mahkeme 2023/792 E. 2024/663 K.

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/792 Esas
KARAR NO : 2024/663
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 26/12/2023
KARAR TARİHİ : 05/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket tarafından dava dışı ...'e ait ...1 plakalı aracı ... poliçe nolu, 07.09.2020/ 2021 vadeli ... Genişletilmiş Maksimum Kasko Poliçesi ile teminat altında olduğunu, sigortalı aracın, 21.08.2021 t: le ... idaresinde ... Caddesi'nden ... istikae doğru seyir halinde iken ... no'lu trafik ışıklarına gelerek kırmızı ışıkta beklediği esnada arkasından gelen ve sürücüsü tespit edilemeyen davalı şirkete ait ... plakalı aracın ön kısımları ile müvekkil şirket sigortalısı ...1 plakalı araca arkadan çarparak ve ... plakalı aracın da savrularak trafik ışıklarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kaz meydana geldiğini, bu kazanın ve dava konusu zararın oluşumunda da ... plakalı aracın ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/d maddesini ihlal etmesi nedeniyle kusurlu olduğunun ... Müdürlüğü tarafından tanzim edilen Trafik Kazası Tespit Tutanağında da belirlendiğini, müvekkil şirketin sigorta poliçesi kapsamında işbu kaza sonucu ağır hasarlı olan müvekkil şirket sigortalısı ...' e ekte ibraz edilen Ekspertiz Raporu uyarınca yapılan hesaplamalar neticesinde 57.000,-TL tazminat ödendiğini, sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası ile icra takibi ya ancak davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu belirterek, takibin .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası üzerinden devamına, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın müvekkili şirketin üçüncü şahsa kiraladığı aracın karıştığı kazayla ilgili olarak müvekkili şirketten alacağı bulunduğu iddiası ile işbu alacak davasını açmış olduğu, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, dava dilekçesinde iddia edilen kazaya ilişkin müvekkili şirketin ... Anonim Şirketi ile ilişkilendirilebilecek hiçbir hususu bulunmadığını, UYAP üzerinden dava dilekçesinin ekinde sunulmuş olan kaza tespit tutanağının sonuç kısmında da araç sürücüsünün beyanı üzerine düzenlendiğini, kaza tespit tutanağının tek taraflı betana dayalı olduğunu ve somut gerçekleri içermediğini, dava konusu olan ve iddia edilen kazanın ispatına ilişkin sigortalının beyanına dayalı kaza yeri terk tutanağı haricinde herhangi bir belgenin de sunulmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde beyan etmiş olduğu iddiaları ispat edecek nitelikte herhangi bir somut delili bulunmadığını, sadece tahmin ile hazırlanmış olan bu tutanağın delil niteliğinde olmadığını, kazanın müvekkili şirkete ait araç tarafından meydana geldiğini kabul anlamına gelmemekle beraber, böyle bir durum söz konusu ise kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından kaza saati olduğu iddia edilen saatte dava dışı ... ...'a kiralanan bir araç olduğunu, öncelikle davanın ... ...'a ihbar edilmesini talep ettiklerini, Karayolları Trafik Kanunu ve sair ilgili mevzuat gereğince üçüncü şahsa kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu hasarlardan dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, KTK'nın 3. Maddesi araç sahibinin işleten sıfatının kiracı, ariyet veya rehin alan keşide olduğunu açıkladığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için müvekkili şirketin işleten sıfatıyla sorumlu olduğu düşünülecekse de KTK'nın 'işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, sorumluluktan kurtulması veya sorumluluğun azaltılması' başlıklı 86. Maddesi ; "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir." dediğini, davanın rücu talebini aracın kiracısı ... ...'a yönlendirilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, "rücu" sigorta konusu olan şeyin sigortalının herhangi bir kusuru veya ihmali olmaksızın tamamen üçüncü bir şahsın eylemi nedeniyle hasara uğraması durumunda söz konusu olabileceğini, işbu uyuşmazlıkta davacı şirket kiracısının kusur veya ihmalinin olup olmadığının henüz belirsiz olduğu gibi, tamamen üçüncü şahsın eylemi neticesinde de kazanın oluştuğu söylenemeyeceğini, tüm bu hususların mahkemece araştırılması gerektiğini, davacı şirketin beyanlarını destekler nitelikte bir araştırma raporu veya tutanağın dosyaya sunulmadığını, ilgili kazadaki kusur oranlarının henüz belli olmadığını, davacı şirketin her na kadar kaza yerinde kaza tespit tutanağından bahisle rücu şartlarının oluşmuş olduğundan söz etmiş olsa da davacı tarafın taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, nitelim taraflar arasında akdedilmiş bir birleşik kasko sigorta sözleşmesi olduğunu, kasko sigortasına ilişkin genel şartlar arasında akdedilmiş bir birleşik kasko sigorta sözleşmesi olduğunu, kasko sigortasına ilişkin genel şartların Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarında düzenlenmiş olduğunu, davacının işbu genel şartlara bağlı olarak talepte bulunulması gerektiğini, davacı tarafından ise KZMSS genel şartlarına dayanılarak talep bulunulmuş olduğunu, davacının taleplerinin hukuki gerekçe ve dayanaktan yoksun olduğunu, bu yönüyle taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olan davacının davasının reddinin gerektiğini, aynı zamanda davacının işbu davada dayandığı KZMSS genel şartları b.4'teki rücu halleri " sigortalıya " rücu açısından düzenlenmiş olduğunu, müvekkili şirketin işbu uyuşmazlıkta " sigortalı " sıfatına haiz olmadığını ve davanın müvekkili şirkete yöneltilemeyeceğinin de sabit olduğunu, bu yönüyle ve Davacının talep ettiği alacak bedeli fahiş miktarda olup kabulü mümkün olmadığını, hasar bedeli olduğundan fazla talep edilmiş olup gerçeği yansıtmadığını, bu yönüyle tüm alacak bedeline, faizine ve ferilerine itirazlarını tekrar sunduğunu, davanın reddini talep ettiklerini, Davacı tarafın talep ettiği alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden ve alacak miktarları muayyen (likit) olmadığından icra inkar tazminatı talebinin de reddi gerektiğini, Açıklanan tüm hususlar göz önünde bulundurularak huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, Kusurlu araç kiracısı ... ...'a ihbar edilmesine, ardından davanın usul ve esasa aykırılık taşıması sebebiyle müvekkili şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Sigorta A.ş'ye müzekkere yazılarak ... poliçe nolu, 11649481 müşteri nolu, 07.09.2020 başlangıç tarihli ... Genişletilmiş Maksimum Kasko Poliçesi' nin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2023/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
05/07/2024 tarihinde ... , ... ve Prof. Dr. ... 'ın sunmuş olduğu bilirkişi raporunda ; " Tüm delillerin hukuki münakaşası, her türlü hukuki tavsif, tarafların, masraf, vekalet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile İİK Md. 67/2 kapsamına giren taleplerin takdiri ve nihai kararı tamamıyla Yüce Mahkemeye ait olmak üzere;
Sayın Mahkemece verilen görev çerçevesinde, dosya içeriğinin, dosya incelemesi kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesi sonucunda yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Kasko Sigorta Poliçesi; ... plakalı sayılı araç 2016 model ... marka ... ... tipinde HUSUSİ aracın 07/09/2020-2021 vadeli ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinin davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edildiği ve 21/08/2021 tarihli kazada teminat altında olduğu,
2- Eksper Raporu; dava sonrası davacı sigorta şirketi tarafından alınan eksper raporu dahilinde aracın pert edilmesinin uygun olacağı, onarımının ekonomik olmadığı kararına varıldığı Heyetimizce, eksper raporu ve hasar ödemesine konu aracın kaza tarihindeki rayiç değeri 190.000,00 TL uygun olduğu ve 133.000,00 TL sovtaj değeri sonrası ödenen 57.000,00 TL maddi tazminatın kadri maruf olarak değerlendirildiği,
4- Davalı tarafın maliki olduğu ... plaka sayılı aracın kazada asli ve tam kusurlu olduğu, davacı tarafından sigorta araç sürücüsünün ise kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı değerlendirildiği, 29/09/2021 tarihinde ...otomotiv tarafından dava dışı sigortalı araç malikine 133.000,00 TL sovtaj bedeli ödemesi yapıldığı,
6- Davacı sigorta şirketi tarafından ise rayiç bedel 190.000,00 TL için aradaki fark tutarı 57.000,00 TL yine 29/09/2021 tarihinde dava dışı kasko sigortalı ... plakalı araç malikine ödendiği,
7- İşbu ödemeler öncesi 21/09/2021 tarihinde sigortalı araç malikinden ibraname, taahhütname alındığı ve ödenen miktar kadar temlik alacaklısı olduklarına dair sigortalının onayının bulunduğu ve tarafların ödenen tazminat tutarı yönünden mutabık oldukları,
8- Davaya konu itirazın iptali talep edilen .... İcra Dairesinin 2023/... E. Sayılı takibin, Davacı tarafından davalı Aleyhine 21/08/2023 tarihinde başlatıldığı, İşlemiş faiz ; Tutar * 1 + (süre x faiz oranı) basit faiz hesabı ile kontrol edildiğinde, işlemiş faiz miktarının 9.711,86 TL olması gerektiği,
57.000,00 TL asıl alacak tutarına 29/09/2021 tarihinden 21/08/2023 icra takip tarihine kadar 365 gün esasına göre ve 24/02/2022 dahil olarak hesaplandığında yıllık “4 9 daiz oranı ile işlemiş faizin 9.711,86 TL olması gerektiği, toplam alacak tutarının ise 66.711,86 TL olabileceği,
Heyetimizce verilen görüş ve kanaatte;
- Davalı tarafın kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunun ve davacı Kasko Sigortacısı tarafından dava dışı sigortalısına ödenen hasar bedelinin öncelikle Kasko Sigortası Genel Şartları(.4.3 maddesi gereği; ( 4.3. “Sigorta şirketi ödediği tazminat tutarınca sigortalıya halef olur. Sigorta şirketi ödediği tutar için rücu talebini, sigorta limitleri dahilinde, öncelikle ilgili risk için teminat sunan sigorta şirketine yöneltir. Sigorta şirketi ilgiliye karşı sahip olduğu rücu hakkını ilgili risk için sigorta teminatının bulunmadığı durumda kullanabilir” )
Öncelikle ... plakalı ... marka hususi aracın ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. “den 27/11/2021 tarihine kadar geçerli olan ... numaralı poliçeden talep edilebileci 21/08/2021 kaza tarihi dikkate alındığında; dava dışı ... Sigorta A.Ş. “nin maddi zararlarda azami teminat limitinin 43.000,00 TL olduğu, talep edilen asıl alacak tutarının işbu teminat limiti dahilinde öncelikle davalının aracının ZMMS sigortacısından talep edilmesi gerektiği, 57.000,00 TL asıl alacak tutarından - 43.000,00 TL ZMMS teminat limitinin tenzili sonrası kalan 14.000,00 TL lik kısmının ancak davalı ... plakalı araç malikinden talep edilebileceği,
Ödeme. — İcraTakipT. — Yıloran365 — FaizOranı — AsılAlacak — UlaştığıDeğer — İşlemiş Faiz 29.09.2021 21.08.2023 1,893151 %9 14.000,00 16.385,37 2.385,37
Özetle; ... plakalı aracın ZMMS Sigrotacısı ... h Sigorta A.Ş. den öncelikle 43.000,00 TL nin talep edilmesinin Kasko Sigortası Genel Şartları gereği olduğu, kalan 14.000,00 TL lik kısmın ise araç malikinin sorumluluğunda olduğundan söz edilebielceği, 14.000,00 TL asıl alacak tutarı ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar süre için işlemiş yasal faiz tutarı 2.385,37 TL de dahil edilerek dava konusu icra takibi dosyasında toplam alacak tutarının 16.385,37 TL olabileceği hesaplanmış olup, hukuki takdir ve değerlendirmesinin Yüce Mahkemeye ait olduğu, Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşılmıştır,
Yukarıda yapmış bulunduğumuz açıklamalar sonucunda, tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi ve 6100 sayılı HMK "nın 266/c.2 hükmü uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, görüş ve kanaatlerimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde görüş bildirmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava konusunun davacı tarafından dava dışı sigortacı ile yapılan kasko sözleşmesine yönelik ödenen miktarın rücuen tahsili talepli olduğu,
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; 21/08/2021 tarihinde davalıya ait ... plaka aracın kırmızı ışıkta bekleyen ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği ,
KTK'nun 95. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" hükmüne yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesinde ise; tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmesi halinde, sigortacının işletene kusur oranında rücu edebileceği belirtilmiştir.
Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir.
Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı , ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Davalı, davacının ödediği miktardan değil, kaza nedeni ile ortaya çıkan gerçek zarardan kusuru oranında sorumludur.
Meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından zarar gören ... plakalı araç malikine 37.000,00 TL ödeme yapılmış olup ile taraflar arasındaki poliçe ile sigorta genel şartları hükümleri kapsamında rücu şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, taraf iddia ve savunmaları, takip dosyası, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre, maddi hasarlı trafik kazası tutanağı ile mahkememizce aldırılan 05/07/2024 tarihli Bilirkişi raporunda belirtilen aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, yapılan hesaplama neticesinde toplam hasar tutarının 57.000,00 TL olduğu fakat davalı aracının 43.000,00 TL ile ZMMS tarafından teminat altında olduğu, dolayısı ile aşkın zarar olan 14.000.00 TLnin ve işlemiş faiz olan 2.385,37 TLnin davalı taraftan talep edilebileceği sonucuna varılmış olup, davanın kısmen kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddine,
2-.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın 16.385,37 iptaline, takibin 16.385,37-TL yönünden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si (3.277,07.-TL) oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.119,28-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.086,31-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 32,97-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 16.385,37-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 806,31-TL Peşin/nisbi Harcı, 280,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.356,16TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; 13.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 314,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 13.814,25-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.390,46-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranları dikkate alınarak, 765,75-TL'sinin davalıdan, 2.354,25.-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/11/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır