Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2023/122 Esas
KARAR NO :2024/358
DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :17/03/2023
KARAR TARİHİ :01/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti. tarafından satılan Türkiye'den Güney Kore'ye seferi yapılacak olan 480 adet big bag içerisinde ambalajlanmış 240.000,00 kg kuru pancar pulpu cinsi emtianın, ... numaralı 13/01/2021 - 14/03/2021 vade tarihli Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, dava dışı - sigortalı ... İç Dış Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından satılan ve Türkiye'den Güney Kore'ye seferi yapılacak olan 480 adet big bag içerisinde ambalajlanmış 240.000,00 kg kuru pancar pulpu cinsi emtiasının, ... numaralı 13/01/2021 - 14/03/2021 vade tarihli Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, sigortalı ... İç Dış Ticaret İthalat ve İhracat Limited Şirketi tarafından 06/01/2021 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında .... Ltd. firmasına 480 adet big bag içerisinde ambalajlanmış 240.000,00 kg kuru pancar pulpu cinsi emtianın CİF İncoterms hükümleri çerçevesinde satılıp, emtiaların Turkiye'den Guney Kore'ye kadar olan nakliyesi için ... ... ... Taşımacılık A.Ş. tarafından 04/04/2021 tarihli ... numaralı navlun faturasının duzenlendigini ve deniz nakliyesi akdi taşıyıcı ... ... ... Taşımacılık A.Ş. ve fiili taşıyıcı ... Gemisi sorumlulugunda gerçekleştirildigini, Turk Ticaret Kanunu Madde 105/2 kanundan dogan temsil yetkisinin yansıması olarak acentelere müvekkillerini davada temsil yetkisinin veridigini, bu nedenle davanın ... Gemisine izafeten ... A.Ş.'ye açıldığını, konu emtianın 10 adet konteyner içine istiflenmiş olup her konteynerde 48 big bag çuvalının bulunduğunu, konteynerin tavan kısmında 1 adet delik bulunduğundan bu delikten sızan suyun konteyner içinde 4 adet big bag çuvalında bulunan emtianın ıslanmasına ve hasar görmesine sebep olduğunu, her bir big bag çuvalında net 500 kg emtia olduğundan toplam 2.000 kg emtiada hasarın meydana geldiğini, hasarın fark edilince alıcı firma ... Ltd tarafından 17.03.2021 tarihinde hasar tutanağının düzenlendiğini, emtiada (Su veya deniz suyu) hasarı meydana geldiğini, 4 adet big bag ambalajlı emtiada hasar tespit edildiğini, buna ek olarak, ilgili konteyner için çıkış, yükleme ve depolama ücreti olarak 250.000 TON (KDV hariç) olduğunu bildireceklerini ve hasarlı ürünlerin depoda uzun sure depolanması halinde diğer ürünlerle ilğili sorunlar oluşabileceğini, bu nedenle hemen ilgilenilmesi gerektiğinin belirtildiğini, emtianın bu hali ile kullanılamayacağından alıcı firma tarafından imha edildiğinin beyan edildiğini, hasar sonrası müvekkil siğorta şirketi, dava dışı siğortalısı ... ile arasındaki Emtia Blok Abonman Siğorta Poliçesi gereği, ortaya çıkan hasarlarını tazmin ettiği, müvekkili tarafından davalılar ... ... A.Ş. Ve ... Gemisine izafeten ... A.Ş. aleyhine, ... İcra Mudurluğu 2022/... E. sayılı icra dosyası uzerinden icra takibi başlatıldığı ancak davalı/borçlu tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi uzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğu 2022/... Bur. No - 2022/ ... numaralı arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılamaması sebebiyle işbu itirazın iptali davası açıldığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;Hasarın, poliçe teminatı kapsamında olmadığını, müvekkili şirketin akdi taşıyan sıfatı bulunmadığını, fiili taşımanın dava dışı ... Ltd. firması tarafından gerçekleştirildiğini, süresinde ve usulüne göre yapılan bir hasar ihbarı bulunmadığını, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunun kabulünün mümkün olmadığını, hasarın taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belli olmadığını, taşıyanın sorumluluğu sınırlı olduğunu, zarar hesabının dayanağının bulunmadığını, müvekkili şirketten talep edilen rakamın fahiş olduğunu, davacının İcra İnkar tazminatı talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı ... vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın, konşimento tahtında taşıması yapılan yukte gerçekleşen hasara ilişkin rücuen tazminat talep etmekte olup halefiyet iddiasına da uygun olacak şekilde konşimento içeriği ile bağlı olduğundan, bu kapsamda dosyada mubrez konşimentonun taşıma şartlarını, yetki ve tahkim klozları da dahil olmak üzere çok sayıda şartlarını içeren kısmının arka yüzde olduğunu beyan edip taşıyanın standart konşimentolarında geçtiğini belirterek burada geçen yetki sözleşmesinde geçtiği üzere ve 29. Maddede tanımladığı gibi taşımadan doğan tüm ihtilafların çözüm merci olarak Londra Yuksek Mahkemeleri olacağını ve her turlu ihtilaf İngiliz Hukuku'na göre çözümleneceğini beyan ettiğini, davanın milletlerarası yetkisizlik ve uygulanacak hukukun da İngiliz Hukuku olması nedeni ile davanın esasına girilmeksizin reddine karar verilmesini, davacı yan davasını taşıyana değil gemiye yönelttiğini, geminin taşımada araç olduğu nazara alındığında ve davanın taşıyıcı ... Line'a değil gemiye karşı açılmasından hareketle pasif husumet yokluğu nedeni ile de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yanın rücuen tazminat talep eden sigorta şirketi olup, davanın tazminat koşullarının ortaya çıkmasından itibaren 1 yıl içinde ve her halukarda odemenin yapılmasından itibaren 90 gün içinde açılması gerektiğini, müvekkiline veya taşıyan şirkete konteyner hasarına ilişkin süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı bulunmadığı gibi konteynerin dolu ve sağlam teslim edilmiş olması nedeni ile konteyner hasarından kaynaklı herhangi bir zarar meydana gelmediğini, konteyner zararı ile ilgili işlemin de yapılmadığını, dava konusu zararın neden oluştuğuna ilişkin sadece alıcı şirketin beyanı esas alınmakta ve talebin bu iddiaya dayandırıldığını, hasar iddiasının da hayvan yemi olarak kullanılan ürünün ıslanmış olmasından kaynaklandığını, ıslanmış yemin yağmur suyundan mı deniz suyundan mı ıslandığının tespit edilememiş olduğunun rapor edilmiş olduğunu, davacı yanın yapmış olduğu ödeme sigorta ilişkisini asgari gereklerini içermemekte olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 01/06/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın talimat mahkemesine bilirkişi incelemesi hususunda tevdine karar verilmiş olup, talimat mahkemesinden aldırılan raporda özetle; ... İç Dış Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. dava konusu döneme ait ticari defterlerin ibraz edilmediği bu bağlamda fiziki olarak defter incelemesinin yapılamaması nedeniyle herhangi bir görüşte bulunamayacağı belirtilmiştir.
Mahkememizin 03/10/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; Dava dışı ... İç ve Dış Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti tarafından dava konusu kısmi hasarlı mal alacağına ilişkin fatura bedelinin ticari defterlerine usulune uygun olarak satış kaydını yaptığı, satış bedelinin farklı tarihlerde tahsilinin yapıldığı, ... İç ve Dış Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti ile ... Ltd Korea firması ile karşılıklı olarak borç alacak mahsuplaşma yoluna gidilmediği, dava dışı ... İç ve Dış Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti tarafından ... firmasına Ltd Kore firmasına 886 dolarlık hasarlık mal bedeline karşılık 4 nolu inceleme maddesi devamında yer alan indirimli teklif faturasını düzenlediği, fatura muhteviyatında yer alan bilgilere göre 106.320,00 dolarlık mal bedelinin 886,00 dolar iskonto karşılığı 105.434,00 dolara karşı tarafa indirimli satış teklifinin yapıldığı ve 13/11/2021 tarihinde bahse konu satışın gerçekleştiği, dava dışı ... İç ve Dış Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti tarafından ... firmasını ilgili yıl ticari defterlerine hasar bedeli tutarında alıcıyı ticari defterlerinde alacaklı kaydetmediği belirtilmiştir.
Mahkememizin 20/02/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, aldırılan bilirkişi heyet raporunda özetle; Islaklığın deniz suyundan mı yoksa tatlı sudan mı kaynaklandığı ve ıslanma zararının taşıyanın sorumluluk alanı içerisinde mi yoksa dışarısında mı meydana ğeldiği hususu belirlenemediği, dolayısıyla emtianın hanği aşamada ve nasıl ıslandığının ispata muhtaç olduğu, konteyner içerisindeki yukun davalı taşıyanın muhafazası altında iken zarar gördüğü neticesine ulaşmanın mümkün olmadığı, somut olayda urunlerin ıslanması soz konusu ğıda emtiasının kuflenmesine sebebiyet vereceğinden tuketimde kullanılması sakıncalı olup imha edilmesi gerektiği, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda; 868,00 USD olarak hesap edilen hasar miktarının makul ve kadri maruf olduğu, TTK m. 1185 f. 1 hukmunde teslimde veya 3 ğun içerisinde ğeçerli bir hasar ihbarının yapılmadığı, 1185 f. 2 hukmunde eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmamış olması nedeniyle ğeçerli bir hasar ihbarı bulunmadığı, teknik değerlendirmeye bağlı kalınarak, rizikonun teminat suresi içerisinde ve eşya hasarının deniz aşamasında meydana geldiğini ispata muhtaç olduğu, davacının aktif husumet ehliyetinin ispata muhtaç olduğu, ... akdi taşıyan, ... Gemisi donatanı/taşıyanına adına ... A.Ş. izafeten pasif husumet ehliyeti bulunduğu, hasarın ne şekilde meydana geldiği, zararının davalıların sorumluluk alanı içerisinde mi yoksa dışarısında mı meydana geldiği tespit edilemediğinden, bu teknik değerlendirmelere bağlı kalınarak, dosyada mevcut deliller doğrultusunda konteyner içerisindeki yukun taşıyanın muhafazası altında iken zarar ğorduğu ispat edilemediği ve davalıların sorumlu olmadığı belirtilmiştir.
Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dışı sigortalı ... İç Dış Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından satılan ve Türkiye'den Güney Kore'ye seferi yapılacak olan 480 adet big bag içerisinde ambalajlanmış 240.000,00 kg kuru pancar pulpu cinsi emtiasının, Mersin Limanından Limanına sevkedildiği, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda belirlenen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve davacının bu bedeli TTK 1472. Maddesi uyarınca rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... A.Ş. tarafından 1 nolu davalı ... ... ... A.Ş. adına navlun faturası duzenlenmiş olup, faturanın "..." adına acentesi sıfatı ile düzenlendiği belirtilmiştir. Buna göre taşıtanın ... ile anlaştığı, fiili taşımanın "... Line" adına düzenlenen konişmento tahtında yapıldığı, davalı ... in akdi taşıyan, davalı ...isi donatanı/taşıyanına adına ... A.Ş. Nin fiili taşıyan olarak pasif husumet ehliyeti bulunmaktadır.
Taşımaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir. CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre taşıma sözleşmesi satıcı- göndericisi tarafından yapılıp alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı namlı hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekir. CIF satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. CIF satışa konu poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır. 4.1.2024 tarihli mali bilirkişi raporunda dava dışı ... İç ve Dış Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti tarafından davakonusu kısmi hasarlı mal alacağına ilişkin fatura bedelinin ticari defterlerine usulune uygun olarak satış kaydını yaptığı, satış bedelinin farklı tarihlerde tahsilinin yapıldığı, ... İç ve Dış Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti ile ... Ltd Korea firması ile karşılıklı olarak borç alacak mahsuplaşma yoluna gidilmediği, dava dışı ... İç ve Dış Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti tarafından ... Co firmasına Ltd Kore firmasına 886 dolarlık hasarlık mal bedeline karşılık 4 nolu inceleme maddesi devamında yer alan indirimli teklif faturasını düzenlediği, fatura muhteviyatında yer alan bilgilere göre 106.320,00 dolarlık mal bedelinin 886,00 dolar iskonto karşılığı 105.434,00 dolara karşı tarafa indirimli satış teklifinin yapıldığı ve 13/11/2021 tarihinde bahse konu satışın gerçekleştiği, sigortalı tarafından ... Co firmasını ilgili yıl ticari defterlerine hasar bedeli tutarında alıcıyı ticari defterlerinde alacaklı kaydetmediği" tespit edilmiş olup dava dışı sigortalı ile alıcı arasındaki ticari ilişkisi içinde diger bir satıştan odenen hasar taminatı kadar iskonto uygulandıgı, soz konusu hasar miktarı bakımından dava dışı sigortalının malvarlıgında azalma meydana geldiği, dolayısıyla, dava dışı sigortalının sigortalı mal uzerinde sigortalanabilir hukuki menfaati oldugu, mezkur poliçe "İCC (a) all risks klozu" esas alınarak duzenlendigi, sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz raporundan konteynerin delik olması nedeni ile sızan suyun hasara sebebiyet verdiginin tespit edilmesi uzerine geçerli bir sigorta sozleşmesi tahtında odeme yapıldıgı, davacı sigorta şirketinin aktif husumet ehliyeti bulundugu kanaatine varılmıştır.
TTK 1188. Maddesinde “ (1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda ekspertiz raporuna göre emtianın 13/03/2021 tarihinde hasarlı olarak tesliminin gerçekleştiği, icra takibinin 11/03/2022 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı, davanın süresinde olduğu görülmüştür.
TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosya kapsamında süresinde hasar ihbarının yapıldığı davacı tarafça ortaya konulamamıştır. Bu durumda hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir.
Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalıların sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup ekspertiz raporunda ... no.lu konteynerin tavanındaki delikten içeriye ğiren su nedeniyle 4 adet bigbag çuvalın ıslanma sonucu hasarlanmış olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda ıslaklığın deniz suyundan mı yoksa tatlı sudan mı kaynaklandığı ve ıslanma zararının taşıyanın sorumluluk alanı içerisinde mi yoksa dışarısında mı meydana geldiği hususunun belirlenemediği, dolayısıyla emtianın hanği aşamada ve nasıl ıslandığının ispata muhtaç olduğu, konteyner içerisindeki yukun davalı taşıyanın muhafazası altında iken zarar ğorduğu neticesine ulaşmanın mumkun olmadığı belirtilmiştir. Dosyaya sunulan konişmentoda nihai varış yerinin belirtilmediği görülmektedir. Yine navlun faturası sadece deniz navlunu açıklamasın içermekte olup, buna göre davalı taraf kara taşımasını üstlenmemiştir. Dosyaya tahliye akabinde düzenlenmiş hasar tutanağı ya da survey raporu sunulmamıştır. Hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği tespit edilememektedir. Bu açıklamalara göre meydana gelen hasardan davalının sorumluluğunun bulunmadığı uygun delillerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davalılar vekilleri için takdir edilen 16.518,04 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp müştereken ve müteselsilen davalılara verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.01/10/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır