Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/158 Esas
KARAR NO : 2024/238

DAVA : Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi&tazminat;
DAVA TARİHİ : 05/07/2022
KARAR TARİHİ : 01/10/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi&tazminat; davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin TPE nezdinde ..., ..., ve ... markalarının tescili sahibi olduğunu, davacı şirkete ait “...” markalı ürünlerin birebir taklitlerinin karşı tarafça davacıya ait ... ve ... markaları izinsiz olarak kullanılarak ... alışveriş sisteminde işletilen sanal mağaza aracılığı ile ve...'teki işyerinden sipariş verilerek satın alınan tuvalet ruloları üzerinde davacıya ait ... markası olmaksızın birebir aynısının olduğu tespit edildiğini , fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü, davacı şirketin marka hakkına sahip olduğu ... ve ... markalarının yer aldığı taklit ürünleri satan davalının bu eylemleri nedeniyle marka hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetin tespiti, muhtemel tecavüzün önlenmesi, tecavüz fiillerinin durdurulması, tecavüzün kaldırılması ile marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL maddi ve her bir marka için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL manevi tazminata ve tecavüzün önlenmesi için tedbir kararı verilmesini, masrafları tecavüz edene ait olmak üzere ele geçirilen ürünlerin imhası ve kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla ilan edilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
SAVUNMA: Davalının yasal sürede cevap dilekçesi sunmadığı , delil bildirmediği tespit edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması önlenmesi, şimdilik 1000 TL maddi ( SMK 151/ 2-B ) her marka için ayrı ayrı 5.000 TL'den 10.000 TL manevi tazminatın tahsili, SMK 151/4 kapsamında makul payın eklenmesi, ürünlerin imhası, tedbir, hükmün ilanı kapsamında açıldığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava dilekçeleri davalıya tebliğ olunmuş, davalı açılan davaya cevap vermemiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olan davacı sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Talimat Sayılı dosyasında Bilirkişi ...tarafından düzenlenen 16/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı taraf Ticari Defter ve fatura kayıtları incelenmesi neticesinde dava konusu marka adı altında yaptığı satışlar ve elde ettiği karın; 2020 yılına ait ... satış miktarının 21.659,50 TL ve Elde edilen karın 300,12 TL olduğunu, 2021 yılına ait ... satışının 66.027,36 TL olduğu ve Elde Edilen Karın 466,27 TL olduğu, 2022 yılı 9 aylık ... satışının 24.740,34 TL ve Elde edilen karın 223,46 TL olduğu yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Talimat Sayılı dosyasında Bilirkişiler ... ve ...tarafından düzenlenen 13/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 2020-2021 ve 2022 dönemleri itibariyle ortalama faaliyet kar marjı 0,288382684 olarak tespit edilmiş ve buna göre yapılan hesaplamalarda ... marka ürün satışından kaynaklı net gelir / karın ortalama 3.894,89 TL. olduğunu, 2020- 2021 ve 2022 yılları Yevmiye, Kebir ve Envanter defterleri açılış onayları ile 2020-2021 ve 2022 yevmiye defteri kapanış onaylarının süresinde ve mevzuata uygun olarak yapıldığını, Davalı ile sağlanan iletişim sonucu; Trakmaş yetkili bayisi ile yazışmalar ve bayi sözleşmesi olduğu iddiası ile davalı tarafından e-mail yoluyla Mali bilirkişiye iletilen evrakın ekran görüntülerinin de eksik inceleme olmaması adına rapor içeriğine alınmış olduğunu, söz konusu evrakın; yargılamanın bu aşamasında delil niteliği taşıyıp taşımayacağını, ürünlerin yetkili olduğu iddia edilen bayiden alınarak satıldığı iddiasının marka hakkına tecavüz talebi kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususlarının mahkeme takdirinde olduğunu, davalıya ait defter kayıtlarının incelenmesi ile davalı tarafından - Tottolet - markası altında yapılan alış/satıştan kaynaklı elde edilen muhtemel net gelir / karın 3.894,89 TL olduğunu bildirmişlerdir.
... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Talimat Sayılı dosyasında Bilirkişiler ...ve ...tarafından düzenlenen 31/07/2024 tarihli bilirkişi EK raporunda; Davacı ... (TPMK SAHİP NO: ...)(...) ait ... numaralı ... markasının ... sınıfla Hizmet markası olarak 05.12.2021 tarihinden itibaren,... numaralı ... markasının .... sınıflarda Ticaret/Hizmet markası olarak 25.10.2004 tarihinden itibaren,... numaralı markasının ... sınıflarda Ticaret markası olarak 28.10.2014 tarihinden itibaren TPMK nezdinde (dava konusu ürünleri de kapsayan sınıf ve alt sınıflarda) tescilli ve koruma altında oldukları, bunlarla birlikte firmaya ait başkaca tescillerin de mevcut olduğunun görüldüğünü, TPMK resmi internet sitesinden tescil onayının da yapılmış olduğunu, yargılamanın genel ilkeleri/hükümleri mahkemenin taktirinde olmakla birlikte; gerek HMK gerekse de 6769 sayılı yasa kapsamında; dosyada bulunan Gelir İdaresi Başkanlığı üst yazıları, vergi beyannameleri, faturalar vb. her türlü evrakta ismi ve TC, KİMLİK NUMARASI bulunan ...” nun dosyanın davalısı olduğunun görüldüğünü, davalı ... tarafından dosyaya sunulmuş herhangi bir beyan/bilgi/belgenin bulunmadığının görülmekte olduğunu, kök rapor tanziminde Mali Müşavir bilirkişi tarafından davalıya ulaşılmaya çalışıldığında; davalı ...'nun isminin sadece resmi evrakta yer aldığını, işlerle kendisinin ilgilendiğini, ...'nun eşi olduğunu iddia eden ... tarafından bilirkişiye mail ortamında evraklar gönderildiğini, eksik inceleme olmaması bakımından; söz konusu e-maillerin ekran görüntüsü, 12.03.2024 tarihli bilirkişi raporuna dahil edildiğini, ancak söz konusu iddialar ve e-mailler hakkında; gerek HMK hükümleri gerekse de bilirkişi görevlendirmesi kapsamı ve yetki alanı dışına çıkılmaması amacıyla herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamış olduğunu, davalı ... tarafından usulünce imzalanarak, havale/tevzi işlemleri yapılarak dosya içeriğine sunulmuş evraklar olmamakla birlikte, mahkemece ek rapor görevlendirmesi kapsamına alınmaları sebebiyle değerlendirmeye alınmış evraklarda; E-maillerin, dava dışı 3.kişiler, ... ve ...ve ... kişileri arasında gönderildiği, e-maillerin 2017/2018 tarihli olduğunun görüldünü, mail ilişiğinde yer alan- sonuç kısmında herhangi bir imza (ıslak/elektronik) mevcut olmayan- genel hükümler ve 6769 sayılı SMK Madde 24 ve vb. maddeler uyarınca geçerlilik şartlarını taşımayan ancak bayilik sözleşmesi olduğu iddia edilen sözleşmenin; 12. Maddesinde 02. Ocak, 2018 yılına kadar geçerli olduğunun belirtildiğini, eldeki dosyanın ikame tarihi 05.07.2022 iken, ... 3. ASM tarafından davalıya ait adreste yapılan tespit sonucu bilirkişi Marka/Patent Vekili ... tarafından düzenlenen raporun tarihi ise 24.07.2022 tarihi olduğu, bayilik sözleşmesi olduğu iddia edilen evrakın geçerlilik süresinin dahi, çok daha önce bitmiş olduğunun görülmekte olduğunu, 6769 sayılı yasanın Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları Madde 7- (1) (2) uyarınca; gerek davalının adresinde yapılan tespitte görüntülenen gerekse de davalının evraklarında yer alan kullanımların; ... (FPMK SAHİP NO: ...) “ne ait TPMK nezdinde; 05.12.2021 tarihinden itibaren tescilli ... numaralı ... (.. sınıf Hizmet), 25.10.2004 tarihinden itibaren tescilli ...numaralı ... (... sınıf Ticaret'Hizmet) ve 28.10.2014 tarihinden itibaren tescilli ... numaralı (... sınıf Ticaret) koruma altında bulunan marka tescillerinin ve tescilden kaynaklanan hakların sahibi davacıdan usulüne ve kanuna uygun biçimde temin edilerek kullanıldığına dair herhangi bir beyan/bilgi/belgenin dosya içeriğinde yer almadığının görülmekte olduğunu, gelir vergisi beyannamesindeki karın değiştirilmesi mümkün olmamakla birlikte; dava konusu marka için toplam brüt satışlar içerisindeki karın, vergi dairesi bilançosundaki toplam kardaki payının hesaplanması sonucu ... ibareli ürünlerin satışından elde edilen Brüt satış karının 38.118,97 TL olduğu, 2020 -2021 ve 2022 dönemleri itibariyle ortalama faaliyet kar marjı 0,288382684 olarak tespit edilmiş ve buna göre yapılan hesaplamalarda ... marka ürün satışından kaynaklı net gelir / karın ortalama 3.894,89 TL. olduğu davalının defter kayıtlarından tespit edildiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
MARKA HAKKINA TECAVÜZ VE HAKSIZ REKABET İDDİLARININ İNCELENMESİ;
6769 Sayılı SMK m. 29/l-(b) hükmü uyarınca markanın hak sahibinin izni olmaksızın aynı veya ayırt edilemeyecek şekilde benzerinin kullanılması yoluyla taklit edilmesi doğrudan marka tecavüzü olarak öngörülmüştür.
Bununla birlikte tescilli marka ile aynı olan işaretin tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması da marka tecavüzü olarak öngörülmüştür (SMK m, 7/2-(a)), Öte yandan tescilli marka ile aynı veya benzer olan ibarenin tescilli markanın kapsadığı aynı veya benzer mal ve hizmetlerde kullanılması durumunda halk nezdinde karıştırılma ihtimalinin söz konusu olması halinde ilgili kullanım marka hakkına tecavüz teşkil edecektir (SMK m. 7/2-(b)).
TTK MADDE 54- (1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.
(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.
Bilindiği üzere TTKm.54 uyarınca '“haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır”. Kanun koyucunun ETKm.56’da yer alan “Haksız rekabet, aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimalidir” şeklindeki tarifinden çok daha geniş ve çok daha kapsamlı bir haksız rekabet hükmüne yer verdiği açıktır. Bir eylemin haksız rekabet olarak nitelendirilmesi için taraflar arasında dar anlamda rekabet ilişkisinin olmasına, yani tarafların aynı sektörde olmalarına ve birbirlerine rakip konumda olmalarına gerek yoktur (POROY R/ YASAMAN H, Ticari işletme Hukuku, 15. Bası, İstanbul 2015, s. 334; NOMER ERTAN, F, Haksız Rekabet Hukuku, İstanbul 2016, s. 115).
Yasal mevzuatta da işaret edildiği üzere TTK m. 54 hükmü, haksız rekabetin tanımlanmasında “dürüstlük kuralı”nı temel kriter olarak görmüştür. Buna göre bir eylemin haksız rekabet olup olmadığının belirlenmesindeki, o eylemin dürüstlük kuralı ile örtüşüp örtüşmediğine bakılmalıdır [Haksız rekabetin genel tanımını veren bu hükmün yanı sıra, TTK m. 55 hükmü uygulamada sıkça karşılaşılan haksız rekabet hallerini sınırlayıcı olmayacak şekilde saymıştır. Bununla birlikte TTK m. 55’te sayılan haksız rekabet hallerinin sınırlayıcı olmadığı, sadece TTK m. 54/2’de belirtilen haksız rekabet eyleminin örnekseme yoluyla sayılmış örnekleri olduğu açıktır. Ayrıca TTKm.55 özel olarak bazı haksız rekabet eylemleri sayılmıştır. Bunlardan TTK m.55/4’de yer alan “Başkasının malları, işi ürünlerini, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak” şeklindeki eylem açısından davalı tarafın eyleminin değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu hükmün uygulanabilmesi için, bir kimsenin bir başkasının iş ürünlerini, mallarını, faaliyet veya eylemlerini veyahut haklı olarak kullandığı işaretlerini haksız yere vere karıştırılmaya sebep olacak şekilde kullanması gerekli ve yeterlidir.
Bu kapsamda toplanan deliller, davacıya ait marka tescil belgesi, davalıya ait mali kayıtları, talimat mahkemesinde sunulu rapor içerikleri ve HMK 266 madde kapsamında hükme dayanak olarak alının son ek rapor içeriğine göre; Davacıya ait ... numaralı ... markasının ... sınıfla Hizmet markası olarak 05.12.2021 tarihinden itibaren, ... numaralı ... markasının ... sınıflarda Ticaret/Hizmet markası olarak 25.10.2004 tarihinden itibaren, ... numaralı markasının... sınıflarda Ticaret markası olarak 28.10.2014 tarihinden itibaren TPMK nezdinde tescilli olduğu, bilirkişi incelemesi sırasında davalının bayilik sözleşmesine ilişkin mail kayıtlarını mali kayıtları ile bilirkişi incelemesine sunduğu ancak bilirkişilerinde tespit ettiği üzere,
6769 sayılı SMK Madde 24 ve vb. maddeler uyarınca geçerlilik şartlarını taşımayan bayilik sözleşmesi olduğu iddia edilen sözleşmenin; 12. Maddesinde 02. Ocak, 2018 yılına kadar geçerli olduğunun belirtildiği, davalının ihlal tarihlerinde de geçerli bir bayi olduğuna dair delil sunmadığı gibi, davacıdan aldığı bir lisans ile kullanımda bulunduğu yönünde de delil sunmadığı, davalıya ait adreste yapılan tespit sonucu bilirkişi Marka/Patent Vekili ... tarafından düzenlenen rapor tarihinin 24.07.2022 tarihi olduğu, bayilik sözleşmesi olduğu iddia edilen evrakın geçerlilik süresinin tespit tarihinden çok önceki tarihte bitmiş olduğu, dolayısıyla davalının eyleminin davacının marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine karar verilmesinin gerektiği, davacının maddi tazminat istemini SMK 151/2-b kapsamında ıslah talep dilekçesi ile 3.894.89- TL olarak talep ettiği, mali bilirkişilerce de ; dava konusu marka için toplam brüt satışlar içerisindeki karın, vergi dairesi bilançosundaki toplam kardaki payının hesaplanması sonucu ... ibareli ürünlerin satışından elde edilen Brüt satış karının 38.118,97 TL olduğu, 2020 -2021 ve 2022 dönemleri itibariyle ortalama faaliyet kar marjı 0,288382684 olarak tespit edilmiş ve buna göre yapılan hesaplamalarda ... marka ürün satışından kaynaklı net gelir / karın ortalama 3.894,89 TL. olduğu tespit edildiğinden ıslah ile talep edilen maddi tazminatın mali bilirkişi heyetlerince tespit edilen davalının net geliri olduğu bu kapsamda 3.894.89- TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.
Davalının eylemi davacının marka hakkına tecavüz ve aynı zamanda haksız rekabet olarak kabul edildiğinden manevi tazminat talepleri ile hükmün ilanı talebi de yerinde görülmüştür.
Davacı manevi tazminatı toplamda 10.000 TL olarak talep etmiş olup, davalının eylemi davacının marka hakkına tecavüz ve haksiz rekabet olarak kabul edildiğinden, eylemin işleniş biçimi, davacının manevi tazminat ile elde edeceği manevi tatmin , markanın tescilli olduğu süre ve tescilli olduğu sınıflar ile davacının delil tespit tarihi, dava tarihi ve davalının da aynı iş kolunda faaliyet göstermesi nedeniyle , tara fların ekonomik ve sosyal durumlarına göre Manevi tazminat isteminin kabulü ile her bir marka için 5000 TL den toplamda 10.000 -TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiş, Mahkememizin 31.1.2023 tarihli tedbir kararının aynen geçerliğine, tedbir infaz edilmiş ve ele geçen ürün varsa karar kesinleştiğinde imhasına karar verilmesi gerekmiş, SMK 151-4 maddesinin uygulama şartları oluşmadığından bu konudaki istemin reddine, hükmün ilanında davacının hukuki yararı bulunduğundan Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davalı eyleminin davacının marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,
2-Islah ile talep edilen maddi tazminat somut olaya uygun bulunduğundan ihlal nedeniyle takdiren 3.894.89- TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile davalıdan tahsiline
3-Manevi tazminat isteminin kabulü ile her bir marka için 5000 TL den toplamda 10.000 -TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz ile davalıdan tahsiline
4-Mahkememizin 31.1.2023 tarihli tedbir kararının aynen geçerliğine, tedbir infaz edilmiş ve ele geçen ürün varsa karar kesinleştiğinde imhasına,
5-SMK 151-4 maddesinin uygulama şartları oluşmadığından bu konudaki istemin reddine,
6-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline,
7- 949,15 TL ilam harcının peşin harçtan ve ıslah harcından mahsubu ile eksik kalan 711,29 TL harcın davalıdan tahsiline,
8-Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti talebinin kabulü yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.894,89 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 10.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 187,86 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 50,00 TL ıslah harcı, tebligat ve müzekkere masrafı 1.233,00 TL, 10.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.551,56 davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-.. 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...d.iş sayılı dosyasında davacı tarafça yapılan 727,00 TL yargılama giderinin de davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
13-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 01/10/2024

Katip ...
¸

Hakim ...
¸