mahkeme 2022/274 E. 2024/343 K.

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/24 Esas
KARAR NO : 2024/433

DAVA : Tazminat (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/01/2021
KARAR TARİHİ : 05/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında 27.09.2012 tarihinde imzalanan sözleşme ile ... Mevki, 11 pafta, 571 parselde kayıtlı taşınmazın Finansal Kiralama yöntemi ile satın alındığı, sonrasında da taşınmazın Finansal Kiralanması konusunda ... A.Ş. ile ... 3.Noterliğinin ... tarih ... Yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi yapıldığı, davacı şirket ile davalı şirket arasında 27.09.2012 tarihinde imzalanan protokolün 3/h maddesinde, “arsa üzerine sonradan bırakılan hafriyatın 3 ay içerisinde kaldırılacağı” davalı şirket tarafindan taahhüt edildiği, konu ile ilgili davalı şirkete keşide edilen ihtarnameye cevabi ihtarnamede “Halihazırda olan hafriyatın kaldırılması işlemlerinin imzalanan protokol hükümlerince ve süresinde yerine getirileceği, arsa üzerinde bir malzeme bırakılmayacağı” bildirildiği, ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ... D.İş sayılı dosya ile açılan tespit davasında; 8.203m3 hafriyatın kaldırılması bedelinin 232.309TL olarak tespit edildiği, hafriyatın kaldırılmasına 3 gün içerisinde başlanıp 15 günde kaldırılmadığı takdirde davacı şirket tarafından kaldırılarak masrafların ve uğranılan zararın taraflarına rücu edileceği hususunda davalıya keşide edilen ihtarnameye cevabi ihtarnamede; hafriyatın 15 gün içerisinde kaldırılacağının bildirildiği, bu taahhüde rağmen hafriyatın kaldırılmaması üzerine davalıya keşide edilen ihtarnamede; hafriyatın davacı şirket tarafından kaldırılarak masrafın uğranılan diğer zararların taraflarına rücu edileceği ihtar edildiği, bütün bu ısrar ve ihtarlara rağmen tespit dosyasında tespit edilen kaldırılması gereken 8.203m3 hafriyatın davalı tarafından 3.229m3 kaldırıldığı, geriye kalan 4.974m3 hafriyatın davacı şirket tarafından yüklenici firmalar vasıtasıyla metreküpü 24,00TL'den 119.376TL'ye kaldırıldığı, daha önce aynı konu ile ilgili ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasıyla açılan dava mahkemenin ... sayılı kararıyla açılmamış sayılarak kararın kesinleştiği, delillerinin tamamının 9. Asliye Ticaret Mahkemesi':nin ... Esas sayılı dosyasında olduğundan bu dosyanın işbu dosya içerisine alınmasını talep ettikleri, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; hafriyatın kaldırılma bedeli olan 119.376TL'nin temerrüt tarihi olan 12.10.2012 tarihinden (ilk ihtar tarihi) itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankasının ilan ettiği avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, tespit masrafı olan 725,05TL'nin (47,95TL harç, 528,55TL gider avansı, 148,55TL keşif harcı) tespit tarihi olan 23.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek, 3 adet ihtar masrafi olan 304,96TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkil şirkete verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu hafriyatın kaldırılmasıyla ilgili davalı şirket ile ...şirketi ile 10.05.2013 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmede sehven 3 pafta, 571 parselden bahsedilmiş ise de kastedilenin 11 pafta 571 parsel olduğu, 3 numara ile kayıtlı bir pafta olmadığı gibi davalının 3 numaralı pafta ile ilgisi olmadığı, sözleşmede 8.000m3 hafriyatı alınarak döküm sahasına götürülmesi için kamyon başına 210TL+KDV ödeneceği kararlaştırıldığı, 13.05.2013 tarihinden itibaren toplam 790 kamyon hafriyat kaldırıldığı, nakliye belgelerinin ilgililerce imzalanmış olup dilekçe ekinde sunulduğu, 790 kamyona nakliye bedeli olarak 165.900TL, yükleme bedeli olarak kepçeye 1.075TL olmak üzere toplam 166.975TL ödendiği ve faturanın ekte sunulduğu, kamyonun ortalama 10 m3 -11 m3 taşıdığı hesabıyla 7900-8690m3 hafriyat taşındığı, tüm hafriyatın taşındıktan sonra sahanın resimlerinin ekte sunulmuş olduğu, iddiaların asılsız olduğu, davacının dayandığı ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... tarihli tespitinden sonra 2013 yılı Mayıs-Haziran döneminde söz konusu hafriyatın kaldırıldığı, davacının iddiasına konu hafriyata dair yapılmış resmi bir tespitin bulunmadığı yukarıda açıklanan ve re'sen göz önüne alınacak nedenlerle işbu haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava,Tazminat (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır.
Uyuşmazlığın, davacının finansal kiralama yöntemiyle davalıdan almış olduğu taşınmaz üzerindeki hafriyatın davalı tarafından taahhüt edilmiş olmasına rağmen kaldırılmamış olması nedeniyle oluşan zararın tahsiline yönelik olduğu, ihtilafın davalının taahhüt etmiş olduğu hafriyatı kaldırmış olup olmadığı, kaldırmadı ise bu sebeple oluşan zararın tespiti noktalarından kaynaklandığı görülmekte olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Bu hususun tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda inşaat mühendisi ..., taşıma uzmanı ..., mali müşavir ...'dan alınan 23/09/2021 tarihli bilirkişi raporu ile tarafların defter ibrazında bulunmadığı, ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesinde ... D. İş sayılı dosya ile açılan “Delil Tespiti” davasında alınan 20.01.2013 tarihli Bilirkişi Raporu ile tespit edilen kaldırılması gereken hafriyat miktarının 8.203,40 metreküp olduğu, dosyaya sunulan kübaj hesaplarına göre kaldırılmış olan toplam hafriyat miktarının 3.229 metreküp olduğu, Bu tespitlere göre kaldırılması gereken toplam 8.203 metreküp hafriyattan geriye 8.203metreküp - 3.229 metreküp- 4.974 metreküp kaldığı, davacının 4.974m' hafriyatı kaldırmak için katlandığı maliyet 4.974m' X 24TL+KDV/ metreküp=119.376,00TL+ 21.487,68 TL KDV olmak üzere toplam 140.863,68 TL olarak hesaplandığı, ancak; Davacı alacağı her ne kadar KDV dahil 140.863,68TL olarak hesaplanmış ise de davacı dava dilekçesinde KDV tutarını sarf-ı nazar ederek 119.376,00TL asıl alacak talebinde bulunmuş olduğu davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda, Merkez bankası avans faizi verilerinden yararlanılarak taleple bağlılık ilkesi gereği davacının belirlenen 119.376,00TL asıl alacağına, 4489 sayılı yasa ile değişik 272 maddesi bağlamında, 08.03.2013 temerrüt tarihi ile 14.01.2021 dava tarihi arasındaki 2869 gün için 116.694,13TL işlemiş avans faizi hesaplandığı tespit edilmiştir.
Mahkememizin 15/10/2022 tarihli kararı ile dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile tanık anlatımları da nazara alınmak suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 08/12/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ile Mahkemenin 13.06.2022 tarihli 3. Celsesindeki Tanık anlatımları, hafriyatın kaldırılacağının taahhüt edildiği 27.09.2012 tarihli protokol, 20.01.2013 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler, dosyada bulunan kübaj hesapları, davacının muhatap davalıya keşide ettiği ihtarnamelere karşı davalı tarafından keşide edilen cevabi ihtarnamelerde ifade edilenler birlikte değerlendirildiğinde tanık beyanlarının çelişkili olduğu kanaati hasıl olduğu,kök raporda apılmış olan hesaplamalar; ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı “Delil Tespiti” dosyasına alınan 20.01.2013 tarihli Bilirkişi Raporunda tespit edilmiş olan hafriyat miktarının bir kısmının kaldırılmasından sonra yapılan ölçümlere göre hazırlanmış olan kübaj cetvellerinde belirtilen miktarlar dikkate alınarak yapılmış olup dava konusu yerden kaldırılması gereken hafriyat miktarı 4.974m3 olarak hesaplandığı, hesaplanmış olan 4.974 metreküp hafriyatın uzaklaştırılması için davacının katlandığı bedel KDV hariç 119.376,00TL olarak hesaplandığını, hesaplanan 119.376,00TL tutarındaki asıl alacağa, Merkez bankası avans faizi verilerinden yararlanılarak, 4489 sayılı yasa ile değişik 272 maddesi bağlamında, 08.03.2013 temerrüt tarihi ile 14.01.2021 dava tarihi arasındaki 2869 gün için işlemiş avans faizi 116.694,13TL olarak hesaplandığı, tanık anlatımları, tarafların beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde raporda yapılan hesaplamalarda değişikliği gerektirecek herhangi bir somut belge/bilgi bulunmadığı değerlendirilerek kök rapordaki görüşün devam ettiği beyan edilmiştir.
Mahkememizin 27/09/2023 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile taraf defterleri itibariyle davalının dava konusu edilen hafriyat bedelinin üçüncü kişiye ödeyip ödemediği veya davacı tarafın dava konusu ettiği hafriyat bedeli üçüncü kişinin kendilerine fatura etmesi nedeniyle ödeyip ödemediği konusunda inceleme yapılmak suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ...'dan alınan 01/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile davalının ibraz olunan ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu davalı dava konusu hafriyatı kendilerinin attırdığına dair dava dışı ...- ... tarafından tanzim edilmiş ... tarihli ... seri-sıra numaralı 197.030,50TL tutarlı faturayı sunduğu, ancak söz konusu fatura açıklaması incelendiğinde fatura üzerinden miktar ve birim fiyat bilgisi olmadığı, dolayısı ile fatura üzerinden nerede ve ne miktarda hafriyat kaldırıldığı hususunda kanaat edinilemediği, söz konusu faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura bedelinin tamamının davalı tarafından ödenmiş olduğu, asncak fatura ile dava konusu hafriyat işi arasında gerek miktar gerekse de fatura içeriği hafriyatın nereden kaldırıldığı noktasından kati kanaat hasıl edecek tereddüde mahal verme- yecek mahiyette anlamlı bir veri elde edilemediği bu bağlamda Faturayı tanzim eden davalı tanığı ...'ın 16.03.2022 tarihli duruşma zaptına geçen tanık ifadelerinin değerlendirilmesinin tamamen ve münhasıran Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında ...İlçesi, ... Köyü, ... Mevki, 11 pafta, 571 parselde kayıtlı taşınmazın satın alındığı, davadışı ... A.Ş. ile finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı; taraflar şirketler arasında 27.09.2012 tarihinde imzalanan protokolün 3/h maddesinde, “arsa üzerine sonradan bırakılan hafriyatın 3 ay içerisinde kaldırılacağı” davalı şirket tarafindan taahhüt altına alındığı ancak davalı şirket tarafından sözleşme kapsamında 27.12.2012 tarihinde iş bu hafriyatı kaldırmadığı, yükümlülüğün yerine getirilmediği; davacının keşide ettiği ... 25. Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesinde davalının davaya konu harfiyatı kaldırmasına yönelik davalıya tebliğ de bulunduğu; davalının da ... 19.Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesinde hafriyatın kaldırılması işlemlerinin imzalanan protokol hükümlerince ve süresinde yerine getirileceği, arsa üzerinde bir malzeme bırakılmayacağı” bildirildiği, ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ... D.İş sayılı dosya ile yapılan tespitte davalının kaldırması gereken hafriyat miktarının 8.203 m3 olduğu halde davalı tarafından toplam 3.229 m3 kısmın sahadan alındığı; 4.974 m3 harfiyatın halen sahada kaldığı ve davalının 08/03/2013 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmakla davalının kaldırmadığı iş bu harfiyat kaldırma bedelini talep ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 02/06/2021 tarihli 1 nolu celse 2 nolu ara kararında davaya konu zararın tespiti için taraf defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verildiği; taraf vekillerinin şirket adres, yetkili ve iletişim bilgilerini süresi içerisinde sunduğu ancak dosya kapsamında alınan 25/09/2021 tarihli bilirkişi raporunun mali inceleme bölümünde "taraflarca dava konusu hafriyat kaldırma masraflarına ilişkin dosyaya sunulu belge ve bilgiler dışında defter ibrazında bulunulmamıştır." ibaresinin yer aldığı; sonuç kısmında da tarafların defter ibrazında bulunmadığı hususunun belirtildiği; taraf vekillerine bilirkişi raporunun tebliğ edildiği; davacı tarafın rapora itirazının bulunmadığı ve 11/10/2021 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır. Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi incelendiğinde taraf defterinde ibraz bulunulmadığı ve inceleme yapılmadığı hususuna ilişkin beyanda bulunmadığı görülmüştür.
16/03/2022 tarihli duruşmada beyanı alınan davalı tanığı ...: "Ben davalı ... A.Ş'nin çalışanı değilim ancak ihtiyaç oldukça harfiyat işlerini yaparım, davalı mitaşın bir taşınmazı ile davacı ...ş.'nin bir taşınmazı bitişiktir, yanlış hatırlamıyorsam 2013- yada 2014 yılıdna biz davalıya ait ...'de bulunan arsasında binaları yıktık, yıktıktan sonra molozları aldık ... döküm sahasına bıraktık, geride toprak kaldı, sonra yeni yapılar için temel atılması için toprağı da kazdık, ancak bu toprağı bırakıcak yer yoktu, bu nedenle de davacı taraftan müsaade almak suretiyle kazdığımız harfiyatı davacı ...ş.'nin arsasına bıraktık, işimiz bittikten sonra da bıraktığımız harfiyatı bizatihi benim başında bulunduğum ekiple birlikte aldık, arsayı tertemiz bir şekilde davacı şirket yetkililerine teslim ettik, hatta ben sormuştum yeterli mi dediğimde tamam dediler," dediği anlaşılmıştır.
Davalı tanığının beyanı da dikkate alınarak dosyanın kök raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesine karar verildiği ve bilirkişi heyetince düzenlenen ek raporda kök rapordaki hususların tekrarlandığı anlaşılmıştır.
08/03/2024 tarihli duruşma ara kararı uyarıca dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verildiği; davacı tarafın bilirkişi ücretini yatırmaması nedeniyle incelemenin yapılamadığı; davalı vekilinin defter ibrazı için hazır bulunduğu tutanak altına alınmıştır. Davacı vekilinin bilirkişi ücretinin yatırılacağından bahisle bilirkişi incelemesini talep etmesi üzerine mahkememizin 27/09/2023 tarihli duruşma ara kararı uyarınca taraf defterleri üzerinde mahkemeye ibraz için ve yerinde inceleme hususunda süre verildiği halde davacı tarafın ihtaratlı şekilde verilen kesin süreye rağmen defter ibrazında bulunmadığı; yalnızca davalı tarafın ticari defterleri irdelenmek suretiyle 01/04/2024 tarihinde bilirkişi raporunun ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların sözleşme kapsamında davaya konu hafriyatı sözleşme süresi içerisinde kaldırmadığı, tarafların noter ihtarnamesi ile bu hususu doğruladığı; dosya kapsamında alınan ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde ... D.İş sayılı dosya ile yapılan tespitte davalının kaldırması gereken hafriyat miktarının 8.203 m3 olduğu halde davalı tarafından toplam 3.229 m3 kısmın sahadan alındığı; 4.974 m3 hafriyatın halen sahada kaldığı davalının sözleşme süresi içerisinde iş bu hafriyatı kaldırmadığı anlaşılmıştır. İhtilafa konu husus davalının tespit sonucunda alandan sözleşme uyarınca tüm hafriyatı dava dışı ... Şirketi'ne kaldırdığı ve 26/06/2013 tarihli faturayı dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.
Davacı tarafta davaya konu kaldırılmayan hafriyat bedelini hafriyat firmaları ile görüşmek suretiyle düzenlenen ödeme belgeleri kapsamında davalının yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmeye aykırılıktan kaynaklı ödeme nedeniyle davalıdan tazminini talep ettiği ancak davacının dosya kapsamında verilen kesin süreli ihtarlara rağmen davacı şirketin ticari defterlerinin ibraz edilmediği, davacının uğradığını iddia ettiği iş bu zararın denetime elverişli olacak şekilde dava dışı firmalara ücret karşılığında yaptırması nedeniyle incelenemediği davacının zarar iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmakla her ne kadar dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında kaldırılmayan hafriyat bedellerine ilişkin genel değerlendirme yapılması nedeniyle bilirkişi raporlarında davacının talep edebileceği miktara ilişkin değerlendirmeler hükme esas alınmamıştır. Davacı taraf ticari defterlerini ibrazdan kaçınması nedeniyle davalının kaldırmadığı iddia olunan 4.974 m3 hafriyattan kaynaklı zararın ispatlanamaması nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 9.622,39 TL nispi karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 22.538,19 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 2021 yılı tarifesine göre toplam 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/06/2024

KATİP ...
¸e-imzalıdır

HAKİM ...
¸e-imzalıdır

Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç :00,00 TL
Karar Harcı :9.622,39 TL
Noksan Harç : 9.622,39 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 3.750,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 3.500,00 TL
Posta Giderleri : 179,50 TL