Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/54 Esas
KARAR NO : 2025/73
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/01/2023
KARAR TARİHİ : 10/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkilinin taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden davalı tarafa mal satışı yaptığını, müvekkilinin satış yaptığı ürünlere ilişkin detaylı olarak belirtilen e-faturaları düzenlediğini, faturalar düzenlendiği gün elektronik olarak davalıya iletildiğini, faturalara konu ürünlerin tamamının eksiksiz ve ayıpsız olarak davalıya teslim edildiğini, davalı tarafın müvekkilinin düzenlemiş olduğu faturaları kabul etmiş ve ticari kayıtlarına aldığını, faturaya itiraz süresinin geçmesinden sonra davalı taraf "iskonto bedeli" açıklamasıyla detaylı olarak belirtilen iade faturalarını düzenlediğini, taraflar arasında iskonto yapılacağına ilişkin hiçbir sözleşme bulunmamaktadır. Davalının düzenlediği iade faturalarının tamamının müvekkili tarafından reddedildiğini, iade faturalarının tekrar davalıya iade edildiğini, müvekkilinim düzenlemiş olduğu e-faturaların tamamı aynı gün davalıya iletilmiş, davalı faturalara süresi içerisinde itiraz etmemiş hatta faturaları kabul ederek ticari defter kayıtlarına aldığını, özetle, müvekkilimin davalının mail yoluyla verdiği onaylar dahilinde fatura düzenlediği, davalının faturaları kabul ederek ticari defter kayıtlarına aldığı ve süresi içerisinde faturalara itiraz etmediği, taraflar arasında iskonto yapılacağına ilişkin hiçbir anlaşma bulunmadığı dikkate alındığında, davalının düzenlemiş olduğu iskonto faturası açıklamalı iade faturalarının haksız ve hukuka aykırı olduğu tespit edileceğini, müvekkilinin davalıya keşide ettiği ... Noterliğinin 16/11/2022 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, yukarıda bahsedilen fatura bedelleri (toplam: 156.674,50TL) ve önceden kalan bakiye 1,54TL'nin toplamı olan 156.676,04TL'nin ödenmesini talep ettiğini, davalı ödeme yapmadığını, davalının ödeme yapmaması üzerine ... İcra Dairesinin 2022/ ... E. sayılı dosyasıyla 156.676,04TL bedelli için icra takibi başlatılmıştır. Davalı 29/12/2022 tarihli borca itiraz dilekçesiyle borcun 15.668,99TL'lik kısmını kabul etmiş, 141.007,05TL yönünden borca itiraz ettiğini, davalının itiraz ettiği miktarla, davalı tarafından düzenlenen iade faturalarının toplamı aynı miktarda olduğunu, uyuşmazlığın davalının düzenlemiş olduğu iade faturalarında haklı olup olmadığı noktasında toplanmış olduğunu, dosyaya sunduğu delillerle iade faturalarının haksız ve hukuka aykırı olduğu ispatlandığını, davalının itirazının iptaline karar verilmesi için mahkemeye başvurma gereği doğduğunu, davalının ... İcra Dairesinin 2022/ ... E. sayılı dosyasına sunduğu 141.007,05TL bedelli itirazın iptaliyle takibin takip talebindeki koşullar doğrultusunda devamına karar verilmesini, itiraz miktarı olan 141.007,05TL'nin 9020'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketle arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı satışını yaptığı ürünlere ilişkin fatura düzenlediğini, fatura bedellerinin ödenmediğini, müvekkil şirketin düzenlediği iade faturalarının haksız olduğunu iddia ettiğini, davacının bu iddialarının açıkladığı üzere yersiz ve dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketin yaptığı iş teknik bilgi ve uzmanlık gerektirdiği için her bölüme ilişkin satın alma süreci de ilgili bölümün departman yöneticisi tarafından yerine getirildiğini, bu doğrultuda müvekkili şirkette ...Tasarım Müdürü olarak görev yapan dava dışı ... ... kendi ve ekibinin tasarladığı ürünlerle ilgili teknik satınalma süreçlerini yönetmiş, tedarikçi bulma ve ürünleri tedarikçide yaptırma konusunda yetkili olarak çalıştığını, ... ...'ın yönlendirmeleri dahilinde çalışılan firmalardan biri de davacı firma olduğunu, ancak müvekkili şirket aldığı bir ihbar sonucu; dava dışı ... ...'ın tedarikçilerle müvekkili şirketin haberi olmaksızın anlaşma yaptığını, tedarikçiye verilen her iş karşılığında %20 komisyon aldığını ve piyasa fiyatının üzerinde alım yaptığını öğrendiğini, bu ihbar üzerine müvekkili şirket tarafından detaylı bir araştırma yapıldığını ve gerçekten de davacıdan piyasa fiyatının oldukça üzerinde alım yapıldığı görüldüğünü, zaman içerisinde tedarikçilere verilen tüm işlerin davacının da içerisinde yer aldığı, birbiri ile bağlantılı belirli bir gruba yönlendirildiği görüldüğünü, dava dışı ... ...'ın zaman içerisinde yalnızca belirli bir grup tedarikçiyle çalıştığı, yöneticisi olduğu ekip arkadaşlarının farklı tedarikçilerle çalışma önerilerini her defasında engellediğinin öğrenildiğini, davacının da içerisinde yer aldığı bu tedarikçi firmalar arasındaki bağlantı Türkiye Ticaret Sicil gazetesi kayıtlarından da görüldüğünü, davacı tarafından, müvekkili şirket çalışanına ödemeler yapıldığı öğrenildiğini, müvekkili şirket aldığı ihbar sonucu yaptığı inceleme kapsamında; bilgisayarın işverence izlenebileceğine muvafakat eden dava dışı ... ...'ın iş için kendisine zimmetlenmiş bilgisayarını incelediğini, bu incelemede ihbar telefonunda iddia edilen hususları doğrulayan kayıtlara denk gelindiğini, davacı tarafın piyasa fiyatının oldukça üzerinde, fahiş fiyatlarla müvekkil şirkete satış yaptığını, yapılan ihbarda bahsedilen bir diğer konu da davacı ve ilgili diğer şirketlerin piyasa ortalamasının üzerinde, fahiş fiyatlarla müvekkili şirkete satış yaptığını, bu ihbar doğrultusunda daha önce yapılan alımlar ve alınan ürünlerin piyasa fiyatları araştırılmış gerçekten de 10 kata varan farklar görüldüğünü, müvekkili şirketin, davacının hukuka ve dürüstlük kuralına aykırı fiillerinden haberdar olunca henüz ödemesi yapılmayan faturalara konu alımlarının piyasa fiyatlarını araştırdığını, piyasa fiyatını aşan fahiş miktarlar bakımından müvekkil şirket faturalar düzenlediğini, kaldı ki daha sonrasında ... Noterliği'nin 14.11.2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi davacıya gönderildiğini, "piyasa fiyatları dışında oluşturulan fiyat farkı sebebiyle ortaya çıkan fiyatlamanın yeniden yapılarak, gerçek fiyatlara dönülmesi ve aradaki farkın mutabakat yoluyla ortadan kaldırılması" gerektiğinin bildirildiğini, ancak davacının bu ihtarnamenin gereğini yerine getirmediğini, kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, davacı tarafından başlatılan icra takibinde borçlu olunan miktar ödendiğini, borcu aşan kısma itiraz edildiğini, zira piyasa fiyatının oldukça üzerinde fahiş fiyatlarla alım yapmak müvekkili şirketin gerçek iradesine aykırı olduğunu, dava dilekçesine "uyuşmazlık davalının düzenlemiş olduğu iade faturalarında haklı olup olmadığı noktasında toplanmış" denildiğini, davacı hukuka aykırı eylemlerle müvekkili şirketi zarara uğratmış olduğunu, müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturaların haklı olduğu sabit olduğunu, davacı tarafından ileri sürelen bir diğer husus ise düzenlenen faturalara itiraz edilmediğini, dolayısıyla fatura içeriklerinin kabul edildiği iddiası olduğunu, ancak TTK'da öngörülen; sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunulmaması bu içeriğin kabul edildiği anlamına gelir düzenlemesi "adi karine olduğunu ve her zaman aksi ispat edileceğini, yani faturaya itiraz edilmemesi "fatura içeriğinin kesinleşmesi sonucunu" doğurmaz. Söz konusu hukuka aykırı davranışlarının bilinmemesi sebebiyle davacının düzenlediği faturalara, itiraz süresi içerisinde itiraz edilmediğini, ancak davacının yukarıda anlatılan eylemlerinin öğrenilmesinin akabinde piyasa fiyatları dikkate alınarak iade faturaları düzenlendiğini, icra inkar tazminatı talebinin reddini ve davacı taraf aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, davacının hukuka aykırı fiilleri ile müvekkili şirkete zarara uğrattığını, akabinde ise icra takibi başlatarak huzurdaki davada icra inkar tazminatı talep ettiğini, müvekkili şirket borcu olan miktarı icra dosyasına ödemiş aşan kısma ise itiraz ettiğini, müvekkili şirketin davacıya başkaca borcu bulunmaması sebebiyle davanın ve icra inkar tazminatının reddedilmesi gerektiğini, ayrıca dilekçede yer verilen tüm bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda davacının müvekkili şirket aleyhine kötüniyetli olarak takip başlattığı hususunun da ortada olduğunu, bu nedenle davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davacının hukuka aykırı eylemleri nedeniyle müvekkil şirketin uğradığı zararların tazmini için dava açılacağını, asıl davadaki taleple arasındaki bağlantı nedeniyle bu talebin karşı dava yoluyla ileri sürülmesine karar verildiğini, karşı dava açmadan önce 2023/4105 dosyası ile tarafımızca zorunlu arabulucuğa başvurulduğunu bildirip, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini, karşı dava dilekçesinde, davacı karşı davalı, müvekkili şirketin çalışanına şahsi menfaatler sağlayarak, müvekkili şirketin gerçek iradesine aykırı işlemlerde bulunduğunu, davacı/karşı davalı, piyasa fiyatının oldukça üzerinde, fahiş fiyatlarla müvekkili şirkete satış yaptığını, davacının hukuka aykırı olarak müvekkili şirketten tahsil ettiği fazla ödemeler nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı zararların tazmini için şimdilik 1.000-TL'nin davacı/karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini, vekalet ücreti de dahil her türlü yargılama masrafının davacı/karşı davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... vergi numaralı ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin 2022 yılına ait BA/BS formlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... vergi numaralı ... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'nin 2022 yılına ait BA/BS formlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2022/... esas sayılı takip dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
... CBS'ye müzekkere yazılmış, 2022/ ... soruşturma sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
... ne müzekkere yazılarak, ... Vergi numaralı ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin tasfiye ve terkinine ilişkin evrakların çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... İş Mahkemesine müzekkere yazılarak, 2022/... esas sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
... CBS'ye müzekkere yazılmış 2024/v soruşturma sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak, 2023/... esas sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
... CBS'ye müzekkere yazılmış 2022/... soruşturma sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve dosyanın UYAP kaydı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce 09/10/2023 tarihli celsede, davalı tanıkları ..., ... dinlenilmiştir.
08/10/2024 tarihinde İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir vasıtasıyla rapor aldırılmış ve rapor dosyamıza sunulmuştur.
GEREKÇE:
Dava, fatura alacağına dayalı takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. ... BAM ... HD’nin 2024/... Esas ve 2024/ ... Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Dava konusu takibin incelenmesinde, takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davacı alacaklı, davalı tarafa yapılan birtakım satış işlemleri sebebiyle düzenlenen fatura alacaklarının tahsili için dava konusu takibi başlatmıştır. Davalı taraf ise, davacının piyasa rayicinin üzerinde satışlar yaptığını, yapılan alım işlerinin kendi şirket çalışanının haksız eylemlerine dayandığını ve bu sebeple davacının haksız kazanç elde ettiğini savunmuştur.
Davalının, davacının haksız eylemleri sebebiyle uğranılan zararın tazminine ilişkin açmış olduğu karşı dava süresinde olmadığından işbu dosyadan tefrik edilerek mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasına kaydedilmiştir. Davalı taraf dosyaların tekrar birleştirilmesini talep etmiş ise de, davalardan birinin fatura alacağına dayalı itirazın iptali davası olması ve diğerinin haksız fiil sebebine dayalı tazminat davası olması sebebiyle birleştirilmesinde fayda görülmemiştir. Bu sebeple konuları farklı olan davaların birleştirilmesi talebi mahkememizce kabul edilmemiştir.
08/10/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tarafların ticari defterleri incelenmiş ve davacının kayıtlarına göre 156.676,04 TL alacaklı olduğu, davalının kendi kayıtlarına göre ise 171.889,19 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Davacının düzenlemiş olduğu faturalara karşılık davalı taraf 11/11/2022 tarihinde 7 adet toplamda 141.007,05 TL iade faturası düzenlemiştir. Takibe de itiraz ederken borcun 15.668,99 T’lik kısmı kabul edilmiş, 141.007,05 TL’lik kısmına itiraz edilmiştir. Taraflar arasında satış sözleşmelerinin yapıldığı, malların teslim edildiği ve hukukî ve ticari ilişkinin varlığı konularında uyuşmazlık bulunmamaktadır. İhtilaf, davacının haksız ve hukuka aykırı eylemler ile davalıya piyasa rayicinin üzerinde mal satışı yapıp yapmadığı noktasında toplanmaktadır. Zira taraf malların piyasa rayicine göre fiyatlarına göre borçlu olduğunu savunmakla birlikte, tarafların ticari kayıtları arasındaki farklılık ve iade faturaları da bu sebebe dayanmaktadır.
Davalının savunmasında ileri sürdüğü haksız eylemlere ilişkin ... CBS 2022/... Soruşturma sayılı dosyanın derdest olduğu, dosyada şüpheli olarak davalının kendi çalışanı olan ... ...’ın yer aldığı, davalının müşteki sıfatıyla verdiği dilekçede sadece kendi çalışanı ... ...’ı şikâyet ettiği görülmüştür. Yine davalı şirketin ... ...’ın işine son verdiği, dava dışı ... ... tarafından açılan işe iade davasının ( ... İş Mahkemesi 2022/ ... Esas) derdest olduğu ve bahsedilen soruşturma dosyasının sonucunun beklendiği anlaşılmıştır. Dosyaya celbedilen ... CBS 2024/... Soruşturma sayılı dosyanın da dava dışı ... ...’ın mezuniyet belgesindeki sahtelik iddiasına ilişkin olduğu ve işbu davanın konusuyla bağlantılı olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda bahsedilen soruşturma ve dava dosyaları ile dosyaya sunulan bilgi ve belgelere göre, davalının kendi çalışanı olan ... ...’ın eylemleri ile zarara uğradığını iddia ettiği anlaşılmıştır. ... ...’ın davacı alacaklı şirket ile bir bağının bulunduğuna ve savunmanın dayanağı haksız eylemlere davacı şirketin de iştirak ettiğine dair dosyaya yansıyan bir delil bulunmamaktadır. Yapılan satış işlemlerine bir itiraz bulunmaması ve düzenlenen faturaların şirketin ticari kayıtlarına işlenmesi karşısında, dava dışı ... ...’ın eylemlerinden davacı şirketin sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmıştır. Zira davacı şirket ile ... ...’ın iddia edilen haksız eylemlerde birlikte hareket ettiğine dair işbu dosyaya sunulan bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi, yürütülen ceza soruşturmasında bu yönde bir tespit ve şikâyet yoktur. Dolayısıyla açıklanan sebeplerle taraflar arasında yapılan satış sözleşmelerinin geçerli olduğu, satış bedellerinin taraflarca kararlaştırılması sebebiyle piyasa rayicinin üzerinde yapılan satışların tek başına sözleşmeyi sakatlamayacağı ve davalının kendi çalışanının eylemlerinden davacı alacaklı şirketin sorumlu tutulamayacağı kanaatiyle, davacı şirketin takip bedeli kadar alacaklı olduğu anlaşılmış ve davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yargılama giderleri hesabında davanın 141.007,05 TL üzerinden kısmi olarak açıldığı dikkate alınmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın kabulüne; ... İcra Müdürlüğü’nün 2022/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın 141.007,05 TL yönünden iptaline; davalı borçlunun takip dosyasındaki kabulü ve davanın kısmî olarak açıldığı gözetilerek takibin 156.676,04 TL asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte devamına,
2-28.201,41 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 9.632,19-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.703,02-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.929,17-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 1.703,02-TL Peşin/nisbi Harcı, 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 145,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.027,92TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/02/2025

Katip ...
¸

Hakim ...
¸