mahkeme 2023/492 E. 2025/189 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2023/492 Esas
KARAR NO:2025/189

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:23/11/2022
KARAR TARİHİ:08/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde kasko sigortası ile sigortalı bulunan ... plakalı araç 15.02.2020 tarihinde davalı firmanın sevk ve idaresinde ... Limanı'nda dorsenin gemiye yüklenmesi esnasında asansörün tam olarak indirilmemesi, yükün arkaya basması sonucu ön kısmın havalanması veya dorse çekicisinin(...) fazla kaldırılması nedeni ile ön üst kısmının tavana çarptığını, yapılan kontrollerde korsenin istiap haddinin uygun olduğu ve yükleme ile ilgili bir hatanın olmadığının görüldüğünü, hasarın oluşumuna gemi personelinin sebebiyet verdiği, müvekkili sigorta şirketinin TTK m. 1481 "Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur." hükmü uyarınca zarar gören sigortalının haklarına halef olduğunu, 16.04.2020 tarihinde sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen 16.142.00 TL tutarındaki tazminatın kaza tarihinden itibaren başlayacak ticari faizi ile rücuen tazminini talep ettiklerini, taraflar arasındaki alacağın likit olduğu, zarar neticesinde ödenen tazminatın ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, itirazın iptali davasını açarak dava konusu ettikleri alacaklarının tahsiline ve yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ettiklerini, bu nedenle davalının haksız ve mesnetsiz itirazları sebebiyle asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, taraflar arasındaki ilişkinin, TTK'da düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklandığına ve bu tür sözleşmelerin TTK'nın 3. ve 4. maddeleri hükümleri uyarınca mutlak ticari davalardan olduğuna göre, somut olayda ticari işlerdeki temerrüt faizi oranına hükmedilmesi gerektiğini, bu nedenle alacağa ticari faiz uygulanmasını talep ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davalı tarafın itirazının iptali ile 16.142.00 TL asıl alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine; yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin .../... taşımacılığı yapan bir şirket olduğu, davacı sigortanın kasko müşterisi olan ... plakalı ... firmasına ait tırın aracın taşınacağı limana götürülmesi için müvekkil şirkete ait gemiye 15.02.2020 tarihinde 22.45 saatlerinde dip garaj yüklemesi yapılırken araç içinde alüminyum camlı panel yükü olduğunu, Ancak yükü tıra yükleyenler tarafından hatalı yükleme yapıldığını, hatalı yükleme sonucu masifinin alt asansörden inerken garaja hareketlenmesi esnasında dorsenin yüksek olan kısmının asansör üst tavanına temas ederek dorsede küçük çaplı bir hasar oluşturduğunu, firmaya ait gemide bu şekilde her taşımada 60'a yakın tır taşındığını ve ayda da yüzlerce tır taşıması yapılmasına rağmen bu şekilde hiçbir kaza yaşanmadığını, olayda gemi personelinin yanlış manevra yaptırması ya da diğer personel ya da gemi çalışma düzen ve statiğinin hiçbir kusuru ya da dahiliyeti olmadığını, tamamen sigortalının hatalı yükleme yapması sonucu meydana gelen bir kaza olduğunu, buna ilişkin araç hasar raporunun delil eklerinde olduğunu, aslında gemi için ... uluslararası sigorta bulunduğunu, dava konusu hasar bedelinin sigorta limiti altında kalması nedeni ile sigortaya ihbar yapılamadığını, kazanın davacı sigortalısının hatalı yükleme ve hatalı biniş nedeni ile olan bir durum olduğunu, müvekkil şirketin gemisine bu şekilde yılda binlerle ifade edilen tır yüklemesi olduğunu, ama bu şekilde ilk kez kaza olduğunu, bu nedenle müvekkile atfedilebilecek herhangi bir kusurun söz konusu olmadığını, sigortalıya ödenen tazminat için müvekkile rücu edilemeyeceğini, kusur tespiti yapılır ise müvekkilinin kusursuz olduğunun ortaya çıkacağını, kazaya ilişkin tüm tutanak, tanık ifadesi, rapor ve tanık ifadeleri ile durum nedeni ile bir dosya oluşturulduğunu, söz konusu kaza tutanaklarının davacı sigorta şirketinde ve hasar dosyasında bulunduğunu, izah edilen ve resen gözetilecek nedenlere haksız ve mesnetsiz davanın reddini, haksız yere takip yapan davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/05/2023 tarih ve ... karar sayılı Görevsizlik kararı ile açıldığı anlaşılmıştır.
Dava, davacı sigortacısına ait aracın davalının işletmesinde bulunan gemi vasıtası ile taşınmak üzere gemiye yüklenmesi esnasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın hasar bakımından davalı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, tarafların husumet ehliyetlerine haiz olup olmadıkları, geçerli bir sözleşme olup olmadığı ve neticede varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçlusunun ... Anonim Şirketi olduğu, 28/08/2020 tarihinde 16.142,00.TL'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 26/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 26/02/2022 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 23/11/2022 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 11/03/2025 tarihli raporda; Kusur Durumu; ... plakalı; ... marka Tenteli Yarı Römorkun hasar resimleri dikkate alındığında: Davalı ... A.Ş. firmasının sorumluluğunda DipGaraj yüklemesi esnasında Liman ...'si tarafından ... plakalı ... firmasına ait içinde Alüminyum camlı panel yüklü olan dorsenin operasyon sırasında dış etki (.../Asansör yanlış operasyon) ile hasara uğradığı, Sigorta mevzuatı yönünden; Davaya konu olayda davacı ... Sigorta A.Ş.'nin; dava dışı ... ve Ticaret Anonim Şirketi'nin maliki olduğu ... plakalı römorku ...-1 poliçe numarasıyla 01/02/2020 - 01/02/2021 vade tarihleri arasında Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 15.02.2020 tarihinde meydana gelen davaya konu hasarın ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından davaya konu hasar sebebiyle dava dışı ... ve Ticaret Anonim Şirketi'ne 16/04/2020 tarihinde 16.142,00 TL tutarında tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, ödemeye ilişkin banka dekontunun dosya içeriğinde yer aldığı, Dava dışı ... ve Ticaret Anonim Şirketi'nin maliki olduğu ... plakalı römorkun davacı sigorta şirketi tarafından rayiç değer esası ile sigortalanmış olduğu, Somut olayda davacı ... Sigorta A.Ş.'nin, dava dışı sigortalısının römorkunda meydana gelen hasarı ilgili Kanun Maddesi ve Genel Şart Hükmü uyarınca tazmin ettiği, İşbu bilirkişi heyet raporunun Kusur Durumu kısmında yer alan tespitlere istinaden rücu koşullarının oluştuğu, Detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun Kusur Durumu kısmında yer alan tespitlere istinaden somut olayda rücu koşullarının oluştuğu, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK Madde 1472 ve Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın B.4. Hasar ve Tazminatın Sonuçları başlıklı maddesi 4.3. nolu bendi uyarınca davalı ... A.Ş.'ne rücu edebileceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ...-1 numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile davacı sigortalısı olan dava dışı ... ve Ticaret AŞ ye ait ... numaralı tenteli römorkun davacı tarafından sigorta teminatı altına alındığı, sigortaya konu römorkun 16/02/2020 tarihinde ... Limanı'nda davalıya ait ... isimli gemiye yüklenerek Ukrayna ... Limanı'na hareket ettiği, davaya konu aracın gemiye yüklenmesi esnasında hasarlanması nedeni ile dava dışı sigortalıya davacı tarafından 16/04/2020 tarihinde 16.142,00 TL sigorta tazminatı ödendiği anlaşılmakla, davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.
Dosyaya celp edilen gümrük kayıtları ve davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile ekindeki Kargo Manifest belgelerine göre, davalıya ait gemi ile davaya konu römorkun sürücüsüz bir şekilde taşındığı hususunda uyuşmazlık bulunmamakla, davalının taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan 10/04/2020 tarihli Kesin Hasar Raporu başlıklı ekspertiz raporu incelendiğinde, davaya konu edilen ... plakalı dorse-römorkun gemiye yüklenmesi esnasında asansörün tam olarak indirilmemesi, yükün arkaya basması sonucu ön kısmın havalanması veya mafinin fazla kaldırılması nedeni ile ön üst kısmın tavana çarptığı, gerekli kontroller yapıldığında istiap haddinin uygun olduğunun tespit edildiği, yükleme ile ilgili bir hatanın bulunmadığı, hasar gemi personelinin sebebiyet verdiği kanaati ile neticede 16.142,40 TL hasar miktarının belirlendiği görülmüştür.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da, ekspertiz raporu ile uyumlu şekilde hasarın, yükleme esnasında kullanılan Liman Mafisi tarafından yürütülen yanlış operasyon nedeni ile meydana geldiği açıklanmış olup, sigortalı dorsenin sürücüsüz taşındığı dikkate alındığından gemiye yükleme operasyonundan davalı taşıyanın sorumlu olduğu, liman çalışanlarının da yükleme esnasında davalı taşıyanın yardımcısı sayıldığı kanaati ile bilirkişi raporundaki tespitler de esas alınarak, TTK 1178 maddesi uyarınca hasar bakımından davalının sorumluluğu bulunduğu kabul edilmiştir. Bilirkişiler tarafından talebe konu edilen hasar miktarının kadri maruf olduğu açıklanmış olup, mahkemece resen yapılan faiz hesaplaması neticesinde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 16.142,00.TL asıl alacak ile 529,37.TL işlemiş faiz bakımından DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren yasal faiz 4,
-Fazlaya dair talebin REDDİNE.
-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE.
2-Karar harcı olan 1.138,82.TL'den peşin alınan 191,22.TL'nin mahsubu ile bakiye 947,60.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 191,22.TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 8.319,45.TL'nin ( 80,70.TL başvurma harcı, 238,75TL posta gideri ve 8.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 8.211,62.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı için takdir edilen 16.671,37.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,
6-Davalı vekili için takdir edilen 218,91.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.539,72.TL sinin davalıdan, 20,28.TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/04/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır