mahkeme 2024/201 E. 2025/192 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2024/201 Esas
KARAR NO :2025/192

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/01/2023
KARAR TARİHİ:08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin 1992 yılından bu yana küresel lojistik ve uluslararası taşıma hizmetleri sunan alanında tanınmış bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari iş ilişkisi gereği, davalının talimat ve onayı doğrultusunda müvekkili tarafından muhtelif tarihlerde taşıma hizmetleri gerçekleştirildiğini, ancak taşımalara ilişkin bedellerin davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde işbu tarihe kadar tam ve eksiksiz şekilde ödenmediğini, taraflar arasındaki e-posta yazışmalarında 04.01.2022 tarihli e mail ile davalı tarafın ödemeyi yapacağını belirerek cari hesaptan kaynaklanan alacaklarının tamamı için ödemeyi kabul ve ikrar ettiğini, davalı şirketin 3.612,37 USD borcu bulunduğundan davalı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattıklarını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirtmiş olup, davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, davalının haksız itirazı sebebiyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yapılan ticari işler gereği hiçbir cari alacağın bulunmadığını, taraflar arasında müvekkiline ait konteynerlerin Çin'den Türkiye'ye taşınması amacıyla yapılan anlaşma gereği müvekkili şirketin davacı şirkete 3 ay vadeli dolar cinsinden iki adet müşteri çeki ile ödeme yapmak istediğini, davacının da bunu kabul ettiğini (... Bankası, ... seri numaralı çek ve ...Med. San. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. ... Bankası ... seri no.lu çek), sonraki aşamada işin tamamlandığını, ancak davacı şirketin döviz kurundaki artış sebebiyle müvekkili şirketten kur farkını talep ettiğini, müvekkili şirketin davacı tarafa aralarında böyle bir anlaşma kurulmadığını, bunun anlaşma şartlarına aykırı olduğunu belirtmiş ise de davacının kur farkına ilişkin taleplerini cari alacak göstererek icra takibi başlattığını, bu sebeple de takibe karşı itiraz edildiğini, kur farkı taleplerin de, çekle yapılan ödemeler yönünden kur farkı hesabı yapılamayacağını, iade edilen fatura ve ürünler yönünden kur farkı talep edilemeyeceğini belirtmiş olup, haksız davanın reddi ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/02/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı Görevsizlik kararı ile davacı vekilinin talebi üzerine dosya Mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında aldırılan raporda özetle; Davacı şirketin 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GIB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2022 yılına ilişkin GIB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen faturaların USD olarak düzenlendiği ve faturalarda “İşbu fatura döviz olarak ödenecektir. Ödeme gününde ... Satış Kuru esas alınacaktır.” şeklinde yazıldığı, davalı şirket çalışanı tarafından, davacı şirket çalışanına gönderilen 04.01.2022 tarihli mailde; “Vereceğim çeklerin ödeme günü bugünkü kurdan farklı olursa karşılıklı olarak mahsuplaşacağımı kabul ettiğimi bildirir...” şeklinde olduğu ve davalı şirketin defterlerinde 31.03.2022, 30.06.2022, 30.09.2022 ve 31.12.2022 - tarihlerinde, davacının talep etmiş olduğu 3.612,37 USD tutar yönünden, “Kur farkı Zararı, Kur farkı, Kur değerleme” açıklamaları ile davacı şirket lehine kayıtlar girilmiş olduğu hususları topluca değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para cinsinden yürütüldüğü kanaatlerine ulaşıldığı, davacı şirket tarafından, davalı şirket adına 2021 ve 2022 yıllarında düzenlenen ve her iki şirketin defterlerinde de kayıtlı olan toplam 81.850,00 USD tutarlı faturalara karşılık davalı şirket tarafından 78.237,63 USD ödeme yapılmış olduğu anlaşıldığından, nihai değerlendirme sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı şirketin, 16.08.2022 takip tarihi itibariyle, 3.612,37 USD alacağını talep edebileceği, davacı/alacaklı takip öncesinde faiz talebinde bulunmadığı için taleple bağlılık kuralı gereği bu konuda değerlendirme yapılmayacağı, ancak, Mahkemenin kısmen ya da tamamen Davacı/Alacaklının lehine hüküm kurması halinde; tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle takip tarihinden sonrasında yabancı para (USD) ana para alacağı için 3095 s.k m.4/a maddesi kapsamındaki “...Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır. (3095 Sayılı Kanun m.4/a)... Faizi isteyebileceği, icra inkar tazminatı ve sair hususların Mahkemenin takdirinde kaldığı belirtilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında aldırılan ek raporda özetle; Mali Müşavir bilirkişi mahkememize sunduğu 30/10/2023 tarihli ek raporunda sonuç olarak: "Yargıtay'ın istikrar kazanmış kararlarına uygun olarak TL olarak tanzim edilen çeki kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı talep edemeyecek olsa da, gerek davalı yetkilisinin e-postası, gerekse davalı defterlerinde yapılan kur farkı hareketleri, usd cinsinden örtüşen defter kayıtlarından dolayı taraflar arasında ödemenin yabancı para cinsinden yapılacağının sözleşme ile kararlaştırıldığının kabulü gerektiği değerlendiriliğinden kök rapordaki görüşün ek raporda korunduğu belirtilmiştir.
Dava; taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında cari hesap alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davacı yanın davalı aleyhine 3.612,37 USD alacağın tahsili için icra takibi başlattığı, davalının icra takibine itirazı üzerine takibin durduğunu davanın süresinde açıldığı görülmektedir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari iş ilişkisi gereği, davalının talimat ve onayı doğrultusunda müvekkili tarafından muhtelif tarihlerde taşıma hizmetleri gerçekleştirildiğini, ancak taşımalara ilişkin bedellerin davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde işbu tarihe kadar tam ve eksiksiz şekilde ödenmediği ileri sürmüştür.
Davalı vekili taraflar arasında müvekkiline ait konteynerlerin Çin'den Türkiye'ye taşınması amacıyla yapılan anlaşma gereği müvekkili şirketin davacı şirkete 3 ay vadeli dolar cinsinden iki adet müşteri çeki ile ödeme yapmak istediğini, davacının da bunu kabul ettiğini (... Bankası, ... seri numaralı çek ve ...Med. San. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. ... Bankası ... seri no.lu çek), sonraki aşamada işin tamamlandığını, ancak davacı şirketin döviz kurundaki artış sebebiyle müvekkili şirketten kur farkını talep ettiğini, kur farkı taleplerin de, çekle yapılan ödemeler yönünden kur farkı hesabı yapılamayacağını savunmuştur.
Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen faturaların USD olarak düzenlendiği ve faturalarda “İşbu fatura döviz olarak ödenecektir. Ödeme gününde ... Satış Kuru esas alınacaktır.” şeklinde yazıldığı, davalı şirketin defterlerinde 31.03.2022, 30.06.2022, 30.09.2022 ve 31.12.2022 - tarihlerinde, davacının talep etmiş olduğu 3.612,37 USD tutar yönünden, “Kur farkı Zararı, Kur farkı, Kur değerleme” açıklamaları ile davacı şirket lehine kayıtlar girilmiş olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para cinsinden yürütüldüğü kanaatlerine ulaşıldığı, davacı şirket tarafından, davalı şirket adına 2021 ve 2022 yıllarında düzenlenen ve her iki şirketin defterlerinde de kayıtlı olan toplam 81.850,00 USD tutarlı faturalara karşılık davalı şirket tarafından 78.237,63 USD ödeme yapılmış olduğu anlaşıldığından, davacı şirketin, 16.08.2022 takip tarihi itibariyle, 3.612,37 USD alacağını talep edebileceği belirtilmiştir.
Bilirkişi raporundaki tespitler ve dosyaya sunulan beyanlar değerlendirildiğinde, taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, taşımaların yapıldığı, davacının bu taşımalar nedeniyle alacağının bulunduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık ödemelerin çekle yapılması nedeniyle meydana gelen kur farkı alacağından kaynaklanmaktadır. Çek bir ödeme vasıtası olup, döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, bedel hanesi verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek de doldurulabilir. Buna rağmen, ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı istemesi mümkün değil ise de davalı şirket tarafından, davacı şirkete gönderilen 04.01.2022 tarihli mailde; “Vereceğim çeklerin ödeme günü bugünkü kurdan farklı olursa karşılıklı olarak mahsuplaşacağımı kabul ettiğimi bildirir...” şeklinde olduğu ve davalı şirketin defterlerinde 31.03.2022, 30.06.2022, 30.09.2022 ve 31.12.2022 - tarihlerinde, davacının talep etmiş olduğu 3.612,37 USD tutar yönünden, “Kur farkı Zararı, Kur farkı, Kur değerleme” açıklamaları ile davacı şirket lehine kayıtlar girilmiş olduğu, her iki şirketin defterlerinde kayıtlı olan toplam 81.850,00 USD tutarlı faturalara karşılık davalı şirket tarafından 78.237,63 USD ödeme yapıldığı, tarafların ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğu, buna göre davacının kur farkından kaynaklı alacağını HMK'nın 222. maddesi uyarınca ve dosya kapsamı ile ispatlamış olduğu , her ne kadar davacı 3.612,37 USD alacağın tahsili talep etmiş ise de kur farkının TL cinsinden talep edilebileceği değerlendirilerek takip tarihindeki TL karşılığı olan 65.023,74 TL yönünden icra takibinin devamı için davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın İPTALİ ile takibin 65.023,74 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,
2-Asıl alacağın %20'si oranında hesap olunan 13.074,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 4.441,77 TL'den peşin alınan 1.110,45 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.331,32 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.315,95 TL ilk harç ile 570,00 TL posta ücreti olmak üzere toplam 1.885,95 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/04/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır