Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2023/304 Esas
KARAR NO : 2025/41
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 05/07/2023
KARAR TARİHİ : 04/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında Malezya'dan İstanbul'a 3+3 konteyner yük teslimi için davalı tarafından müvekkilinden 2.359,50USD + 2.359,50USD olmak üzere 4.719,00USD masraf ve depozito bedeli olarak konteyner başına 5.500,00USD olmak üzere toplam 33.000,00.USD talep edildiğini, müvekkilinin 23/06/2022 tarihinde bu bedelleri ödediğini, tüm ithalat işlemleri bittikten sonra davalının bildirdiği depoya konteynerlerin boş olarak teslim edildiğini ancak depozito iadesinin yapılmadığını, davalı şirketin ticari teamüllere ve yapılan anlaşmaya aykırı olarak 08/07/2022 tarihinde müvekkiline 4 ayrı fatura kesilerek gönderdiğini, 2 adet faturanın itiraz edilmeden deftere kaydedildiğini, ancak 2 faturanın da iade edildiğini, davalının bu kez de faturaları tekrar tanzim ederek 29/07/2022 tarihli aynı tutarlı 2 adet tanzim ettiğini, davalının depozito bedellerini iade etmemek için fatura tanzim ettiğini, müvekkilinin de depozito bedellerinin tahsili için ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile icra tabiline geçildiğini, davalının itirazı üzerinde durduğunu beyanla .... 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalının davaya yanıt vermediği anlaşıldı.
Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında, davacı tarafından ödenen depozito bedelinin davalıdan istirdatına ilişkin başlatılan icra takibine yönelim itirazın iptali davası olup, Uyuşmazlığın davacı tarafça davalıya ödenen depozito bedellerinin iadesinin gerekip gerekmediği ve buna göre davacı alacak miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ilk olarak 21/07/2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasında takibe başlandığı, davalı borçlunun icra takibine yönelik itiraz dilekçesi ile icra dairesine itirz etmesi üzerine, davacı alacıklının talebi ile takibe ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyası üzerinden devam edildiği, ödeme emrinin davalı borçluya 31/05/2023 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 05/06/2023 tarihli borca itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu eldeki davanın da 05/07/2023 tarihinde İİK 67 maddesi uyarınca yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 08/02/2024 tarihli raporda; Dosya kapsamına sunulu belgeler incelendiğinde, davalının depozito bedelini elde tutmayı gerektirir, davalı acenteden ari konteyner hak sahibinin (demuraj faturası) gibi faturasına rastlanılmadığı, bu halde ; depozito bedelinin iade edilmeme gerekçesi hakkında somut veri/belge dosya ekinde bulunmadığından, davalının davacıdan tahsil ettiği depozito bedelini iade etmesi gerektiğinin müşahede edildiği, Mali kayıtlar üzerinde yapılan incelemelerde, Davalı ..., depozit bedeli olarak aldığı 33.000 USD iade etmemek için davacı ... adına her biri 16.677,01 USD tutarlı olan toplam tutarı 33.354,02 USD iki adet faturayı tanzim ettiği düşünüldüğüne ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya ... ve ... 'e yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen 21/10/2024 tarihli ek raporda; Davalı ... TİC. LTD. ŞTİ. firması kendisinin vermediği hizmetleri fatura edemeyeceği, liman işletmesine varsa bir ödeme belgesi, bu harcamaları davacıya DEKONT edebileceği, ancak dosya ekinde faturaya konu edilen hizmetleri veren liman işletmesi tarafından kesilmiş bir fatura bulunmadığı, bu halde; davalının GEÇİCİ KABUL olarak aldığı teminat bedelinden, Ens hizmet bedeli olan 252=50 USD ve kırtasiye bedeli olarak da, 102=20 USD olmak üzere toplamda 70,00 USD hizmet bedelini keserek kalan (33.000-70)= 32.930 USd tutarı davacıya iade etmesi gerektiği kanaatine ulaşıldığı, Lokal masrafların davacıya önceden bildirilmiş olduğu, davacının ödemiş olduğu 675 Usd x 6 adet tahliye ücreti dışında lokal masraflar için davalıya B-Logi firması tarafından fatura kesildiği, davalının da bu faturaları 706,72 Usd bedel ilavesiyle davacıya yansıtmış olduğu, 2 faturada toplam 33.354,02 Usd bedelin dava dışı B-Logi firmasına ödenip ödenmediğinin araştırılması konusunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, ancak bu masrafların davacıdan hukuken talep edilip edilemeyeceğine dair takdirin de Sayın Mahkemeye ait olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Davacı tarafından Malezya'dan ithal edilen 6 konteyner emtianın 3+3 olacak şekilde iki ayrı konşimento tahtında taşınması hususunda taraflar arasında bir taşıma anlaşması bulunduğu bu kapsamda, taşımanın davalı tarafından organize edildiği, taşımanın ise fiilen dava dışı ... tarafından düzenlenen konşimento ile gerçekleştiği, konşimento kayıtlarına göre ise davacının gönderilen davalının ise varış limanı acentesi olduğu anlaşılmıştır. Davaya konu iki ayrı taşıma için davacı tarafından davalıya 2.359,50'şer USD olmak üzere toplamda 4.719,00 USD masraf faturası düzenlendiği bununla birlikte toplamda 6 konteyner için olmak ve üzere 33.000,00 USD (5.500 x 6) depozito ödenmesinin talep edildiği ve tüm bu bedellerin davacı tarafından davalıya ödendiği dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile tespit olunmuştur. Davacı vekili tarafından 6 adet konteyner için davalıya ödenen 33.000,00 USD ''depozito teminat bedeli ödemesi'' ve konteynerlarının iadesine müteakip bu depozito bedelinin kendisine teslim edileceği hususunda yine tarafların mutabık kaldıklarını, konteynerlar teslim edilmesine rağmen davalı tarafından talep edilmesine karşılık depozito bedelinin ödenmediği, bunun yerine 08/07/2022 tarihli ... ve ... numaralı 294.619,39 TL bedelli faturaların tarafyar arasındaki mutabakata aykırı şekilde düzenlendiği belirtilerek, bu fatura içeriği Termianl ISPS, ENS. Geçici Kabul, Dökümentasyon, İthalat Liman Hizmet, Custom Manifest hizmetlerine ilişkin olarak halihazırda 4.719,00 USD bedelin ödendiği açıklanarak 33.000 USD bedelli depozito bedelinin iadesi talep edilmiş olup; tarafl.ar arasındaki uyuşmazlığın varma limanında terminal , ISPS, ENS , geçici kabul, dökümantasyon , ithalat liman hizmetleri, customs manifest açıklamalı fatura bedellerinden gönderilenin sorumlu olup olmadığı hususundadır.
Dosyada mübrez taraflar arasındaki e posta yazışmaları incelendiğinde; 22/07/2022 tarihli davalı tarafından davacıya gönderilen e posta ile, her iki konşimento tahtındaki taşımaya ilişkin olarak yükün çekilmesi için gerekli olan masrafların iletildiği buna göre, toplamda 33.354,02 USD fatura düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taşımaya konu emtia satışının CIF teslim şekli ile yapıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre varış yerindeki masraflardan alıcı sorumlu olacaktır. TTK 1203. maddesinde "Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan hükme göre gönderilenin sözleşme veya konişmentoya göre ödemesi gereken alacaklar ile kendisi adına yapılmış masrafları ödemesi gerekmektedir. Davacı ile satıcı arasında CIF teslim şeklinde yapılan sözleşme gereği varma limanı masrafları gönderilen üzerinde ise de TTK 1203. Maddesi hükmüne göre gönderilenin sorumlu olduğu bu bedellerin her bir taşıma için navlun sözleşmesi ve konişmento kayıtları doğrultusunda tespit edilmesi, navlun kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Davacı taraf yükü teslim aldığından konişmento kayıtları ile bağlıdır. Dava konusu konişmentoda CY-CY kaydı bulunmaktadır. Bu kayıt konteynerın, konteyner yük istasyonunda teslim edileceği anlamına gelmektedir. Buna göre yük varma limanında konteyner sahasına kadar taşıyanın hakimiyetinde ve navlun kapsamında olup konteyner terminal alanından itibaren ortaya çıkacak masraflardan gönderilenin sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir. Davalı tarafın gönderilen konumundaki davacıdan talep ettiği masraf kalemlerinden terminal, tahliye, ISPS, ENS , geçici kabul, ithalat liman hizmetleri ve gümrük manifest hizmetmerinin liman sahası içerisinde konteyner sahasına kadar yapılan işlemlere ilişkin olduğu ve bu hizmetlerin esasen liman işletmesi tarafından verilen hizmetler olduğu bilirkişilerce açıklanmıştır. Davaya konu masraf kalemlerinden dökümantasyonun ise; konişmentoya bağlı talimat niteliğinde belge olduğu ve konişmentoyu ibraz edenin haklı hamil olup olmadığının kontrol edilmesi ve yükün tesliminin sağlanması için yük teslim belgesi düzenlenmesinin taşıyan veya onu temsilen yetkili acentenin yükü teslim borcuna ilişkin olduğu değerlendirildiğinden, buna ilişkin masrafın taşıyan ile acentesi arasındaki iç ilişkide değerlendirileceği taşıyanın ve onu temsilen teslim acentesinin bu masrafları davacıdan talep edemeyeceği mahkemece kabul edilmiştir.
Davalı tarafından da konteyner sahasından sonra gümrük ile ilgili olarak ne gibi masraflar yapıldığı, ilgili liman işletmesine bu bedellerin ödenip ödenmediği ortaya konulamadığı gibi, davalı vekili tarafından dava konusu masraflara ilişkin olarak dava dışı ... tarafından davalı adına fatura düzenlendiği belirtilmiş ise de dava dışı şirketin taşımadaki rolünün davalı tarafından açıklanmadığı ve söz konusu faturalar da “İstanbul Liman Masrafları” açıklamasını içermektedir. Bununla birlikte taraflar arasında esasen taşımanın başında masraf kalemlerine ilişkin olarak ilk etapta 2.359,50'şer USD olmak üzere toplamda 4.719,00 USD talep edildiği, buna ilişkin davalı tarafından davacıya 22 Haziran 2022 tarihli e postanın gönderildiği, davaya konu 33.000,00 USD nin ise konteyner depozito bedeli olarak tahsil edildiği anlaşılmakla, taraflar arasındaki e posta yazışmalarında açıkça davalı tarafından demuraj oluşmadığı da kabul edilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında uyuşmazlığa konu faturalar içeriği , ISPS, ENS , geçici kabul, dökümantasyon , ithalat liman hizmetleri, customs manifest olarak belirtilen masrafların davalıdan tahsiline ilişkin mahkemede kanaat oluşmadığı, davalının dava konusu 33.000,00 USD yi uhdesinde tutmasını gerektirir bilgi ve belgelerin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla, açıklanan nedenlerle davacının talebi doğrultusunda depozito bedelinin davacıya iadesi gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptaline, takibin 33.000,00.USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi UYGULANMASINA,
-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı taleplerinin REDDİNE,
2-Karar harcı olan 59.722,69.TL'den peşin alınan 11.773,61.TL'nin mahsubu ile bakiye 46.949,08.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (11.979,11.TL ilk harç, 279,00.TL posta ücreti ve 9.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 21.258,11.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekili için takdir edilen 132.351,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/02/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır