mahkeme 2023/332 E. 2024/169 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2023/332 Esas
KARAR NO :2024/169
DAVA :İtirazın İptali (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :22/03/2023
KARAR TARİHİ :02/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili olan davacı şirket ile dava dışı ... İletişim A.Ş. arasında ... no.lu ve 27/04/2022 - 27/04/2023 tarihleri arasında geçerli Nakliyat Blok Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, bu sözleşmeye istinaden düzenlenen ...-... no.lu Nakliyat Sigorta Poliçesi ile 25.05.2022 yüklenme tarihinde Çin'den Türkiye'ye taşınacak dava dışı ... A.Ş.'ye ait ve poliçe kapsamında sigortalı bulunan, davalı tarafından taşınan emtia, nakliyeci muteriz borçlu ... Ticaret Anonim Şirketi'nin sorumluluk sahasında iken kaybolduğunu, -...-... no.lu Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı bulunan mezkur emtiada meydana gelmiş olan ziya için bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın miktarı ve niteliği yönünden detaylı tespit yaptırıldığını, eksper raporu ve hasar tutanağı düzenlendiğini, taraflarına depo içerisinde farklı lokasyonlarda istiflenmiş kolilerin arasında hasarlı ve muhteviyatı eksik olarak sigortalıya ulaştığı ifade edilen kolilerin sunulduğunu, söz konusu koliler üzerinde yapılan incelemelerde kolilerin üzerinde içerisine el girecek büyüklükte çeşitli yırtıklar mevcut olduğunun tespit edildiğini, kolilere ait orijinal koli bantlarının sarı renkli olmasına rağmen taraflarına sunulan kolilerin üzerinde sonradan yapıştırılmış şeffaf koli bantlarının bulunduğunun gözlendiğini, söz konusu ekspertiz raporu ile, meydana gelen hasarın niteliği ve miktarı yönünden tespit yapıldığını, sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunan mezkur emtianın hasar bedelinin 348,00 USD olduğunu, eksper raporuna göre belirlenen sigorta tazminatı bedeli davacı tarafından 14.09.2022 tarihinde sigortalıya ödendiğini, mezkur ödeme ile TTK.m.1472 hükümleri gereğince sigortalının haklarına halef olunduğunu, TTK'da öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıyıcı, emtianın kendisine teslim edildiği andan, gönderilene teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde oluşabilecek ziya ve hasarlarından sorumlu bulunduğunu, yapılan müracaatlardan da sonuç alınamadığından, davacı şirket tarafından, bu miktarın ödenmesi için, ... İcra Müd. - 2022/... E. nolu icra takip dosyası aracılığı ile bir ilamsız takip başlatılmış ise de, davalı konumdaki muteriz borçlu şirketin takibe haksız şekilde itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu,arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, ... İcra Müd. - 2022/... E. sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlu şirket tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ederek ... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil firma, taşıma işleri organizatörü olup, yurt dışındaki fiili taşıyanlar ile müşterileri arasında köprü bağlantı oluşturarak ürünlerin teslimiyeti hususunda organizatörlük görevini ifa ettiğini, müvekkil firmanın veyahut fiili taşıyanın konteynerleri yerleştirmek gibi bir görevi bulunmadığını, konteynerlere ürünlerin yerleştirilmesi, gönderici firma tarafından yerine getirildiğini, müvekkilin iş tanımı; mühürlü konteynerin varış limanına teslimiyle sona erdiğini, tanzim edilen konşimento ile bu durumun sabit olduğunu, müvekkil firmanın hakimiyetinin bulunduğu süre boyunca mevzuat gereği üzerine düşen hiçbir yükümlülüğü ihlal etmediğini, Uluslararası ticari itibarına uygun olarak üzerine düşen hükümleri eksiksiz ve tam şekilde ifa ettiğini, söz konusu tutanak emtianın teslim alınıp antrepoya gönderildikten sonra tutulduğunu, dava dışı firma sorumluluğunda bulunan ... isimli kişi tarafından emtianın tam olarak teslim alındığına dair teslim tutanağı ile durumun sabit olduğunu, davacının sunmuş olduğu delilleri kabul etmek anlamına gelmemek kaydıyla, varış tarihi ile hasar tutanağı 26.06.2022 tarihinde düzenlenmek kaydıyla, tespit tarihi 01.07.2022 olup, 03.08.2022 tarihli dava dışı ... firmasından ... Sigorta firmasına yazılan yazıda hasar ihbarında bulunulduğunu, bu doğrultuda, sigorta firması tarafından poliçenin dışına çıkılarak ödeme yapıldığı izahtan vareste olup, usule aykırı olarak yapılan ödemenin müvekkil firmadan rücu talebinde bulunamayacağını, müvekkil firmaya usulüne uygun olarak bildirim yapılmadığı gibi inceleme için davet de edilmediği, hasar tespit edildiği an veyahut devamındaki hiçbir süreçten müvekkil haberdar edilmemiş olup, sigorta firması tarafından poliçe kapsamları aşılarak yapılan ödemenin rücu talebine kadar müvekkile ihbar edilmediği, bu doğrultuda usul ve yasaya aykırı olarak yapılan iş ve işlemlerin kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın öncelikle usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2023 tarih, 2023/... esas ve 2023/... sayılı görevsizlik kararı ile davacı vekilinin talebi üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizin 18/12/2023 tarihli ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; ... deniz yolu taşımasına ilişkin münferit bir nakliyat emtia poliçesinin dosyaya sunulmaması halinde doktrinde tartışmalı olmakla birlikte, sigortalı ile sigortacı arasında geçerli bir sigorta poliçesi bulunmadığı ve sigorta şirketinin meydana gelen hasarı tazmin sorumluluğu doğmadığı, yapılmış olan ödeme ex-gratia -lütuf ödemesi- olarak kabul edilmesi gerektiği, Davacının TK m. 1472 uyarınca sigortalısının haklarına halef sıfatı ile davada aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, dava dışı sigortalının mal bedelini tam veya kısmi ödeyip ödemediği konusunda nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ticari defterlerin incelenmesi gerektiği, bu konuda heyetimizde uzman bir bilirkişinin yer almadığı, malın hasarlı olduğuna dair, taşıyanın bir temsilcisi de dahil olacak şekilde TTK m.1184 hükmü kapsamında, kanunda belirlendiği şekilde mahkemece veya yetkili diğer makamlarca ya da bu husus için yetkili uzmanlarca düzenlenmiş herhangi bir inceleme tutanağının da dosyada mevcut olmadığı TTK madde 1185/1' e uygun hasar ihbarının da süresi içerisinde yapılmadığı, ... gemisine 25.5.2022 tarihinde ... limanında yüklendiği, ... limanından 26.7.2022 tarihinde tahliye edildiği tahliye sırasında herhangi bir tutanak tutulmadığı, tahliye sonrası 1.7.2022 tarihinde ... Gümrük Müdürlüğü'nde ... Gümrük Müd. Çıkış Kontrol Fişinde ... tarafından emtianın tam ve hasarsız olarak teslim alındığına ve ... araca nakledildiğine ilişkin kayıt düşüldüğü, aracın ... Antrepo'ya varışı ile birlikte aracın orjinal mührü açılmak suretiyle ve kontrollerde eksikliğin tespit edilerek antrepo yetkilileri ve araç. Sürücüsününde imzası ile hasar tutanağının tutulduğu, Konteynerin Tahliye sırasında, şerh veya tutanakta bulunmadığına göre, fiili taşıyana mühürlü bir şekilde teslim edilen konteyner içerisindeki yük eksikliğinin /hırsızlığın ancak emtianın konteyner içine yükleme safhasında veya konteynerin limanda tahliyesinden sonra, emtianın çıkış kontrolünün tamamlanmasından sonra, kara taşıması sırasında olabileceğine işaret ettiği, dolayısıyla yük eksikliği/hırsızlığının konteyner içine yükleme safhası veya öncesinde ve tahliye sonrasında meydana gelebileceği, bu safhalarda Davalı akdi taşıyanın sorumluluğunda olmadığı, başka ifade ile emtia eksikliğinin deniz taşıması sırasında meydana gelmemiş olduğundan Davalı akdi taşıyanın sorumluluğun bulunmadığı, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde; hasar tazminatı 348,00$ nin kadru maruf olduğu belirtilmiştir.
Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu Kablosuz TWS Kulaklık emtiasının Çin'de yerleşik dava dışı satıcı ... LTD.(...) tarafından Türkiye' de yerleşik sigortalı ... A.Ş 'ye 36.000,00$ bedel karşılığı FOB teslim şekli ile satıldığı, emtianın ... nolu konşimento tahtında ... nolu 1 adet 40" HQ konteyner(konteyner) içerisine istifleyerek ...(Gemi) gemisinin ... seferinde ... limanında 25/05/2022 günü gemiye yüklenerek İstanbul' a 26/07/2022 günü getirildiği, emtianın taşınması rizikolarına ilişkin olarak ...-... nolu Davacı Sigorta Şirketi tarafından tanzim edilen nakliyat abonman sigorta poliçesinde emtianın gemi, kamyon/tır veya uçakla taşınması sırasında doğan rizikolara karşı teminat sağlandığı, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına 14/09/2022 tarihinde 348,00$ ödeme yapıldığı, eksiklik/hırsızlık hasarının meydana gelmesine sebebiyet verdiği iddiası ile taşıyan sıfatı ile davalıya karşı bu davayı yönlendirdiği anlaşılmaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1472. maddesi uyarınca rücu davası açılabilmesi için, sigortacı ile sigortalı arasında bir sigorta sözleşmesinin mevcudiyeti, sigortacının bu nedenle sigortalısına bir ödeme yapmış olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerekir. Somut olayda, davacı ile dava dışı sigortalı arasındaki nakliyat emtia abonman sigorta poliçesi yanında dava konusu taşımaya ilişkin spesifik poliçe dosyaya ibraz edilmemiştir. Sadece abonman sözleşmesinin bulunması, yani belirli bir taşımaya ilişkin kazadan önce bildiri ve bu bildirim sonucu düzenlenen spesifik poliçe olmadıkça taşınan malın sigorta örtüsü altında olduğunu göstermez ve sigortacı da böyle bir rizikodan sorumlu olmaz. Zira abonman sigorta sözleşmeleri birer çerçeve anlaşma niteliğinde olup, sigortacı ile sigorta ettiren arasında, sigorta ile ilgili bir hukuki ilişkiyi oluşturur. Bu hukuki ilişkiden dolayı her taşıma için ayrı bir sigorta sözleşmesi düzenlenir. Dosyaya ...-... numaralı "Nakliyat Abonman Blok Poliçesi" sunulmuştur. Poliçede, emtia cinsi ve varış yeri hakkında genel bilgilere yer verilmiş olup dava konusu taşımaya ilişkin bilgilere yer verilmemiştir. Buna göre davacı tarafından emtianın sigorta örtüsü altında olup olmadığı uygun delillerle ispatlanamamıştır. Yine davacı tarafça sigortalının hasardan dolayı her türlü rücu hakkını davacıya devir ve temlik ettiğini gösterir temlikname sunulmadığı, TBK’nun 163. Maddesinin koşullarının da oluşmadığı, bu açıklamalara göre davanın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davalı vekili için takdir edilen 6.717,27 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/04/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır