mahkeme 2023/175 E. 2023/382 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2023/175 Esas
KARAR NO : 2023/382
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 12/04/2023
KARAR TARİHİ : 10/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sigortalısı dava dışı ... San. Ve Ticari Ürünler Dış Tic. A.Ş.ye ait emtiaların Çin den Türkiye ye nakliyesi işinin davalılar tarafından üslenildiğini, emtiaların 2 konteyner içerisinde yüklendiğini, tahliye esnasında emtiaların ıslanmasından kaynaklı hasar oluştuğunun tespit edildiğini, işbu durumun tutanak altına alındığını, yapılan tespitler gereğince müvekkilinin sigortalısının 11.021,34.TL bedelli zararını tazmin ettiğini, ödenen hasar bedelinin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, davalıların ...İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının rücu istemine ilişkin hak düşürücü sürenin geçtiğini, hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin taşıyan sıfatına haiz olmadığını, bu nedenle huzurdaki davayı müvekkiline yönlendiremeyeceğini, husumet nedeni ile davanın reddinin gerektiğini, müvekkili ... şirketi ile "... Ltd" arasında temsil ilişkin bulunmadığını, geminin tahliyesi sırasında iddia konusu hasara ilişkin hiçbir tutanak tutulmadığını ve konşimentoya şerh düşülmediğini, bu nedenle konteynerin gemiden sağlam bir şekilde indirildiğini açıkça gösterdiğini, davacı tarafından ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini beyanla davanın husumet ve hak düşürücü süre itirazları doğrultusunda usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini, davacının ... ... Ltd'e izafeten ve asaleten ... ... A.Ş.'ye ihbarına, davacı yanın kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Davanın, davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı , tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... A.Ş. olduğu, borçlunun ... AŞ ve ... Ltd Ye İzafeten ... AŞ olduğu, 20/12/2019 tarihinde 11.311,90TL nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 25/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 16/01/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 12/04/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 14/09/2023 tarihli raporda, Geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu, Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetinin bulunduğu, Hasarın, konteynerin hasarlanması ve emtianın ıslanmasının varma limanı sahasında gönderilenin hakimiyet alanındaki 3 günlük bekleme sürecinde meydana gelmiş olabileceği, Hasar ihbarının kanunun belirlediği süre içerisinde yapılmamış olduğu, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerle TTK m.1185 f.4 tahtında taşıyan lehine doğan karinenin aksi ispat edilmedikçe Davalıların meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağı, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise, 6.383,04.TL olarak hesaplanan hasar bedelinin kadri marufunda olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Esasa geçmeden önce hak düşürücü süre yönünden yapılan değerlendirmede ; TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden emtiadaki hasarın 13.09.2022 tarihinde varış limanına ulaştığı, 06.01.2023 tarihinde ise davacının icra takibine giriştiği görülmekle davanın TTK 1188 gereğince hak düşürücü içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dışı Sigortalı ... A.ş. tarafından .../ Çin'de yerleşik ... Lımıted., isimli firmadan 2500 çuval / 5000 rulo Sıva Filesi (fıberglass Mesh) emtiasının 32.250 USD karşılığında "FOB Çin" teslim şartı ile satın alındığı, davalı ... Co Ltd. tarafından düzenlenen 21.07.2022 tarih ve ... nolu konişmento tahtında ... ve ... no.lu 2 x 40' HC konteyner içerisinde Çin'in Xingang Limanı'ndan ... Aliağa Limanı'na taşındığı, taşınma sırasında ... nolu konteyner içerindeki emtianın 197 çuval emtianın ıslanması suretiyle hasar gördüğü anlaşılmıştır.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda taşımaya konu emtianın ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında 12.09.2022 tarihinde sigortalandığı, geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup satış şeklinin FOB ÇİN olduğu buna göre malların gemiye tesliminden sonra hasar ve riskin alıcı üzerine geçtiği, sigortalının da alıcı olduğu görülmekle sigortalının iş bu davada sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, sigortacının da hasarlanma bedelini 04.11.2022 tarihinde 11.021,34 TL sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde mevcut 13.09.2022 tarihli navlun faturasının davalı ... taşımacılık tarafından düzenlendiği , davalının navlun faturası uyarınca akdi taşıyan sıfatıyla TTK 1178 uyarınca pasif husumet ehliyetine haiz olduğu, davalının taşıma işini alt taşıma yoluyla 1 nolu davalı ... ya bıraktığı ve emtianın 1 nolu davalı tarafça 21.07.2022 tarihli ... nolu konişmento tahtında taşımasının gerçekleştirildiği, buna göre 1 nolu davalının fiili taşıyan olarak pasif husumet ehliyetine haiz olduğu anlaşılmıştır.
Taşıma konusu toplam 2500 çuval Sıva Filesi emtiasının Çin'de bulunan gönderici firma tarafından içerisine istiflendiği ... nolu 40' HC kapalı tip konteynerin, 21.07.2022 tarihinde Çin'in Xingang limanında "ARİES" isimli gemiye yüklenerek yola çıktığı ve daha sonra aktarma limanında ... isimli bir başka gemiye aktarılarak varış yeri olan ... Aliağa limanına deniz yoluyla sevk edildiği, dava konusu konteyner, 13.09.2022 tarihinde ... isimli gemiden Aliağa limanına tahliye edildiği ve gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip (3 gün sonra) 16.03.2020 tarihinde Aliağa limanından alıcının Gaziemir'deki tesislerine TIR ile aktarıldığı ve buradaki tahliye esnasında konteynerin yan panelinin yırtık olduğu ve bu nedenle 197 çuval emteanın ıslanarak hasarlandığının tespit edildiği, konişmentoda...kaydının yer aldığı, bu kayıt uyarınca taşıyanın yükleme limanındaki konteyner sahasından boşaltma limanındaki konteyner sahasına kadar olan taşımadan sorumlu olduğu, yine konişmento üzerinde ..., ..., ... kaydının yer aldığı, bu kayıt uyarınca, taşıma konusu eşyanın konteynere yüklenmesi, istifi, ambalajlanması, sabitlenmesi, sayımı ve nihayetinde konteyner kapılarının kapatılarak mühürlenmesi işlemlerinin bizzat gönderen firma tarafından yapıldığı, ... no.lu konteyner içi istiflenmiş ve mühürlenmiş bir halde kapalı olarak davalı taşıyana teslim edildiği, dosya içerisinde ...0 nolu konteynerin sağ yan panel ön üst köşesindeki yırtık hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemideki görevliler tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanmadığı, uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman ve acente görevlileri gerekse gemi görevlileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen fiziki hasarlar tespit edilip "EIR (Interchange Receipt And Damage Report)" olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlendiği ancak somut olayda böyle bir rapora/tutanağa dosya içeriğinde rastlanmadığı , gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra konteynerin limandan çıkışı esnasında ve/veya kara nakliyesi için teslim alındığı esnada düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına da dosyada rastlanılmadığı, ekspertiz Raporunda; "dava konusu ... nolu konteynerin sağ yan paneli ön-üst köşesinde bulunan yırtığın yeni-paslanmamış olması nedeniyle eşyanın konteynerdeki yırtıktan su sızması suretiyle ıslanmış olduğu hususu ispatlanamadığı, ayrıca ıslaklığın deniz suyu değil yağmur suyu kaynaklı olduğunun" belirtildiği, bilirkişi raporunda ;" konteynerin gemiye hasarsız yüklendiği ve gemiden hasarsız indirildiği hususu göz önüne alındığında, ... nolu konteynerin davalı taşıyanın hakimiyeti altında olduğu süreçte hasarlanmamış olduğu, konteynerin hasarlanması ve emtianın ıslanmasının varma limanı sahasında gönderilenin hakimiyet alanındaki 3 günlük bekleme sürecinde meydana gelmiş olabileceği" belirtildiği tüm veriler bir arada değerlendirildiğinde emtianın konteynerdeki yırtıktan su sızması suretiyle ıslanmış olduğunun ispatlanamadığı, emtianın ıslanmasının varma limanı sahasında gönderilenin hakimiyet alanındaki 3 günlük bekleme sürecinde meydana gelmiş olabileceği kanaati oluşmuştur.
TTK m. 1185 f. 1 uyarınca "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir.. " Somut olayda geminin 13.09.2022 tarihinde ... Aliağa limanına geldiği ve aynı gün sigortalı emtianın içerisinde bulunduğu ... no.lu kapalı tip konteyner limana indirildiği, 3 gün sonra 16.09.2022 tarihinde TIR ile alıcının Gaziemir'deki tesislerine getirildiği ve aynı tarihte emtiadaki ıslaklık hasarı 16.09.2022 tarihli " TUTANAK" ile tespit edildiği, tutanakta, alıcı firma yetkilisi ve alıcının ifa yardımcısı TIR şöförünün imzasının bulunmadığı, sigortalı tarafından hasar ihbarı ilk kez 20.9.2023 tarihli ... Noterliği aracılığıyla yapıldığı, bu durumda süresinde hasar bildiriminde bulunulmadığından TTK m. 1185 f. 1 tahtında geçerli bir ihbarının olmadığından taşıyıcının sorumluluğunu ispat yükü davacı üzerinde kaldığı, yukarıda açıklandığı üzere hasarın deniz taşıması esnasında meydana geldiği davacı tarafça kanıtlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 269,80.TL'den peşin alınan 179,90.TL'nin mahsubu ile bakiye 89,90.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı vekili için takdir edilen 6.383,04.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/10/2023

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır