Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/744 Esas
KARAR NO:2026/61

DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:14/11/2023
KARAR TARİHİ :29/01/2026

DAVA :Davacı vekilince mahkememize ibraz edilen dava dilekçesinde, müvekkili ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin , davalı ... Sigorta Anonim Şirketi ile 31 Aralık 2021 ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde ... numaralı Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi imzaladığını, müvekkili şirketin Danimarka'da faaliyet gösteren ... ... firmasına 25 adet “tanker” üretip sattığını, bu satışı yapılan tankerlerin, ... standartlarına uygun olarak bitüm, bitüm emülsiyonları ve sıcak ısıtma yağları taşıyabilmesi amacıyla özel olarak tasarlanmış ve üretildiğini, bu araçların tasarım çizimleri ve elde edilen tüm kalite kontrol ve sertifika belgelerinin dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, dava dışı müşteri ... firmasının, müvekkili ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin Almanya, ... fabrikasına, araçlarından birinde çatlak problemi bildirdiğini, söz konusu aracı 09 Mart 2021 tarihinde detaylı olarak incelendiğini ve bu inceleme sonucunda, aracın mekanik ayağının ve birinci dingil bölgesinin tank orta ekseni üzerinde zamanla çatlağa dönüşen bir göçük olduğunun tespit edildiğini, ... firmasının bu şikayeti üzerine, müvekkili tarafından 09 Mart 2021 tarihinde ilgili incelemelere başlanıldığını, 24 Eylül 2021 tarihinde yapılan ayrıntılı inceleme sonucunda, farklı bir araçta çatlak ve yedi araçta göçük oluştuğunun belirlendiğini, bu çatlak ve göçüklerin, araçların normal yol şartlarına göre değil, coğrafi olarak dik yamaçlı yollarda kullanılması sonucunda kaynak kısımlarında üretim hatası olduğu ve bu bölgelerin ilave pedler ile kuvvetlendirilmesi gerektiğinin anlaşıldığını, müvekkilinin ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, bitüm, bitüm emülsiyonları ve sıcak ısıtma yağı taşıma amacıyla ... standartlarına uygun olarak ürettiği 25 adet tankerin, özellikle dik ve zorlu yollarda kullanımlarında ciddi bir tehlike oluşturabileceğinin değerlendirildiğini, bu değerlendirme neticesinde, bu araçların bedensel veya maddi zarara yol açma ihtimali göz önüne alınarak, müvekkili şirket tarafından bu ürünlerin geri çağrılması ve yeniden onarıma (refactoring) tabi tutulması kararının alındığını, üretim hatası sonucu, özellikle dik yamaçlı yollarda tankere binen baskının kaynak kısımlar tarafından kaldırılamayacağı ve bu durumun olası riskleri beraberinde getireceğinin tespit edildiğini, bu nedenle, müvekkili şirketin, geri çağırma prosedürünü uygulamak zorunda kaldığını, geri çağrılan bu ürünlerin, müvekkili tarafından tamir edilerek ilgili firmaya iade edildiğini, bu işlemlerin, Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve ... Poliçesi kapsamında karşılanması gerekmekte olup, araçların onarımı için yapılan masraflar ve sigortacı tarafından bu bedelin tazmin edilmemesi sonucunda müvekkilinin karşı karşıya kaldığı zarar 132.064,57 Euro olduğunu, bu durumda, müvekkili ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, geri çağırma sürecinin tamamlanmasının ardından, yaşanan hasarı ve tazmin talebini, ... Sigorta A.Ş.'nin acentesi olan ... i'ne bildirdiğini ve hasar dosyasının açılması ile tazmin sürecinin başlatılmasını talep ettiğini, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, .../1 numaralı poliçe üzerinden.. numaralı hasar dosyası açıldığını, ancak, sigorta şirketi tarafından bu süreçte herhangi bir eksper raporu düzenlenmediğini, sigorta şirketinin acentesinin, ilk etapta hasar ihbarında yanlış poliçe numarası kullanarak dosya açtığını ve bu yanlışlık nedeniyle uzun süreli bir zaman kaybına ve müvekkilinin oyalanmasına neden olduğunu, müvekkili şirketin , dosyanın durumu hakkında bilgi istediğinde, acente, sigortacının yurt dışındaki reasürans şirketinden cevap beklediğini öne sürdüğünün görüldüğünü, daha sonra, hasarın yanlış poliçe numarası ile açılmış olması nedeniyle, sigorta şirketi tarafından hasar dosyasının red edildiğini, müvekkili şirketin doğru poliçe numarası ile yeniden dosya açılması yönündeki taleplerinin, Acentesi tarafından sigortacılık tekniği ve hukuk teamüllerine aykırı gerekçelerle reddedildiğini ve müvekkili şirketin yine oyalandığını, gerekçe olarak ise bir hasarla ilgili doğru veya yanlış fark etmeksizin ancak bir kez hasar dosyası açılabileceği, o nedenle kendi kusuru ile yanlış açmış olduğu dosyanın sonucuna müvekkilinin katlanması gerektiği gibi mesnetsiz bir iddia öne sürüldüğünü, ihtarname yoluyla acenteye, doğru poliçeden yeniden hasar dosyası açması, aksi halde kendisine karşı yasal işlem başlatılacağı yönünde yapılan ihbar sonrasında, acente nihayet doğru poliçe numarası ile hasar dosyasını açtığını, ancak bu sefer de acente, reasürans şirketi ile görüşmeler yapıldığını iddia ettiğini, hasar dosyasını hala sürüncemede bırakmaktadır, işbu nedenle huzurdaki davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, somut olayda, müvekkili ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin yaşadığı zararın, poliçe kapsamında olup, sigortacı ... Sigorta A.Ş. tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, sigortacının, davalının TTK.m.1427 tazminat ödeme borcunu yerine getirmediğini, müvekkilinin, ... numaralı ve 31.12.2021 – 31.12.2022 vadeli Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında, birden çok teminat altına alındığını, bu poliçe çerçevesinde, hasarın gerçekleştiğinin anlaşılması üzerine, ilgili tüm teminatlar için işlem yapılması gerektiğini, ancak, somut olayda, müvekkili şirketin hasar tazmin başvurusunun, Ürün Sorumluluk ve ... teminatları kapsamında da değerlendirilmesi gerekirken, bu teminatlar göz ardı edildiğini ve davalı acente tarafından yürütülen hasar tazmin sürecinde, hasar başvurusu sadece Ürün Sökme ve Takma teminatı ile sınırlı bir şekilde değerlendirildiğini, bu yüzden, teminat dışı olduğu gerekçesiyle tazmin talebi reddedildiğini, sigortacının ürün sorumluluk ve ... teminatı kapsamında tazmin yükümlülüğü bulunmadığını, ürün geri çağırma sigortası, bir firmanın ürettiği, monte ettiği, sattığı ya da pazarladığı ürünlerin ayıplı veya kusurlu olması nedeniyle piyasadan toplanması sonucu ortaya çıkan masrafları teminat altına alan bir sigorta ürünü olduğunu, davaya konu olayda, müvekkili tarafından üretilen tankerlerin, göçük ve çatlak oluşumu nedeniyle geri çağrıldığını, bu durumun üretimden kaynaklanan bir kusurdan dolayı ürünün geri çağrılması ve onarılmasına ilişkin olduğunu, tasarım hatası olmadığının açık olduğunu, geri çağrılan ürünlerin (tankerlerin) TSE ve TÜV-SÜD onayına sahip olmalarının, müvekkili ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin üretim sürecindeki titizliğini ve kalite standartlarını karşıladığını gösterdiğini, ... şartlarına uygun tehlikeli madde taşıyabilen bir tank veya taşıtın üretilebilmesi için, yapının tasarım onayına sahip olması ve seri üretimdeki araçların bu tasarım onayı kriterlerine uygun üretilmesi gerektiğini, bu süreçte; a) Tankın taşıyacağı maddelerin UN koduna, malzemenin yoğunluğuna, sıcaklığına, tankın hacmine ve basınç durumuna göre ana tasarım kriterleri belirlendiğini, b) Tankın ilgili tasarım koşullarına uygunluğunun doğrulanması için, gövde ve bombe kalınlıkları, menhol bağlantı noktaları ve tankın şasiye bağlandığı noktaların hesap ve analiz yöntemleri ile doğrulanması gerektiğini, c) Bir tasarım onayının; tasarım onay dokümanı, bu onaya ilişkin test raporu, tank ve şasi bağlantı resimleri, hesap ve analizleri, tank gövde yapımında kullanılan malzeme ve sertifikaları, ekipman ve aksesuarların liste ve test raporları/sertifikaları gibi dokümanlardan oluştuğunu, bu süreç sonunda, ürünlerin TSE tarafından verilen Tasarım Onay Sertifikası ile onaylandığını, geri çağrılan ürünlerin, e bu TSE onay sertifikasına sahip olduğunu, davalı tarafın 'Tasarım Hatası' iddiası ile hasar tazminatı ödeme talebinin reddedilmesinin teknik olarak doğru olmadığını, üretim hatası ve tasarım hatası, farklı durumlar için kullanılan iki ayrı terim olduğunu üretim hatasının, ürünün tasarlanan özelliklerine uygun olmayan şekilde üretilmesi sonucu ortaya çıkan ve genellikle belirli bir ürün serisini etkileyen bir hata türü olduğunu, tasarım hatasının ise, ürünün tasarım aşamasındaki bir hata sonucunda ortaya çıkan ve genellikle geniş bir ürün serisini etkileyen, ürünün temelindeki bir kusur olarak tanımlanabileceğini, bu iki hata türü arasındaki temel farkın, üretim hatasının genellikle tek bir ürün ya da partiye özgü oluşu, tasarım hatasının ise ürünün genelinde ve genellikle tüm ürün serisinde bulunması olduğunu, tasarım hatalarının, ürünün tasarım aşamasında, üretim hatalarının ise üretim sürecinde meydana geldiğini, bu durumda, müvekkili şirketin karşılaştığı problemin, tasarım hatası değil, üretim hatası olduğunu, bu durumun sigorta poliçesi kapsamında değerlendirilmesi ve tazmin edilmesi gerektiğini, müvekkili ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından üretilen 2.500 adet araçtan sadece 9 adetinde tespit edilen “mekanik ayak ile 1. dingil bölgesi, sürüş istikametine göre sol taraf, tank orta eksen üzerinde göçük ve bu göçüğün zamanla çatlağa dönüşmesi” şeklindeki ayıbın, tasarım hatasından ziyade üretim hatası olarak değerlendirilmesi gerektiğini, üretim hatasının, kusursuz tasarıma rağmen üretim sürecindeki hatalar sonucu güvenlik eksikliğine yol açacağını, eğer bir tasarım hatası olsaydı, üretim bandındaki tüm araçlarda benzer ve tek tip bir kusur olmasının gerekeceğini, bu durumda, geri çağırma durumu (...), ülkesel güvenlik kaygıları sebebiyle değil, aksine sigortacının ürün sorumluluk poliçesi kapsamında değerlendirilmesi gereken bir üretim hatası olduğunu, davaya konu ürünlerin, tehlikeli madde taşımak üzere tasarlandığından ve zarar verme potansiyelleri nedeniyle müvekkili şirket tarafından geri çağrılma kararı alındığını, bu, kamu otoriteleri tarafından değil, müvekkili şirket veya müşteri talebiyle yapılan “İsteğe Bağlı” ve “Sessiz” bir geri çağırma olup, sigortacının ... poliçesi teminatı kapsamında olduğunu belirterek dilekçesinin sonuç kısmında 132.064,57Euro'nun hasar tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekilince mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesinde, Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının talepte bulunduğu poliçe vadesi hasar tarihi ile örtüşmediğini, hasarın davacının davasına dayanak gösterdiği poliçe vadesinde olmaması nedeniyle bile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının eksper raporunun düzenlenmediğine ilişkin iddialarının yersiz olduğunu, hasarın müvekkiline ihbar edildikten sonra hasar dosyası açıldığını ve konu hasar dosyası kapsamında eksper raporu düzenlendiğini, davaya konu hasarın ürün mali mesuliyet poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, davacının taleplerinin dayanıksız olduğunu, hasar dosyası kapsamında düzenlenmiş eksper raporu çerçevesinde konu hasar poliçe teminatı içinde bulunmadığından, hasarın teminat dışı olduğu yönünde karar verildiğini, zira eksper raporu ve poliçe incelendiğinde bu husus açıkça görüleceğini, davaya konu hasara ilişkin alınmış eksper raporunda, emtialarda meydana gelen hasarın tasarım zafiyetinden dolayı meydana geldiğini, ... Kalite Kontrol ekibi tarafından yapılan analiz çalışmalarında tasarım hatası tespit edildiğini ve bu hususunun ... Kalite Raporu ile de kabul edildiğinin görüldüğünü, eksper raporunda da belirtildiği üzere konu poliçedeki asıl teminatın Ürün Sorumluluk Teminatı olup, poliçe incelendiğinde istisnalarında dizayn hataları sayıldığını, ek teminat olan Ürün Geri Çağırma teminatı şartlarında tasarım hataları ayrıca teminat kapsamına dahil edilmediğinden poliçe uyarınca tasarım hatalarının istisna olduğu ve teminat dahilinde olmadığının açık olduğunu, bu hususun poliçenin incelenmesi ile anlaşılacağını, bu durumda Ürün Mali Mesuliyet Poliçesi incelendiğinde açık olarak görüleceği üzere, konu poliçe ile asıl olarak teminat altına alınan husus Ürün Mali Mesuliyet Teminatı olup, poliçede bulunan "Ürün Sorumluluk İstisnaları" başlığının 4 numaralı alt başlığında; "Ürünle ilgili olarak verilen garantiler, ürünün piyasadan geri çekilmesi, ürünün tamiratı veya değiştirilmesinden kaynaklanan zararlar, dizayn hataları, yeniden tasarım masrafları ve ürün garantisi konusunda yapılacak araştırma masrafları ürün bütünlüğünün bozulması ve ürün tahrifi rizikoları teminat haricidir." denildiğini, bu nedenle ... numaralı ve 31.12.2020 - 31.12.2021 vadeli Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinden görüleceği üzere dizayn hatalarının teminat harici tutulduğunu, bu durum Ürün Geri Çağırma teminatı ile de ayrıca teminat dahiline alınmadığını, bu durumda Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin şartlarının ve istisnalarının geçerli olduğu göz önüne alındığında ve işbu davaya konu olan hasarın da dizayn hatası olduğunu, ... Kalite Raporunda da bu şekilde beyan edilmekte iken konu hasarın poliçe teminat kapsamında olmadığının görüldüğünü, ... Kalite Raporunda; "...aracın tasarımında zafiyet olduğu görülmüş ve tasarım iyileştirilmesi yapılarak bu bölgeye eklenen ped ile tekrarlanan yanal kuvvetlerden meydana gelen gerilmeler kaynaklı zamana bağlı analiz yapılmış..." denildiğini, bu nedenle ... Hasar numaralı dosya kapsamında alınmış eksper raporu uyarınca tasarım hatalarının poliçe kapsamında teminat dahilinde olmaması sebebi ile sigortalının hasara ilişkin taleplerinin reddedildiğini, davacının kendi kalite raporunda bile tasarım hatasından bahsedilirken davacının aksi yöndeki beyanlarının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin TTK m.1427 kapsamında tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, zira dava konusu zarar teminat dahilinde olmadığını, davacının dava dilekçesinde poliçe kapsamında eksik değerlendirme yapıldığını iddia ettiğini, ancak bu iddiasının asılsız olduğu eksper raporundan da görüldüğünü, davacı dilekçesinde ... numaralı ve 31.12.2021 - 31.12.2022 vadeli Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi kapsamında, birden çok teminat altına alındığını ve hasarın tüm teminatlar açısında değerlendirilmesi gerektiğini ancak sigortalının hasarının sadece Ürün Sökme ve Takma teminatı ile sınırlı bir şekilde değerlendirildiğini bu nedenle de hasarın teminat dışı olduğu değerlendirmesinin yapıldığını belirtildiğini, öncelikle bahsetmiş oldukları üzere davaya konu hasarın Mart 2021 ve devamında gerçekleştiği göz önüne alındığında bahsetmiş olduğu ... numaralı ve 31.12.2021 - 31.12.2022 vadeli poliçenin zaten hasarı kapsamadığının açık olduğunu, eksper raporuna da esas alınmış olan ... numaralı ve 31.12.2020 - 31.12.2021 vadeli Ürün Sorumluluk poliçesi kapsamında da Ürün Geri Çağırma ve Ürün Sökme&Takma; teminatlarının dahil edildiğinin görüldüğünü, ancak davacının iddia ettiği gibi sadece Ürün Sökme&Takma; teminatı açısından değerlendirme yapıldığı hususunun tamamen yersiz olduğunu, zira alınmış eksper raporunda Ürün Geri Çağırma ve Ürün Mali Mesuliyet teminatları kapsamında da değerlendirme yapıldığı ve konu hasarın Ürün Mali Mesuliyet teminatının istisnalarının göz önüne alınarak teminat dışı bırakıldığı da değerlendirildiğinde, konu hasarın teminat dahilinde olup olmadığı değerlendirmesinin yapılırken eksik değerlendirme yapılmadığının anlaşılacağını, zira zaten konu talebin teminat dışında olma sebebinin Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin istisnaları arasında tasarım zafiyetinin bulunuyor olması olduğunu, davacının eksik değerlendirme yapıldığına dair dayanaksız iddialarının yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
CEVABA CEVAP : Davacı vekili sunduğu cevaba cevap dilekçesinde ;
"Davaya konu edilen hasar 2021 Mart- Eylül döneminde gerçekleşmiştir. Davalı, hasar tarihi ile davada dayanılan ... numaralı poliçe vade tarihinin örtüşmediği, hasarın poliçe vadesi kapsamında gerçekleşmediğinden bahisle davanın ispat edilemediği, hasarın teminat dışı olduğu savunmasında bulunmuştur. Ancak söz konusu yanıltmaya yönelik, eksik, gerçeği yansıtmayan itirazın kabulü mümkün değildir. Zira, davalı sigortacı ile müvekkil şirket arasında ardışık olarak akdedilmiş 31.12.2020 - 31.12.2021 vadeli ... numaralı poliçe ve 31.12.2021 - 31.12.2022 vadeli ... numaralı poliçeler bulunmakta olup her iki poliçenin de geçmişe etkinlik tarihleri; ürün sorumluluk için 21.12.2013, ürün geri çağırma için 31.12.2019 ve ürün sökme takma için 31.12.2019 olarak kabul edilmiştir. Yani ister davalının iddia ettiği gibi ... numaralı poliçe isterse tarafımızca dayanılan ... numaralı poliçe kapsamında değerlendirme yapılsın her iki poliçenin de geçmişe etkinlik tarihlerinin aynı olması ve hasara sebep olan olayın ardışık poliçelerin akdedilmiş olduğu periyot içerisinde olması karşısında davaya konu tazmin talebinin her iki poliçe kapsamında da talep edilebilir olduğu açıktır. Dolayısıyla davalının sonuca etkisi olmayan söz konusu itirazının reddini talep ederiz. " şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, sigorta poliçesine dayalı tazminat talebine ilişkindir.
Deliller ; ... nolu 31/12/2020-31/12/2021 vadeli Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve bu poliçeden açılan hasar dosyası, ... numaralı 31.12.2021 – 31.12.2022 vadeli Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve bu poliçeden açılan hasar dosyası, ... kalite raporu, Faturalar,
Teknik Denetim Kayıtları (Ewidencja Badan Techniczynch)
... Kontrol / Muayene Sertifakaları Satış Faturaları
Proje Çizimleri, TUV ve TSE Onay Belgeleri, Tarafların Ticari defter ve kayıtları, bilirkişi incelemesi, yasal mevzuat.
Uyuşmazlık noktaları; davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı , oluşan hasarın poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı, oluşan hasarın poliçe teminat süresi içinde kalıp kalmadığı, hasar teminat kapsamında ise hasarın ve parasal değerinin saptanması noktalarında uyuşmazlık toplanmaktadır.
Davacı tarafın Anonim Şirket olup, sigorta mevzuatı Ticaret Kanunu kapsamında kaldığından, davaya bakmakla görevli olan mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
Davalı taraf zaman aşımı definde bulunmuş olup, dava dilekçesine göre ilk hasar 09/09/2021'de diğer hasarlarında 24/09/2021'de oluştuğunu iddia edilerek ürünlerin 24/09/2021 de geri çağrıldığı bildirildiğinden , dava tarihi 14/11/2023 olup TTK 1420 , zorunlu arabuluculuk kanunun 16/2 maddesi, TTK 1420 maddesi de dahil 45 günlük süre ile zorunlu arabuluculuk kapsamında geçen 1 ay 24 günlük sürelerin 2 yıllık süre hesabında dikkate alınmaması gerektiğinden, davanın zamanaşımı süresi içinde açıldığından zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Taraflarca gösterilen tüm deliller toplanılarak dosya içerisine bırakılmıştır.
... numaralı 31.12.2021 – 31.12.2022 vadeli Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi incelendiğinde, geçmişe etkinlik tarihi kısmında ayrıca bir düzenleme bulunduğu, bu kapsamda ürün sorumluluk : 31/12/2013 - ürün geri çağırma 31/12/2017 , ürün sökme takma : 31/12/2019 olarak yazılı olduğu, ... nolu 31/12/2020-31/12/2021 vadeli Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi incelendiğinde, bu poliçede de geçmişe etkinlik tarihi kısmında ayrıca bir düzenleme olduğu, bu kapsamda ürün sorumluluk : 31/12/2013 - ürün geri çağırma 31/12/2017 , ürün sökme takma : 31/12/2019 olarak yazılı olduğu , her iki poliçenin , sigortalının ...... Aş olduğu, teminat kapsamı başlığı altında ürün mali mesuliyet teminat kapsamında düzenleme bulunduğu, devamında, ürünü geri çekme teminatı kısmında "yukarıda belirtilen coğrafi sınırlar dahilinde ve poliçe süresi içerisinde verilecek bir karar ile sigortalının hukuken sorumlu olabileceği, maddi ve bedeni zararlar nedeniyle, sigortalı ürünün geri çekilmesi sonucu doğabilecek "geri çekme " masrafları aşağıda belirtilen limitler ve ek şartlar çerçevesinde teminatlar kapsamındadır" denildiği, devamında ürün sökme takma teminatı başlığı altında düzenleme bulunduğu, her iki poliçenin devamında ürün sorumluluk istisnalarının düzenlendiği, 4 nolu bentte "ürün ile ilgili olarak verilen garatiler , ürünün piyasadan geri çekilmesi, ürünün tamiratı veya değiştirilmesinden kaynaklı zararlar, dizayn hataları , yeniden tasarım masrafları ve ürün garantisi konusunda yapılacak araştırma masrafları ürün bütünlüğünün bozulması ve ürün tahrifi rizikoları teminat haricidir" denildiği görülmüştür. Davacı tarafın tazminat başvurusu talebinin teminat haricinde olduğu iddiası ile red edildiği tespit edilmiştir. Cevap dilekçesinde bahsi geçen ve davacı tarafından düzenlenen kalite raporunun cevap dilekçesi ekinde olduğu incelendiğinde," aracın tasarımında zaafiyet olduğu görülmüş ve tasarım iyiliştirilmesi yapılarak bu bölgeye eklenen ped ile tekrarlanan yanan kuvvetlerden meydana gelen gerilimden kaynaklı zamana bağlı analiz yapılmış ve problem olmadığı doğrulanmıştır" şeklinde tespit bulunduğu görülmüştür.
Dosya mahkememizce resen seçilen bir makine mühendisi bir mali müşavir bir de sigorta hukuku alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilerek hasarın teminat kapsamında olup olmadığı, üretim hatası mı yoksa tasarım hatası mı olduğu , meydana gelen hasarın neler olduğu ve giderim bedellerinin saptanması istenilmiştir.
Bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan rapor da ;
"Makina Teknik Değerlendirme; Dava konusu uyuşmazlık teknik yönden irdelendiğinde, davacı ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından imalatı yapılarak Danimarka'da faaliyet gösteren ... ... firmasına satışı yapılmış olan 25 adet tankerin, ... firmasının ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin Almanya, ... fabrikasına, araçlardan birinde oluşan çatlak problemi şikayeti üzerine, ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 09 Mart 2021 tarihinde detaylı incelemesi yapılan tankerde, aracın mekanik ayağının ve birinci dingil bölgesinin tank orta ekseni üzerinde zamanla çatlağa dönüşen bir göçük olduğu tespit edilmiş, 24 Eylül 2021 tarihinde yapılan ayrıntılı inceleme sonucunda, farklı bir araçta çatlak ve yedi araçta göçük oluştuğu belirlenmiş, bu çatlak ve göçüklerin, araçların normal yol şartlarına göre değil, coğrafi olarak dik yamaçlı yollarda kullanılması sonucunda kaynak kısımlarında üretim hatası olduğu ve bu bölgelerin ilave peddler ile kuvvetlendirilmesi gerektiği anlaşılmış, bunun üzerine ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketince, bitüm, bitüm emülsiyonları ve sıcak ısıtma yağı taşıma amacıyla ... standartlarına uygun olarak ürettiği 25 adet tankerin, özellikle dik ve zorlu yollarda kullanımlarında ciddi bir tehlike oluşturabileceği değerlendirilmiş, bu değerlendirme neticesinde, bu araçların bedensel veya maddi zarara yol açma ihtimali göz önüne alınarak, bu tankerlerin geri çağrılması ve yeniden onarıma (refactoring) tabi tutulması kararının alınmış olduğu, geri çağrılan bu tankerlerin ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından tamir edilerek ilgili firmaya iade edilmiş oldukları, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ise; geri çağrılan tankerlere yapılan bu işlemlerin toplam maliyeti olan 132.064,57-Euro'nun davacı ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... Sigorta A.Ş. arasında akdedilmiş olan Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve ... Poliçesi kapsamında karşılanması, tazmin edilmesi bağlamında olduğu, davacı şirket tarafından tankerlere yapılan tamirat işlemlerinin davalı sigorta şirketi tarafından police kapsamında Ürün Sorumluluk ve ... teminatları kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, bu teminatların gözardı edilerek sadece Ürün Sökme ve Takma teminatı ile sınırlı bir şekilde değerlendirilerek teminat dışı olduğu gerekçesiyle tazmin talebinin reddedilmiş olduğu, oysaki Ürün Geri Çağırma Sigortasının, bir firmanın ürettiği, sattığı ya da pazarladığı ürünlerin ayıplı ve kusurlu olması nedeniyle piyasadan toplanması sonucu ortaya çıkan masrafları teminat altına alan bir sigorta ürünü olduğu, üretilen tankerlerin göçük ve çatlak oluşumu nedeniyle geri çağrılmasının, üretimden kaynaklanan bir kusurdan dolayı ürünü geri çağrılması ve onarılması durumu olduğu, Tasarım Hatası olmadığından bahisle sigortacının Ürün Sorumluluk ve ... teminatı kapsamında sorumluluğunun bulunduğu iddiasına karşılık, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ise konu hasarın Ürün Mali Mesuliyet Poliçesi teminatı kapsamında olmadığı, davacı taleplerinin dayanaksız olduğu, hasar dosyası kapsamında düzenlenmiş eksper raporu çerçevesinde konu hasar police teminatı içinde bulunmadığından, hasarın teminat dışı olduğu yönünde karar verildiği, konu hasara ilişkin alınmış eksper raporunda, emtialarda meydana gelen hasarın tasarım zaafiyetinden dolayı meydana geldiği, ... kalite kontrol ekibi tarafından yapılan analiz çalışmalarında tasarım hatası tespit edildiği ve bu hususun ... kalite raporu ile de kabul edildiği, eksper raporunda da belirtildiği üzere konu poliçedeki asıl teminat Ürün Sorumluluk Teminatı olup, police incelendiğinde istisnalarında dizayn hatalarının sayılmış olduğu, ek teminat olan Ürün Geri Çağırma teminatı şartlarında tasarım hataları ayrıca teminat kapsamına dahil edilmediğinden police uyarınca tasarım hatalarının istisna olduğu ve teminat dahilinde olmadığının açık olduğu, Ürün Mali Mesuliyet Polçesi incelendiğinde görüleceği üzere; konu police ile asıl olarak teminat altına alınan hususun Ürün Mali Mesuliyet Teminatı olup, poliçede bulunan “Ürün Sorumluluk İstisnaları” başlığının 4 numaralı alt başlığında “ürünle ilgili verilen garantiler, ürünün piyasadan geri çekilmesi, ürünün tamiratı veya değiştirilmesinden kaynaklanan zararlar, dizayn hataları, yeniden tasarım masrafları ve ürün garantisi konusunda yapılacak araştırma masrafları ürün bütünlüğünün bozulması ve ürün tahrifi rizikoları teminat haricidir” denmekte olduğu, bu nedenle ... numaralı ve 31.12.2020 - 31.12.2021 vadeli Ürün Mali Mesuliyet poliçesi hataları teminat harici tutulmuş olup, bu durum Ürün Geri Çağırma teminatı ile de ayrıca teminat dahiline alınmamış olduğu, bu durumda Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin şartlarının ve istisnalarının geçerli olduğu göz önüne alındığında ve işbu davaya konu olan hasarın da dizayn hatası olduğu ... Kalite Raporunda da bu şekilde beyan edilmekte iken konu hasarın poliçe teminat kapsamında olmadığı iddia edilmiştir. Davacı ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından imalatı yapılarak Danimarka'da faaliyet gösteren ... ... firmasına satışı yapılmış olan 25 adet tankerde ortaya çıkan mekanik ayağının ve birinci dingil bölgesinin tank orta ekseni üzerinde zamanla çatlağa dönüşen göçüğün nedeni olarak, ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından bu çatlak ve göçüklerin, araçların normal yol şartlarına göre değil, coğrafi olarak dik yamaçlı yollarda kullanılması sonucunda kaynak kısımlarında üretim hatası nedeniyle meydana gelmiş olduğu yönündeki iddiası mesnetsizdir. Davacı şirket tarafından dava dilekçesinde de belirtilmiş olduğu gibi Üretim Hatası ve Tasarım Hatası, farklı durumları niteleyen iki ayrı terimdir. Üretim Hatası; ürünün tasarlanan özelliklerine uygun olmayan şekilde üretilmesi sonucu ortaya çıkan ve genellikle belirli bir serisini etkileyen bir hata türüyken, Tasarım Hatası ise; ürünün tasarımı aşamasındaki bir hata sonucunda ortaya çıkan ve genellikle geniş bir ürün serisini etkileyen bir hata türüdür. Davaya konu uyuşmazlık bu çerçevede irdelendiğinde, söz konusu 25 adet tankerde ortaya çıkan ve tankerlerin mekanik ayak ile 1. dingil bölgesi, sürüş istikametine göre sol taraf, tank orta eksen üzerinde göçük ve bu göçüğün zamanla çatlağa dönüşmesi nedeniyle, bu araçların bedensel veya maddi zarara yol açma ihtimali göz önüne alınarak, bu tankerlerin geri çağrılması ve yeniden onarıma tabi tutulması sürecinde, geri çağrılan tankerlerde sorunlu bölgelerin ilave peddler ile kuvvetlendirilmesinin yapılmış olduğu, yani aracın tasarımındaki hatadan kaynaklı projesinde olmayan peddler araca ilave edilerek tasarımın değiştirilmiş olduğu anlaşılmakla, davaya konu tanker araçların geri çağrılarak araçlara yapılan müdahalenin Tasarım Hatasından kaynaklanmış olduğu değerlendirilmiştir.
Sigorta Poliçesi Yönünden Yapılan İnceleme ; Huzurdaki davanın poliçe bağlamında yapılacak incelemesinde temel olarak iki hususun uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmaktadır. Bunlardan ilki talebe konu rizikonun poliçe süresi içinde gerçekleşip gerçekleşmediği; diğeri ise işbu rizikonun poliçe ile teminat altına alınmış olup olmadığı; daha açık ifade ile poliçe ile istisna kapsamına alınmış olup olmadığıdır. Dolayısıyla uyuşmazlık poliçe ünden yapılan inceleme başlığı altında bu iki konu açısından incelenecektir. Bu çerçevede dosyada mevcut ... Acente No ve ... Poliçe No'lu sigorta sözleşmesinin teminat sağladığı tarih aralığının 31.12.2021-31.12.2022 olduğu ve fakat bunun yanında poliçedenin “Geçmişe Etkinlik T.R.” ile Ürün Sorumluluk: 31.12.2013 Ürün Geri çağırma: 31.12.2017 Ürün sökme&takma;: 31.12.2019'tan itibaren geçmişe etkili sigorta yapıldığı ve bu kapsamda dava konusu olay özelinde ürün geri çağırmadan kaynaklı zararlar açısından teminat süresinin 31.12.2017 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Şu halde 31.12.2017 tarihinden sonra davacı sigorta ettiren tarafından alınmış olan bir tankerin geri çağrılmasından kaynaklanan zararlar da işbu poliçe ile teminat altına alınmıştır. Nitekim huzurdaki davaya konu geri çağrılma işlemi ve/veya incelemenin 09.03.2021'de başladığı dikkate alındığında talebe konu rizikonun poliçe süresi içinde gerçekleşmiş olduğu tarafımızca değerlendirilmektedir. Uyuşmazlığın rizikonun poliçe ile istisna kapsamında tutulan bir durumdan kaynaklı olup olmadığı hususuna gelince; yukarıda heyetimizin teknik bilirkişisince davaya konu tanker araçların geri çağrılarak araçlara yapılan müdahalenin Tasarım Hatasından kaynaklandığı değerlendirmesi söz konusudur. Aynı değerlendirmesinde teknik bilirkişi Üretim Hatası ve Tasarım Hatası kavramlarının, farklı durumları niteleyen iki ayrı terim olduğu; bu bağlamda Üretim Hatasının; ürünün tasarlanan özelliklerine uygun olmayan şekilde üretilmesi sonucu ortaya çıkan ve genellikle belirli bir ürün serisini etkileyen bir hata türü; Tasarım Hatasının ise; ürünün tasarımı aşamasındaki bir hata sonucunda ortaya çıkan ve genellikle geniş bir ürün serisini etkileyen bir hata türü olduğu tespitine yer vermiştir. Şu halde bu iki değerlendirme dikkate alındığında meselenin poliçe kapsamında irdelenmesinde tasarım hatasının teminat kapsamında olup olmadığının tayini gerekecektir. Bu noktada öncelikle belirtmek isteriz ki, sigorta poliçesi adı altında işbu poliçenin tarafları (sigortacı ve sigorta ettiren) arasında Borçlar Hukuku genel hükümleri bağlamında bir sözleşme ilişkisi kurulmaktadır ve bazı farklar dışında poliçe aracılığı ile kurulan bu sözleşme ilişkisi de sözleşmeler hukuku ilkelerine tabidir. Nitekim huzurdaki dava özelinde, taraflar arasında kurulan sözleşme (sigorta) ilişkisi de (Ürün Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dışında, ki bu konuya dava özelinde ayrıca incelenmeyi gerektirmediğinden, değinilmemiştir) tarafların serbest iradeleri ile belirledikleri ve emredici hukuk kurallarına aykırı olmayan sözleşme (poliçe özel) şartlarından oluşmaktadır. Dolayısıyla sözleşmenin (poliçenin) tarafları arasında çıkan bir uyuşmazlıkta, meselenin önce poliçe şartlarına göre tayin; burada yer almayan huşularda ise Kanunların konuya dair yedek hukuk kurallarına göre çözümü gerekecektir. Şu halde tasarım hatasından kaynaklanan zararların poliçe ile teminat altına alınmış olup olmadığını tayinde de ilk olarak poliçe hükümlerine bakmak gerekecek ki, tarafların dosyada mübrez Ürün Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi'nin, "Ürün Sorumluluk İstisnaları" başlığının 4 numaralı alt başlığında; "Ürünle ilgili olarak verilen garantiler (warranty&guarantee;), ürünün piyasadan geri çekilmesi, ürünün tamiratı veya değiştirilmesinden kaynaklanan zararlar, dizayn hataları, yeniden tasarım masrafları ve ürün garantisi konusunda yapılacak araştırma masrafları ürün bütünlüğünün bozulması ve ürün tahrifi rizikoları teminat haricidir." şeklinde sözleşme (özel) şartı öngördükleri görülmektedir. İşbu şartın kanunun emredici kurallarına ve dahi Ürün Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına aykırı da olmadığı dikkate alındığında, tarafların dava konusu uyuşmazlık için sözleşmeye hüküm ihdas ettikleri; dolayısıyla uyuşmazlığın da işbu hükme göre çözümü gerekecektir. Nitekim bahse konu hükümde de, uyuşmazlığa konu ürünün piyasadan geri çekilmesi, ürünün tamiratı veya değiştirilmesinden kaynaklanan zararlar, dizayn hataları, yeniden tasarım Masraflarının teminat dışı (harici) tutulduğu; dava konusu hasarın da işbu hükümde yer alan bir rizikodan kaynaklanmış olması sebebiyle teminat dışında olduğu," diyerek raporun sonuç kısmında ise ; " Davacının defter kayırları üzerinden yapılan incelemede toplam 144.797,64 EURO masraf ve gider faturasının; davacının muhasebe hesaplarında takip ettiği,... (YURTDIŞI ... ALACAKLAR EURO)” müşterinden olan cari hesap alacağına kaydedildiği, davacının dava tarihindeki asıl alacak talebinin 132.064,37 TL olduğu, aracın tasarımındaki hatadan kaynaklı projesinde olmayan peddler araca ilave edilerek tasarımın değiştirilmiş olduğu anlaşılmakla, davaya konu tanker araçların geri çağrılarak araçlara yapılan müdahalenin Tasarım Hatasından kaynaklanmış olduğu; huzurdaki davaya konu geri çağrılma işlemi ve/veya incelemenin 09.03.2021'de başladığı dikkate alındığında talebe konu rizikonun poliçe süresi içinde gerçekleşmiş olduğu; poliçe ve keza dava taraflarının davaya konu poliçenin "Ürün Sorumluluk İstisnaları" başlığının 4 numaralı alt başlığında yer alan düzenleme ile ürünün piyasadan geri çekilmesi, ürünün tamiratı veya değiştirilmesinden kaynaklanan zararlar, dizayn hataları, yeniden tasarım Masraflarının teminat dışı (harici) tutulduğu; dava konusu hasarın da işbu hükümde yer alan bir rizikodan kaynaklanmış olması sebebiyle teminat dışında olduğu;"yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri tespit edilmiştir.
Rapora karşı davacı tarafından itiraz edilmesi üzerine öncelikle, davaya konu tankerlerle ilgili ilk üretim aşamasındaki tasarım projelerinin ayrıca davaya konu tankerlerin tamiri sırasında ek tasarım projesi yapılmış ise bunların mahkememize ibraz edilmesi yönünde ara karar kurulmuş, daha sonrada daha önceki bilirkişiler dışında bir metalurji mühendisi, bir makine mühendisi, bir makine tasarım alanında uzman mühendis, sigortacı bilirkişiye tevdi edilerek davacı tarafça sunulacak tasarım projeleri de irdelenerek, davacının önceki rapora karşı sunmuş olduğu itirazlar değerlendirilerek, davaya konu hasarın poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı, teminat kapsamında ise parasal değerinin hesaplanması kapsamında denetime el verişli rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.
15/12/2025 tarihli bilirkişi heyet raporu incelendiğinde öncelikle , dava dilekçesi ve cevap dilekçesinin özetlendiği, daha sonra ... hasar beyanı ve kalite raporuna yer verildiği, hasarın onarım yöntemi ve yapılan onarımların bilirkişi heyetince ele alındığı, tankerlerde meydana gelen hasar resimlerinin raporda irdelendiği, poliçedeki ana teminatın ürün sorumluluk teminatı olduğunu, ürün sorumluluk istisnaları kapsamındaki 4.maddeye göre dizayn hatalarının teminat harici olduğunun poliçede yazılı olduğunu, davacı tarafından düzenlenen kalite raporunda da aracın tasarımında zayifet olduğunun görüldüğü ve tasarımın iyileştirilmesinin yapılarak bu bölgeye eklenen ped ile tekrarlanan yanal kuvvetlerden meydana gelen gerilmeden kaynaklı zamana bağlı analiz yapıldığını, bu araca ait projelerin analizce çıkan sonuçlar ışığında güncellendiğinin yazılı olduğu belirtilerek teknik yönden yapılan değerlendirme kısmında ; "Tasarım kusurları, ürünün ilk tasarım aşamasında ortaya çıktıkları için üretim kusurlarından farklıdır. Bu kusurlar, ne kadar iyi üretilmiş olursa olsun, ürünün tasarımının, amaçlanan işlevini, güvenliğini veya kalitesini tehlikeye atan kusurlara sahip olması durumunda ortaya çıkar. Tasarım kusurları tüm ürün serilerini etkiler ve düzeltilmesi için yeniden tasarım ve mühendislik gerektirir; bu da genellikle maliyetli geri çağırmalara neden olur. Üretim hataları ise, üretim sürecinde yapılan hatalardan kaynaklanır. Bunlar arasında boyutsal hatalar, çizikler, ezikler, malzeme eksiklikleri, montaj hataları, yetersiz sızdırmazlık, boya veya kaplama sorunları, paketleme kusurları ve atölyede hayata geçirilen amaçlanan tasarımdan sapmalar yer alabilir. Üretim hataları genellikle tek bir ürünü veya partiyi etkiler. Dava konusu tankerlerde bulunan ve tankerin güvenli kullanımına zarar veren yüksek gerilmeli bölge, yukarıda verilen ve davacı şirketçe düzenlenen kalite raporu başlıklı belgede de ifade edildiği üzere, çatlak oluşturan bölgeye ped ilave edilmesi suretiyle tankın tasarımında (dizaynında) değişiklik yapılarak tamir edilmiştir. Bu durumda hataların "tasarım hatası" olarak nitelendirilmesi uygun olup "tasarımın hatalı uygulanması" sonucu meydana gelen "imalat hatası" olduğu söylenemez. Eğer onarılan hatalar tasarım değişikliği yapılmadan giderilebilseydi ancak o durumda hataların "imalat hatası" olarak değerlendirilmesi uygun olurdu. Bu nedenle davalı şirketin cevap dilekçesinde belirttiği şekilde dava konusu sigortalı tankerlerdeki hataların "tasarım hatası" olmadığı değerlendirmesine katılmak mümkün olamamıştır. " denilerek raporun sonuç kısmında , dava konusu sigortalı emtiyadaki hataların dizayn (tasarım) hatası olduğu ve poliçe kapsamı dışında olduğu, davacı şirketin davalı şirketten tazminat talep etme hakkının doğmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür. Davacı taraf , her iki poliçedeki geçmişe etkinlik tarihlerinin aynı olduğu , dolayısıyla hasara sebep olayın ardışık poliçelerin akdedilmiş olduğu, periyot içerisinde kalması karşısında davaya konu tazmin talebinin her iki poliçe kapsamında da talep edilebilir olduğunu iddia etmiş olup, yukarıda da belirtilmiş olduğu gibi her iki poliçedeki geçmişe etkinlik tarihlerinin aynı olduğu ve teminat kapsamı dışında kalacak hususlarında da her iki poliçede aynı olduğu dikkate alınarak, toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporları ve özellikle ... tarafından düzenlenen kalite raporunda da tasarımda zaafiyet olduğu görülerek , tasarım iyileştirmesi yapıldığı yönündeki beyan birlikte değerlendirildiğinde, tankerlerde meydana gelen hasarın dizayn (tasarım) hatası olduğu ve dizayn (tasarım) hatalarının poliçelerin teminat kapsamında olmadığının açıkça her iki sigorta poliçesine yazılması nedeniyle davacının tazminat talebinin aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının reddine,
2-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/4.maddesi gereğince 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 200,00TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabulucu ücretinin, davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürü tarafından resen ilgilisine iadesine,
7-Bu dava sebebiyle 732,00TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden , peşin alınan 69.164,07TL'den mahsubu ile fazla alınan 68.432,07TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde istek halinde davacı tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/01/2026

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır