mahkeme 2025/28 E. 2025/223 K.

T.C.
İSTANBUL
1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/28 Esas
KARAR NO:2025/223

DAVA:Tecavüzün ref ve men’i&maddi; ve manevi tazminat
DAVA TARİHİ:08/02/2025
KARAR TARİHİ:07/10/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Tecavüzün ref ve men’i&maddi; ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı, uzun yıllardır reklam ve sinema sektöründe faaliyet gösteren tanınmış bir yönetmen olduğunu, davalı kurum tarafından eserlerinin hiçbir izin veya sözleşme olmaksızın paylaşıldığını, bu nedenle hem ekonomik zarar hem de manevi itibar kaybı yaşadığını, ayrıca davacının maddi durumunun yetersiz olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334. maddesi uyarınca adli yardımdan yararlanmak istediğini, fakirlik belgesi ve diğer mahkemelerde verilmiş adli yardım kararlarını delil olarak sunduğu, Davalı kurum tarafından başvurularına herhangi bir cevap verilmemesi ve içeriklerin yayından kaldırılmaması üzerine açtığı bu davada, kendisine ait olduğunu iddia ettiği “...” isimli belgesel başta olmak üzere bazı eserlerinin, davalı ... ... tarafından izinsiz olarak ... platformunda yayınlandığını, bu eylemin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (FSEK) aykırı olduğunu, mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini beyan ederek, tecavüzün ref ve men’ine, izinsiz kullanımın durdurulmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL maddi ve 100.000.TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili kurumun bir başkasına ait eserden sağlayacağı haksız kazanca ihtiyacı olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, müvekkili kurumun faaliyetlerini engellemeye çalıştığını, usule ilişkin itirazları uyarınca davanın esasına girilmeksizin usulden reddini, Davanın esasına girildiği takdirde, müvekkili Kurumun tecavüz niteliğinde bir davranışı olmaması nedeniyle, davacıların hukuki dayanaktan yoksun FSEK Madde 66 uyarınca tecavüzün ref'i, MK 24, FSEK 67 ve FSEK 69 uyarınca taleplerinin, FSEK Madde 68 uyarınca, sözleşme yapılması halinde istenebilecek bedelin 3 katına karşılık 1.000,00 TL, 100.000,00 TL tutarında manevi tazminat ve faiz taleplerinin reddine, derdestlik itirazında bulunduklarını ve 4.fshhm'nin ... Sayılı dosyasında da davacının aynı taleplerle dava açtığını bu nedenle esasa girilmeden davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Tecavüzün men ve ref-i şimdilik, Fsek 68-70 kapsamında 1.000 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminat ihtiyat-i tedbir talepli olarak açıldığı anlaşılmaktadır.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, davalı yanın derdestlik itirazında bulunmuş olması nedeniyle , ilgili dava dosyası ve uyap kayıtları celp edilmiş derdestlik itirazı yerinde görüldüğünden , davanın esasa girilmeden derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı aynı zamanda adli yardım talep etmiş olup, Mahkememizin 14/02/2025 tarihli ara kararı ile; '' Davacının Adli Yardım isteminin kabulü ile: HMK 335/1-a,b maddesi gereğince , davacı ... - ... tarafından yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muaf tutulmasına, HMK ' nun 335/1-c maddesi gereğince davacı tarafından dava sırasında yapılması gereken tüm giderlerin devlet tarafından avans olarak ödenmesine, '' şeklinde karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davalı vekilinin derdestlik itirazında bulunması nedeniyle ....FSHHM'nin ... Esas sayılı dosyasının celbedilmiş ve yapılan incelemesi sonucunda; İlgili dosyanın 08/02/2025 tarihinde saat 18.21 'de davacı tarafından aynı davalıya yönelik aynı taleplerle dava açıldığı ve Mahkememize ise yine 08/02/2025 tarihinde saat 18.29 'da aynı taleplerin tevzi edildiği dolayısıyla davalı yanca ileri sürülen derdestlik itirazının yerinde olduğu bu nedenle ; davanın, HMK 114/1-(ı) maddesi gereğince derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Derdestlik 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhaemeleri Kanunu'nda ilk itiraz olarak düzenlenmişken, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-(ı) maddesinde dava şartı olarak kabul edilmiştir. Dava şartı da, davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan koşuldur. Mahkeme, hem davanın açıldığı tarih itibarıyla, hem de yargılamanın devam ettiği her aşamada dava şartlarının bulunup bulunmadığını resen araştırıp incelemekle yükümlüdür. Dava şartı davanın açıldığı tarihten hükmün verilmesine kadar varlığını devam ettirmelidir. Dava şartlarının davanın açıldığı tarihte olmaması veya bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının belirlenmesi halinde mahkemenin davayı reddetmesi gerekir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/12-363 Esas, 2019/462 Karar ve 16/04/2019 tarihli kararında da açıklandığı üzere, dava şartlarından bazıları olumlu (davanın açılması sırasında var olması gerekli), bazıları ise olumsuz (davanın açılması sırasında bulunmaması gereken) şartlardır. Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısının artık aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmamaktadır. Bu nedenle daha önce açılmış ve derdest olan bir davanın, ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmasında hukukî yararı olmadığı gerekçesi ile 6100 sayılı HMK’nun 114’üncü maddesi ile derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu açıklamaya göre, açılmış ve görülmekte olan bir davanın ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmasında hukukî yararı olmadığı için davanın 6100 sayılı HMK’nun 114’üncü maddesi gereğince reddedilmesi gerekecektir
...FSHHM'nin ... Esas sayılı dosyası uyaptan celp edilmiş, tevzii formu incelenmiş olup, buna göre; 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı bendine göre davacının aynı tarihte 8.2.2025 tarihinde saat 18.21 de açtığı ve Tarafları, dava sebebi (vakıaları) ve dava konusu (talep sonucu) aynı olan davayı aynı tarihte saat 18.29 da ikinci kez bu kez mahkememize açmış olduğundan; ikinci davanın açıldığı mahkememize sunulan derdestlik itirazı yerinde görüldüğünden; DAVANIN, HMK 114/1-(I) MADDESİ GEREĞİNCE DERDESTLİK NEDENİYLE USULDEN REDDİNE karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı bendine göre davacının aynı tarihte 8.2.2025 tarihinde saat 18.21 de açtığı ve Tarafları, dava sebebi (vakıaları) ve dava konusu (talep sonucu) aynı olan davayı aynı tarihte saat 18.29 da ikinci kez mahkememize açmış olduğundan; ikinci davanın açıldığı mahkememize sunulan derdestlik itirazı yerinde görüldüğünden; DAVANIN, HMK 114/1-(I) MADDESİ GEREĞİNCE DERDESTLİK NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-615,40 TL ilam harcının; iş bu dava açılırken adli yardım talepli olarak açıldığından ve davacı tarafından yatırılmadığından 615,40 TL ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Yargılama gideri olarak gönderimi devlet hazinesinden karşılanan; 3 adet e-tebligat ( 15.00 TL *3=45 TL ) 1 adet kapalı tebligat ( 270 TL ) olmak üzere toplam 285, 00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-HMK'nın 333.maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 207.maddesi gereğince karar kesinleştiğinde gider avansından kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarasını bildirmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adrese ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair davacı asilin yokluğunda ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize veya başka bir yerde bulunan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (ihtisas Mahkemesi bulunmayan yerlerde davaya bakmaya görevli 3 nolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne) verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/10/2025

Katip ...

Hakim ...