mahkeme 2022/341 E. 2023/721 K.

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/341 Esas
KARAR NO : 2023/721
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 12/05/2022
KARAR TARİHİ : 17/10/2023

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... numaralı ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... ...'ın malik ve dava dışı sürücü ... ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca, 01.02.2021 tarihinde, İstanbul ili ... ilçesi ... mahallesi ... caddesi üzerinde seyir halinde iken davalı ... Sigorta A.Ş'nin sigortacısı olduğu olay yeri terk/firari sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç, hızını alamayarak takip mesafesini ihlal etmesi ve sigortalı araca arkadan çarpması neticesinde çift araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasına müteakip sigortalı araç sürücüsünün şikayet beyanlarından ve davacı şirket tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporundan da görüleceği üzere ... plaka sayılı araç sürücüsünün Karayolları Trafik Kanunu 84. Maddesine göre meydana gelen kazada arkadan çarpma hükmü gereğince kazanın meydana gelmesinden asli ve (%100) oranında kusurlu olarak sorumlu olduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş. Z.M.S.S. Genel Şartları’nın 1. maddesi; “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı KTK’ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar teminle yükümlüdür.” hükmü gereğince ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu söz konusu olduğunu, kaza sonucu sigortalıya ait araçta meydana gelen zarardan davalı ... Sigorta A.Ş. ... plakalı aracın ... poliçe numarası ile zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olması nedeniyle sorumlu olduğunu, müvekkil şirketin vaki hasar ihbarına müteakip hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden sigortalı araçta meydana gelen hasar 4,159.00-TL olarak belirlendiğini ve bu tazminat bedelinin 25.02.2021 tarihinde sigortalı aracın onarım bedeli olarak ilgilisine ödendiğini, ödenen tazminat miktar olan 4,159.00-TL için davacı sigorta şirketinin TTK m.1472 hükmü gereği sigortalısının haklarına halef olduğunu, 25.02.2021 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2021/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından icra takibne itiraz edilmiş olması nedeni ile bu defa yapılan itirazın iptali ile davalı aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra ve inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davada Kasko sigortalı ... plakalı araca davalı müvekkil sigortalısı ... plakalı aracın kusurlu olarak arkadan çarpma kuralını ihlal ettiğini, ortaya çıkan 4,159.00-TL hasar bedelinin ödenmesi akabinde .... İcra Müdürlüğü 2021/... E. Sayılı icra dosyası takibine konu edildiği ve itiraz edildiği ileri sürülmek suretiyle itirazın iptali talep edildiği, dosyaya sunulu resmi bir tutanak, kazayı gösteren bir kayıt veya sigortalının kusurunu ortaya koyan hiçbir delil konulmadığını, açıklanan nedenlerle davacının iddiaları soyut kaldığından davanın reddini talep etmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak davacı tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin halefiyet ilkesi uyarınca davalıdan tahsili amacıyla başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı şirket nezdinde ... numaralı ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... ...'ın maliki ve dava dışı sürücü ... ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı/borçlu ... Sigorta A.Ş'nin sigortacısı olduğu olay yeri terk/firari sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın 01.02.2021 tarihinde karışmış olduğu trafik kazası neticesinde ekspertiz raporuna istinaden sigortalı araçta meydana gelen hasarın 4.159,00-TL olduğunu ve davacı şirket tarafından 25.02.2021 tarihinde işbu tutarın ödendiğini beyanla ödenen hasarın davalı sigorta şirketinden tahsili istemi ile davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2021/... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden 4.159,00-TL asıl alacak, 269,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.428,30 TL üzerinden icra takibine girişmiş olduğu, davalının itirazı üzerine icra takibinin durması sebebiyle işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
22/03/1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle halefiyet davası ticari dava sayılamaz. Bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.
6102 Sayılı TTK'nın Halefiyet başlıklı 1472. Maddesinin "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindeki düzenlemesi uyarınca işbu davada davacının, dava dışı sigortalısı yerine geçerek işbu davayı açtığı, davalının ise sigorta şirketi olduğu göz önünde bulundurulduğunda davanın TTK'da düzenlenen sigorta hukukuna ilişkin olması sebebiyle mahkememizin görevli olduğu ve davacının yapmış olduğu ödeme kapsamında aktif husumetinin bulunduğu görülmüştür.
İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyalarına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.
Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir.
Yargılama esnasında celp edilmiş olan tüm evraklar bir bütün olarak değerlendirilmek sureti ile rapor tanzimi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan raporda özetle;
01.02.2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonrası dava konusu ... plaka sayılı araç ile ilgili kaza sonrası fotoğraflar, aracın hasar aldığı bölgeler, beyanlar, KASKO ekspertiz raporu incelendiğinde TRAFİK KAZASI ile UYUM sağladığı,
01.02.2021 tarihli trafik kazasının oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsü/maliki'nin 2918 sayılı KTK'nun Madde 84 (d), kuralını ihlal ettiği için %100 (YÜZDE YÜZ) oranda ASLİ KUSURLU olduğu,
... plaka sayılı araç sürücüsü ... ...'ın 01.02.2021 tarihli trafik kazasının oluşumunda kendisine herhangi atfedilecek bir kusur olmadığından KUSURSUZ olduğu,
Dava konusu ... plaka sayılı araçta oluşan TOPLAM HASAR MALİYETİNİN KAZA TARİHİ İTİBARIYLA KDV dahil 4,159.94 TL'nın ... ve ... olduğu,
Davalı Sigorta şirketine sigortalı ... plaka sayılı aracın 01.02.2021 tarihli trafik kazasında sürücüsü/malikinin %100 oranında asli kusurlu olması sebebiyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen aracın toplam tamir bedeli olan 4,159.94 TL'dan SORUMLU OLDUĞU,
Mahkememize bildirilmiştir.
Yargılama esnasında celp edilmiş olan CBS dosyası incelendiğinde mala zarar verme suçunun ancak kasıtla gerçekleşebileceği, taksir ile mala zarar verme suçunun gerçekleşemeyeceği gerekçesi ile kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği, olay yerine ilişkin olarak herhangi bir kaza tespit tutanağının, kamera kaydının, fotoğrafların olmadığı görülmüş olup mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2021/... Esas, 2023/... Karar Sayılı, 04.07.2023 Tarihli "... Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 54/1-3. ve 55. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan, çalışma gücünün azalmasından veya yitirmesinden doğan (malüliyet) maddi tazminat davasıdır.
... Türk Medeni Kanunun'un 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." 6098 sayılı TBK.nın zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. maddesinde, “Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.” düzenlemesi yapılmıştır.
Bu hale göre haksız fiilini bir türü olan trafik kazası nedeniyle yaralanmadan kaynaklanan zararın tazmini için açılan davada iddia olunan trafik kazasının varlığının ve varsa diğer araç sürücüsünün kusurunun iddia eden tarafından ispat edilmesi gerekir. Davacı tarafından öncelikle maddi vakıanın ispatı ve kazaya neden olan bir aracın mevcudiyeti ve kazada kazaya karışan araçların kusur oranları gibi hususların ispatı gerekir. Dosya kapsamı incelendiğinde, kazanın oluşumunu aydınlatıcı olarak davacının beyan ve iddiası dışında başkaca hiç bir beyanın, tanık bilgisinin ve görgüsünün bulunmadığı, kamera kaydının ve görüntüsünün olmadığı, kazaya karıştığı iddia edilen firari sürücünün aracının plakasına, rengine, model veya markasına ilişkin her hangi bir bilginin de sunulmadığı, ... tüm bu hususların ispat yükünün davacıda olup davacının bu iddiasını ispat edemediği kanaatine varılarak, yukarıdaki gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmekle, davacı vekilinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.
" şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davacı tarafça kazaya sebebiyet veren aracın davalı şirket nezdinde sigortalanmış olan ... plaka sayılı araç olduğuna ilişkin herhangi bir delilin dosyaya ibraz edilememiş olduğu görülmekle davacının davasını ispatlayamadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1- Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 269,85-TL karar ilam harcından başlangıçta dava açılırken peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 189,15-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
4-Davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 4.428,30 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00TL nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
6-Taraflar tarafından yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK madde 341 hükmü uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır

• İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.