandığı görülse de, bu öğelerin ambalaj tasarımına ayırt edici nitelik kazandırmadığı hususunun da bilirkişilerce tespit edildiği, kompozisyonda kullanılan raporda belirtilen Arapça tercümeli ibarenin ve kullanım şeklinin kompozisyonda kullanılan renk öğelerinin, grafik tasarım ibarelerinin renklerinin, ebatlarının, birbirlerine ve kompozisyonun geneline göre olan konumlarının benzer olduğu, davalı tarafın “...” ve “..” ürünlerindeki kullanımlarının davacı ürünleri ile ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas oluşturduğu, davalıların eyleminin 6769 sayılı SMK ‘nun 29. Maddesi kapsamında davacı yanın marka hakkına tecavüz teşkil ettiği,aynı zamanda tacir olan davalının bir başkasının iş ürünlerini, tescilli olarak kullandığı işaretlerini haksız yere karıştırılmaya sebep olacak şekilde kullandığı, bu durumun davacının uzun yıllara yayılan emek ve masrafından davalının haksız olarak yararlanması niteliğinde olması nedeniyle eylemin haksız rekabete de neden olduğu, davalı gerçek kişi ... in diğer davalı ...ŞİRKETİ ‘nin tek yetkilisi ve münferiden temsile yetkilisi olduğu, ihlal teşkil eden markalarında gerçek kişi adına kayıtlı olması nedeniyle her iki davalının da tecavüz fiilinden sorumlu oldukları anlaşıldığından ; Davalıların eyleminin davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabete neden olduğu gözetilerek tecavüzün tespitine, durdurulmasına, önlenmesine , tedbir istemlerinin kabulüne, hükmün ilanında davacının hukuki yararı bulunduğundan ilan isteminin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİNİN İNCELENMESİ:
Karıştırma ihtimali ortalama tüketicilerin her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Başka bir anlatım ile halkın söz konusu mal ve hizmetleri aynı ya da bağlantılı işletmelerden geldiğini düşünme tehlikesidir. Hem markanın hem de mal veya hizmetlerin aynı olması durumunda karıştırma ihtimali daha güçlüdür. Karıştırma ihtimalinden söz edilebilmesi için öncelikle tescil başvurusuna konu veya tescil edilmiş marka ile daha önce tescil edilmiş ve tescil başvurusu yapılmış markanın kapsadığı hizmetlerin aynı ya da benzer olması gerekmektedir. Eğer bu mal ve hizmetler aynı ya da benzer ise bu kez markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenecektir. Karıştırma ihtimali hem marka, hemde sınıf bakımından benzerlik gerektirdiğinden iki markanın tescil edildikleri, tescil başvurusunda bulunulduğu ya da kullanıldığı mal ve sınıfların ne kadar birbirine benzer ise karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmaması için markaların da o oranda birbirinden farklı olması gerekecektir. Markalar arasında sözcük, harf karakteri, şekil, grafik gibi renk unsurlarında hiçbir fark yok ise markalar arasında ayniyetten söz edilir. Eğer bu unsurlardan birinde küçük fark var ise benzer markalardan söz edilir. Markalar arasında karıştırma ihtimali incelenirken her bir unsura göre değil bir bütün olarak iki markanın bıraktığı genel global izlenimin markanın bütünüyle bıraktığı etki dikkate alınır.
AB Adalet Mahkemesi (CJEU ) uygulamalarında karıştırma ihtimalinin belirlenmesinde bir takım ilkeler mevcuttur. Uygulamalara göre karıştırma ihtimali ilgili tüm faktörler dikkate alınmak suretiyle marka veya işaretler birer bütün olarak değerlendirilmeli bu değerlendirme yapılırken uyuşmazlık konusu mal veya hizmetin talep edebilecek durumdaki ortalama tüketici gözü ile bakılmalı ortalama tüketicinin detayları incelemeden markayı bir bütün olarak algılayacağı gözönünde bulundurulmalı markadaki ayırt edici ve egemen unsurların bıraktığı genel intibaya göre görsel ve işitsel ve kavramsal anlamda karıştırma ihtimali bulunup bulunmadığı tartışılmalıdır.
Markalar arasında daha az derecedeki benzerlik mal veya hizmetler arasında daha çok benzerlik ile dengelenebilir. Bunun tersi de mümkündür. Ayrıca eğer önceki markanın ayırt ediciliği kendiliğinden çok yüksek ise veya kullanım sonucunda yüksek ayırt edicilik sağlanmış ise karıştırılma ihtimali de çok yüksek olacaktır. Salt çağrıştırma ihtimalinin varlığı karıştırma ihtimalini de mevcut olduğunun kabulü için yeterli değildir. Önceki markanın tanınmışlığı da tek başına karıştırılma ihtimalinin varlığı için yeterli değildir. Eğer her iki marka arasında çağrıştırma ,tüketicide bu markayı taşıyan ürünlerin aynı ya da ekonomik olarak bağlantılı işletmelerden kaynaklandığı yolunda bir kanaate yol açacak nitelikte ise, bu durumda karıştırma ihtimalinin bulunduğu düşünülmelidir. Markalar arasında görsel , işitsel,kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı her iki markanın asli ve tali unsurları ile birlikte bütünü itibariyle bıraktığı izlenimler bakımından benzerlik olup olmadığı çağrıştırma söz konusu olup olmadığı, markaların ait oldukları mal veya hizmetlerin hitap ettiği tüketici kitlesinin eğitim ve toplumsal durumu, markaların tescilli oldukları malın ya da hizmetin değeri , buna bağlı olarak alıcının mal almaya gittiğinde harcadığı zaman kriterleri dikkate alınarak ortalama düzeydeki tüketici gözü ile karıştırma ihtimali mevcut olup olmadığı tespit edilecektir.
Huzurdaki davada marka hakkına tecavüz incelemesi ile hükümsüzlük incelemesinin ayrı ayrı olarak yapılması zorunludur. Zira marka hakkına tecavüzde markanın tescilli olan hali ile kullanım söz konusu olmadan bir kullanımda söz konusu olabilmektedir. Oysa resmi marka sicilinde kayıtlı markanın hükümsüzlüğü talep edilirken markaların sicilde tescilli oldukları görsel ve kullanıldığı emtia sınıfı gözetilerek karıştırma ve hükümsüzlük incelemesi yapılmalıdır.
Davalılardan ... adına ... no ile tescilli markanın hükümsüzlük isteminin incelenmesi:
Davalılardan ... adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olan ... no ile uluslararası ... Sınıfa dahil emtialarda tescilli olan “...” ibareli marka ile davacı yanın ... no ile uluslararası ... Sınıflarda tescilli olan “...” ibareli markaların uluslararası sınıfların benzer olduğu yönünde bir tartışma yoktur, keza tecavüz incelemesindeki bölümde de açıklandığı üzere davalının ambalaj kullanımının marka hakkına tecavüz ettiği hususu da tartışmasızdır. Ancak hükümsüzlük istemi yönünden markalar incelendiğinde davalının markasının dikey sarı çizgiler üzerinde kırmızı harflerle Bignidoz ibaresi ile oluşturulduğu, davacının tescilli ... nolu markasının sarı zemin üzerinde Nestle ibaresi üstte olacak şekilde kalp şekli içinde yeşil ve büyük harfler ile ... ibaresi ile oluşturulduğu, dolayısıyla markaların gerek tescildeki şekil yani görsel özellikleri, fonotik ve her iki markanın Türkçe de ifade ettikleri bir anlam içermediği, dolayısıyla salt markaların tescili oldukları belgeler kapsamındaki kıyaslanmasında hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı keza davalının tescil anında kötü niyetli olduğu da ispat edilemediğinden, Davalılardan ... adına tescilli olan ... tescil lolu ... ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Davalılardan ... adına tescilli olan ... tescil nolu ... arapça şekil ( ¸Arapça ...) ibareli markanın hükümsüzlük isteminin incelenmesi:
Davalılardan ... adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olan ... nolu ... ibareli markanın ... Sınıfa dahil emtialarda tescilli olduğu ve davacı yanın ... no ile uluslararası ... Sınıflarda tescilli olan “...” ibareli markaların uluslararası sınıfların benzer olduğu yönünde bir tartışma yoktur, yine tecavüz incelemesindeki bölümde de açıklandığı üzere davalının ambalaj kullanımının marka hakkına tecavüz ettiği hususu da tartışmasızdır.
Davacının tescilli ...nolu markasının sarı zemin üzerinde Nestle ibaresi üstte olacak şekilde kalp şekli içinde yeşil ve büyük harfler ile ... ibaresi ile oluşturulduğu,davalının hükümsüzlük istemine konu markasının bardakta süt görseli ... ibaresinin kırmızı ile altında arapça harflarle yeşil renk ile arapça ibaresinin ( ¸Arapça ...) bulunduğu yine davacının markasında olduğu gibi yazıların altın renginde daire içine alındığı görülmektedir.
Karıştırma incelemesi yapılırken ; Markalara dair kıyaslamalar esnasında, tarafların kullanmakta oldukları ambalaj grafik kompozisyonu tek başına önemli bir öğe olmakla beraber, markaların aynı hizmet sınıfında yeralıp almadığı, renkleri, isimleri, logoları, sloganları vb... öğelerin de göz önüne alınması ve markaların tüm bu öğelerden oluşan bütünsel algısının birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
Davacı markasının esas unsuru ... ibaresi olup, davalının markasındaki arapça ibaresinin ( ¸...) Türkçe tercümesi de ... ibaresidir. Dolayısıyla kelime ibaresi ile gerek fonetik (işitsel) gerek yazım olarak aynı olduğu, marka tescilinde marka adlarının renk ve font yüksekliği olarak birbirlerine benzer konumda tescil edildiği, markada kullanılan tasarım öğelerinin birbirlerine ve tasarımın geneline göre benzer ebat ilişkisi ile uygulandığı görsel olarak da görülmektedir. Ortalama dikkati haiz tüketicilerin en azından bir kısmı, sevdiği ve tercih ettiği ürünün aklında kalan ayırt edici renk/renklerini arar ve aklında kalan rengi gördüğü zaman istediği ürün ile bir ilişki kurar. Bu sebepledir ki, kullanılan benzer renkler ürünler arasında iltibas yaratmanın yöntemlerinden biridir. Bu noktada hali hazırda kısıtlı olan renklerin “tek başlarına” kullanımları zayıf bir algı unsuru olmakla beraber farklı renklerin bir arada kullanımları ayırt ediciliği arttırmakta ve ürün algısını güçlendirmektedir. Dava konusu markalar incelendiklerinde de, kıyaslanan markalarda aynı sarı arka plan yeşil marka adı renk kombinasyonunda oluşan 2 rengin bir arada, marka tescil belgesinde yer alan aynı öğeler için uygulanmış oldukları görülmektedir. Kullanılan renklerin her ikisinin de aynı olduğu ve aynı renklerin aynı öğeler için kullanılmış olduğu göz önüne alındığında, davalının davacı tarafın kullandığı renklere benzemek için bilinçli bir çaba harcadığı özellikle de Davacı markasının esas unsuru ... ibaresi olup, davalının markasındaki arapça ibaresinin ( ¸...) Türkçe tercümesinin de ... ibaresi olduğu da bilirkişi heyetinde yer alan Arapça Tercüman tarafından tespit edilmiş olmakla, ortalama dikkate haiz tüketici nezdinde iltibas oluşturacağı hususu alınan her iki heyet raporları kapsamı ile sabit olduğundan Davalılardan ... adına tescilli olan ... tescil nolu ... arapça şekil ( ¸...) ibareli markanın davacının haklı ününden faydalanmak için kötü niyetli olarak tescil edildiği de gözetilerek hükümsüzlüğüne, Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine karar verilmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
I-Hükümsüzlük istemi yönünden:
1-Davalılardan ... adına tescilli olan ... tescil lolu Bignidoz ibareli markanın hükümsüzlük isteminin reddine,
2-Davalılardan ... adına tescilli olan ... tescil nolu ... arapça şekil ibareli markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine, ( 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 51/4.maddesi uyarınca )
II-Tecavüz ve haksız rekabet yönünden;
1-Davalı eyleminin davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabete neden olduğu gözetilerek tecavüzün tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,
2-Mahkememizin 12.10.2023 tarihli oturumunda verilen ihtiyati tedbirin ... 27. İcra müdürlüğünün ... nolu dosyası üzerinden talimat yoluyla ... İcra Müdürlüğünün ... tal. Sayılı dosyasında el konulan ve yediemine teslim edilen ürünlerin karar kesinleştiğinde imhasına, davacının kasano. 787 de yatırdığı teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana iadesine,
3-Davalı yanının davayı önleme talepli açmış olduğu gözetilerek ; davaya konu ihlal teşkil eden ürünleri her türlü ticari nitelikteki satışının, ticari mevkiiye koymasının, sair tanıtım materyallerinde(tabela, kataloğ vb dahil) kullanımının önlenmesine,
4-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline,
5-615,40 TL ilam harcının 80,70 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 534,70 TL eksik harcın davalı ...' den tahsiline,
6-Kabul edilen hükümsüzlük istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davalı ...' den alınarak davacılardan ...’ ya verilmesine,
7-Reddedilen hükümsüzlük istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin Davacı ...' dan alınarak davalı ...' e verilmesine,
8-Kabul edilen tecavüzün önlenmesi istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davalılardan davacılara verilmesine,
9-Davacıların yargılama giderlerinden olan 80,70 TL başvuru harcı 80,70 TL peşin harç, 1.097,00 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.258,40 TL yargılama giderinin 2/3 sinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
10-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 16.000,00 TL bilirkişi ücretinin 1/3 ünün davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
11-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İstanbul bölge adliye mahkemesi nezdinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi.

Katip
¸

Hakim
¸