Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2025/26 Esas
KARAR NO :2025/74

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/09/2024
KARAR TARİHİ:09/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ... A.Ş. 01.01.2022 - 01.01.2023 vade tarihli ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olduğunu, dava dışı sigortalı ... Anonim Şirketi tarafından Çin'de yerleşik ... Ltd. isimli firmadan 23.11.2022 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında FOB ... satış şekli ile toplam 12 Palet, 39.936 Adet, Brüt: 4.800,00 kg. ağırlığında "Parazit Filtresi" cinsi emtia satın alındığını, emtia'nın Çin'den Türkiye'ye kadar olan nakliyesi, tüm taşımayı organize eden ... Ltd.'e izafeten Türkiye'deki sorumlu nakliyeci firma ... Hiz. A.Ş.'nin sorumluluğunda, 30.11.2022 tarih ve ... numaralı konşimento tahtında 1 adet ... numaralı konteyner içerisinde "..." gemisi ile gerçekleştirildiğini, söz konusu geminin Kocaeli-... Körfez Limanına varışı sonrasında konteyner içerisindeki emtia limanda sağlam olarak tahliye edildiğini, Limanda tahliye edilen emtia daha sonra nakliyeci .... ... Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi sorumluluğunda ruhsat sahibi ... ve sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca parsiyel olarak yüklenmiş ve emtianın sigortalı tesislerine kadar yapılan ara nakliyesinin 05.01.2023 tarih ve ... numaralı taşıma irsaliyesi kapsamında gerçekleştirildiğini, söz konusu aracın 05.01.2023 tarihinde sigortalı firmaya varışı sonrasında yapılan kontrollerde 12 palet emtiadan 6 palet emtianın hasarlı olduğunun görülmesi üzerine araç sürücüsü tarafından da imzalanan hasar tutanağı düzenlendiğini, meydana gelen hasarın dava dışı sigortalı/alıcı ... A.Ş.'nin poliçesi kapsamında değerlendirilerek, müvekkil şirket tarafından karşılandığını, . Damco China Ltd.'ye izafeten Maersk Lojistik Hizmetleri Anonim Şirketi, Sınırlı Sorumlu ... Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi, ... ve ... Sigorta aleyhine, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış, davalı taraflar işbu icra dosyasına yapmış olduğu haksız itirazları ile takibe ve borca itirazda bulunmuş ve takip durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı Sınırlı Sorumlu ... Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi, müvekkil ... Sigorta A.Ş. nezdinde 01.12.2022 - 01.12.2023 tarihleri arasında 140343785/0 sayılı yurt içi karayolu taşıma sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, sözkonusu poliçe, Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartları, ... (A) (01.01.82)'nın kamyon taşımacılığına uygulanabilir hükümleri, Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları, ... hükümleri ve poliçede belirtilen özel şartlar çerçevesinde düzenlenmiş olup; her bir olayda 20.000,00 TL. muafiyet tenzili geçerli olmak üzere, araç başına azami sorumluluk tutarı 2.000.000,00 TL. ile sınırlı olduğunu, dava dilekçesinde; ara nakliyeyi gerçekleştiren araçta davacının sigortalısına ait 12 adet palet yük mevcut olduğunu, 6 adet paletin hasarlı teslim alınmış olduğunu, bu hususun davacının sigortalısı ... A.Ş. ambar sorumluluları ile davalı Sınırlı Sorumlu ... Karayolu Taşıma Kooperatifi üyesi davalı ...'a ait aracın sürücüsü tarafından birlikte kontrol edilerek tutulan tutanak ile kayıt altına alınmış olduğunu, sonrası taşımayı yapan araç üzerinde çekilen tahliye fotoğrafları incelendiğinde araç üzerinde 3 adet paletlerin kayarak devrilmiş olduğunu, araç içerisinde boşlukların olduğu ve herhangi bir lashing (sparzet, hava yastığı, vb.) sabitlemenin yapılmamış olduğunu, hatanın araçta yer olmasına rağmen paletlerin üst üste yüklenmesinden kaynaklandığının tespit edildiğini, palet aracın kasasına sıfır şekilde yüklenerek sevk edilmiş olsa malzemelerin devrilmeyeceği belirtilmiş olmakla yüke gelen zararın istiflemeden kaynaklanmış olduğu ve taşımayı gerçekleştiren aracın yanma, çarpışma, devrilme, çarpma gibi veya I.C.C. Kamyon Klozunda belirtilen diğer rizikolardan herhangi biri sonucunda meydana gelmemiş olduğunun kabul edildiğini, sorumluluğu ve davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçe ile sigorta ettiren/sigortalının gerek kendi sorumluluğu altındaki (kendisine ait) araçlarla gerekse kiralık araçlarla Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yapacağı ve poliçede istisna edilen emtea dışındaki tüm emtea taşımaları sonucunda sigortalıya düşecek hukuki hukuki sorumluluğunun Emtea Nakliyat Sigortası Genel Şartları, I.C.C. Kamyon Klozu hükümleri ve Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları dahilinde sigorta kapsamına alınmış olmakla birlikte dava konusu hasarın I.C.C. Kamyon Klozu hükümleri ve poliçe özel şartları uyarınca sigorta teminatı dışında olduğunun belirtildiğini, gerçek zarar tutarının bilirkişi incelemesi ile kanıtlanması, bu kapsamda sovtaj tutarının zarar hesabından tenzili gerektiğini, müvekkil ... Sigorta A.Ş. yönünden sorumluluğu ve davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, yurt içi taşıyıcı mali sorumluluk sigorta poliçesi muafiyet hükmü uyarınca 20.000,00 TL. muafiyet tutarına kadar taleplerin müvekkil sigortacı yönünden ayrıca reddi gerektiğinin açık olduğunu, davacı ... Sigorta A.Ş. ile müvekkil ... Sigorta A.Ş.nin de yetkili kişilerce imza edilerek dahil oldukları ve sözleşme tarafı olan tüm sigorta şirketlerini bağlayıcı nitelikteki Türkiye Sigorta Birliği Yönetim Kurulu'nca kabul edilen 01.06.2017 yürürlük tarihli "Sigorta Şirketlerinin Birbirlerine Olan Rücu Taleplerinin Hızlandırılması Hakkında Protokol" hükümleri uyarınca sigorta şirketlerinin, protokol hükümleri çerçevesinde birbirleri aleyhine dava/icra takibi yoluna gitmemeleri ve birbirlerinden olan taleplerini, protokol çerçevesinde sulhen tazmin etmeleri, bir diğer anlatımla öncelikli olarak dava/icra takibi yoluna gitmemeleri kararlaştırılmış olup; hangi şartlar altında sigorta şirketlerinin birbirlerine karşı dava/icra takibi yoluna gidecekleri ile bunlara dair esasların belirlendiğini, Türkiye Sigorta Şirketleri Birliği'ne üye sigorta şirketlerinin birbirlerine rücu başvurusunda yapmadan doğrudan doğruya dava açma/icra takibi başlatma hakları bulunmadığını, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından müvekkili ... Sigorta A.Ş.ne rücu başvurusunda bulunulmadan icra takibi başlatılmasının, Protokol'de belirtilen istisna kapsamına da girmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin bir yük taşıma kooperatifi olmakla, üyelerine ait olan araçlar ile gelen talepler üzerine, nakliyesi gereken malların karayolu ile yükleme noktasından teslimat noktasına götürülmesi vazifesini yerine getirdiğini, somut olayda da, müvekkilinin dava dışı olan sigortalı alıcının Çin’deki ... Ltd. isimli firmadan ithal etmiş olduğu ürünleri, Türkiye’ye varış yerinden teslim alarak sigortalı alıcıya teslim yerine götürülmesi vazifesini üstlendiğini ve ... plakalı araç ile varış yeri-teslimat noktası arasındaki kara nakliyesini gerçekleştirdiğini, müvekkilinin genel olarak üstlenmiş olduğu nakliye vazifesinde sadece araca yüklenen malın teslim noktasına götürülmesinden ve teslim edilmesinden sorumlu olduğunu, müvekkilinin teslimatı gerçekleştirilecek olan malın araca yüklenmesi yahut boşaltılmasında herhangi bir görev üstlenmediğini, aracın yüklemesi yahut boşaltılması sırasında müvekkilinin herhangi bir personeli görev almadığını, emtianın araca nasıl yükleneceği, ne şekilde istifleme yapılacağı hususunda müvekkilinin herhangi bir yetkisi yahut sorumluluğu bulunmadığını, fiili uygulamada araç ilgilileri tarafından harekete hazır hale getirildikten yani yükleme yapıldıktan sonra müvekkilinin sorumluluğu başlamakta ve aracın teslimat noktasına getirilmesi ile de sorumluluğu sona erdiğini, davacı tarafın dayandığı ekspertiz raporunda, yüklemeden dolayı meydana geldiği belirtilmişken ve yüklemenin de müvekkilin sorumluluğunda olmadığı kendilerince bilinmesine rağmen, davacı taraf müvekkil aleyhine haksız ve kötü niyetli bir şekilde icra takibi başlatmış ve işbu dava ile karşı karşıya kalmasına neden olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında yer alan tutanakların incelendiğinde meydana gelen hasarın ürünlerin hatalı yüklenmesinden kaynaklandığının görüldüğünü, bu aşamada yükleme işleminden sorumlu olan antrepo ile ürünlerin üzeine hassas ürün olduğuna dair ibareye yer vermeyen gönderici firmanın sorumluluğunun araştırılması gerektiğini, hassas ve kırılgan ürünlere dair kutulama yapılırken gönderici tarafından gerekli uyarıların kutu üzerine belirtilmesi gerekmesine rağmen herhangi bir uyarıya yer verilmediğini, İncoterms 2020'ye göre a8 b8 kontrol paketleme ve markalama hususlarını içermekte olup, İncoterms 2010'a göre ise a9 b9 paketleme hususunda tüm sorumluluğun satıcı tarafa yüklendiğini, kaldı ki davacının zaten taşıma işleminin kapalı kasa araçla yapılması gerektiğine dair herhangi bir iddia da ileri sürülmediğini, davacı tarafından dosyaya sunulan fotoğraflar ve eksper raporu incelendiğinde hassas ürünlerin sadece kutu içerisine konularak ambalajlandığını, ek koruyucu bir önlem alınmadığını, herhangi bir köpük yahut havalı paketleme şeklinde koruyucu maddeye sarılmadığının görüldüğünü, eşyaların araca yüklenmesinin de gönderenin yardımcıları tarafından gerçekleştirildiğini, bu hususta fiili olarak araca emtiayı müvekkili taşıyıcının çalışanlarının değil, limanda gönderici yahut alıcı tarafından yetkilendirilen kişilerin yükleme işlemini yapması neticesinde bu hususta da müvekkiline kusuru izafe edilemeyeceğini, bu nedenle fiili olarak yükleme ve boşaltma işleminin kimin yaptığının araştırılması gerektiğini, paletlerle taşınan eşyaların yüklemesinin ancak palet taşımak için gerekli olan aracı kullanmaya yetkili kişilerin yükleyebileceğinin açık olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 09/01/2025 tarihli celsede verilen karar uyarınca Davalılar .... ... Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi, ..., ... Sigorta A.Ş. yönünden açılan davanın tefrikine karar verilerek Mahkememizin 2025/26 Esasına kaydı yapılmıştır.
Dava; Nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi istemine ilişkindir.
Dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından satın alınan parazit filtresi cinsi emtiasının ... numaralı ara konşimento ve ... sayılı ana konişmento tahtında ... Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtiaların hasarlandığının anlaşıldığı, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Mahkemenin görevi HMK'nun 114.maddesi gereğince kamu düzeni ile ilgili bir dava şartı olduğundan, HMK'nun 115.maddesine göre yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekmektedir.
Mahkememiz 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 1.Dairesinin 10/07/2012 tarih ve 1888 sayılı kararıyla Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan Deniz Ticaretine ve Deniz Sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile tahliye edilen emtianın nakliyeci .... ... Karayolu Yük Taşıma Kooperatifi sorumluluğunda ruhsat sahibi ... ve sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca parsiyel olarak yüklendiği, ve emtianın sigortalı tesislerine kadar yapılan ara nakliyesinin 05.01.2023 tarih ve ... numaralı taşıma irsaliyesi kapsamında gerçekleştirildiğini beyan etmiş olup dosyaya sunulan taşıma irsaliyesinde yükün ... Limanından Tuzla/İstanbul 'a teslim edileceğinin bildirildiği, davalı yanın yükün yurt içi kara nakliyesini üstlenmiş olduğu, buna göre uyuşmazlığın TTK'nın 5. kitabında düzenlenen Deniz ticaretinden veya deniz sigortasından kaynaklanmadığı, genel görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırıldığı görülmekle Mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunun tespitine, karar kesinleştiğinde süresinde ve talep halinde dosyanın görevli bulunan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
2-Yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik taleplerin 6100 sayılı HMK 331/2. Maddesi Gereğince görevli ve yetkili mahkemece karara BAĞLANMASINA,
3-Süresinde görevli mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunulmaması halinde dosyanın resen ele alınarak HMK 20/son cümle gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin taraflara İHTARINA, (ihtaratın tebliğ yolu ile yapılmasına)
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.13/02/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır