mahkeme 2021/726 E. 2023/725 K.

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/726 Esas
KARAR NO : 2023/725
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/11/2021
KARAR TARİHİ : 17/10/2023

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin davalı şirket ile iç tasarıma ilişkin anlaşma sağladığını, müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, davalı tarafça müvekkiline hiçbir ödeme yapmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine .... İcra müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğni beyan ederek, takibin iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine % 20 oranında icra-inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıda herhangi bir hizmet almadığını, davacının yaptığını iddia ettiği çikimlerin müvekkili tarafından kullanıldığını davacının bunlarla ilgili teslimat yapmadığını, dosyaya ibraz edilen belgelerin tamamının imzasız olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan eser sözleşmesinden kaynaklı olarak proje çizim bedelinin davalıdan tahsili istemi ile davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda yapılan incelemede davacının iç mimar olduğu, davalı ile aralarında akdedilmiş olan sözlü eser sözleşmesi kapsamında davacının davalıya ait işyerine - ofisine iç tasarım yapma işini üstlendiğini, edimini gereği gibi yerine getirmesine rağmen davalının iş bedelini ödemediğini ileri sürerek davalı aleyhine 25.000,00 TL asıl alacak istemi ile .... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı takip dosyası üzerinden icra takibine girişmiş olduğu, davalının yasal süresi içerisinde itiraz etmesi akabinde takibin durması sebebiyle işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:
a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.
b) Yargı yolunun caiz olması.
c) Mahkemenin görevli olması.
ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.
d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.
e) Dava takip yetkisine sahip olunması.
f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.
g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.
ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.
h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.
ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.
i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.
(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."
Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır. Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar" ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması; ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması ya da açılan davanın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.
Diğer taraftan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Dosyada davacının ticari şirket olmadığı, asil olduğu görülmekle davacının gerçek kişi tacir olup olmadığı, ticari işletmesinin bulunup bulunmadığı, hususunda yapılan incelemede davacının vergi dairesi nezdinde "Çay ocakları, kıraathaneler, kahvehaneler, kafeler (içecek ağırlıklı hizmet veren) meyve suyu salonları ve çay bahçelerinde içecek sunum faaliyetleri" sektöründe vergi kaydının bulunduğu, nitekim ... nezdinde yapılan sorgulamada "... Sanayi ve ticaret Limited Şirketi"nin (Restoran ve yiyecek hizmeti veren) eski ortağının olduğu, mevcut durum itibari ile işbu şirket ile de herhangi bir bağının bulunmadığı görülmüş olup işbu hali ile davacının meslek olarak yapmış olduğu iç mimarlık işinden kaynaklı olarak herhangi bir tacir kaydının, ticari işletmesinin bulunmadığı görülmekle somut olayda eser sözleşmesi TTK m.4 nezdinde mutlak bir ticari dava olmadığından ve davacının meslek mensubu olması haricinde işbu meslekten kaynaklı olarak herhangi bir tacir sıfatının bulunmadığı, nispi ticari davanın da mevcut olmadığı kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2019/... Esas, 2019/... Karar Sayılı, 02.10.2019 Tarihli "... 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 4. maddesinde nelerin ticari dava olduğu açıklanmıştır. Buna göre hükümde sayılan dava ve işlerin yanı sıra her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar da ticari davadır. Anılan yasa hükümleri gereği, davacı tarafın ticari işletmesi bulunmadığından ve dava konusu da maddede sayılan mutlak ticari davalardan olmadığından davaya bakmaya görevli mahkeme genel mahkemelerdir. Görev kamu düzeni ile ilgili olup, yargılamanın her safhasında ve re'sen nazara alınmalıdır. Hal böyle olunca, Mahkemece Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla davanın görülüp karar bağlanması gerekir.(Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 17.06.2019 tarih ve 2016/19310 E.-2019/7331 K.sayılı kararı)
Bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.(Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 17.06.2019 tarih ve 2019/2552 E.-4093 K.sayılı kararı)
Bu izahtan sonra, davacı-gerçek kişi ile davalı-şirket arasındaki mimari proje ücreti alacağı davası, ticari bir dava olmadığından genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmelidir.Ortada ticari bir dava bulunmadığına göre arabuluculuk müessesi de dava şartı olmadığından kararın kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur." şeklindeki gerekçeli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2020/866 Esas, 2020/668 Karar Sayılı, 30/06/2020 Tarihli ilamı ve güncel İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2023/1065 Esas, 2023/841 Karar Sayılı, 18/07/2023 Tarihli güncel ilamı da göz önünde bulundurulduğunda somut olayda davacının mimarlık mesleği sebebiyle tacir olmadığı ve ticari işletmesinin de bulunmadığı, mutlak ticari davanın da söz konusu olmadığı görülmekle davaya bakma görevinin Ticaret Mahkemelerinde olmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olması nedeni ile aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın, davaya mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-HMK. Madde 20 uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine,
4-Dosyanın gönderilmesi için süresi içerisinde başvurulmaz ise HMK. Madde 20 uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına
5-HMK 20.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır

• İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.