mahkeme 2024/634 E. 2025/621 K.

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/634
KARAR NO : 2025/621

DAVA : Konkordato Tasdiki
DAVA TARİHİ : 11/10/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/10/2024 tarihli kararıyla ... Esas sayılı dosyası mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmiş, mahkememizin...Esas sayılı dosyasında ... Şirket hakkındaki konkordatonun tasdiki istemi yargılama sırasında tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmiş, mahkememizin 2024/634 Esas sayılı dosyasında ...'ın Konkordato Tasdiki talebi yönünden yapılan açık yargılama sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın tam ve tek %100 ortağı olduğu ... Şirketi tüm dünyada ortaya çıkan (Covid-19) salgınının olumsuz etkileri, Dünya genelinde yaşanan siyasal istikrarsızlık ve... savaşı, Özelikle gelişen siyasal nedenlerle firmamızın uzun senelerden beri çalışmakta olduğu ...ve ...devletlerine son zamanlarda önceden devamlı gelen siparişlerin alınamaması, hammadde sektöründe meydana gelen olağan dışı piyasa istikrarsızlığı vb. nedenlerle tamamen ihracatçı şirket ortağı olduğu firma, hammadde teminindeki zorluk, hammaddenin zamanında istenilen miktarda ve fiyatta temin edilememesi sonucunda, alınan ve üretimine başlanılan siparişlerin salgının getirdiği olumsuzluklardan ve maliyet artışlarından kaynaklı taahhüt edilen zamanda teslim edilememesi, hammadde fiyatlarının istikrarsız ve sürekli bir biçimde artması sonucu önceden alınan siparişlerde öngörülen maliyetlerin yükselmesi öngörülemeyen derecede zararlara yol açması vb. nedenlerle nakit akışı bozulduğundan ve tek yetkilisi olduğu ... Şirketi konkordato ilan ettiğinden mevcut malvarlığı ve geliri ile vadesi gelen/gelecek borçlarını ödeyemeyeceğinden konkordato talep etme gereği duyulduğunu, ... Şirketi tarafından ilan edilen konkordato talebi hakkında da ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dava dosyasında tedbir kararı verilmiş olup, işbu nedenle de müvekkili nezdinde de borçlular tarafından işlemler yapılmaya ve bankalarca da krediler kat edilerek takibe konulmaya başlandığını, bunun üzerine ise müşterek borçlu ve müteselsil kefil olan ... ise yılların birikimi olan ve elde ettiği karı dahi şirket bünyesinde tutmuş, şirketin tüm varlıklarına ipotek ve rehin yapmış ancak şirket ortaklığından kaynaklı müteselsil borçluluk ve ciro edilen bir kısım çekler nedeniyle vadesi geldiğinde icra tahdidi ve tüm varlığını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını belirterek; Davacı müvekkilinin bankalar nezdindeki teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulması, zımnında yargılama neticesine kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesine, tüm bu süreçlerin denetim ve uygulanırlığını sağlamak üzere ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas saylı dava dosyasındaki komiserlerin nezaret etmesinin sağlanması ile yüksek mali külfetler nedeniyle ücret hususunun ayrıca değerlendirilmesine, müvekkili şirketin konkordato talebinin kabulü ile, İcra Ve İflas Kanunu'nun 287. maddesi gereğince 3 aylık geçici mühlet verilmesine ve gerekli görülmesi halinde işbu müddetin 2 ay daha uzatılmasına geçici İİK. 285. maddesi çerçevesinde geçici mühlet neticesinde İcra Ve İflas Kanununun 289. maddesi gereğince bir yıllık kesin mühlet kararı verilmesine ve gerekli görülmesi halinde bu mühlet kararının 6 ay daha uzatılmasına, kesin mühlet kararının ilanına yargılama neticesinde İİK. 305. ve diğer maddeleri gereğince konkordatonun tasdikine, tasdik kararının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, İİK'nın 285. maddesi ve devamı maddeleri uyarınca açılan konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.
Adi Konkordato 2004 sayılı İİK. m. 285-309/ı arasında düzenlenmiştir.
Konkordato, borçlunun, kanunda öngörülen çoğunluktaki alacaklılar ile yapacağı ve ancak mahkemenin tasdiki ile borçlu ve alacaklılar bakımından (konkordatoya tabi ve ancak borçlu ile anlaşmaya varmayan alacaklılar dahil) bağlayıcı hale gelen bir cebri icra anlaşmadır. Konkordato kurumu, elinde olmayan sebeplerle işleri iyi gitmeyen ve ekonomik durumu bozulan veya bozulma ihtimali olan dürüst borçluları, iflastan korumak (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2. Baskı, Ankara: Adalet Yayınları, 2013 s.1443-1444) ve ödeme güçlüğü çeken borçlulara borçlarını yeniden yapılandırarak, işletmelerini iyileştirmelerine olanak sağlamak için ihdas edilmiştir. Konkordato kurumu ile borçluya, alacaklıların çoğunluğu ile anlaşarak borçlarını ödeme ve böylelikle iflastan kurtulma imkanı sağlanmak istenmiştir. Borçlu yapılacak olan anlaşma doğrultusunda borçlarını ödediğinde tüm borçlarından kurtulmuş olur. İsviçre doktrininde, konkordato sürecinde verilen konkordato kesin mühleti borçlunun mali durumunu iyileştirmesinin bir aracı olarak görülmektedir. İsviçre’deki kanun değişikliklerinin bir çoğunda açıkça iyileştirme kavramına yer verilmiştir. Konkordatoda alacaklıların menfaati olmakla birlikte esasen borçlunun menfaati daha ön plandadır. Adi konkordatoda, malvarlığının terki suretiyle konkordatoda olduğu gibi malvarlığının tasfiyesi değil borçlunun mali durumunun iyileşmesi ve işletmenin faaliyetine devam etmesi amaçlanır.(Hakan Pekcanıtez/Güray Erdönmez, 7101 Sayılı Yasa Çerçevesinde KONKORDATO, İstanbul: Vedat Kitapçılık 2018, s.3 ve6)
Adi konkordato, geçici mühlet, kesin mühlet, konkordatoya tabi (nisaba esas) alacaklı ve alacaklıların tespiti, alacaklılar toplantısının yapılması ve tasdik raporunun mahkemeye ibrazı ile başlayan tasdik aşamalarından oluşmaktadır.
Geçici mühlet aşamasında; geçici mühlet kararı verilebilmesi için davacının İİK. m. 286 gereği, dava dilekçesi ekinde, konkordato ön projesini, borçlunun malvarlığının durumunu gösteren belgeleri, alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren listeyi, konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tabloyu, konkordato ön projesinde yer alan teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporunu mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Mahkemece, bizzat veya bilirkişi marifetiyle yapacağı inceleme neticesinde bu belgelerin tam olduğunun tespit edilmesi halinde İİK. m. 287/1 gereği borçluya derhal üç ay geçici mühlet verilmesi gerekir. Şartları mevcut olduğunda İİK. m. 287/4 gereği 3 aylık geçici sürenin 2 ay uzatılmasına karar verebilir.
Mahkememizce İİK'nın 286. maddesinde sayılan belgelerin eksiksiz sunulması sebebiyle davacı hakkında 25/10/2024 tarihi saat 10:15'ten itibaren 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiği ve konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının incelenmesi başka bir deyişle davacının mali durumunun düzelmesinin mümkün olup olmadığı veya konkordato teklifinin tasdik şartlarının yerine gelip gelemeyeceğinin tespiti amacıyla detaylı rapor tanzim edilmesi için konkordato komiser heyeti görevlendirildiği ve komiser heyetinin 25/10/2024 tarihi itibarıyla davacının faaliyetlerine nezaret etmek suretiyle görevlerine başladığı, 13/01/2025 tarihli duruşmada ... hakkında İİK'nın 289. maddesi uyarınca 13/01/2025 tarihi saat 15:30'dan itibaren 1 yıl kesin mühlet verildiği anlaşılmıştır.
Davacı hakkındaki kesin mühletin devam ettiği sırada davacı vekili ... UYAP'tan göndermiş olduğu 21/08/2025 havale tarihli dilekçesi ile müvekkili ... yönünden konkordato talebinden feragat ettiklerini beyan etmiştir.
Mahkememizin 01/09/2025 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin feragat beyanı konusunda komiser heyetinden görüş alınmasına karar verilmiş, Konkordato komiser heyeti tarafından sunulan 05/09/2025 havale tarihli yazılı görüşte;''Davacının konkordato prosedüründe hukuki menfaati bulunmadığı açıklaması ve alacaklılara zarar verme kastının bulunup bulunmadığı: Davacı vekili, feragat dilekçesinde konkordato prosedürünün devamında davacının hukuki menfaatinin kalmadığını ifade etmiştir. Feragat dilekçesine göre davacının konkordato prosedüründe hukuki menfaatinin kalmamasının sebebi, ortak olduğu ... Ltd. Şti'nin tasdik talebinin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.08.2025 tarihli kararıyla reddine ve tedbirlerin kaldırılmasına karar verilmesidir (E..., K. ...).Bu noktada davacı ...'ın ortağı olduğu ... Şti ile olan ilişkisi dikkate alınmalıdır. Sayın Mahkemeye arz edilen 03.07.2025 tarihli ara raporumuzda da belirtildiği üzere raporda gösterilen verilen tarihleri dikkate alındığında Davacı ...'ın toplam 20.126.033,95 TL olan borcunun 13.498.461,40 TL tutarı, ortağı olduğu ...Ltd. Şti'nin kredi borçlarından kaynaklı kefalet borçlarına ilişkin olduğu görülmektedir. Diğer taraftan davacı ...'ın ... ... ada parselde bulunan taşınmazı ve T... ada parselde bulunan taşınmazının aynı şirketin borcu için ipotek olarak verildiği görülmektedir.Yukarıda gösterilen verilere göre davacı ...'ın konkordato talebinde, ... Ltd. Şti için verilen şahsi ve ayni teminatların önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Bu hususlar dikkate alındığında komiser heyetimizce davacı vekilinin, ...'ın konkordato talebinde menfaati kalmadığına yönelik iddiasının gerçekçi olabileceği değerlendirilmektedir. Bu sebeple komiser heyetimizce konkordatodan feragatin alacaklılar arasında eşit işlem ilkesini ihlal etmek veya alacaklıların zararına sebebiyet verme amacı taşımadığı, takdiri sayın Mahkemeye ait olmak üzere, kanaatine varılmıştır.Davacının feragatinin alacaklıların zararına olup olmadığı: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre kefil için en elverişli olan kefalet türü, adi kefalette bile asıl borçlu hakkında konkordato mühleti verilmiş olması hâlinde alacaklı öncelikle borçluyu takip etmeden kefile müracaat edebilmektedir (TBK m. 585/1-b.4). Buna karşılık davacı hakkında kesin mühlet kararı verildiği için TBK m. 585/1-b.4 hükmüne göre davacıya karşı haciz yoluyla takip başlatılması, İcra ve İflâs Kanunu gereği mümkün değildir (İİK m. 294/1). Bu husus alacakların aleyhinedir. Davacının feragat talebiyle bağlantılı olarak kesin mühletin kaldırılması hâlinde, davacının bilhassa müteselsil kefaletten kaynaklı borçlarına yönelik olarak haciz yoluyla takip başlatılabilecektir. Komiser heyetimizce, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, bu hususun alacaklıların lehine olduğu kanaatine varılmıştır.Diğer taraftan konkordato mühletinin kaldırılmasıyla birlikte davacı ...'ın ipotek verdiği taşınmazlar bakımından derdest veya müstakbel rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerde komiserin görüşü ve mahkemenin kararına gerek kalmaksızın rehinli alacaklı tarafından satış talep edilebilecektir (İİK m. 295/2). Komiser heyetimizce, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, bu hususun da alacaklıların lehine olduğu kanaatine varılmıştır.Feragatin gerçekleştiği aşama: 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nda konkordatodan feragat, kesin mühletin kaldırılması sebeplerinden biri olarak düzenlenmiştir (İİK m. 292/1-b.d). Böylece konkordato talebinden feragatin mümkün olduğu doğrudan Kanun hükmüyle kabul edilmektedir. Buna karşılık doktrinde her aşamada konkordatodan feragatin mümkün olmadığı kabul edilmektedir. Öyle ki, doktrinde konkordatodan feragatin alacaklılar toplantısına kadar yapılabileceği; buna karşılık alacaklılar toplantısında Kanunda gösterilen nisaba göre alacaklılar tarafından projenin onaylanması hâlinde konkordatodan talep edilemeyeceği belirtilmektedir'. Davacı vekilinin feragat dilekçesi, alacaklılar toplantısından önce gerçekleşmiştir (İİK m. 301, m. 302). Komiser heyetimizce takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, feragatin geçerli olabilecek bir aşamada gerçekleştiği kanaatine varılmıştır.Feragatin iflâsa sebep olmayacağı: İİK m. 292/1-b.d hükmüne göre Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat etmesi hâlinde konkordato mahkemesi tarafından iflâs kararı verilir. Davacı ..., tacir olmayan bir gerçek kişidir. Bu sebeple İİK m. 179 hükmünde yalnızca sermaye şirketi ve kooperatifler için söz konusu olan borca batıklık şeklindeki iflâs sebebi, ... bakımından söz konusu olamaz. Feragate bağlı olarak kesin mühlete karar verilmesi hâlinde davacı ...'ın iflâsa tabi olmadığı; kanaatine varılmıştır.'' yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin vekaletnamesi incelendiğinde, davadan feragat yetkisinin olduğu tespit edilmiştir.
HMK'nın 307. maddesi gereğince, feragat davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.
HMK'nın 310. maddesi gereğince de, feragatin hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilmesi mümkündür.
Dava, konkordatonun tasdikine ilişkin olup, konkordatonun tasdikine ilişkin davadan feragat halinde İİK'nın 292. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanununda düzenlenen feragatin sonuçlarından farklı bir sonuç öngörülmüştür.
İİK'nın 292/1-d bendinde, borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketinin konkordato talebinden feragat etmesi halinde mahkemece kesin mühletin kaldırılarak iflasına karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. İİK'nın 287/5. maddesi uyarınca İİK'nın 291. ve 292. maddeleri geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanacaktır.
İşbu davada, kesin mühlet süreci içinde davacının davadan feragat ettiği, davacı ...'ın iflasa tabi şahıslardan olmadığı dosya kapsamı ve komiser heyeti raporlarından anlaşılmakla davacı ...'ın feragati nedeniyle davacı hakkında mahkememizce verilen geçici mühletin, kesin mühletin ve tüm tedbirlerin kaldırılmasına, komiser heyetinin görevine son verilmesine, davacının konkordatonun tasdiki isteminin feragat nedeniyle reddine, davacının konkordatonun tasdiki isteminin reddine karar verildiğinin İİK'nın 288. maddesi uyarınca ilgili yerlere bildirilmesine ve ilan edilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının konkordatonun tasdiki talebinin reddine,
... T.C. kimlik nolu davacı ... hakkında mahkememizce verilen geçici mühletin, kesin mühletin ve tüm tedbir kararlarının 09.09.2025 günü saat 10:30 itibari ile kaldırılmasına,
2-Davacı yönünden konkordato komiser heyetinin görevine son verilmesine, komiser heyetine görev süresi ile orantılı olarak ücret ödenmesine, davacı yönünden komiser heyetinin görevine son verildiğinin ... Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığına bildirilmesine,
3-Davacı hakkında verilen geçici mühletin, kesin mühletin ve tüm tedbirlerin kaldırıldığının ve konkordatonun tasdiki isteminin reddine karar verildiğinin Ticaret Sicil Gazetesi ve Basın İlan Kurumu resmi ilan portalında ilan edilmesine ve kararın İİK 288 maddesinde belirtilen ilgili yerlere derhal bildirimde bulunulmasına,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 615,40 TL olduğundan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80‬‬ TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Gider avansının, iflas avansının ve konkordato gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın davacıya tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde davacı yönünden Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/09/2025

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP