mahkeme 2024/124 E. 2025/191 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2024/124 Esas
KARAR NO :2025/191

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/03/2024
KARAR TARİHİ:08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ile ... ... & ... Ltd. aracılığı ile fiili taşıyan sıfatına haiz ... ... arasında, 17 adet konteyner içerisinde yer alan çeşitli tekstil emtialarının ... Limanından Mersin Limanı'na teslimi hususunda anlaşma sağlandığını, Mersin Limandaki deniz taşımacılığına konu sair işlemlerinin gerçekleştirmesi için dava dışı şirketler tarafından davalının yetkilendirildiğini, sözleşme kapsamında gerçekleştirilen bildirimlere göre konteynerleri taşıyan geminin 4.10.2023 tarihinde Mersin limanına varması ve 7 gün içerisinde konteynerlerin boşaltarak teslim edilmesi gerektiğini, taraflar arasında bu konuda bir çekişmenin bulunmadığını, müvekkili şirketin davalının ısrarlı talepleri üzerine doğabilecek muhtemel zararların teminat altına alınabilmesi amacıyla iade alınmak üzere açıklaması ile davalıya 51.000 USD tutarında depozit bedeli göndermek zorunda kaldığını, devam eden süreçte telex releasin ve ordinonun geç iletilmesi nedeniyle 10 konteynır için 3 günlük ve 7 konteyner için 6 günlük demurajın söz konusu olduğunu, taraflar arasında demuraj süresi bakımından herhangi bir çekişmenin bulunmadığını, davalı tarafın konşimentoda yazılı olan hüküm uyarınca fiili taşıyan ... Ltd'in uyuşmazlık konusu dönemde geçerli olan tarifesi uyarınca demuraj bedeli talep etmek ve bu yönde işlem yapmak yerine hiçbir hak ve hukuka uygun sebep bulunmaksızın 7.10.2023 tarihli ... ve ... numaralı faturaları düzenleyerek, müvekkilinin 50.700 USD tutarındaki depozitosuna haksız ve hukuka aykırı olarak el koyduğunu, konteynerlerin sahibi olan dava dışı ...'in geçerli tarifesine göre demuraj bedeli olarak ancak 4.240 USD talep edebileceğini, müvekkiline iadesi gerçekleştirilmeyen 46.460 USD nakit depozito bedelinin iadesi gerektiğini, davalının huzurdaki davaya konu borcunu ödememesi nedeniyle müvekkil tarafından davalı aleyhine, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde borca ve yetkiye itiraz edildiğini belirterek davanın kabulü ile davalının .... icra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasındaki haksız ve hukuka aykırı yetkiye ve borca yapılan itirazın iptalini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın taşımacılık acentesi olarak hizmet verdiğini, taşıyan olmadığını, müvekkili firmanın davacı ve davacının yükünü satın aldığı ya da taşıma hizmeti satın aldığı firma arasında yapılan sözleşmeye göre söz konusu ürünlerin gümrük işlemlerini takip ederek nihayete erdirdiğini, bu kapsamda oluşan masrafları ve kendi aracılık hizmetine karşılık gelen tutarları tahsil ettiğini, davacının müvekkili firmaya yönelik hileli hareket ederek ürünleri rehin aldığı iddialarının son derece yersiz ve yakışıksız olduğunu, ihtilafın, davacı ile ürün satın aldığı dava dışı firma arasında meydana gelen itilaftan kaynaklandığını, davacının bu noktada kötü niyetli hareket ederek taleplerini yöneltmesi gereken firma yada firmaların yurt dışında bulunmasından dolayı aracılık hizmeti veren müvekkili firmadan tahsil gayretine giriştiğini, müvekkili firmanın davacı ile davacının ürün ya da hizmet satın aldığı firmalar arasındaki anlaşmaya göre gümrük işlemlerini takip ettiğini ve bu kapsamda haksız ya da fazla ödeme almadığını, davacı firma ile müvekkili arasında yapılan iş nedeniyle müvekkili firma tarafından alınan ödemenin tek başına depozito ödemesi olmadığını, müvekkili firma tarafından verilen hizmete ilişkin olarak davalı firmaya her aşamada gerekli bilgilendirme yapılarak bizzat davalı şirket yetkililerinin onayını alarak işlemler gerçekleştirdiğini, davacı tarafından müvekkilinin süre konusunda sürekli olarak sıkıştırıldığını ve müvekkili firmanın işleri mümkün olduğunca seri şekilde işletmeye çalıştığını bu süreçte müvekkile yapılan ödemenin dahi iade alınmak üzere açıklamasıyla yapıldığının çok sonradan fark edildiğini, söz konusu ödemenin, müvekkili tarafından davacıya fatura edilen 50.700 USD bedelli hizmete ilişkin olduğunu, buna ilişkin olarak davacı şirket yetkililerinin sürecin her aşamasında bilgilendirildiğini, davacı şirketin alınan onayı ile hareket edildiğini, davacı tarafça müvekkiline verilen yazılı taahhütname de açıkça "acente tarafından talep edilen ve talep edilecek olan ödemelere ilişkin detayların tamamının bilgim dahilinde olduğunu ve bu ödemeler ile gönderici firma tarafından belirtilen ödemeler arasında fark oluşması durumunda bu farka ilişkin acente firmaya karşı bir hak ya da alacak talebinde bulunmayacağımı ve bu durumun da bilgim dahilinde olduğunu ödemeleri yaparken itirazı kayıt olmaksızın yapacağımı taahhüt ederim ve onaylarım" ibaresinin yer aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyaya sunulan 03/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ... nezdindeki davalı ... Denizciliğe ait hesabın 51.000 USD borç bakiyesi verdiği, davacının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davalıdan bu tutar kadar alacaklı gözüktüğü, bu bakiyenin ... tarafından ... Denizciliğe 05.10.2023 tarihinde verilen avans-depozito tutarından kaynaklandığının tespit edildiği, davalı ... nezdindeki davacı ...'e ait hesabın 300 USD alacak bakiyesi verdiği, davalı ... Denizciliğin kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davacıya bu tutar kadar borçlu gözüktüğü, bu miktar borcun davacı lehine mutabık olduğu, ...'e ait cari hesap ekstresi üzerinde yapılan incelemede, davaya konu 50.700 USD demuraj bedelleri için ... tarafından davalı acente adına tanzim edilmiş bir faturanın olmadığı, yasal ticari defterlerde bir kayıt oluşturulmadığı, herhangi bir ödeme yapılmadığı, dosya kapsamına bu konuda herhangi bir belge sunulmadığı, Tarafların hesap bakiyeleri arasında 50.700 USD fark bulunduğu, davalının kayıtlı hesaplarda uyumlu 300 USD borçlu olduğu da gözetilerek toplam 51.000 USD tutarında alınan bedel bakımından davalı yanda avans veya depozito olarak alındığının değerlendirildiği, davalı yanca davacı yana iki faturada toplam 50.700 USD demuraj alacağı talebi yöneltilmiş ise de davacının fiili taşıyana bu miktarda bir ödemesi olmadığı; ancak ... tarafından tahakkuk ettirilmiş olan 5.560 Usd demuraj bedelinden davalının sorumlu olduğu, hesap bakiyelerinde uyumlu 300 USD borç ve aradaki fark olan 50.700 Usd toplamı 51.000 USD'den 5.560 USD demuraj tenzili ile 45.440,00 USD bedelin davacıya iadesinin gerektiği belirtilmiştir.
Dava; Taraflar arasındaki taşıma ilişkisi nedeniyle davacının davalıya depozito olarak verdiğini ileri sürdüğü bedelin iadesine istemine ilişkindir.
Dosyaya sunulan ... Nolu Konşimento ile 16 adet 40 HC konteynerin ... limanından Mersin limanına ... ... isimli gemi ile taşındığı anlaşılmaktadır. Davalı ... ... konşimentoda gönderilen olarak gösterildiği, konişmentonun ... adına acentesi tarafından düzenlendiği görülmektedir. ... Nolu Konşimentonun ... & ... Ltd. tarafından düzenlendiği, davalının bu konişmentoda teslim için başvurulacak kişi olarak gösterildiği, buna göre davacının gönderilen, davalının akdi taşıyan konumunda oldukları, fiili taşıyanın ... olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili, davalı ile çeşitli tekstil emtialarının ... Limanından Mersin Limanı'na teslimi hususunda anlaşma sağlandığını, doğabilecek muhtemel zararların teminat altına alınabilmesi amacıyla davalıya 51.000 USD tutarında depozit bedeli ödendiğini, davalının hukuka uygun sebep bulunmaksızın 7.10.2023 tarihli ... ve ... numaralı faturaları düzenleyerek, müvekkilinin 50.700 USD tutarındaki depozitosuna haksız ve hukuka aykırı olarak el koyduğunu, konteynerlerin sahibi olan dava dışı ...'in geçerli tarifesine göre demuraj bedeli olarak ancak 4.240 USD talep edebileceğini, müvekkiline iadesi gerçekleştirilmeyen 46.460 USD nakit depozito bedelinin iadesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Davalı tarafından ...-... nolu 17.10.2023 tarihli ... nolu konşimento için "1 adet demuraj" konusuyla 1.950,00 Usd tutarlı ve ...-... nolu 17.10.2023 tarihli ... nolu konşimento için "1 adet demuraj" konusuyla 48.750,00 USD tutarlı faturaların düzenlendiği , taraflar arasındaki yazışmalarda davalı tarafından, davacıya 18.10.2023 tarihinde gönderilen e-posta ile "gemi varış tarihi: 04.10.2023, Serbest süre bitiş tarihi: 10.10.2023 olarak ve serbest süre sonrasında her gün için 650 Usd demuraj bedeli yansıtıldığı, demuraj tarifesinin her acentenin kendi belirlediği tarife olduğu faturaların değişmeyeceğinin bildirildiği görülmektedir.
Davacı ile dava dışı ... arasındaki yazışmalarda ... hat taşıyanı tarafından, hat taşıyan tarifesine göre demuraj tahakkukunun yapılması gerektiğini davacıya ve aynı zamanda davalıya gönderdiği e-posta mesajları ile bildirilmiştir. Dava dışı ... 02.01.2024 tarihli e-posta ile ... tarafından, fatura numaralarına da yer verilerek ... nolu fatura ile 165 Usd ... nolu fatura ile 1.375 Usd 5198220316 nolu fatura ile 1.430 Usd ... nolu fatura ile 2.590 Usd 5.560 Usd tahakkuk ettirilmiş olduğunu iletmiştir. Taraflar arasındaki mail yazışmaları ve bilirkişi raporuna göre taşımaya konu konteynerlar için 5.560,00 Usd demuraj oluştuğu anlaşılmaktadır.
TTK'nın 1203.maddesine göre taşıma senedi uyarınca gönderilen tarafından eşyanın teslimi istendiğinde, bu istemin dayanağı olan sözleşmenin veya konişmentonun hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacaklar ile kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da ödeyip, üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmesi gerekmektedir. Ancak konteyner demuraj ücretini talep hakkı fiili taşıyana ait olup akdi taşıyan konumundaki davalı fiili taşıyana ödeme yapmış olması halinde bu bedeli taşıtan ve gönderilene rücu edebilecektir. Bilirkişi raporunda tarafların hesap bakiyeleri arasında 50.700 USD fark bulunduğu, bu farkın; ... tarafından ... adına düzenlenen fatura bedellerinin, davacı ...'in hesaplarında yer almamasından kaynaklandığı , davalı ... nezdindeki fiili taşıyan ...'e ait cari hesap ekstresi üzerinde yapılan incelemede, davaya konu demuraj bedelleri için ... tarafından davalı acente adına tanzim edilmiş bir faturanın olmadığı, yasal ticari defterlerde bir kayıt oluşturulmadığı, dosya kapsamına bu konuda herhangi bir belge sunulmadığı belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre konteyner demurajı talep hakkı olan dava dışı fiili taşıyana ödeme yapmayan davalı davacıdan demuraj ücreti talep edemeyecektir. Yine davalı vekili cevap dilekçesinde ödemenin tek başına depozito ödemesi olmadığı, davacıya ait yükün gümrük işlemlerini tamamladığı, oluşan masrafları ve aracılık hizmetine karşılık gelen tutarları tahsil ettiğini ileri sürmüş ise de faturaların demuraj açıklaması ile düzenlenmiş olduğu, 51.000,00 USD nin avans olarak verildiğinin ticari defter kayıtları ile tespit edilmiş olduğu, mail yazışmalarında da hat taşıyanına göre değil acentenin kendi tarifesine demuraj faturası kesildiği kabul edilmiş olup, fiili taşıyanın tarifesinden daha fazla tutarlı demuraj talep edilemeyeceğinden ve davalının bu tutarda bir ödemesi bulunmadığından depozito olarak verilen 51.000,00 USD tutardan mail yazışmalarına göre fiili taşıyanın talep ettiği ve bilirkişi raporu ile de tespit edilen 5.560,00 USD demuraj bedelinin mahsubu ile 45.440,00 USD depozito bedelinin iadesinin gerektiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 45.440,00 USD asıl alacak ve 76,49 USD işlemiş faiz üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Yasal koşullar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 99.235,08 TL'den peşin alınan 18.836,25 TL'nin mahsubu ile bakiye 80.398,83 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 18.836,25 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 18.609,60 TL'nin ( 427,60 TL başvurma harcı, 182,00 TL posta gideri ve 18.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 18.101,55 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 215.380,35 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 3.501,72 TL sinin davalıdan, 98,28TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/04/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır