mahkeme 2021/460 E. 2023/834 K.

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/460 Esas
KARAR NO : 2023/834

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/07/2021
KARAR TARİHİ : 27/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından 18-22 Nisan 2020 tarihinde ...' nde düzenlenecek "..." na katılmak için davalı şirket, ile Fuar Sözleşmesi akdedildiğini, ... tarihinde yapılması planlanan fuar dünyada ve ülkemizde yaşanan Coronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle gerek resmi otoriteler tarafından getirilen kısıtlamalar gerek katılımcılardan gerekse ziyaretçilerden gelen talepler dikkate alınarak bilgileri dahilinde ertelendiğini ve 06-09 Nisan 2021 tarihinde bu fuar yapıldığını, bu hizmet karşılığı bedel için davalı/ borçlu şirkete 05.03.2021 tarihli 55.917,84-TL bedelli fatura tanzim edildiğini, fuar alanında yer kiralama karşılığı bedel sözleşmede kararlaştırılan sürede ve taksitlerde ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından sözleşmeye dayalı 55.917,84-TL Asıl Alacak + 9.378,49-TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 65.296,33-TL alacağının tahsili için davalı/ borçlu şirket aleyhine ... 25. İcra Müdürlüğü'nde ... Esas sayılı dosya ile ilamsız yolla icra takibi yapıldığını, davalı/ borçlu şirket vekili tarafından icra takibine, ödeme emrine, faize, faiz oranına, borca ve tüm ferilerine itiraz edilerek icra takibini durdurduğunu; davalı borçlu şirketin icra takibine, ödeme emrine, faize, faiz oranına, borca ve tüm ferilerine yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, alacağın sürüncemede bırakmak gayesinde olması nedeniyle İİK uyarınca davacı müvekkili lehine icra takibinde talep edilen alacağın tamamı üzerinden %20 oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkili arasında 18-22 Nisan 2020 tarihleri arasında ...'da düzenlenecek olan ... ile ilgili teklif müvekkilince kabul edilerek ilgili sözleşme taraflarca imzalandığını, ancak müvekkilinin ...'den beklenti içerisinde olduğu müşteri profilinin hemen hepsi yabancı firmalar olmakla beraber dünyada son dönemde yaşanan gelişmelerden ötürü bu beklenti çok ciddi şekilde sekteye uğradığını, müvekkilinin söz konusu fuardan olan beklentilerini en düşük hale getirmiş, hatta sıfıra indirdiğini, bu sebeple sözleşme mücbir sebep varlığından haklı sebeple feshedildiğini,bu fesih müvekkilince gönderilen ihtarname ile davacı tarafa bildirildiğini, iş bu sebeplerle talep edilen bedel ödenmediğini, bunun üzerine davacı ... 25. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkilince yapılan itiraz sonucu icra takibi durdurulduğunu ve davacı huzurdaki davayı açtığını, müvekkili şirket, yurt dışından birçok yabancı firma ile çalışmakta ve fuarlara yabancı şirket ve yatırımcılarla bir araya gelerek network yapmak amacıyla katıldığını, son dönemde dünyanın hemen hemen her yerinde gerçekleşen ve ülkemizde de görülen COVİD 19 salgını sebebi ile pek çok yerli ve yabancı firma fuara gelmeme kararı aldığını, zira fuardan beklenti ciddi şekilde azaldığını katılımın yasaklar ve önlemler sebebi ile çok aza ineceği öngörüldüğünü, davacı şirket sözleşmenin iptali sonrası maddi bir zarar görmediğini, zira pandemi döneminin başlarında çıkan genelgeler ile önceden kiralamış oldukları stand yerlerinin ve fuar alanlarının iadesi kendilerine (tüm fuar firmalarına) sağlandığını, davacı tarafın iddia ettiği gibi ikinci fuar için müvekkilince bir istek veya talep olmadığını, zira pandemi koşulları sebebi ile şirket küçülmeye gittiğini ve fuarın yapılacağı 06-09 Nisan 2021 döneminde şirketin fuardan bir beklentisi kalmadığını, ayrıca ilgili fuara yine yurt dışı katılımı beklentinin altında ve az olduğunu, temel olarak borçlunun borcu ihlâl etmesine mutlak olarak kaçınılmaz şekilde sebep olan yani öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan dışsal (harici) bir olay hukuken "..." olarak tanımlanmakta olduğunu, koronavirüs kapsamında yaşadığımız pandemi dönemi de mücbir sebep olarak kabul edilmekle beraber, fuarın müvekkiline sağlayacağı katkıyı da minimum seviyeye düşürmüş hatta sözleşmede anlaşılan bedel ile beraber firmamızı zarara sokacağı öngörüldüğünü, mücbir sebep hali öngörülmezlik ve önlenemezlik durumunda meydana geleceğini, genel salgın hastalık hali de hiç şüphesiz bunlardan biri olduğunu, sözleşmenin imzalandığı tarihte mevcut olmayan ve sonradan ortaya çıkan bu durumdan müvekkilinin sorumlu tutulması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin sözleşme imzalayarak anlaşma yapıldığı tarihte söz konusu salgın henüz görülmemiş, ticaret ve piyasalar bu denli sekteye uğramadığını, bir yılı aşkın süredir var olan bu salgın halihazırda bitmediğini, hatta artarak devam ettiğini, işbu mücbir sebep dolayısı ile müvekkili şirket sözleşmede anlaşılan 55.917,84 TL'lik tutarın ödemesi durumunda ciddi ve karşılıksız bir zarara uğrayacağını, laldı ki COVID19 sebebi ile gerçekleşen mücbir sebep olmasa idi sözleşmenin şartlarına uyulacak, talep edilen meblağ ödenecek ve fuara katılım sağlanacağını, somut durumda ve müvekkili kusurundan bağımsız gerçekleşen mücbir sebep dolayısı ile birçok firma fuara katılmadığı gibi müşteri sayısında da ciddi azalmalar olduğunu, bu yüzden müvekkili tarafından ilgili sözleşmeyi tek taraflı ve haklı olarak (mücbir sebep) feshetme zarureti hasıl olduğunu açıklayarak, tüm bu şartlar altında müvekkilinin talep edilen ve mücbir sebepten dolayı ile fahiş hale gelen bedeli ödemesi hukuken beklenemeyeceğini huzurdaki haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celp edilen ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde 25/05/2021 tarihinde davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine 55.917,84 TL asıl alacak, 9.378,49 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 65.296,33 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek %16,75 avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
İhtilaf, davacı tarafından 06-09 Nisan 2021 tarihinde yapılan ... fuarına katılmak üzere davalı ile aralarında sözleşme akdedilmiş olmasına rağmen davalı tarafından sözleşmeden kaynaklanan borcun ödenmemiş olması nedeniyle ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası üzerinden başlatılan takibe konu alacağa yönelik olarak davalının vuku bulan itirazının haksız olup olmadığı haklı değil ise takip sebebi itibariyle takip tarihinden davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarının tespitinden kaynaklanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti için tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda mali müşavir ...ve fuarcılık sektör bilirkişisi ...'den alınan 27/03/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; uyuşmazlığın, taraflar arasında 18-22 Nisan 2020 tarihinde ...'nde düzenlenecek "..."na katılmak için ...tarih ve ... nolu Fuar Sözleşmesi ile sözleşme ilişkisinden kaynaklı ve davacı tarafından düzenlenen ... tarih ve ... nolu ( Standsız Alan, Ada Farkı, Sigorta ) açıklamalı KDV Dahil 55.917,84 TL bedelli faturanın ödenmemesinden kaynaklandığı, davacıya ait yasal 2019-2020 yılı Yasal Defterlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64 üncü maddesinde 3 fıkrası hükmümce belirtilen ticari defterlerin açılış beratlarının kanunda belirtilen süreler içerisinde yaptırıldığı, davacının ibraz edilen ticari defterlerinin delil olarak değerlendirilmesi sayın mahkemenin takdirinde olduğunu, davalıya ait yasal defter ve belgelerin ibraz edilmediği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin davalı tarafından feshin haksız olduğunun değerlendirilmesi halinde, davalı şirketin 55.917,84 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Taraf itirazları üzerine alınan 16/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile; uyuşmazlığın, taraflar arasında 18-22 Nisan 2020 tarihinde ...'nde düzenlenecek "..."na katılmak için ...tarih ve ... nolu Fuar Sözleşmesi ile sözleşme ilişkisinden kaynaklı ve davacı tarafından düzenlenen ... tarih ve ... nolu ( Standsız Alan, Ada Farkı, Sigorta ) açıklamalı KDV Dahil 55.917,84 TL bedelli faturanın ödenmemesinden kaynaklandığı, davacıya ait yasal 2019-2020 yılı Yasal Defterlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64 üncü maddesinde 3 fıkrası hükmümce belirtilen ticari defterlerin açılış beratlarının kanunda belirtilen süreler içerisinde yaptırıldığı, davacının ibraz edilen ticari defterlerinin delil olarak değerlendirilmesi Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu, 2020-2021 yılı ticari defterlerini ibraz edildiğini, davalı şirketin, davalıya ait yasal defterlerin Elektronik ortamda tutulduğunu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64 üncü maddesinde 3 fıkrası hükmümce belirtilen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdik ve beratlarının kanunda belirtilen süreler içerisinde yaptırıldığı, davalının ibraz edilen ticari defterlerinin delil olarak değerlendirilmesi Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu, tüm takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemede olmak üzere; feshin haksız olduğunun değerlendirilmesi halinde, davalı şirketin 55.917,84 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Davalının ... 30. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde davalı şirket tarafından davacı şirkete karşı covid 19 ve şirketin kusurundan bağımsız gerçekleşen mücbir sebep nedeniyle çok sayıda firmanın katılamaması nedeniyle sözleşmeyi feshetme zaruriyeti doğduğunu ve talep edilen tutarı ödemeyeceğini ihtar ettiği anlaşılmıştır. İhtarnamenin davacı tarafa 01/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davacının ... 7. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya davacı şirketin bölgenin en güçlü fuar organizatörleri arasında yer aldığı; haftasonu sokağa çıkma yasaklarının kaldırılmasına ilişkin kesin bir tarih verilmemesinden ve katılımcılardan gelen yoğun talep doğrultusunda fuar haftaiçine alınarak gerçekleşeceğinden her zaman olduğundan daha kapsamlı ve güçlü bir şekilde hayata geçirilmesi bakımından sözleşmenin gereklerinin yerine getirerek fuara katılımınızın beklendiği şeklinde ihtar ettiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, takip dosyası ve alınmış olan bilirkişi raporları dikkate alındığında davacı şirketin 18-22 Nisan 2020 tarihinde ...'nde düzenlenecek "..."na katılmak için davalı şirket ile Fuar Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır. 18-22 Nisan 2020 tarihinde yapılması planlanan fuarın Covid-19 salgını nedeniyle yapılamadığı ve ileri bir tarihe ertelendiği bu süre zarfında davalı tarafında taraflar arasında akdedilen ancak küresel salgın nedeniyle yerine getirilemeyen fuar sözleşmesine ilişkin herhangi bir fesih ya da dosya kapsamında ileri tarihte sözleşmenin yerine getirilmesini istememe iradesini gösterecek bilgi ya da belge bulunmamaktadır. Davalı tarafa 06-09 Nisan 2021 tarihinde yapılacak ... fuarına katılmak için sözleşme kapsamında düzenlenen 55.917,84 TL fatura yönünden davalının ... 30. Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fuarın yapılmasından 7 gün önce sözleşmeyi feshettiği ve faturayı ödemeyeceğini ihtar ettiği, ilgili ihtarın davacı şirkete 01/04/2021 tarihinde ulaştığı; davacının ... 7. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme edimini yerine getirmek istediğini ihtar ettiği halde davalı tarafından covid19 salgını ve fuara katılımın az olacağından bahisle kendi kusurları bulunmadan sözleşmeyi feshederek fatura bedelini ödememe yönünde irade göstermiş ise de davalının 18-22 Nisan 2020 tarihinde yapılması planlanan fuarın Covid-19 salgını nedeniyle yapılamadığı ve ileri bir tarihe ertelendiğini bilmesi, basiretli tacir olarak ilk fuar tarihinde sözleşmesel edimin yerine getirilememesi nedeniyle fesih hakkını kullanmayıp yine fuarın yapılacağı 06-09 Nisan 2021 tarihinden 7 gün önce sözleşmeyi feshederek hakkın kötüye kullanılmasına sebebiyet verdiği, davalının basiretli tacir gibi davranmadığı; 06-09 Nisan 2021 tarihinden 7 gün öncesine kadar fuarın yapılacağı hususunda zımni irade sergilemesi nedeniyle davacının takibe konu fatura alacağı yönünden takip yürütmekte haklı olduğu, davalının ise asıl alacağa yönelik itirazının haksız olduğu anlaşılmakla mahkememizce alınan bilirkişi raporları ve ihtarnameler ile tüm dosya içeriğinde davalının ... 25. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının asıl alacak yönünden iptali ile takibin 55.917,84 TL asıl alacak yönünden alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa uyarınca Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı (takip talebindeki yıllık %16,75 avans faiz oranını aşmamak kaydıyla ) faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Zira davacı tarafından davalıya fuar sözleşmesi kapsamında ilgili hizmetin covid19 mücbir sebep nedeniyle yerine getirilememesinde davacı tarafın kusurunun bulunmadığı ve davacının davalı tarafından kendisine gönderilen sözleşmenin feshini içeren ... 30. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine rağmen ... 7. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacının sözleşme edimini yerine getirmek istediğini bu yönde iradesini ortaya koyduğu halde davalı tarafından fuarın yapılmasına 7 gün kala sözleşmeyi feshetmesinin haksız olduğu ve davacının taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında asıl alacağa hak kazandığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı taraf takip talebinde fatura alacağına 9.378,49 TL işlemiş faiz talep etmiş ise de davalı tarafından sözleşmeyi 30/03/2021 tarihinde feshederek faturayı ödemeyeceğine dair beyanı dikkate alındığında davacının takibi 25/05/2021 tarihinde başlatması nedeniyle takipten önce davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair dosyada delil bulunmadığından iş bu faiz kalemi yönünden "fazlaya ilişkin istemin" reddine karar vermek gerekmiştir.
Taraflar arasında sözleşmesel edime dayalı olduğu bilinen faturanın içeriğine davalı tarafından itiraz edilmesi nedeniyle alacak likit olduğundan 55.917,84 TL asıl alacak yönünden %20 icra inkar tazminatı olan 11.183,56 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle davacının davasının kısmen kabulüne, davalının ... 25. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının asıl alacak yönünden iptali ile takibin 55.917,84 TL asıl alacak yönünden alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa uyarınca Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı (takip talebindeki yıllık %16,75 avans faiz oranını aşmamak kaydıyla) faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olduğundan 55.917,84 TL asıl alacak yönünden %20 icra inkar tazminatı olan 11.183,56 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
Davalının ... 25. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının asıl alacak yönünden iptali ile takibin 55.917,84 TL asıl alacak yönünden alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa uyarınca Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı (takip talebindeki yıllık %16,75 avans faiz oranını aşmamak kaydıyla ) faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacak likit olduğundan 55.917,84 TL asıl alacak yönünden %20 icra inkar tazminatı olan 11.183,56 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 3.819,75 TL karar harcının, peşin yatırılan 788,62 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 3.031,13 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 9.378,49 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 1.097,50 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 939,86 TL yargılama giderinin ve 788,62 TL peşin harç ve 59,30 TL başvurma harcı toplamı 1.787,78 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.130,40 TL'nin davalıdan, 189,60 TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
8-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 27/12/2023

KATİP
¸e-imzalıdır

HAKİM
¸e-imzalıdır

Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 788,62 TL
Karar Harcı : 3.819,75 TL
Noksan Harç : 3.031,13 TL
Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 4.100,00 TL
Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL
Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.000,00 TL
Posta Giderleri : 97,50 TL