mahkeme 2024/672 E. 2025/223 K.

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/672 Esas
KARAR NO:2025/223

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:06/07/2022
KARAR TARİHİ:07/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ...tarafından ... ... İcra Dairesi'nin ... Takip nolu dosyasına yapılan itiraz izah edilen nedenlerden dolayı hukuka aykırı olduğu, itirazın kaldırılması takibin kaldığı yerden devamını, davalı-borçlu IE ...-... nolu sözleşme ile idarenin abonesi olup sözleşmeden kaynaklanan borçtan abone sıfatıyla sorumlu olduğunu, zira abonman mukavelesi sözleşmenin taraflarını ilzam etmekte ve her iki tarafa edim yükümlülüğü yüklemekte olduğu, ancak yapılan yasal takibe karşı süresi içinde borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz edip icra takibini durduruğu, borçlunun itirazının haksız ve dayanaksız olduğu, sözleşmeden kaynaklı tahakkuk ettirilen borç davalıya yapılan tüm ihtarlara rağmen ödenmediği, müvekkili idarenin de alacağının tahsili amacıyla yukarıda belirtilen icra dosyası ile borçlu aleyhinde ilamsız icra yoluyla takip başlattığı, ancak hakkında başlatılan bu yasal takibe, sözleşmenin takip tarihi itibariyle 445.848,02 TL toplam borcu bulunmasına ve aboneliğine ilişkin bu sözleşmenin sahibi olmasına rağmen, itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, ... ... İcra Dairesi ... Takip no numaralı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddia ve taleplerini kabul etmemekle birlikte, öncelikle görev itirazında bulunduğunu, davacının iddiasına konu su sayacı hamam olarak işletilmekte olan bir işyerine ait olduğu, gerek ...'nin tacir olması ve gerekse dava konusu uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgili olması sebepleriyle, dava ticari nitelikte bir dava olduğu, bu nedenle davanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, dava konusu alacağın varlığına, işletmede kullanılan ve ödenmeyen su miktarına ilişkin hiçbir fatura, tebligat, evrak olmadığı, öncelikle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse zamanaşımından davanın reddine, zamanaşımına ilişkin itirazların kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davalısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'ın Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... ... Malmüdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davalısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'ın Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Mahkememiz davalısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'ın Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davalısı ... T.C. Kimlik Numaralı ...'ın Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2024/... esas 2024/... karar sayılı 26/09/2024 tarihli Görevsizlik kararı ile dosyasının Tevzi Bürosunca mahkememize tevzi olunduğu ve mahkememizin 2024/672 Esas numarasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.
GEREKÇE:
Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalara göre somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşmenin abonelik sözleşmesi olduğu ve mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki ilişkinin ticari bir iş olması, tek başına görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olmasını gerektirmez. Zira Kanunumuz her iki tarafın tacir olması şartını aramaktadır. Davalının tacir olup olmadığı yönünde yapılan araştırmada, ilgili Vergi Dairesi'nin yazı cevabına göre davalının potansiyel vergi numarası sahibi olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalının esnaf sınırını aşan bir gelirinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Davalının esnaf sınırını aşan bir gelirinin bulunmamasının yanında, gerek şahsi gerekse de şirket ortaklığı veya yöneticiliği şeklinde herhangi bir faaliyet kaydına rastlanılmadığı değerlendirilerek davanın nispi ticari dava kategorisine de girmediği sonucuna varılmıştır. Tüm bu sebeplerle mahkememizin görevli olmadığı yönünde karşı görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulden reddine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun tespitine,
2-Karar kesinleştiğinde Mahkememiz ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğundan görevli merci tayini için dosyanın HMK md. 21/1-c ve HMK md. 22/2 uyarınca ortak görevli üst mahkemeye gönderilmesine,
3-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekâlet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/04/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır