mahkeme 2025/575 E. 2025/541 K.

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/575 Esas
KARAR NO : 2025/541

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 08/08/2025
KARAR TARİHİ : 18/08/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilİ şirketin inşaat alanında iştigal ettiğini, ... Ltd. Şti., ticari ilişki nedeniyle müvekkili şirketin ... Tic. Ltd. Şti. lehine ekte görüntüsü sunulan ... Bankası, ... Şubesi, ... mersis numaralı, ... seri numaralı, 30.09.2025 keşide tarihli, 70.000,00 TL bedelli keşide yeri ... olan çeki keşide ettiğini, dava konusu çekin müvekkili şirket çalışanları tarafından 07.08.2025 tarihinde düşürülerek kaybedildiğini, yapılan tüm aramalara rağmen çek bulunamadığını, müvekkili şirket tarafından çekin keşidecisi olan ...Şti.'ye durumla ilgili derhal yazılı bildirimde bulunduğunu, TTK m.651 ve diğer ilgili madde hükümleri gereğince, tüm aramalara rağmen bulunamayan çekin kötüniyetli ve hak sahibi olmayan kişiler tarafından işleme koyularak tahsil edilmek istenmesini önlemek amacıyla işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu bildirip, çekle ilgili bankaya müzekkere yazılarak ödeme yasağı konulmasını ve zayii olan çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, kaybolan çek hakkında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.
Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.
TTK md. 757 hükmü “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” şeklindedir. Bu hükme göre çek iptali davalarında yetkili mahkeme ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesidir. Yargıtay 5. HD’nin ... Esas ve...Karar sayılı ilamında da “6102 sayılı TTK'nın 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği hükme bağlanmıştır. Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca çek iptali taleplerinde de uygulanacaktır.” şeklinde yetkili mahkemenin belirlenmesinde karar verilmiştir.
Somut olayda zayi olduğu iddia edilen çekin incelenmesinde, bağlı bulunduğu muhatap banka şubesi ..., talep eden hamilin yerleşim yeri ...'dur. TTK md. 781/2’de yer alan “…muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır.” hükmü uyarınca ...'un ödeme yeri olduğu kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle; TTK md. 757’ye göre hamilin yerleşim yeri ve ödeme yeri mahkememiz yetki sınırlarında bulunmadığından, TTK md. 757’de sayılan ilk yer olan çekin ödeme yerine göre İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunun tespiti ile yetkisizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Mahkememizin yetkisizliği sebebiyle davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ olduğunun tespitine,
2-Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın yetkili İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ'ne gönderilmesine,
3-6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekâlet ücretinin görevli ve yetkili mahkemece nazara alınmasına,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere karar verildi. 18/08/2025

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır