mahkeme 2023/594 E. 2025/578 K.

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/594 Esas
KARAR NO :2025/578

DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/10/2023
KARAR TARİHİ:15/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı Alacaklı tarafından, Müvekkil Şirkete hizmet sağlandığı gerekçesiyle 31.07.2019 tarihli ve ... numaralı fatura kesildiğini, Müvekkil Şirket tarafından ise Davalı Alacaklı ile aralarında hiçbir hukuki ve/veya ticari ilişki bulunamaması sebebiyle 12.09.2020 tarihli ve ... numaralı iade faturası kesildiğini, davalı tarafından Müvekkil Şirkete, .... Noterliği'nin 21.09.2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek taraflar arasında süregelen hukuki iş ilişkisi gereği Davalı Alacaklı tarafından fatura kesildiğini, Müvekkil Şirket tarafından iade faturası kesildiği, 8 gün içerisinde faturaya itiraz edilmemesi sebebiyle faturanın ve iade faturasının neye ilişkin olduğunun anlaşılmadığı ve faturanın Müvekkil Şirkete iade edildiği, Şirket kayıtlarına göre Müvekkil Şirketin ihtarname tarihi itibariyle 29.500 TL borcunun bulunduğu ihtar edildiğini, müvekkil Şirket tarafından ticari ve/veya hukuki ilişki bulunmaması sonucu ödeme yapılmaması nedeniyle Davalı Alacaklı tarafından Müvekkil Şirket aleyhine .... İcra Dairesi'nin ... E. tarihli icra takibi başlatıldığını, Müvekkil Şirket tarafından sürenin kaçırılması sebebiyle takibe itiraz edilemediğini, işbu davada ispat yükü alacağın varlığını iddia eden davalı alacaklıya ait olduğunu, somut olayda Müvekkil Şirket ile Davalı Alacaklı arasında gerek dava öncesinde gerek dava sonrasında hiçbir hukuki/ticari ilişki gerçekleşmediğini, herhangi bir sözleşme kurulmadığını beyan etmiş ve davacının borçlu olmadığının tespiti ile .... İcra Dairesi'nin ... E. tarihli icra takibinin iptaline, icra takibinin, işbu davanın sonuna kadar durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararının verilmesine, asıl alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin Davalı Alacaklıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:Müvekkil şirket ... ...A.Ş., 29.04.2019 tarihi itibarıyla ... Müşteri Sistemleri A.Ş.'yi devraldığını ve bu husus Ticaret Sicil kayıtlarında tescil ve ilan edildiğini, Bu devir işlemi ile de ... Müşteri Sistemleri A.Ş.'nin cari hesap alacakları ... ...A.Ş.'ye devrolunduğunu, müvekkil şirket 2019 yılında davacı ... A.Ş. 'ye "..." markası ile hizmet verdiğini, "..." isimli program aracılığıyla davacı şirketin düzenlediği/biletleme yaptığı organizasyonlara ilişkin, kampanyalı satış ve reklam hizmeti sunulduğunu, Bu sayede davacı firmanın düzenlediği/biletleme yaptığı organizasyon, "..." programını kullanan kullanıcılar tarafından öğrenildiğini ve aynı program üzerinden bilet satışı yapıldığını, müvekkil şirket ile davacı borçlu arasındaki iş ilişkisi gereği, müvekkil şirket tarafından ekte sunulu elektronik posta kayıtlarında görüleceği üzere davalı şirketin talepleri doğrultusunda mobil içerik yani logo, dijital ürün ve reklam hizmeti verildiğini ve aynı mail iletişimlerinde fatura bilgileri verildiği için bu doğrultuda davalı şirkete hitaben 31/07/2019 tarih, ... fatura nolu 'Mobil içerik bedeli" açıklaması ile 29.500,00 TL bedelli satış faturası düzenlendiğini, davacı müvekkil şirketten almış olduğu hizmete karşılık düzenlenen ve usule uygun tebliğ edilen faturaya itiraz etmediğini ve fatura bedelinin kesinleştiğini, davacı borçlu tarafından anılan faturaya ilişkin olarak hiçbir haklı gerekçe olmaksızın 12/09/2020 tarihinde iade faturası düzenlendiğini ve müvekkil şirkete gönderildiğini, Buna istinaden de tarafca .... Noterliğinin 21.09.2020 Tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı borçlunun 12/09/2020 tarih ve ... numaralı iade faturasına itiraz edilerek davacı borçluya iade edildiğini, davacı borçlu şirket ya da grup şirket çalışanı ... ile müvekkil şirket çalışanları ...arasında gerçekleşen 18.07.2019 ve devamı tarihli elektronik posta yazışmalarında da görüleceği üzere müvekkil, davacı borçlu şirkete mobil içerik dijital ortamda kullanılmak üzere reklam görselleri üretmiş ve teslim etmiştir. Ne var ki mesaj kayıtlarında söz konusu hizmetin 25.000 TL * VAT yani 25.000 TL * KDV ye mal olacağı ve bu meblağ üzerinden sözleşmenin kurulduğunu, davacı borçlu şirket temsilcisi ile mutabık kalındığını beyan etmiş ve davanın reddine, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
.... İcra Müdürlüğün müzekkere yazılarak, ... esas sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... Vergi Numaralı ... ...'nin 18/07/2019 tarihi itibari ile çalışan listesinin araştırılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
.... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi konusu borcun ödenip ödenmediği hakkında bilgi verilmesi eğer ödendi ise ödeme belgelerinin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
İTO'ya müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... ... İSTANBUL ... AVM ŞUBESİ ( VKN: ...)'nin ve ... Mersis numaralı ... ... ARAŞTIRMA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin kayıtlarının çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... ... (VKN:...)'nin 07/2019- 11/2019 arası ... kayıtlarının çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
15/10/2024 tarihinde Mahkememizce Mali Müşavir ve Borçlar Mevzuatından kaynaklı Nitelikli Hesaplama uzmanı bilirkişi vasıtası ile bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE:
Dava, fatura alacağına dayanılarak başlatılan icra takibinde menfi tespit istemine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu md. 72’ye göre borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Menfi tespit davalarında davacı borçlu, davalı alacaklı ile arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, borcun hiç doğmadığını iddia ediyorsa ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Ancak davacı borçlu hukuki ilişkiyi ve borcu kabul etmekle beraber başka bir sebepten ötürü geçersiz olduğunu veya borcun sona erdiğini iddia ediyorsa ispat yükü davacı borçlu üzerindedir.
Menfi tespit davasının sonucuna göre davacı borçlu lehine tazminata hükmedilebilmesi için alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunmuş olması, icra takibinin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması ve borçlunun tazminat talebinde bulunmuş olması gerekir.
Borçlu aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için ise icra takibinin durdurulması için tedbir kararı verilmiş ve bu kararın fiilen uygulanmış olması gerekir.
Somut olayda davalı alacaklı, davacı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatmıştır. Takip dayanağı fatura 31/07/2019 tarihli ve 29.500 TL bedellidir. Faturadan ve davalı tarafın iddialarından, taraflar arasındaki ticari ilişkinin mobil içerik hizmetine dayandığı anlaşılmaktadır. Davacı taraf, taraflar arasındaki hukukî ve ticari ilişkiyi inkâr etmiştir.
Yargılama sırasında davacı borçlunun takip borcunu ödemesi sebebiyle İİK md. 72/6 uyarınca davaya istirdat davası olarak devam edilmiştir.
Davacının taraflar arasındaki hukukî ve ticari ilişkiyi inkâr etmesi sebebiyle davacı şirketin çalışan kayıtları, şirketin ticaret sicil kayıtları ve tarafların ticari defterlerinin incelenmesi yoluna gidilmiştir. Davacı taraf ticari defterlerini mahkememize ibraz etmemiş ve ticari kayıtlarını ibrazdan vazgeçmiş sayılmıştır. İncelenen davalı ticari defterlerine göre, takip konusu faturanın kayıtlı olduğu ve davalının davacıdan alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalının sunduğu mail yazışmalarında davacı şirket adına görüşme yapan ...’ın davacı şirket çalışanı olduğu, mail adresindeki uzantıda yer alan alchemy şirketi ile davacı şirket arasında organik bir bağ bulunmadığı görülmüştür.
Takip konusu fatura 31/07/2019 tarihli olmasına rağmen davacı borçlu faturayı yaklaşık 14 ay sonra 12/09/2020 tarihinde iade etmiştir. Faturanın yasal 8 günlük süre içinde iade edilmemesi, faturaya herhangi bir itirazda bulunmadan uzun süre sessiz kalınması, ticari defterlerin mahkememize sunulmaması ve mail yazışmalarını gerçekleştiren kişinin davacı şirket çalışanı olması sebebiyle taraflar arasında hukukî ve ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacının iddialarının ve menfi tespit talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce her ne kadar İİk md. 72/3 uyarınca tedbir kararı verilmişse de, teminat yatırılmaması sebebiyle kararın uygulanmaması ve yargılama sırasında davacının borcu ödemesi sebebiyle davalının alacağına kavuşmuş olması gözetilerek davalı alacaklı lehine tazminata hükmedilmemiştir. Açıklanan sebeplerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 115,55-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/09/2025

Katip ...

Hakim ...