mahkeme 2022/734 E. 2024/361 K.

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/734 Esas
KARAR NO : 2024/361
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 20/10/2022
KARAR TARİHİ : 20/05/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilİ firmanın 26.12.2017 tarihli fatura ile davalı satıcıdan ... plaka nolu, ... şase ... motor no’lu 2017 model ... ... marka-tipindeki aracı -0- km olarak satın aldığını, dava konusu araca davalının tanıdığı 3 yıllık normal garanti süresi ve artı olarakta 2 yıl uzatılmış garanti olarak toplam 5 yıl garantisi olduğunu, aracın bu güne kadar olan tüm tamir ve bakımlarının düzenli olarak davalı yetkili servislerinde yapıldığını, müvekkil tarafından kullanılmaya başlanan araçta ilk olarak henüz ilk yıl bakım (2018 aralık ayı) zamanı gelmeden ve yine çeşitli zamanlarda aracın ekranında "yağ tamamlayınız" uyarısı geldiğini, bunun üzerine müvekkilinin aracı yetkili servise götürdüğünü, dosyaya sunulan faturalarda da görüleceği üzere aracın motoru üzerinde bir çok parça değişikliğini ve tamirat gerçekleştirildiğini, bu işlemlerin tamamı garanti kapsamında yapıldığını, tamirat nedeni ile aracın orjinalliğini yitirdiğini ve değerinin düştüğünü, davalılardan alınan belgeler ile ispatlandığı ve dava safahatında alınacak bilirkişi raporları ile de ispatlanacağı üzere aracın gizli ayıplı olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesi, ayıplı otomobilin davalılara iadesi ile ayıpsız -0- km yenisi ile değiştirilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, dava konusu aracı 26.12.2017 tarihinde teslim aldığını ancak davayı 20.10.2022 tarihinde ikame ettiğini, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4.maddesinin 2.fıkrasına göre, davacı, şikayetini müvekkili şirkete 30 gün içerisinde bildirmediğini, davacının, süresinde ayıp ihbarında bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, fatura ödendikten dava ikame edildiğinden T.T.K. md. 23’te öngörülen süreye uyulmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini, 20.05.2020 tarihinde satın alınan garantisi sona ermiş araç için 2 yıllık zamanaşımı süresi sona ermiş olduğundan davacı tarafından ileri sürülen hakkın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafa ait olan otomobili, davacı tarafça teslim alınırken, bizzat davacının kendisinin aracı gördüğünü, iç ve dış kısmını incelediğini, aracın herhangi bir ayıbı olmadığını belirterek, araca ait teslim tesellüm belgesini imzaladığını, müvekkili şirketin davacıya aracı olması gerektiği gibi, itina ve özen göstererek, ayıpsız hasarsız bir şekilde teslim ettiğini, dava konusu araçtaki yağ tüketim değerlerinin üreticinin öngördüğü değerlerde olduğunu ve bir arıza olmadığını, kullanım bakım el kitabında da yazdığı gibi 1000 km de 500 ml’yi geçen bir yağ tüketimi oluşur ise müşterinin servise başvurması yani bir problem olduğu anlamına gelmediğini, davacının aracında "maldan yararlanmasını engelleyecek türde", çalışmamasına neden olacak türde bir arızanın hiç meydana gelmediğini, araçta ayıp veya arıza olmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine; mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; 26/12/2017 tarihinde davalıya satışı yapılan ... plakalı 2017 model ... ... ... marka model aracın gizli ayıplı olduğu iddiası ile fatura ve aksesuar faturasında gösterilen tüm ek donanımlarla birlikte 0 km ayıpsız misli ile değiştirilmesi talepli dava olduğu görüldü.
Mahkememizin 27/02/2023 tarihli duruşmasında; aracın bulunduğu, ... Mah. ... Sk. No: ... adres itibari ile ... ATM'ye talimat yazılarak OTOMOTİV UZMANI MAKİNE MÜHENDİSİ bilirkişi marifeti ile aracın bulunduğu adreste keşif icra edilerek, araç üzerinde yapılacak inceleme sonucu dava konusu araçta davacının iddiası gibi yağ eksiltmeden kaynaklı ayıbın olup olmadığı, ayıp var ise gizli ayıp niteliğinde olup olmadığını, satıcının ağır kusurunu oluşturacak nitelikte olup olmadığı, ayıp nedeni ile oluşan külfet ve riskin ne olduğu ve ayıptan kaynaklı araç değer kaybının ne kadar olduğu ve araç değerine oranı hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 02/10/2023 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle; "Dava Konusu ... PLAKALI 2017 MODEL ... ... ... MARKA OTOMOBİL ile ilgili olarak yukarıda verilen teknik bilgiler, araç üzerinde yapılan keşif, değerlendirmeler ve hesaplamalar sonrası;
Mahkemece İstem Konuları;
*Aracın motorunda Yağ Eksillmesinden Kaynaklı Ayıbın mevcut olduğu, dolayısıyla aracın yalnızca MOTOR AKSAMININ AYIPLI OLDUĞU
*Aracın motorundaki yağ eksiltmesinin ve nedenlerinin aracın satışı esnasında tespitinin mümkün olmadığı dolayısıyla MOTORDAKİ AYIBIN GİZLİ AYIP NİTELİĞİNDE OLDUĞU,
*Yağ eksiltme”arızasının aracın yaşı(5 yaş) ve km(75.601) göz önünde bulundurulduğunda normal olmadığı ve motor revizyon sonrasında da giderilememiş olmasından aracın motor
ünitesinin imalat hatası olarak değerlendirildiğinde bile isteye olmayan ancak müteselsil sorumluluğu bakımından SATICININ AĞIR KUSURU OLUŞTURACAK NİTELİKTE OLDUĞU,
*Aracın modelli ve motor revizyonuna henüz gelmemiş yeni bir araçta yapılan iş ve işlemlerin 2.el satışında değer kaybı oluşturacağı dolayısıyla hasar bedeli ve değer kaybı bedellerinin onarım tarihi itibariyle davacı için KDV Dahil TOPLAM 39.598 + 23.256 =
62.854 TL ZARAR NİTELİĞİNDE OLDUĞU,

• Yapılan revizyon sonrası yağ eksitmesinin nüksetmesinden arızanın kronik olduğunun düşünüldüğü, dolayısıyla mevcut durumu ile riskleri bakımından, onarım ve revizyonla giderilmesinin mümkün olmayacağı ve yeniden nüksetmesi ile yeni bir mali yük getirebileceği, yeniden nüksetme tedirginliğinin sürücü için sürüş güvenliği sorunu oluşturabileceği öngörüleri DAVACI İÇİN RİSK NİTELİĞİNDE OLDUĞU,
  *Yağ Eksiltmeden kaynaklı yapılan Motor Revizyonu tutarının KDV Dahil TOPLAM 39.598 TL. OLDUĞU
  *Aracın modelli olması nedeniyle ayıptan kaynaklı araç DEĞER KAYBININ KDV Dahil 23.256 TL OLDUĞU,
• Yapılan 39.598 TL tutarlı Onarım, iş ve işlemlerin onarım tarihi itibariyle ... 700.000 TL ye Oranı % 5,66 olarak hesaplandığı,
  Araçtaki sorunun çözümü ile ilgili olarak; Gömlek-Segman alaşım uyumsuzluğunun giderilmesinin aracın orjinal seri yedek parça imalatının aynı marka ve modeller için aynı standartta olması nedeniyle kısmı revizyon, gömlek ya da sağman değişimi ile giderilemeyeceği aracın motorunun komple yeni bir motor ile değiştirilmesi ile sorunun çözülebileceği" belirtilmiştir.
  Mahkememizin 27/11/2023 tarihli duruşmasında bilirkişi raporunun son bendinde araçtaki sorunun; araç motorunun komple yeni bir motor ile değiştirilmesi sureti ile çözülebileceği değerlendirilmesi yapılmış olup nihai karar mahkememize ait olmak kaydı ile;
  a)Motorun komple değişik bedelinin satış tarihi olan 26/12/2017 ve dava tarihi olan 20/10/2022 tarihleri itibariyle ne kadar olduğuna
  b)Aracın misli ile değiştirilmesinin mümkün olup olmadığına dair aynı bilirkişiden ek rapor alınması için talimat mahkemesine yazı yazılmasına karar verilmiştir.
  Mahkememiz dosyasına tarihli bilirkişi ek raporu ibraz edilmiştir.
  Bilirkişi ek raporunda özetle; "Yapılan araştırma ve değerlendirmeler sonrası;
  1.Komple "0" Sandık Motor + Montaj, İş ve İşlemler Tutarının GÜNCEL Piyasa rayiç bedelinin ortalama KDV dahil 260.000,00 TL
  2. Bu tutara, aracın üzerindeki arızalı motorun sökülmesi ve yeni motorun yerine takılması iş, işlem ve kullanılacak fittings malzemeler ile montaj malzemelerinin dahil olduğu,
  3. Komple motorun değiştirilmesi, araçtaki yağ eksiltme sorununu ortadan kaldırmakla
  birlikte araç üzerinde yapılacak sök/tak iş ve işlemler nedeniyle aracın orijinalliğini kaybetmesine neden olacağından aracın 2.el Piyasa Rayiç Değerine olumsuz olarak etki eder ve 2.el satışında orijinal olarak kabul edilmez. Dolayısıyla 2.el satışına etkileri bakımından takdir mahkeme makamının olmak üzere ARACIN MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNİN MÜMKÜN OLDUĞU,
  TEKNİK BİLGİ;
  Sandık motor, fabrikadan sıfır olarak çıkmış motor türlerine verilen isimdir. Sandık motor modelleri, fabrikadan yeni çıkmış motorlardır. Kullanıma hazır halde olan sandık motorların az kullanılmış versiyonlarına ise çıkma sandık motor adı verilir.
  Yapılan değerlendirmeler ve hesaplamalar sonrası ... PLAKALI 2017 MODEL ... ... ... MARKA Otomobil ile ilgili olarak;
  Mahkemece istem konusu;
  Komple "0" Sandık Motor + Montaj, İş ve İşlemler Tutarının GÜNCEL Piyasa rayiç bedelinin ortalama KDV dahil 260.000,00 TL
• Bu tutara, aracın üzerindeki arızalı motorun sökülmesi ve yeni motorun yerine takılması iş, işlem ve kullanılacak fittings malzemeler ile montaj malzemelerinin dahil olduğu,
  Komple *0"Sandık Motor &- Mi ve İşlemler Tutarının TÜFE değerleme Katsayısı İle yapılan hesaplamalar sonrası Mahkemece İstem tarihleri itibariyle GÜNCEL, DAVA TARİHİ ve SATIN ALMA TARİHİ itibariyle aşağıdaki cetvelde verildiği;
  GÜNCEL/DAVA TARİHİ/ ARACI SATIN ALMA TARİHİ İtibariyle
  Fiyatlara KDV dahildir.
  *Komple motorun değiştirilmesi, araçtaki yağ eksiltme sorununu ortadan kaldırmakla birlikte araç üzerinde yapılacak sök/tak iş ve işlemler nedeniyle aracın orijinalliğini kaybetmesine neden olacağından aracın 2.el Piyasa Rayiç Değerine olumsuz olarak etki eder ve 2.el satışında orijinal olarak kabul edilmez. Dolayısıyla 2.el satışına etkileri bakımından takdir mahkeme makamının olmak üzere ARACIN MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNİN MÜMKÜN OLDUĞU" tespit ve kanaatine varılmıştır.
  Mahkememizin 01/04/2024 tarihli duruşmasında; Bilirkişi raporunda uyuşmazlık konusu araç ayıplı motorunun dava tarihindeki değeri 186.524,00 TL olarak tespit edilmiş olup dava harcı ise 107.515,61 TL üzerinden ödendiği görülmekle esas hakkında karar ve takdir yetkisi mahkemede olmak kaydı ile aradaki fark olan 79.008,39 TL dava değerinin peşin harç tutarı olan 1.349,26 TL yi yatırması için davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde Harçlar Kanunu 30.- 32 ile HMK 150 maddesi gereği dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına karar verilmiş olmakla davacı vekili tarafından eksik harcın yatırıldığı görülmüştür.
  Dosya kapsamı dikkate alınarak, ... PLAKALI 2017 MODEL ... ... ... MARKA Otomobilin davalı tarafından davacıya sıfır km olarak satışının yapıldığı, sonrasında müteaddit kereler araçta yağ eksilme arızasının yaşandığı yetkili servis tarafından yapılan müdahalelere rağmen arızanın tekraralandığı araç üzerinde inceleme sonucu düzenlenen denetime elverişli gerekçeli bilirkişi raporu ile arızanın araçtaki ayıptan kaynaklandığı ve bu ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu ve ancak araç motorun yenisi ile değişimi sonucu arızanın tümüyle giderilebileceğine ve düzenlenen ek raporla dava tarihi itibariyle araç motor değişim bedelinin 186.524,00 TL dair tespit dikkate alınarak; Ayıbın bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilen gizli ayıp niteliğinde olması dikkate alınarak davalının zaman aşımı itirazına itibar
  edilmemiş, her ne kadar davacının talebi misli ile değişim talebi olup bilirkişi tarafından aracın misli ile değişiminin mümkün olduğu değerlendirmesi yapılmış ise de, aracın mevcut hali ile yaklaşık 7 yıldan beri kullanılmakta olması, ayıbın aracın kullanımına engel bir durum oluşturmaması sadece sık yağ değişimi külfetine sebebiyet vermesi, 7 yaşındaki aracın motorunun sıfır motor ile değişimi sonucu motor yenilenmesinin artı değer oluşturması nedeniyle araç değerine olumsuz etki etmeyeceği, misli ile değişim kararının araç modellerinde sürekli yaşanan değişim nedeniyle cebri icra aşamasında ek yeni uyuşmazlık oluşturma potansiyeli ve hak menfaat dengesi de gözetilerek, davanın KABULÜNE, TBK 227/4 (4. Cümle dikkate alınarak hakkaniyet ilkesi gereği dava tarihindeki dava konusu araç ayıplı motorun ayıpsız misli ile değişim bedeli olarak bilirkişi tarafından tespit edilen 186.524,00 TL'nin dava tarihi olan 20/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
  HÜKÜM :
  Davanın KABULÜNE, TBK 227/4 (4. Cümle dikkate alınarak hakkaniyet ilkesi gereği dava tarihindeki dava konusu araç ayıplı motorun ayıpsız misli ile değişim bedeli olarak bilirkişi tarafından tespit edilen 186.524,00 TL'nin dava tarihi olan 20/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
  2-Alınması gerekli 12.741,45 TL karar ve ilam harcından (peşin alınan 1.836,10 + 1.349,26 TL peşin harç ) toplam 3.185,36‬ TL harcın düşümü ile eksik kalan 9.556,09‬ TL eksik harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
  3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 29.844,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
  4-Davacı tarafça yapılan ( peşin alınan 1.836,10 + 1.349,26 TL peşin harç + ilk masraf 92,20 TL + keşif harcı 3.187,25‬ TL + bilirkişi ücreti 2.500,00 TL + 875,00 TL posta masrafı ) toplam 9.839,81‬ TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
  5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
  6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
  Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır