mahkeme 2024/453 E. 2024/534 K.

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/453 Esas
KARAR NO : 2024/534
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 05/08/2024
KARAR TARİHİ : 13/08/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası'nın ... Şubesinde keşide yeri, bedeli ve tarihi boş olan ... ve ... yaprak numaralı çekin zayi olduğunu, söz konusu zayin iptali ve karar sürecine kadar çek için ödeme yasağı tedbirinin getirilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
TTK nun 780.madde de çekin senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK nun 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir. Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.
TTK. 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.

(TTK.652.m)
Çek imzalı ise, doldurulması mümkün olduğundan iptali talep edilebileceği yargı uygulamasında kabul edilmektedir. Ancak, imzalı çekin de iptalini yine hamil isteyebilecektir.
Huzurdaki davada davacının kaybolduğunu iddia edilen keşide yeri, bedeli ve tarihi boş olan 11472 ve 9654 yaprak numaralı çek yapraklarının karne sahibi olduğundan, çek karnesinin kendisine verilmesinden sonra çek yapraklarını kaybettiğini iddia ettiği, çeklerin keşide yeri, bedeli ve tarihi boş çek yaprağının TTK 780 maddesi gereği kıymetli evrak vasfı taşımadığı ve imzalı olsa dahi keşideci kendisi olduğundan ve bu hali ile davacı hamil sıfatını haiz olmadığından, zayii nedeniyle çek iptali davasını, ancak kıymetli evrak niteliğinde bulunan çek hamilinin açabileceği gözetildiğinde davanın ve tedbir talebinin açıklanan nedenlerle reddine ilişkin karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Benzer mahiyette İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. H.D. Nin 2022/1373 E., 2022/1095 K.)
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu m.22 hükmü uyarınca alınması gereken 142,53 TL karar ilam harcının, dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 427,60-TL'den mahsubu ile bakiye artan 285,07‬ TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/08/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır