mahkeme 2023/165 E. 2024/376 K.

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/603 Esas
KARAR NO : 2024/223
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/11/2020
KARAR TARİHİ : 19/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı taraf arasında arasında 05.11.2019 tarihli sözleşmeye istinaden ... Şartname No: ... nevresim takımı şartnamesinde belirtilen nitelik ve nicelikteki 608.850 TL. Bedel karşılığında 55.000 m nevresim kumaşı ve 12.000 adet nevresim takımını birim fiyatı 50,00TL Toplam 600.000TL. KDV % 8 den 48.000TL. Toplam 648.000 TL. bedel karşılığında bir hafta içerisinde yüklenici karşı taraf firma tarafından müvekkil firmaya tedarik ve teslimine dair anlaşmaya varıldığını, taraflar arasında tanzim edilen sözleşme mucibince müvekkil firma üzerine düşen edimleri ifa etmiş süresinde nevresim kumaşının ödemelerini ifa etmiş, nevresim takımının ödemelerinin bir kısmını ise nakit olarak 15.11.2019 tarihinde 100.000TL. Havale, 21.11.2019 tarihinde 100.000TL. 26.11.2019 tarihinde 200.000TL. , bir kısmını da ( ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... çek nolu, 15.12.2019 keşide tarihli, 80.000TL. TL. bedelli, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... çek no, 31.01.2020 keşide tarihli, 70.000 TL. meblağlı, yine ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... çek no, 28.02.2020 keşide tarihli, 70.000 TL. meblağlı, yine ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... çek no, 31.03.2020 keşide tarihli, 100.000 TL. meblağlı çeklerle tamamını gerçekleştirdiğini, ancak karşı taraf sözleşmeye göre 12.11.2019 tarihine kadar teknik şartnameye uygun ve bedeli ödenen 12.000 adet nevresimin teslimini ve tedariğini gerçekleştirmesini gerekmesine rağmen gecikmeli olarak toplam 9.026 adet nevresim takımı tedarik etmiş olup geriye kalan ürünleri ise teslim ve tedarik etmediklerini, teslim edilen bu miktardan ise 1.700 adedi ayıplı olarak tedarik ve teslim edilmiş olup ihaleyi düzenleyen kurumun belirlediği ve sözleşmenin ekini oluşturan şartnamedeki nitelik ve niceliğe hiç bir surette uymadığını, bundan dolayı ihaleyi düzenleyen kurum tarafından iade edildiği gibi müvekkili firma tarafından da yüklenici davalı firmaya iade edilmiş ancak yüklenici davalı firma tarafından kabul edilmediğini, bu haliyle toplam 7.326 ürün teslim edilmiş geriye kalanın 1.700 adedi ayıplı olup diğer kısmı ise hiç teslim edilemediğini, ancak bunların tamamının bedeli müvekkili firma tarafından nakden veya çek ile ödendiğini, bu nedenle müvekkili firmanın karşılaştığı bu haksızlıklara, uğradığı zararlara karşılık iade edilen ayıplı 1.700 adet ürüne karşılık 158.000 TL. , süresi geçmesine rağmen teslim edilmeyen ancak bedeli ödenen 2.974 adet nevresim takımına dair şimdilik 30.000 TL., taraflar arasında tanzim edilen sözleşme, sözleşme hükmü ve 6098 Sayılı Kanun m. 118 vd yasal mevzuat hükümleri mucibince şimdilik 10.000TL. gecikme cezası, 6098 Sayılı Kanun m.122 hükmü mucibince aşkın zarar kapsamına giren ve kurumdan alınamayan 2.300.000 TL. hak ediş zararına dair şimdilik 10.000TL. nin, bankaların kısa vadeli kredilere uyguladığı en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte fazlaya dair tüm dava, talep, takip ve diğer yasal haklarımız mahfuz kalmak kaydıyla, davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine dair önce müvekkil tarafından ihtarname keşide edildiğini, bu ihtara karşılık davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine yasal şart gereği arabuluculuğa başvurulduğunu, tüm bu açıklanan nedenler ile, bedeli davalıya ödenen ve ancak kurum tarafından ayıplı olduğu belirtilerek iade edilen 1.700 adet nevresim takımı ürününe karşılık 158.000 TL., süresi geçmesine rağmen teslim edilmeyen ancak bedeli ödenen 2.974 adet nevresim takımına dair şimdilik 30.000 TL., gecikme cezasına ilişkin şimdilik 10.000TL. nin, aşkın zarar kapsamına giren ve kurumdan alınamayan 2.300.000 TL. hak ediş zararına dair şimdilik 10.000TL. nin bankaların kısa vadeli kredilere uyguladığı en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, fazlaya dair tüm dava, talep, takip, faiz ve diğer yasal haklarımız mahfuz kalmak kaydıyla karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi ile borçlu şirket arasındaki ticari ilişkiye dayalı olarak mutabakata varılan 05.11.2019 tarihli sözleşmeye istinaden sözleşme konusu edilen 55.000 metre nevresim kumaşı ile 12.000 adet nevresim takımının davacı tarafa eksiksiz bir biçimde teslim edildiğini, Kronolojik olarak taraflar arasında imza altına alınan sözleşme incelendiğinde, Sözleşmenin 2. Maddesi "Bu sözleşmenin konusu, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan ... Başkanlığı ... Şartname No: ... nevresim takımı teknik şartnamesinde belirtilen nitelik ve nicelikte malın alıcıya (Davacıya), ... tarafından tedarik edilmesi işidir. Söz konusu şartname hazır ürünler için (NEVRESİM TAKIM LARİ için ) geçerli olmayacak sadece, NEVRESİM KUMAŞI için bağlayıcı olacaktır.” şeklindeki belirtme ile sözleşmenin kapsamı ve konusu taraflarca belirlendiğini, 3. Maddesi incelendiğinde; sözleşme konusu ürünlerin 55.000 metre nevresim kumaşı (metre fiyatı 10,25 TL) 12.000 adet nevresim takımı (birim fiyatı 50 TL) olarak taraflarca belirlendiğini, sözleşmenin 4. Maddesi ile nakliyenin davacıya ait olacağının kararlaştırıldığı, 6.2. Teslim Programı Maddesinde “12.000 adet hazır olan nevresim takımı sözleşme tarihinden itibaren bir hafta içinde teslim edilecektir." ibaresi ile hazır ürün olan nevresim takımlarının nasıl ve ne zaman davacıya teslim edileceği taraflarca kararlaştırıldığını, 7. Maddesi "Sözleşmenin imzalandığı gün itibariyle ödeme programı; - 500.000,00 TL nakit havale sözleşme imzalandığı gün yapılacak -250.000,00 TL malın tamamen tesliminde havale ile yapılacak, -506.850,00 TL malın tamamen tesliminden itibaren eşit miktarlarda 60, 90 ve 120 gün olmak üzere 10 adet çek ile ödenecektir." şeklide net açıklama ile taraflarca kararlaştırıldığını, 12.000 adet nevresim takımına istinaden; ... ... Şartname No: ... nevresim takımı teknik şartnamesinde belirtilen nitelik ve niceliğe uymadığı gerekçesi ile ayıp iddiasında bulunarak bedel iadesi talebinde bulunmasının hukuken kabul edilebilir mahiyette olmadığını, Davacı tarafın bu tutumu M.K. 2. Maddesinde belirtilen dürüst davranma kuralına da açıkça aykırılık teşkil ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin nevresim takımı ile ilgili yukarıda belirtmiş olduğumuz Maddeleri incelendiğinde ve hazır olmasa idi, 12.000 adet nevresim takımının | hafta gibi kısa bir sürede hazır edilip teslim edilmesinin mümkün olmayacağı dikkate alındığında; 12.000 adet nevresim takımının hazır olduğu, 1 hafta içerisinde davacıya tesliminin kararlaştırıldığı ve bu hazır 12.000 adet nevresim takımının açıkça teknik şartnamede belirtilen şartlar ile bağlı tutulmadığının sabit olduğunu, müvekkili şirketin taraflar arasında imza altına alınan sözleşmeye istinaden tüm edimlerini yerine getirdiğini, sözleşmenin imzalanmasının ardından davalı şirket tarafından davacı şirkete 06.11.2019 Tarih ... Nolu Fatura ve 06.11.2019 Tarih ... Nolu Sevk İrsaliyesi ile ... adet nevresim takımı teslim edildiğini, davacının söz konusu hazır nevresim takımlarını nakliyeyi kendisi temin ederek 06.11.2019 tarihinde müvekkili şirket adresinden teslim aldığını, bu teslim sonrasında davacı şirketin depolarının dolduğunu, teslim edilen hazır ürünlerin depolanmasında ve tasnifinde sıkıntı yaşadıklarını, ikinci parti mal tesliminin biraz geç alınacağını davalıya bildirdiklerini, bunun üzerine zaten hazır olan nevresim takımları için davalı şirketin davacı şirketin teslim almasını bir süre beklediğini, akabinde davacı tarafa talebi doğrultusunda; 13.11.2019 Tarih ... Nolu Fatura ve 13.11.2019 Tarih ... Nolu sevk irsaliyesi ile 4.130 adet nevresim takımı daha nakliyesi kendilerine ait olarak teslim edildiğini, 13.11.2019 tarihi itibariyle teslim edilen Toplam ... adet nevresim takımı karşısında ürünlerin tasnifi, depolanması noktasında işin içinden çıkamayan ve depolarında büyük oranda yer sıkıntısı yaşayan davacı tarafın müvekkili şirket ile yapmış olduğu görüşme neticesinde daha sonra tekrar teslim edilmek ve teslim alınana kadar muhafaza edilmek üzere 26.11.2019 Tarih ... Nolu Fatura ile 970 adet ve 1.900 adet ile -26.11.2019 Tarih ... Nolu Fatura ile 1.380 adet olmak üzere TOPLAM 4.250 adet nevresim takımını davalı şirkete iade ettiğini, Davacı tarafın depolarını boşaltması ve ürün teslim alma talebi sonrasında yine nakliyesi alıcı davacı taraf ait olarak; 09.12.2019 Tarih ... no.lu fatura ve 09.12.2019 Tarih ... Nolu sevk irsaliyesi ile 1.880 adet nevresim takımı, 10.12.2019 Tarih ... Nolu Fatura ve 09.12.2019 Tarih ... Nolu sevk irsaliyesi ile 620 adet, 10.12.2019 Tarih ... Nolu Sevk İrsaliyesi ile 1.195 adet olmak üzere TOPLAMDA 3.695 nevresim takımının teslim edildiğini, taraflarca imzalanan sözleşmenin başlangıç tarihi 05.11.2019 tarihinden davacının kendi gecikmesi ile 10.12.2019 tarihine kadar davalı şirketçe davacı tarafa toplamda 14.155 adet nevresim takımı teslim edildiğini, bu teslim edilen nevresim takımından 4.250 adedi depolama, yer sıkıntısı ve ürünlerin tasnif konusunda davacının sıkıntıları gerekçesiyle davacı şirket tarafından davalıya iade edildiğini, hali hazırda davacı şirkete 9.905 adet nevresim takımı teslim edildiğini, sözleşme kapsamında hazır ürün olarak geçen ve teknik şartname ile bağlı olmayan 2.095 adet nevresim takımı, yine sözleşme gereğince nakliyesi davacı tarafa ait olduğu için davacı tarafça teslim alınması için davalı şirket uhdesinde hazır halde beklediğini, davanın reddine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
... ne müzekkere yazılarak, davaya konu ihalesi olunan 55.000 metre nevresim kumaşı ile 12.000 nevresim takımının ilişkin şartname no 05-307 608.850 TL bedelli ihale sonucu davacı şirketin teslim etmesi gerekeni nevresimlere ilişkin şartnameye aykırı olup olmadığı ne kadar malın iade edildiği ilgili ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, yazı cevaplarının mahkememiz dosyası arasında olduğu görülmüştür.
Mahkememizin ara kararı gereği ... Asliye Ticaret Mahkemesi' ne talimat yazılarak davalı tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiş, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/06/2021 tarihli celsesinde davalı tanıklarının dinlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 15/06/2021 tarihli celsesinde tarihli celsesinde davacı tanıklarının hazır olduğu ve dinlenilmesine karar verilmiş olmakla;
Davacı tanığı ...' nin, " Ben ... Firması ile ortak iş yapıyorum kendi firmam vardır, yaklaşık 5 yıldır iş ortaklığımız vardır, sözleşme ... de imzalanırken bende ... Firması şirket yetkilisi ... Bey ile beraber gitmiştim ... Şirketi ile nevresim imalatına ilişkin sözleşme yapıldı nevresim takımları imalat edilecekti silahlı kuvvetler ile devlet ve özel hastanelerine satmak için sipariş verildi, tahmini 12 bin civarında nevresim imalatı yapılacaktı hazır verilecekti, kumaş 50-60 bin metre civarında verilecekti kumaşı onlar işleyecekti, numuneler inceledik düzgündü, depolarda kolileri gördük, bizim huzurumuzda olmadığımız gün malı yüklediler, gönderdiler gelen mal numune ile uyuşmamaktaydı nevresim takımları yırtık, lekeli, ölçüleri birbirini tutmuyordu aşırı renk farkı vardı nevresim takımları arasında, iade edilmek istenince ... iade almadı, mallar ...' daki depoda bulunmaktadır, kumaşları dikip gönderdiler fakat ortalama 8-10 cm kısa üretilmiş olduğunu fark ettik, ... ... ve ... Firması ile birlikte ihaleye girdik, ancak imal edilen nevresim takımları ...nın aradığı nitelikte olmadığı için ihale fesih edildi. İhalelerden şirket ve şahıs olarak 1 yıl yasaklı hale geldik teminatımızda hazineye gelir olarak kaydedildi. Ayrıca ...nın daha sonra tekrar ihale yapmak zorunda kaldığını talebini dava yoluyla tahsil etmeye çalışmaktadır dava dosyamız halen derderstir.." şeklinde,
Davacı tanığı ...' in, "2016 yılında ... Firmasından emekli oldum, sözleşme yapıldığı dönem bende ... de bulundum, 12 bin adet nevresim takimi teslim edilecekti, 55 veya 65 bin metre kadar kumaş teslim edilecekti, numunelerde herhangi bir sıkıntı yoktu, depoda da bize gösterilen yerlerde mallara bakıldı tamam denildi, ancak gelen ürünler farklı idi, ürünler 9 bin adet geldi, eksik ürünler geldi, gelen ürünler ayıplı idi, ... na gittik iki defa, mallar lekeli idi ebatları yanlıştı, içinde kesili ürünler vardı, ... malları bize iade edip tekrar düzeltip bize vermememizi söylediler, biz ayıplı malları ... gönderdik, anlaşmaya uygun nevresim takımı göndermeleri talep ettik, onlar tekrarda nevresim takımları gönderdiler, nevresim takımlarını kontrol etme şansımız yoktu çünkü teslim süresi çok gecikmişti, ikinci gelen sevkıyatı da aynen ... na teslim ettik ancak komisyondan geçmedi, ayıplı malların giderimine ilişkin mallar teslim edildiğinde mümessil olarak ... de ben vardım, ancak sabah saatlerinde kontrole gittiğimde gösterilen mallarda sıkıntı yoktu akşam tekrar geldiğimde mallar paketlenmişti, hazır halde olduğunu gördüğüm için daha sonrasında kontrol etme imkanım yoktu süre geçtiği için siparışleri yetiştirmek için uğraşıyorduk.." şeklinde beyanda bulundukları görülmüştür.
... na müzekkere yazılarak, davacı şirketin ihaleye girdiği davaya konu imalatlar ile ilgili ihalenin feshi ve sonuçlarına dair ilgili belge ve bilgilerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, yazı cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
... Asliye Ceza Mahkemesi' nin E...-2021/ ... -Ceza Dava Dosyası dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Talimat Mahkemesi'nce alınan Bilirkişilerin 13/12/2021 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,
"Davacı ... Ltd. Şti. 'ne ait işyeri deposunda ... Dairesi Başkanlığı ... no'lu Nevresim Takımı Teknik Şartnamesi göz önünde bulundurularak yapılan incelemede ürünlerde (Kopma mukavemeti ve Yırtılma mukavemeti testi laboratuvar şartlarında yapıldığından keşif sırasında yapılamamıştır) renk farkı, ölçü farkı, malzeme cinsi pamuk olmayan, aşırı lekeli, yırtık, delik ürünler tespit edildiği, bu nedenle ürünlerin ayıplı ürünler olduğu ve bu ürünlerin şartnameye uygun olmayarı ürünler olduğu.." yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Talimat Mahkemesi'nce alınan Bilirkişi ... ' nin 20/03/2022 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,
" 1-Delillerin değerlendirilmesi, hukuki niteleme ve nihai takdir mahkemenin sayın hakimine ait olmak üzere;
2-Davalı, ... Ltd. firmasının ticari defterlerinde yapılan inceleme -denetim sonucu,
Davalı firmanın, Davacı, ... İş Elbiseleri Firmasından ; 12.047,53 TL Alacaklı olduğu.." yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Bilirkişilerin 18/09/2022 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,
"Dava konusu ürünlerin nitelik ve nicelik bakımından ... Bakanlığı Teknik Hizmetler Dairesi Başkanlığı. ... Şartname No: ... nevresim takımı şartnamesine uygun olarak teslim edilmiş olması gerektiği,
Yukarıda “Teknik Değerlendirme” kısmında açıklanan hususlar ışığında dava konusu ürünlerin Şartnameye uygun olarak ilgili Komisyonca yapılan incelemeler ve laboratuvar muayeneleri ve ayrıca yerinde yapılan keşif sonucunda Tekstil Mühendisi Bilirkişi tarafından hazırlanan rapor sonucuna göre değerlendirilmesi sonucu dava konusu emtianın AYIPLI ÜRÜNLER olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı ... Tic. Ltd. Şti' nin yasal defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, TTK hükümlerine uygun olarak noter açılış tasdiklerinin süresi içerisinde alındığı ve dolayısıyla ticari defterlerin lehe delil olarak ileri sürülebileceği,
Davacı nezdinde yapılan incelemeye göre davalının davacıya 66.414,47 TL borçlu olduğu.." yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Bilirkişilerin 18/03/2023 tarihli heyet raporunda sonuç ve özet olarak,
"İhtilafın 55.000 metrelik nevresim kumaşının değil, 12.000 adet nevresim takımının ifasından kaynaklandığı hususu nazara alındığında bahse konu şartnamenin sözleşmenin 2. maddesi uyarınca nevresim takımları yönünden bağlayıcı olmadığı; şayet Sayın Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde şartnamenin, nevresim takımları yönünden de bağlayıcı olduğunun ifade edilebileceği,
Sözleşme uyarınca şartnamede öngörülen standartlarla bağlı olmadığı sonucuna ulaşılmışsa da davalının, genel hükümler uyarınca nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıracak veya önemli ölçüde azaltacak şekilde ifa hakkını da haiz olmadığı,
Ayıplı ifadan kaynaklı olarak satıcının sorumluluğuna gidilebilmesi için satılanın ayıplı olması ve alıcının satılanı gözden geçirerek ayıbı satıcıya kanunda öngörülen süreler içerisinde bildirmesi gerektiği; ilk şarta ilişkin olarak gerek dosya mündericatından gerekse de 13.12.2021 tarihli bilirkişi raporundan tespite konu edilen ürünlerin davalı şirketin iddia ettiği gibi ürünlerin davalı şirketten temin edilen ürünlerden mi olduğu yoksa davacı şirketin bir başka şirketten mi teslim aldığı yönünde bir değerlendirmenin yapılamadığı,
Ancak ürünlerin tamamının davalı şirket tarafından temin edildiği (davacının bir üçüncü şirketten ürün teslim almadığı) hususunun tespit edilmesi ve ürünlerin ayıplı kapsamda değerlendirilmesi durumunda dahi (şartların kümülatif olarak bir arada bulunması gerektiği nazara alındığında TTK m.23/f.1-b.(c) uyarınca) iki günlük süre içerisinde ihbarda bulunulmamış olması karşısında davacının ayıplı ifa sebebiyle talepte bulunmasının mümkün olmadığının düşünüldüğü,
Dosya münderecatından gerek davacının yer problemi yaşadığı gerek davacı tarafından mal tesliminin geç alınmasının talep edildiği gerekse de davacının ifaya katılmaması üzerine, davalının ifaya hazır olduğunu beyan ettiğini tevsik edici herhangi bir belgeye/delile rastlanılamadığı; öte yandan davacı tarafından eksik ifanın söz konusu olduğunu belirten ihtarnameye karşı davalı tarafından keşide edilen cevap ihtarnamesinde de ürünlerin hazır olduğuna ve teslim alınması gerektiğine ilişkin bir beyana da rastlanılamadığı, hâl böyle olunca nihai takdir ve kanaat Muhterem Mahkemenize ait olmak üzere:
Şayet Sayın Mahkemece davalının ifaya hazır olduğu ve fakat davacının ifaya katılmaması sebebiyle borcun ifa edilemediği kanaatinde olunması halinde eksik ifadan söz edilemeyeceği,
Buna karşın Muhterem Mahkemece davalının gereği gibi ifa teklifinde bulunmadığı kanaatinde olunması halinde ise davalının eksik ifasından söz edilebileceği,
Dosya münderecatından davalının gerek davacının yer problemi yaşadığı gerek davacı tarafından mal tesliminin geç alınmasının talep edildiği yönündeki iddialarını tevsik edici herhangi bir belgeye rastlanıladığı, şayet davalı tarafından ileri sürülen bu iddiaların tevsik edilmesi halinde davacının kendi talebi ile ifa gerçekleştirilmediğinden gecikme cezasının talep edilemeyeceği; buna karşın davalı tarafından ileri sürülen işbu iddiaların tevsik edilememesi halinde ise davacının sözleşme 8. maddesi uyarınca gecikme cezası talep edebilmesinin mümkün olabileceği,
Sayın Mahkemenin davacının gecikme cezası talebinde bulunabileceği kanaatinde olunması halinde 13.11.2019 tarihi (sözleşmenin akdedilmesinden itibaren bir hafta sonra) ile 25.11.2020 (dava tarihi) tarihleri arasındaki 378 gün üzerinden sözleşme bedelinin (648.000,00-TL) binde üçü oranında (1.944,00-TL) günlük gecikme cezasının toplamda 734.832,00-TL'ye tekabül ettiği,
Davacı, davalı tarafından kurumdan alınamayan 2.300.000,00-TL tutarındaki hakkediş aşkın zarar kapsamında davalıdan talep etmişse de bu hususu tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı, dolayısıyla dosyada yer alan bilgilerden davacı şirketin temerrüt faizini aşacak nitelikte bir zarara uğrayıp uğramadığına ilişkin bilgi ve belge dosyaya rastlanılamadığından aşkın zarar talep edebilmenin mümkün olmadığı.." yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Bilirkişilerin 15/09/2023 tarihli heyet raporunda sonuç ve özet olarak,
"Mali inceleme bakımından;
Davacı şirketin 2019 takvim yılına ait kanuni defterlerinin; HMK'nun 222/2 maddesi hükümlerine göre delil teşkil ettiği,
Davacı şirket ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; 10.12.2019 Tarihinde davacı şirketin davalı şirkete 12.047,53.-TL borcunun olduğu, 17.12.2019 tarihinde davalı şirkete düzenlediği, 2 adet toplam 78.462,00.-TL iade faturası sonrası 66.414,47.-TL alacaklı duruma geçtiği
Davalı şirketin 2019 takvim yılına ait kanuni defterlerinin; HMK'nun 222/2 maddesi hükümlerine göre delil teşkil ettiği,
Davalı şirket ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; 10.12.2019 Tarihinden itibaren davalı şirketin davacı şirketten 12.047,53.-TL alacağının olduğu,
Davacı firmanın, davalı firma adına 17.12.2019 tarihinde düzenlemiş olduğu 2 adet ... seri nolu 30.996,00 TL4 47.466,00 TL 78.462,00 TL lik mal iade faturasının davalı ticari defterlerinde yer almadığı, taraf ticari defterleri arasındaki 78.462,00.-TL farkın bu iki faturadan kaynaklandığı,
Davacı şirket kayıtlarına göre: Davalı şirket tarafından ifa edilen 14.155 adet nevresim takımının, 5.129 adedinin iade edilmesi karşısında davalı şirketin toplamda 9.026 adet nevresim takımını ifasının gerçekleştiği,
Davalı Şirket kayıtlarına göre: davalı şirket kayıtlarında 879 adet iade faturasının bulunmadığı, davalı kayıtlarına göre ( ... ) 9.905 adet teslim edildiğinin görüldüğü,
Davacı şirket kayıtlarına göre: Davalı şirket tarafından ifa edilen 62.979 metre boyalı kumaşın, 2.800 metresinin iade edilmesi karşısında davalı şirketin toplamda 60.179 metre boyalı kumaşın ifasının gerçekleştiği,
Davalı Şirket kayıtlarına göre: davalı şirket kayıtlarında 2.800 metre iade faturasının bulunmadığı, davalı kayıtlarına göre 62.979 metre boyalı kumaşın, teslim edildiği,
Teknik inceleme bakımından;
Dosya münderecatının tümünün incelenmesi ile birlikte, özellikle 2021/ ... Talimat dosyasına sunulan 13.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen, ... 'nın itiraz muayenesine ait sonuçların tamamının gerekçeleri ile birlikte ret sonuçlu olduğu ile söz konusu bilirkişi raporunun sonuç ve kanaatinde belirtilen, bitmiş nevresim takımlarına ilişkin olarak renk farkı, ölçü farkı, malzeme cinsi pamuk olmayan, aşırı lekeli, yırtık, delik ürünlerin tespit edildiği, bu nedenle ürünlerin ayıplı ürünler olduğu, aynı zamanda keşif esnasında temin edilen ve söz konusu rapora eklenmiş bulunan fotoğraf görsellerinden de anlaşıldığı üzere; ... Başkanlığı'nın ... nevresim takımı teknik şartnamesi bahse konu nevresim takımları açısından bağlayıcı olsun ya da olmasın teknik açıdan değerlendirildiğinde, 1700 adet kadar olduğu anlaşılan nevresim takımlarının her halükarda ayıplı ürün oldukları ve böylelikle de niceliğine aykırı, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları önemli ölçüde azaltacak nitelikte olduğunun değerlendirildiği,
Bununla birlikte nevresimler bakımından ayıp hükümlerine dayanılamayacağı; açık ayıp olarak nitelenen ayıplarda muayene ve ihbar yükümlülüğüne uyulmadığı; şartnamenin de sözleşme uyarınca hazır ürünlerde geçerli olmadığı açıkça kararlaştırıldığı.." yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Bilirkişi raporlarının taraf vekillerine ayrı ayrı tebligat çıkartıldığı, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itiraz dilekçelerini dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür.
GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık konusunun, taraflar arasındaki nevresim imalatına ilişkin ürünlerin bir kısmının ayıplı olup olmadığı, ürünlerin eksiksiz ve tam olarak imal edilip edilmediği, ürünlerin eksik ve süresinde edilip edilmediği, ayıplı ürünler, teslim edilmeyen ürünler nedeni ile alacak hakkının bulunup bulunmadığı varsa ne kadar olduğu, gecikme ceza şartlarının oluşup oluşmadığı, varsa ne miktarda olduğu, hakediş zararının ne kadar olduğu varsa ne kadar olduğu, nevresim takımlarının teknik şartnameye bağlı olup olmadığı, teslim edilen ürünlerin tekrardan muhafaza için geriye verilip verilmediği, ayıp ihbarının süresinde olup olmadığı, noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı ve davalı arasında sözleşme gereğince satış sözleşmesi yapılmış olup sözleşme gereğince davalı yükümlülüğü olarak ürünlerin zamanında teslim edilmesinin kararlaştırıldığı, davacı ürünlerin zamanında teslim edilmediği ve teslim edilen ürünlerin de bir kısmının ayıplı olduğu sebebi ile kendi yükümlülüğünde olan teslim işlemini gerçekleştiremediği, bu sebeplerden ötürü maddi olarak kayıplar yaşadığı bahisle zararların karşılanması talebiyle davasını açtığı,
Mahkememizce alınan denetime elverişli bilirkişi raporu incelendiğinde, davacı ve davalı ticari defter ve kayıtları incelendiğinde, davacının 10.12.2019 tarihinde 12.047,53 TL davalıya borçlu bulunduğu, 17.12.2019 tarihinde ise 78.462,00 TL değerinde iki adet iade faturası ile birlikte 66.414,47 TL alacaklı olduğu, davalı ticari defter ve kayıtları incelendiğinde ise 10.12.2019 tarihinde 12.047,53 TL alacaklı olduğu iade faturalarının davalı defter ve kayıtlarında bulunmadığı,
Tarafların aralarında yaptığı sözleşme neticesinde ürünlerin teslimi yönünden yapılan incelemede ise 9026 adet nevresimin davacı kayıtlarına göre ifasının gerçekleştiği, davalı kayıtlarına göre ifası gerçekleşen 9905 adet nevresimin bulunduğu, davacı kayıtlarında 5129 adet nevresimin iadesinin gerçekleştiği ve yine davacı kayıtlarına göre 60179 m boyalı kumaşın ifasının gerçekleştiği, bu hesaplamanın davalı tarafın defter ve kayıtlarında ise 62979 m olarak geçtiği anlaşıldığı,
Ticari satım sözleşmelerinde satım konusunun ayıplı olması durumunda malın ayıplı olması teslim sırasında belirli ise 2 gün açıkça belirli değilse 8 gün içinde ihbar yükümlülüğü mevcut olduğu, somut olayda nevresim takımlarındaki ayıbın açık ayıp olarak nitelendirileceği, zira alınan bilirkişi raporunda da nevresim takımlarında bulunan ayıbın açık ayıp olacağı görüşüne varılmış olup, açık ayıp sonucunda alıcının yükümlülüklerine uygun davranmadığı kanaatine mahkememizce varıldığı,
Tüm bu hesaplamalar ve yapılan defter ve kayıtların incelenmesi sonucunda davacının iddiasının ispata gerek olacağı davasını ispatlayamadığında reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya Numarası 2020/ ... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan ... ekte sunulan 1.320.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 09/07/2020 tarihli Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın reddine karar verildiği de dikkate alınarak davacı aleyhine ara buluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60.-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 3.124,52.-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 33.200,00.-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.552,00.-TL' nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
7-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır