mahkeme 2024/18 E. 2025/187 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:... Esas
KARAR NO:2025/187

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:17/01/2024

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ ... ESAS SAYILI DOSYASINDA;

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:12/06/2024

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ ... ESAS SAYILI DOSYASINDA;

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:31/07/2024

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ ... ESAS SAYILI DOSYASINDA;

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:08/08/2024
KARAR TARİHİ:08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... ..., davacı müvekkil şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava dışı şirketin ...'da mukim ... ... şirketin 2.316 rulo, 25.657,70 brüt kg ağırlığında net stretch film cinsi emtianın DAP teslim şekli ile satıldığını, emtianın ... nolu konteynere yüklenerek ... plakalı araç ile Yılport/Kocaeli Limanına getirilmesini müteakip M/V ... gemisiyle Marsilya limanına sevk edildiğini, emtianın alıcısına tesliminden sonra yapılar kontrolde emtianın hasara uğradığının tespit edildiğini ve emtianın alıcı tarafından kabul edilmediğini, söz konusu emtianın aynı konteyner ve 30/07/2022 tarihli konşimento tahtında M/V ... ... gemisiyle 17/08/2022 tarihide sigortalıya ulaştırıldığını, hasar gören emtia bedelinin 5.118,1UUSD olduğunu, kabul edilmeden gönderilen emtianın iadesi için yapılan nakliye, gümrük, kurtarma, elleçleme ve diğer masraflar için 5.082,56USD olduğunun tespit edildiğini, meydana gelen hasar nedeni ile ödenmesi gereken toplam tazminat tutarının 8.426,54USD olduğunu, müvekkilinin sigortalısının sevkiyat ve emtiaların müşterek olarak sigortaladığını, müvekkilinin %5 payına ise 412,33USD tazminat düştüğünü ve müvekkilinin işbu bedeli sigortalısına ödediğini, ödenen bu bedelden taşıma işinin tamamını üslenen davalı olduğunu, ödenen sigorta bedelinin rücuen tahsili için ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hak düşürücü süre/zamanaşımı süreleri dolduğu için davacı herhangi bir talepte bulunamayacağını, rizikonun gerçekleştiği tarihte geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortalanabilir bir menfaatin mevcut olması, ödemenin gerçek hak sahibine yapılmış olması gerektiğini, satıcının/sigortalının alacak/dava hakkının öncelikle ispat edilmesinin zorunlu olduğunu, mal bedelinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise ödemenin ne zaman yapıldığının ispata muhtaç olduğunu, müvekkilinin iştigal konusu gereğince, taşımayı sadece organize ettiğini, taşıyan olmadığını, usulüne uygun, süresinde ve geçerli bir hasar ihbarı yapılmadığını, Eşyanın, deniz taşımasına elverişli ve korunaklı malzeme ile usulüne uygun ve gereği gibi ambalajlanması sorumluluğunun satıcıya ait olduğunu, iddia edilen hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği de ispata muhtaç olduğunu,
... numaralı konteynerin alıcı tarafından boşaltılmaması, eşyanın teslim alınmaması ticari bir karar olduğunu, zira, dava dilekçesi ile kısmi hasar iddia edildiğini, somut olayda, iki cins Streç Film taşınmış olup bir cinste hasar söz konusu olmadığının ifade edildiğini, diğer cinste ise, toplam 2040 rulonun 240 rulosunda hasar oluştuğu iddia edildiğini, hasar tespitinin yurtdışında yapılması gerekirken, konteynerin satıcı tarafından ...'ye getirilmesi de ticari bir karar olduğunu, satıcının ve alıcının ticari kararlarına bağlı olarak oluşmuş (navlun, ardiye, demuraj, elleçleme, işçilik, elektrik giderleri vb.) 5.082,56 ABD Doları tutarındaki masrafların taşıyandan talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, ikinci taşıma neticesinde demuraj ve ardiye oluşmuş ise, konteynerin zamanında limandan çekilmemesi satıcının/sigortalının kusuru olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ... Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... ..., davacı müvekkil şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, 6 Palet ... Automatic ... Stretch Film (%300) ve ...Stretch Film (%150) emtiasının ... nolu konteynere yüklenerek ... plakalı araç ile Yılport/Kocaeli Limanına getirilmesini müteakip ... nolu konşimento tahtında M/V ... gemisiyle ve No:... nolu CMR kapsamında ... plakalı araçla ...’den ...’ya yapılan taşıma işlemleri ile ... nolu taşıma faturasına istinaden ... nolu konşimento tahtında M/V ... ... gemisiyle ve ... nolu taşıma faturasına istinaden ... plakalı araçla ...’dan ...’ye yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlandığının tespit edildiğini, dava konusu emtiaların sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette davalı taşıyıcı tarafından teslim alınmış olup sorumlulukları altında yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlı şekilde teslim edildiğini, dava konusu emtialarda meydana gelen hasara istinaden gerekli tüm incelemeler ve araştırmalar yapılmış olup inceleme ve araştırma sonucu tanzim edilen ekspertiz raporuna istinaden müvekkili şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 1.649,31-USD tazminat bedeli ödendiğini, davacı müvekkil sigortacı şirket tarafından dava dışı sigortalı firmaya yapılan tazminat ödemesi ile işbu davada davacı müvekkili şirketin halefiyet ilkesi gereği dava ehliyetine sahip olduğunun kabulü gerektiğini, borca ve ferilerine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ederek takibin durmasına neden olan davalı-borçlunun itirazlarının iptalini sağlamak amacı işbu davanın açılmasının gerektiğini belirterek davalı-borçlunun takip dosyasına vaki borca ve ferilerine ilişkin tüm itirazlarının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ... ...A.Ş. ile müvekkili şirket arasında ... Nakliyat Poliçesi, ... numaralı Emtia Sigorta Poliçesi ile "... POLİÇESİ" ismi altında sair sigorta şirketleri ile birlikte sigortalının emtiaları sigorta altına alındığını, dava dışı sigortalı tarafından sigortalı emtialar "... ... ..." isimli alıcı firmaya, 6.07.2022 tarih, ... no.lu ekli mal faturası muhteviyatı, 4.457,68 KG ... Otomatik ... Streç Film (%300) 20.400,02 KG ... Otomatik ... Streç Film (%150) cinsi emtia gönderildiğini, söz konusu emtiaların, taşıma işini davalı ... ... ... A.Ş.'nin üstlendiğini, konu emtianın, sigortalı/göndericiden 17.06.2022 tarihinde ... Fabrikadan TCLU ... nolu konteynere yüklenerek taşıyıcıya teslim edildiğini, sonrasında ... limanından m/v "..." gemisine yüklenerek Marsilya, ... limanına gönderildiğini, buradan da alıcı firma deposu ... adresine ulaştırıldığını, alıcı tarafından teslim alınan konteynerlerin açılması ile konteyner içerisindeki tüm ürünlerin düşme durumunda olduğunu, paletlerin indirilmeye uygun olmadığının görülmesi üzerine dava dışı sigortalıya iadesi süreçleri başlatıldığını, sigortalı emtiaların aynı konteyner ile 30.07.2022 tarihli konişmento ile Marsilya Limanından m/v "... ..." isimli gemi ile Yılport Limanına sevk edildiğini ardından 17.08.2022 tarihinde de ... Fabrika'ya sigortalı firmaya geri getirildiğini, davalı şirket, üstlenmiş olduğu sigortalı emtiaların taşınması işlemini gereği gibi yerine getirmemiş olup, sigortalı emtiaların taşıma sırasında hasar görmesine sebebiyet vererek sigortalı emtiaların iade edilmesine neden olduğunu, davalı taşıyıcı taşımanın gerçekleştirildiği tüm aşamalarda taşınan emtiaların zıyaından sorumlu olduğunu, meydana gelen hasar sonrasında, dava dışı sigortalı müvekkil sigorta şirketine aralarında bulunan sigorta poliçesi kapsamında hasarın giderilmesi maksadıyla başvuruda bulunduğunu, başvuru sonrasında hasarın niteliğinin ve büyüklüğünün tespiti bakımından alanında uzman ve bağımsız eksperler tarafından ayrıntılı ekspertiz raporu hazırlandığını, ekspertiz raporuna istinaden ortaya çıkan hasar bedeli, iade ve maniplasyon bedellerinden sovtaj bedelinin düşülmesi ve muafiyet tenzili ile toplamda 8.246,54 USD hasar bedelinin tespit edildiğini, müvekkil sigorta şirketinin birlikte sigortacı olarak sigortalamış olduğu emtialarda meydana gelen sorumluluk oranı %10 olduğundan 824,65 USD hasar bedelinin, müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödendiğini, davalının meydana gelen hasarı tazmin yükümlülüğü bulunduğunu belirterek ileride telafisi mümkün olmayan zararların doğmasını engellemek ve müvekkili şirketin alacağının yargılama sonucu ödenmesinin güvence altına alınması adına, davalının mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını akabinde ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile %20den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ... Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflarınca arabuluculuk başvurusu yapıldığını, yapılan arabuluculuk görüşmesi sonucunda herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, müvekkilinin dava dışı müvekkili sigortalısı ... ...A.Ş'ye ait emtia, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, dava konusu emtia 23.06.2022 tarihli ve "..." numaralı deniz taşıma senedi tahtında ...'den ...'ya taşınmak üzere "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, , gemiye yüklenen "Streç Film" emtialarının tahliye sonrası depoya teslimi sırasında yapılan incelemede konteyner kapakları açıldığını ve içerisindeki paletlerin hasarlı ve kullanılamaz halde olduğunun tespit edildiğini, alıcı şirket tarafından da depoda konteyner kapaklarının açılması ardından emtiaların düşmek üzere olduğu ve konteynerin boşaltılamayacak durumda olduğunun görüldüğünü ve hasar tutanağı düzenlendiğini, malın alıcısı hasarlı emtiaları sigortalıya iade ettiğini, davalı konişimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m.1191 gereğince "fiili taşıyan" sıfatına ve navlun faturası düzenlemesi sebebiyle TTK md 1138.ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket etmiş olduğundan sorumluluğu sözkonusu olduğunu, bu nedenle hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen emtianın deniz taşıması sırasında hasarlanması sebebiyle davalı taşıyan sıfatıyla hasardan sorumlu olduğunu, müvekkili hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiğini, TTK 1472 maddesine göre kanuni halef sıfatını kazandığını, bununla birlikte temlikname ile de TBK m 183 gereğince "akdi halef" sıfatına haiz olduğunu, taşıyan sıfatını haiz davalının, hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini hem de hasarın, eşyanın kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini,borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2023/... E. sayılı dosyası ile başlattıkları takibe Davalı/Borçlu tarafından yapılmış olan itirazın haksız olduğunu, alacaklarının sürüncemede bırakmak amacıyla yapıldığını, .... İcra Müdürlüğü 2023/... E. sayılı dosyasına Borçlu/Davalı tarafından yapılan haksız itirazların iptali ile takibin devamını, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren borçlu/davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davalarda davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hak düşürücü süre/zamanaşımı süreleri dolduğu için davacı herhangi bir talepte bulunamayacağını, rizikonun gerçekleştiği tarihte geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortalanabilir bir menfaatin mevcut olması, ödemenin gerçek hak sahibine yapılmış olması gerektiğini, satıcının/sigortalının alacak/dava hakkının öncelikle ispat edilmesinin zorunlu olduğunu, mal bedelinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise ödemenin ne zaman yapıldığının ispata muhtaç olduğunu, müvekkilinin iştigal konusu gereğince, taşımayı sadece organize ettiğini, taşıyan olmadığını, usulüne uygun, süresinde ve geçerli bir hasar ihbarı yapılmadığını, Eşyanın, deniz taşımasına elverişli ve korunaklı malzeme ile usulüne uygun ve gereği gibi ambalajlanması sorumluluğunun satıcıya ait olduğunu, iddia edilen hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği de ispata muhtaç olduğunu,
... numaralı konteynerin alıcı tarafından boşaltılmaması, eşyanın teslim alınmaması ticari bir karar olduğunu, zira, dava dilekçesi ile kısmi hasar iddia edildiğini, somut olayda, iki cins Streç Film taşınmış olup bir cinste hasar söz konusu olmadığının ifade edildiğini, diğer cinste ise, toplam 2040 rulonun 240 rulosunda hasar oluştuğu iddia edildiğini, hasar tespitinin yurtdışında yapılması gerekirken, konteynerin satıcı tarafından ...'ye getirilmesi de ticari bir karar olduğunu, satıcının ve alıcının ticari kararlarına bağlı olarak oluşmuş (navlun, ardiye, demuraj, elleçleme, işçilik, elektrik giderleri vb.) 5.082,56 ABD Doları tutarındaki masrafların taşıyandan talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, ikinci taşıma neticesinde demuraj ve ardiye oluşmuş ise, konteynerin zamanında limandan çekilmemesi satıcının/sigortalının kusuru olduğunu belirterek İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının aynı taşıma ve yük ile ilgili olduğu için bilirkişi incelemesi aşamasındaki söz konusu dava dosyasının bekletici mesele yapılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/11/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/11/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ve İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/11/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile işbu dosyaların Mahkememiz dosyası ile birleştirildiği anlaşılmıştır.
Asıl ve birleşen davalar; davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davaları olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçlusunun ... Lojistik A.Ş. olduğu, 16/01/2023 tarihinde 419,28.USD'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 17/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 18/01/2023 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 17/01/2024 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Birleşen ... Esas sayılı dosyası kapsamında, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçlusunun ... Lojistik A.Ş. olduğu, 29/05/2023 tarihinde 1.649,31.USD'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 08/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 09/06/2023 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 12/06/2024 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Birleşen ... Esas sayılı dosyası kapsamında, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçlusunun ... Lojistik A.Ş. olduğu, 17/05/2023 tarihinde 840,19.USD'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 06/02/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 01/02/2024 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 31/07/2024 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Birleşen ... Esas sayılı dosyası kapsamında, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçlusunun ... Lojistik A.Ş. olduğu, 23/06/2023 tarihinde 2.061,64.USD'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 07/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 18/08/2023 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 08/08/2024 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 11/10/2024 tarihli raporda; Dosyada mevcut bilgi ve belegerlerden hareketle davacının aktif husuemt ehliyetinin doğduğundan bahsedilemeyecekke, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, Davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, Hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunulmadığı, konşimentoya dercedilen " Shipper loaded, counted and sealed " kaydı ile söz konusu malların konteynere yüklenmesi, istifi, sabitlenmesi (lashing), sayımı ve bilahare konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleyici tarafından yapılmış olduğu, Dosya içeriğinde yer alan belge ve fotoğrafların incelenmesi sonucu, yükün konteyner içerisinde sabitleme işleminin (lashing) yapılmamasının zarara yol açtığının anlaşıldığı, bu durumda davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, Davalının sorumlu tutulması halinde ise, tazminat miktarının (hasar tutarının) 412,33 USD olacağına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... Poliçesi ile, ...-0 numaralı davacılardan ... Sigorta'ya (%25) ait sigorta poliçesi, ... numaralı davacılardan ... Sigorta'ya (%20) ait sigorta poliçesi, ... numaralı davacılardan ... Sigorta'ya (%10) ait sigorta poliçesi ile ... numaralı davacılardan ... Sigorta'ya (%5) ait sigorta poliçelerine göre; dava dışı sigortalı ... Plastik San. ve Tic. AŞ Tarafından DAP teslim şekli ile ihraç ettiği "net stretch film" emtiasının ... Limanı'ndan Marsilya Limanı'na ... isimli gemi ile taşımasının müşterek olarak açıklanan oranlarda sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... Plastik San. ve Tic. AŞ firmasının konşimentoda yükleten firma olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketlerinden; ... Sigorta tarafından dosyada bulunan ... ...'na ait 29/09/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 412,33 USD hasar bedelinin, ... Sigorta tarafından dosyada bulunan ... Bankası'na ait 05/05/2023 tarihli ödeme dekontuna göre 896,80 TL hasar bedelinin, ... Sigorta tarafından dosyada bulunan ... Bankası'na ait 21/12/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 1.649,31 USD hasar bedelinin, ... Sigorta tarafından dosyada bulunan ... Bankası'na ait 07/10/2022 tarihli ödeme dekontuna göre 2.061,64 USD hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... Plastik San. ve Tic. AŞ.'ye ödendiği anlaşılmıştır. Davaya konu emtia satım şekli DAP olmakla, bu satım şeklinde konu emtianın belirlenen varma yerine getirilmesine ilişkin tüm hasar ve masraflara katlanma yükümlülüğü satıcıda bulunmakla, dava dışı sigortalının sigortalanabilir menfati b bulunduğu ve davacı sigorta şirketlerinin yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemeleri kapsamında TTK 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz oldukları kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentonun davalı ... Lojistik firması tarafından düzenlendiği anlaşılmakla, davalının TTK 1238 maddesi uyarınca taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir. Kaldı ki davalının da aksi yönde bir savunması bulunmamaktadır.
TTK 1188 maddesi uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Uyuşmazlığa konu olayda, dosyada mübrez ekspertiz raporlarına göre eşyanın dava dışı alıcıya 06/07/2022 tarihinde teslim edildiği dikkate alındığında; asıl ve birleşen davalara konu edilen icra takip tarihlerinde TTK 1188 maddesinde öngörülen 1 yıllık sürenin dolmamış olduğu değerlendirilerek asıl ve birleşen davaların hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu kabul edilmiştir.
Dosyada bulunan 13/09/2022 tarihli ... Ekspertiz firması tarafından düzenlendiği anlaşılan ekspertiz raporunda; ... numaralı konteynerin 06 Temmuz 2022 tarihinde alıcı deposuna ulaştığında konteyner kapakları açılarak içerisindeki paletlerin boşaltılmaya uygun durumda olmadığı tespit edilerek alıcı tarafından iade edileceğinin ... Plastik San. ve Tic. A.Ş. 'ye yazılı olarak bildirildiği, ... numaralı konteynerin 30 Temmuz 2022 tarihli konşimento ile Marsilya Limanından "..." isimli gemi ile Yılport limanına oradan da ... plakalı araç ile 17.Ağustos.2022 tarihinde ... Fabrikaya ulaştığı, 26.Ağustos2022 tarihinde ... Fabrika Depolan ...'de eksper nezaretinde ... numaralı konteyner açılarak yapılan sayımlar ve ayrımlar sonucunda 6 Palette 276 Rulo ... Automatic ... Stretch Film (%300) emtealan ve 34 Palette 2.040 Rulo ... Automatic Standard Stretch Film (%150) emtealan iade edildiğinin tespit edildiği, ... Fabrika depolarında sürekli nezaretimiz altında yapılan ayırma ve kontroller sonucunda 276 Rulo ... Automatic ... Stretch Film emtealarmın tamamının hasarsız ve kullanılır durumda olduğu konusunda sigortalı yetkilileri ile mutabık kalınarak emtealar sigortalı emrine bırakıldığı, ... Automatic Standard Stretch Film emtialarından ise 2.040 Rulo içerisinden 1.800 rulo Standard Stretch Film emtealarının hasarsız ve kullanılır durumda olduğu, 240 Rulo, 2369 KG. ... Automatic Standard Stretch Film emtealarmın ise hasarlı ve kullanılamaz durumda olduğu tespit edildiği belirtilerek neticede toplamda 8.264,54 USD hasar miktarının hesaplandığı görülmüştür.
Dava dışı alıcı ... ... firması tarafından düzenlendiği görülen 05/07/2022 tarihli İngilizce tutanağın dosyaya sunulan yeminli tercümesinin; "6 temmuz 2022 günü sabah saat 0830 da teslim aldık. Konteyner no. .... Mühür no: .... Konişmento no: .... Sürücü konteynerin kapılarını açtı ve ilk paletlerin düşmek üzere olduğunu gördük. Sadece kayışlarla tutturulmuşlar. (Bu sabah gönderilen 12 fotoğrafta da görebileceğiniz gibi) bu nedenle kamyonu indirmek mümkün değil. "şeklinde olduğu ve sadece alıcı ... ... yetkilisi tarafından (taşıyan temsilcisi yok) imzalanıp kaşelendiği görülmüştür. Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4). Bu kapsamda dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde hasarın davalı taşıyana ihbarına ilişkin herhangi bir bilgi yahut belge bulunmamaktadır. Her ne kadar davacılar vekilleri tarafından emtianın hasırının tespiti sonrasında ürünlerin ...'ye geri nakliyesinin da davalı tarafından yapılması nedeni ile davalının hasardan haserdar olduğu ileri sürülmüşse de; emtiaların dava dışı alıcıya 06/07/2022 tarihinde teslim edilmiş olması ve geri taşımanın ise 30/07/2022 tarihli konşimento ile yapılmış oyması karşısında hasarın TTK 1185 maddesi anlamında davalıya hangi tarihte bildirildiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi bulunmaması karşısında; hasarın davalıya TTK 1185 maddesi gereği usule uygun olarak ihbar edilmemiş olduğu kabulü ile, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada asıl ve birleşen dosya davacılarının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalının sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.
Davalı ... Lojistik tarafından düzenlenmiş olan 23.06.2022 tarih ve ... numaralı konişmentoya göre; yükletenin dava dışı sigortalı ... Plastik San. ve Tic. A.Ş.; alıcının ve ihbar olunanın ...'da mukim ... ... firması olduğu ve toplam 40 palette 2.316 rulo, 25.657,70 Brüt kg. ağırlığında stretch film emtiasının, ... no.lu 40'lık HC konteyner içerisinde Yılport limanından Marsilya limanına kadar olan nakliyesinin ... isimli gemi ile gerçekleştirildiği; konşimentoda bulunan SHIPPER'S LOAD, STOW, COUNT, WEIGHT & SEAL kaydından; emtianın ambalajlanması, konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, lashingi, sabitlenmesi, sayımı ve nihayetinde konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemleri bizzat yükleten dava dışı sigortalı - satıcı ... Plastik tarafından gerçekleştirildiğinin; yine konşimentoda bulunan STC (Said to Contain) kaydından; Konteyner içi emtia hakkındaki bilgilerin gönderen tarafından beyan edilen bilgiler olduğu, ağırlık, ölçüler, miktar, durumu ve içeriği taşıyan tarafından bilinmediğinin anlaşılması gerektiği bilirkişilerce açıklanmıştır. Dosya içerisinde ... numaralı konteynerin dış yapısında herhangi bir fiziki hasar olduğuna dair gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemi görevlileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanmamıştır. Bilirkişiler tarafından açıklandığı üzere, Uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman görevlileri gerekse gemi görevlileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip " (EIR) Container Interchange Receipt And Damage Report " olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlenmektedir. Somut olayda ise, böyle bir tutanağa dosya içeriğinde rastlanmamıştır. Dosyada mevcut fotoğraflardan konteynerin durumu net olarak gözükmemekle birlikte, taraflarca ... numaralı konteynerde herhangi bir çarpma sonucu hasarlanma olmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dosyada mübrez fotoğraflar ile Ekspertiz raporunda belirtildiği gibi konteyner açıldığında paletler üzerindeki bobinlerin yan yattığı ve ilk sıradaki paletlerin devrilmek üzere olduğu görülmüş olup, bu şartlarda kolilerin üzerinde bulunduğu paletlerin konteyner içinde deniz aşırı taşımaya uygun olarak sabitlenmediği, pletlerin konteynerle tam bir bütünlük arzedecek şekilde her üç boyut istikametinde sabitlenmesi gerektiği, hasarın oluş şekli nedeniyle sadece kayışlarla yapılan sabitlemenin (lashing) yetersiz olduğu kanaati dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişiler tarafından açıklanmıştır. Dolayısıyla yukarıda da belirtildiği üzere emtianın ambalajlanması, konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, lashingi, sabitlenmesi, sayımı ve nihayetinde konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemleri bizzat yükleten dava dışı sigortalı - satıcı ... Plastik tarafından gerçekleştirildiği dosya kapsamında sabit olup, kötü istif sebebiyle meydana gelen zarardan taşıyanın TTK 1179 maddesi kapsamında, sorumluluğunun söz konusu olamayacağı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece esas alınarak, hasarın kötü istiften kaynaklanmış olması nedeniyle ve hasarın davalı sorumluluğu altında davalıdan kaynaklanan nedenlerle meydana geldiği hususunun davacı tarafından ispat edilememesi karşısında asıl ve birleşen davaların reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl ve birleşen davaların REDDİNE,
2-Asıl davada karar harcı olan 615,40.TL'den peşin alınan 427,60.TL'nin mahsubu ile bakiye 187,60.TL harcın davacı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Birleşen ... Esas sayılı davada karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 747,91.TL den karar harcı olan 615,40.TL nin mahsubu ile fazla alınan 132,51.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacı ... Sigorta A.Ş.'ye İADESİNE,
4-Birleşen ... Esas sayılı davada karar harcı olan 615,40.TL'den peşin alınan 427,60.TL'nin mahsubu ile bakiye 187,60.TL harcın davacı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
5-Birleşen ... Esas sayılı davada karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 938,76.TL den karar harcı olan 615,40.TL nin mahsubu ile fazla alınan 323,36.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacı ... Sigorta A.Ş.'ye İADESİNE,
6-Birleşen ... Esas sayılı davada davalı yargı gider toplamı olan 90,00.TL'nin davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davalıya ÖDENMESİNE,
7-Asıl davada davalı vekili için takdir edilen 12.641,25.TL red vekalet ücretinin davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davalıya VERİLMESİNE,
8-Birleşen ... Esas sayılı davada davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davalıya VERİLMESİNE,
9-Birleşen ... Esas sayılı davada davalı vekili için takdir edilen 27.843,47.TL red vekalet ücretinin davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davalıya VERİLMESİNE,
10-Birleşen ... Esas sayılı davada davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınıp davalıya VERİLMESİNE,
11-Asıl ve birleşen davalarda davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde BIRAKILMASINA,
12-Asıl davada tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir KAYDINA,
13-Birleşen ... Esas sayılı davada tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 4.000,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir KAYDINA,
14-Birleşen ... Esas sayılı davada tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir KAYDINA,
15-Birleşen ... Esas sayılı davada tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye gelir KAYDINA,
16-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/04/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır