Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/115 Esas
KARAR NO :2026/80

DAVA:Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/05/2023
KARAR TARİHİ:09/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı kurum ... tarafından kaçak elektrik kullandığı gerekçesiyle müvekkili aleyhine, harici hat ile kaçak elektrik kullanımı iddiasıyla ... Seri Nolu 13.04.2023 tarihli 339.647,89 TL ve ... Seri Nolu 13.04.2023 tarihli 56.909,51 TL bedelli iki adet haksız faturalar ile toplam 396.557,40 TL ceza tahakkuk ettirilmiş olduğunu, söz konusu faturalara itiraz edilmiş olup, kaçak elektrik kullanmadığının tespiti ile tahakkuk edilen cezanın iptaline karar verilmesi için .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... sayılı dosyası dava ikame edilmiş olduğunu, yargılama devam ederken davalı Kurum tarafından, konu faturalara yapılan itirazlar incelenmiş olup faturaların iptaline karar verilmiş olduğunu, davalı kurum tarafından faturalar iptal edilerek bu husus açıklığa kavuşmasına rağmen, aynı sebebe dayanarak müvekkili hakkında 74.212,88- TL bedelli güncel fatura çıkarılmış olduğunu, müvekkilinin, 30.09.2014 tarihinden bu yana ... adresinde büfe işleten bir esnaf olduğunu, büfesinin bulunduğu sokakta bulunan ... Mah. ... Sk. No:41/A adresinde mukim pizza dükkanın kapanması akabinde 01.03.2023 tarihinde dükkanı mülk sahibinden kiralamış ve 09.03.2023 tarihinde tekrar pizzacı dükkanı olarak vergi açılışını yaptığını, sonradan 13.04.2023 tarihine davalı şirket müvekkilinin kiralamış olduğu pizzacı dükkanı olarak vergi açılışı yaptığı adrese gelerek harici hat ile elektrik kullanıldığı konusunda tutanak tutup gittiğini ve müvekkiline harici hat ile kaçak elektrik kullanımı iddiasıyla ... Seri Nolu 13.04.2023 tarihli 339.647,89 TL ve ... Seri Nolu 13.04.2023 tarihli 56.909,51 TL bedelli iki adet haksız fatura gelmiş olduğunu, söz konusu adresin elektrik aboneliği de 01.09.2022 tarihinden bu yana ... hesap numarası ile ... adına olduğunu, söz konusu adresin elektrik abonmanlığı müvekkiline geçmemiş olduğuna rağmen ... çalışanları elektrik abonmanlığı müvekkile aitmiş gibi faturayı müvekkile düzenlediklerini, ilgili faturalar ... adına düzenlenmesi gerektiğini, elektrik idaresinin öncelikle yükümlülükleri yerine getirmesi için müvekkiline yapılan bir ihbar olmadığı gibi, süre de verilmediğini, müvekkilinin pizzacı dükkanının yer aldığı sokakta 30.09.2014 tarihinden bu yana yaklaşık 9 senedir esnaflık yapmakta olup bu adresindeki elektrik abonmanlığı ... Sözleşme Hesap Nosu ile ... adına olup söz konusu elektrik abonmanlığının tüm faturaları eksiksiz olarak ödenmiş olduğunu, fatura incelendiğinde; davalı elektrik idaresinin kaçak elektrik kullanım süresini tutanak tarihinden geriye doğru 150 gün olarak esas aldığı, oysa 13.04.2023 günü sayaç okuması yapıldığı ve müvekkilinin işbu adreste 01.03.2023 tarihi itibariyle kira sözleşmesi imzaladığından herhangi bir ilişiğinin olmadığı döneme ilişkin 150 günlük kullanıma göre yaptığı hesaplama dayanaksız olup, kaçak elektrik kullanımı iddiasıyla tahakkuk ettirilen fatura bedelinden sorumlu tutulması haksız ve hukuka aykırı olduğunu, mevcut olayda müvekkilinin bilerek kaçak elektrik kullanmadığını, davalı tarafından müvekkilinin ... Hizmet Nolu, ... Mah. ... Sk. No:41/A .../İSTANBUL adresinde müvekkilinin dükkanını işletememesi nedeniyle iflas etme riski doğurması nedeniyle elektriğin kesilmemesi ve ödeme işlemlerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmamış olduğundan kullanmışsa da kastı olmadığından davalıya borcu bulunmadığını, davalı tarafından hazırlanan ... Seri Nolu 05.06.2023 tarihli 74.212,88 TL bedelli haksız faturaların iptaline, müvekkilin davalıya borcu olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ile dava vekalet ücretinin davalı tarafa tahmili yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkili kurum aleyhine .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nde 2023/... E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, davacı tarafın, aynı alacak için müvekkili kuruma aynı hukuki vakıaya dayanarak .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nde ... E. sayılı dosya için de dava açıldığını, davacının her ne kadar davayı açarken bu nedenle, tarafları ve konusu aynı olan dava için derdestlik itirazında bulunduklarını, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini, HMK'nın 114. maddesinde dava şartları sayılmış olup I bendinde, '' Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması. '' belirtildiğini, davacı tarafından dava konusu aynı ve talebi aynı olan ikinci davanın ikame edildiğini, tüm bu sebeplerle, müvekkili kurum aleyhine açılmış olan davada derdestlik itirazı bulunduğunu, davacı yan tarafından kaçak elektrik kullanılmadığını ve sayaç dışı bir elektrik tüketimi yapılmadığının tespiti talebi ile menfi tespit davası ikame edilmişse de, işbu tespit talebine dayanak oluşturacak mahiyette hiçbir somut delil dosyaya sunulmadığını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın tümden reddine, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
23/03/2025 tarihinde Elektrik Mühendisi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Yine Mahkememizce 08/08/2025 tarihinde aynı bilirkişiden ek rapor aldırılmış ve ek rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce yine başka bir Elektrik Mühendisi vasıtasıyla, 03/01/2026 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır.
GEREKÇE:
Dava, kaçak elektrik kullanımı sebebiyle düzenlenen fatura sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu md. 72’ye göre borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Menfi tespit davalarında davacı borçlu, davalı alacaklı ile arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, borcun hiç doğmadığını iddia ediyorsa ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Ancak davacı borçlu hukuki ilişkiyi ve borcu kabul etmekle beraber başka bir sebepten ötürü geçersiz olduğunu veya borcun sona erdiğini iddia ediyorsa ispat yükü davacı borçlu üzerindedir.
Menfi tespit davasının sonucuna göre davacı borçlu lehine tazminata hükmedilebilmesi için alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunmuş olması, icra takibinin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması ve borçlunun tazminat talebinde bulunmuş olması gerekir.
Borçlu aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için ise icra takibinin durdurulması için tedbir kararı verilmiş ve bu kararın fiilen uygulanmış olması gerekir.
Somut olayda davalı şirket, davacının harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullandığından bahisle fatura düzenlemiştir. Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına konu iki fatura 339.647,89 TL ve 56.909,51 TL bedellidir. Davacı borçlunun itirazı üzerine şirket tarafından yeniden inceleme sonucu iki fatura düzeltilmiş ve borcun 74.212,88 TL olduğuna dair yeni bir fatura düzenlenmiştir. Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında, faturaların iptal edilmesi üzerine dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir. Eldeki dava ise, şirket tarafından düzeltilmiş bulunan 74.212,88 TL’lik faturaya ilişkindir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, davacının 01/03/2023 tarihinde söz konusu yeri kiralayarak kullanmaya başladığı, yapılan tadilatlar sırasında elektrik kullanılmasının zaruri olduğu ve bu tadilatların davacı tarafından yapıldığı, harici hat düzeneğini kurmamış olsa bile bu hattan gelen elektriğin kullanılmasında davacının sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmıştır. Davacının yeri mevcut haliyle kiralaması ve elektrik tesisatına müdahale etmemesi yönündeki iddialar davacı kiracı ile kiralayan arasındaki ilişkiye tabidir. Davalı şirketin kaçak elektrik kullandığını tespit ettiği ve tesisattan sorumlu olan kişiye işlem uygulamasında herhangi bir aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Davacının kira sözleşmesinin başlangıcı olan 01/03/2023 ile tutanağın düzenlendiği 13/04/2023 tarihine kadar 43 gün üzerinden hesap yapılması gerekmektedir. Yine ilgili mevzuat uyarınca günlük 8 saat kullanıma göre hesaplama yapılması gerekir. 8 saatten fazla kullanım olduğunun davalı şirket tarafından ispatlanması gerekir. Bu şekilde yapılan hesap sonucu, 03/01/2026 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının 44.068,09 TL kullanım ve 514,13 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 44.582,22 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Günlük 8 saatten fazla bir kullanım olduğu, davalı tarafından ispat edilemediğinden davalının bu yöndeki itirazları kabul edilmemiştir.
Mahkememizce alınan 24/03/2025 tarihli kök ve 12/08/2025 tarihli ek raporun iptal edilen eski faturalar esas alınarak hazırlanması ile denetime elverişli olmadığı anlaşılmıştır. 03/01/2026 tarihli bilirkişi raporunun ise usul ve yasaya uygun olarak hazırlandığı, denetime elverişli olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Davalı şirketin açtığı itirazın iptali davası .... ATM’nin 2024/... Esas sayılı dosyası olup, dosyanın incelenmesinde takip sebebinin hatalı olması sebebiyle ret kararı verildiği, borcun esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır. Ancak esasa dair alınan bilirkişi raporunda yapılan tespitler ve hesaplamaların mahkememizce hükme esas alınan 03/01/2026 tarihli bilirkişi raporu ile uyumlu olduğu görülmüştür.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, davacının kaçak elektrik kullanımı sebebiyle davalıya 44.582,22 TL borçlu olduğu anlaşıldığından, davanın kısmen kabulü ile davacının dava konusu fatura sebebiyle 29.630,66 TL yönünden borçlu olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine,
2-Davacının davalıya ... numaralı 74.212,88 TL’lik fatura sebebiyle 29.630,66 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.024,07-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.267,38-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 756,69-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 1.267,38-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.447,28TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 170,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 170,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 67,88-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan; 15.000,00-TL Bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 15.000,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak, 9.011,01 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 29.630,66-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 44.582,22-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Zorunlu arabuluculuk nedeniyle, devletçe karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul ve red oranları dikkate alınarak, 1.874,18 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, TL'sinin, 1.245,82 davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/02/2026

Katip ...

Hakim ...