mahkeme 2025/284 E. 2025/529 K.

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/284 Esas
KARAR NO :2025/529

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/04/2025
KARAR TARİHİ:09/09/2025

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı taraf, müvekkili aleyhine .... İcra Müd. ... E. Sayılı dosyasından ... vade tarihli 119.607 TL bedelli senetten kaynaklı alacak nedeniyle kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla takip başlattığını, müvekkili tarafından davalıya verilmiş böyle bir senet bulunmadığını, senetteki imza müvekkile ait olmadığını, bu nedenle davalı tarafından takibe konulan senedin müvekkili ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, takibe konu senet üzerinde imza incelemesi yapılması durumunda imzanın müvekkiline ait olmadığı anlaşılacağını, davalı ile müvekkili arasında çeşitli dönemlerde araç kiralaması yapılmış ancak bu kiralama bedelleri kredi kartı veya havale yoluyla ödendiğini, yine müvekkilin karışmış olduğu bir kaza nedeniyle müvekkilden araç mahrum kalma bedeli adı altında da bir ücret istenmiş ve bu ücrette müvekkili tarafından kredi kartı ile ödendiğini, müvekkilin bu kiralamalar nedeniyle davalıya herhangi bir borcu kalmamış olup davalı tarafından kötüniyetli olarak müvekkilden daha fazla para almak amacıyla hukuka aykırı bir şekilde müvekkilin imzasını taşımayan senet oluşturulduğunu, bu husus ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu haksız takip nedeniyle müvekkil hakkında haciz tehdidi bulunduğundan ve telafisi imkansız zararların doğmaması açısından takibin dava süresince öncelikle teminatsız, mümkün değilse de asgari bir teminat karşılığında durdurulmasına karar verilmesini, müvekkilinin .... İcra Müd. ... E. Sayılı dosyasına dayanak senetten dolayı davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, araç kiralama sözleşmesi kapsamında alınan senedin icra takibine geçilmesi sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında sadece çeşitli dönemlerde araç kiralaması yapıldığını ancak bu ilişki kapsamında da herhangi bir senet verilmediğini, buna rağmen davalı tarafından davaya ve icra takibine konu senedin takibe konulduğunu, senedin davacı tarafından doldurulmadığını, imzanın davacıya ait olmadığını beyanla davacının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiş olduğu görülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:
a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.
b) Yargı yolunun caiz olması.
c) Mahkemenin görevli olması.
ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.
d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.
e) Dava takip yetkisine sahip olunması.
f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.
g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.
ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.
h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.
ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.
i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.
(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin 2022/3576 Esas, 2023/179 Karar Sayılı, 24/01/2023 Tarihli "Davacı, taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi bulunduğu ve araç kiralama sözleşmesinin teminatı olarak davacıdan senet alındığı ve aracın hasarlı olarak teslimi iddiası sonrası senedin takibe konulması iddiası üzerine davacı tarafından menfi tespit davası açıldığı görev konusunun kamu düzenine ilişkin olduğu,
HMK 4. maddesine göre kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu,
Davacının iddiasının taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi olduğu ve dava konusu bononun araç kiralama sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin iddia edildiği,
Mahkemenin görevinin karine olarak, davacının iddiasına göre belirlenmesi gerektiği, her ne kadar davalı cevap dilekçesi vermemişse de, davacı davalı ile aralarında araç kiralama ilişkisi olduğu, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin teminatı olarak davalıya verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini belirttiği, dolayısıyla ihtilafın araç kira sözleşmesinden kaynaklandığı ve uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır." şeklindeki gerekçeli ilamı ve benzer mahiyette olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2024/2092 Esas, 2025/1014 Karar Sayılı, 27/03/2025 Tarihli güncel ilamı da göz önünde bulundurulduğunda HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114 ve 115. Maddeleri uyarınca re'sen yapılan inceleme sonucunda somut olayda Sulh Hukuk Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olması nedeni ile aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın, davaya mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-HMK. Madde 20 uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine,
4-Dosyanın gönderilmesi için süresi içerisinde başvurulmaz ise HMK. Madde 20 uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILACAĞINA karar verileceğinin ihtarına (gerekçeli kararın tebliği ile ihtarına)
5-HMK 20.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 09/09/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır