mahkeme 2022/528 E. 2024/175 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2022/528 Esas
KARAR NO : 2024/175
DAVA : Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/12/2022
KARAR TARİHİ : 02/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Yükleten olduğu konşimentolar uyarınca Mersin'den Malabo'ya dokuz adet konteyner içinde Asfalt yükü taşındığını, boşaltma limanında konteynerler açıldığında konteynerlerin kirlendiği ve hasarlandığının tespit edildiğini, konteynerlerin temizlenmesi ve tamir edilmesi gerektiğini, konteyner içi yükleme, sabitlime ve istifin davalı tarafından yapıldığını ve 6.884,18EURO tutarındaki işbu masraflardan davalının sorumlu olduğunu beyanla 6.884,18.EURO alacağın 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca EURO cinsinden para borcunun faizinde devlet bankalarının EURO olarak açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşımanın teslim şeklinin FOB olduğunu, buna göre malzeme nakliye olunacak gemiye taşındıktan sonraki tüm masrafları ve sorumlulukları tamamının alıcıya ait olduğunu, bu nedenle müvekkiline karşı dava açılamayacağını, yolculuk esnasında meydana gelen olay veya muhtelif olayların konteyner içerisindeki paletlerin kırılmasına neden olması ve metal kafeslere dahi sirayet ederek deforme ettiğinin aşikar olduğunu, bu nedenle kusurun yükleme ve istifleme yükümlülüğünü uygun bir şekilde yerine getiren müvekkiline izafe edilmesinin mümkün olmadığını, Mersin Limanında yola çıkan yüklerin nihai varış limanı olan ... / Ekvador Ginesi'ne ulaşana kadar uzun bir yolculuk geçirdiğnii, ayrıca gemiler yolculuk sırasında aktarma limanlarında (Mısır) durakladığını ve Mersin limanından yükü alan gemilerden farklı gemilere yüklendiğini, bu boşaltma ve yükleme esnasında yüklerin bulunduğu konteynerlerin ağır bir sarsıntı, devrilme gibi durumlar yaşayıp yaşamadığının bilinmediğini, bu nedenle müvekkiline kusur ithaf edilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 28/11/2023 tarihli raporda; İncelenen davacı şirkete ait 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, İncelenen davalı şirkete ait 2022 yılı ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin T.T.K hükümlerine göre usulüne uygun ve yasal süresinde tasdik edildiği, davacı şirkete ait 2022 yılı ticari defterlerinden olan yevmiye defteri kapanış tasdikinin rapor hazırlanması aşamasında henüz kanuni süresinin dolmamamış olması göz önünde bulundurularak davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutulup tutulmadığına dair ve ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliği taşıyıp taşımadığına dair kararın Sayın Yargı Makamının takdirine bağlı olduğu, Davacı ... A.Ş.'nin deniz taşımacılığı hizmeti ile ilgili düzenlediği tamir ve hasar ücreti faturalarından kaynaklı olarak 31.12.2022 tarihi itibariyle davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den 6.884,18 EURO fatura alacağının bulunduğu, Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin deniz taşımacılığı hizmeti ile ilgili tarafına düzenlenen tamir ve hasar ücreti faturalarını ticari defterlerinde kayıt altına almamasından kaynaklı olarak 31.12.2022 tarihi itibariyle davacı ... A.Ş. herhangi bir borcunun bulunmadığı, Dava konusu tamir ve hasar ücretinden kaynaklı alacak ile ilgili olarak asıl taşımayı yapan dava dışı ... tarafından 27.09.2022 tarihli ... numaralı 1.936,00 EURO tutarlı ve 20.10.2022 tarihli ... numaralı 4.948,18 EURO tutarlı olmak üzere toplam 6.884,18 EURO tutarında fatura düzenlendiği, davacı şirketin tarafına düzenlenen 27.09.2022 tarihli ... numaralı 1.936,00 EURO tutarlı 27.09.2022 tarihinde ... yevmiye maddesiyle, 20.10.2022 tarihli ... numaralı 4.948,18 EURO tutarlı faturayı ise 20.10.2022 tarihinde ... yevmiye maddesiyle ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Davacı şirketin 6.884,18 EURO tutarındaki dava konusu faturaların karşılığını USD alacaklarına virman kaydı kaptığı ve söz konusu faturaların ödemesini cari hesaba istinaden 23.12.2022 tarihinde 200.218,05 USD olarak dava dışı ... .'ye yaptığı, davacı şirketin yapmış olduğu ödemeyi 23.12.2022 tarihinde ... yevmiye maddesiyle ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, (Faturalar ve Swift Ödeme Emri dava dosyasına ibraz edilmiştir.) Konteynerlerin gemiye yüklenmesi esnasında istiflenirken bir sorun olmadığı, ambalajlamanın uygun olduğu ancak dava dışı fiili taşıyanın geminin limana girdikten sonra tahliye sırasında veya forklift yardımıyla tahliye edilirken forklift bıçaklarının ambalaj torbalarını delmesi sonucu meydana gelmiş olabileceği gibi, taşıma esnasında veya tahliye esnasında ambalaj torbalarının darbe sonucu yırtılıp içindeki asphalt malzemesinin konteynerin içine dökülüp konteynerin kirlenmesine neden olduğu, Konteynerin içini kirleten asfalt, solvent türü kimyasal materyallerle (tiner, mazot, benzin, benzen yani benzol gibi maddeler ) temizlenmek zorunda olduğu, konteynerlerin temizlik ve tamirat masrafları olarak ödenen 6.884,18 Euronun, " temizleme ve tamir masrafları" olarak makul olduğu, Teknik değerlendirmeye bağlı kalınarak, taşıyanın uğradığı zararın, konteyner içine istifinin gereği gibi yapılmaması veya sabitlenmemesi sebebiyle eşyanın öngörülen taşımaya dayanıklı bir şekilde teslim edilmemiş olmamasından kaynaklandığının ispata muhtaç olduğu, zararın taşıyanın yardımcı şahıslarının fiili ve eylemleri sonucunda taşıma sırasında meydana geldiği kanaatine varıldığından, Davalı'nın meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 08/03/2024 tarihli raporda; 16.05.2022 tarihli konişmento tahtında yapılan taşımadan 4.948,18 Euro ve 31.05.2022 tarihli konişmento tahtında yapılan taşımadan 1.936,00 Euro olmak üzere toplam davacının katlandığı toplam 6.884,18 EURO hasar zararı söz konusu olduğu, Taşınan emtia "asfalt" olmakla, bu emtianın niteliği gereği ambalajlama, yükleme ve boşaltma süreçlerinde davaya konu konteynerlerin zarara sebebiyet verdiği, Söz konusu emtianın niteliği gereği konteynere iddia edildiği şekilde zarar verebileceğinin önceki rapor teknik incelemesinde tespit edildiği, Dosya kapsamında talep edilen zarar kalemleri bakımından yapılan temizleme ve tamirin olayın niteliğine uygun olduğunun değerlendirildiği, Dosyada sunulu raporda boşaltma sürecinde meydana geldiği olası olan zarar bakımından taşıyanın ifa yardımcıları süreci olarak değerlendirilmesine karşın, konişmento kayıtları ve konteyner boşaltma süreci olduğu gözetilerek, konteynerin temizlenme ve tamir masraflarından ve vaki hasarında davalının sorumlu tutulması gerektiğinin değerlendirildiği, bu hususta dosyada mevcut bilirkişi raporundan ayrık değerlendirme sonuçlarına varıldığı, Öte yandan davalının bu süreç için yurt dışı ithalatçısına veya orada boşaltma sürecini ifa eden sair sorumluluk riski olan 3.kişilere rücu hakkı olup olmadığının ise işbu dava konusu olmadığı, Davacının temizleme ve tamir masraflarına ilişkin davaya konu fatura bedellerinin ilgili üçüncü kişi olan ...'ya hesaben ödediği tespitinin dosyada mevcut bilirkişi raporuna yansımış olduğu, Bu çerçevede davacının katlandığı zararı, davalıya yansıtabileceği, bunun da 6.884,18 EURO tutarında olduğunun ve somut olaya dosaya kapsamı zarar iddia kalemlerine uygun olduğunun değerlendirildiği, Dava konusu alacağın zarar tazmin amaçlı yansıtma alacağı olduğu gözetilerek sair taleplerin yüce mahkeme irdeleme ve değerlendirmesini gerektirdiğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Dava, alacak davası olup, uyuşmazlığın davalının konteyner temizleme ve tamir masrafından sorumlu tutulup tutulamayacağı ve bu miktarların tespiti hususundan ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacının dava dilekçesiyle, davalının yükleteni olduğu 9 adet konteyner içinde asfalt emtiası yükünün Mersinden ... tarafından taşındığı, emtianın konteynerleri kirlettiği bu sebeple davalının yükleten olarak sorumluluğu bulunduğundan ... fatura numaralı 4948,18 euro tamir ücreti konulu ve ... fatura numaralı 1936,00 euro hasar bedeli konulu faturanın ödenmesini talep ettiği, davalının cevap dilekçesiyle, emtianın teslim şeklinin FOB olduğu, malzeme gemiye taşındıktan sonra tüm masrafların alıcıya geçtiği dolayısıyla pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, dosyaya sunulu fotoğrafların hasarın meydana geldiği anı göstermeyip ,yük indirildikten sonraki anı gösterdiğinden konteynerlerdeki hasarın meydana gelmesinin kendi yükleri sebebiyle meydana geldiğine ilişkin illiyet bağının kurulamadığı, yüklemenin gözetim memuru önünde yapıldığı , gözetim memurunca emtianın akıp konteynere hasar verdiğine ilişkin bir tutanak tutulmadığından konteynerdeki hasarın kendi yükünden kaynaklandığının ispat edilemediği, yolculuk esnasında meydana gelen olaylar sebebiyle konteynerlerin paletlerinin kırıldığı ve metal kafeslere zarar verdiğinin fotoğraflardan görüldüğü, böylece hasarın kendi sorumluluklarından meydana gelmediğine ilişkin cevabi beyanlarda bulunduğu anlaşılmış, taşımanın ... tarafından düzenlenen ... ve ... numaralı konişmentolar tahtında yapıldığı, konişmentonun incelenmesi ile yükletenin davalı alıcının yurtdışında mukim ... olduğu, taşımanın Mersin limanından Malabo limanına yapıldığı, ... numaralı konişmento tahtında 8 adet konteyner içinde asphalt emtiasının, ... numaralı konişmento tahtında 1 adet konteyner içinde asphalt emtiasının taşındığı görülmekle davalının yükleten olduğu, dosyaya sunulu davacı tarafından davadışı ... adına düzenlenen ... numaralı fatura uyarınca davacının komisyoncu sıfatıyla hareket ettiği, davacı vekilinin 15.12.2023 tarihli dilekçesi ile ... nin Türkiye temsilcisi olduğunu ileri sürdüğü davalının ise buna dair itiraz ileri sürmediği görülmekle mahkememizce davacının taşıma işleri komisyoncusu olduğu ve fiili taşıyan ... tarafından düzenlenen ... fatura numaralı 4948,18 euro konteyner hasar bedeli
ve ... fatura numaralı 1936,00 euro konteyner hasar bedelli kendisi adına düzenlenen faturaların bedellerini davadışı ... a ödediği görülmekle tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi ile ; davacı şirketin dava konusu ettiği 21.10.2022 tarihli numaralı 4.948,18 EURO karşılığı 89.987,60 TL tutarlı " Tamir Ücreti" açıklamalı ve 04.11.2022 tarihli ... numaralı 1.936,00 EURO karşılığı 35.165,31 TL tutarlı " Hasar Bedeli" açıklamalı faturaları 2022 yılı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davalı şirketin dava konusu olan iki adet faturayı 2022 yılı ticari defterlerinde kayıt altına almadığı tespit edilmiş, dava dışı ... tarafından dava konusu tamir ve hasar masraflarından kaynaklı alacak ile ilgili olarak 27.09.2022 tarihli ... numaralı 1.936,00 EURO tutarlı ve 20.10.2022 tarihli ... numaralı 4.948,18 EURO tutarlı olmak üzere toplam 6.884,18 EURO tutarında davacı adına fatura düzenlendiği, davacının söz konusu fatura bedellerini cari hesaba istinaden 23.12.2022 tarihinde 200.218,05 USD olarak davadışı ... ye ödeme yaptığı, davacı şirketin yapmış olduğu ödemeyi 23.12.2022 tarihinde 122300108 yevmiye maddesiyle ticari defterlerinde kayıt altına tespit edilmiştir.
Dosyaya sunulu delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi ile; konteynerlerin temizlenmesine ilişkin ... tarafından ... adına faturaların düzenlediği, buna göre ... temizleme ve tamirat işini yerine getirdiği, ... in tamirat bedelini dava dışı ... a yansıttığı, fiili taşıyan ...in de ... fatura numaralı 4948,18 euro konteyner hasar bedeli ve ... fatura numaralı 1936,00 euro konteyner hasar bedeli faturaları uyarınca davacıya yansıttığı, ticari defterlerle davacının bu fatura bedellerini 23.12.2023 tarihinde cari hesaba istinaden ödediğinden davacının tamir ve hasar bedelini taşıtan sıfatıyla davalıya yansıtabileceği değerlendirilmiş, dosya bakımından önemli bir diğer husus da davalının asfalt yükü sebebiyle konteynerlerde hasarın meydana gelip gelmediğidir.
Dosyaya sunulu 27.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda; Konteyner için yüklemenin usulüne uygun olarak yapıldığı, ambalajlamanın uygun olduğuü konteynerlerin yüklenmesi esnasında istiflenirken bir sorun olmadığı ancak dava dışı fiili taşıyanın geminin limana girdikten sonra tahliye sırasında veya forklift yardımıyla tahliye edilirken forklift bıçaklarının ambalaj torbalarını delmesi sonucu meydana gelmiş olabileceği gibi, taşıma esnasında veya tahliye esnasında ambalaj torbalarının darbe sonucu yırtılıp içindeki asphalt malzemesinin konteynerin içine dökülüp konteynerin kirlenmesine neden olduğu " kanaatine varılmıştır. Bu teknik değerlendirmeye bağlı kalınarak, doğan zararın taşıyanın yardımcı şahıslarının fiili ve eylemleri sonucunda meydana geldiğinden, davalının meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağının belirtildiği, 06.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda; Konşimentodaki ... ; kaydı uyarınca yükleme, istif ve sayım yükleten tarafından yapıldığı, taşıyıcının sorumluluğunun limandan limana olduğu, konteynerlerdeki kirlenmenin 2 farklı taşımadaki 9 adet tüm konteynerlerde meydana gelmiş olması ve bazı konteynerlerde hasar meydana gelmesinin nedeninin ambalaj yetersizliği olduğu, deniz taşımasına uygun olmayan metal kafesler yolculuk sırasında deniz taşımasının doğal etkilerine dayanamayarak dağılmak suretiyle big bag çuvalların delinmesine ve kirliliğe, bazı konteynerlerde ise yükün kaymasına ve konteynere hasar vermesine sebep olduğundan hasarın meydana gelmesinden davalının taşıtan sıfatıyla sorumlu olduğunun belirtildiği kaldı ki Limandan Limana Taşımalar kaydı uyarınca, yüklemeden önce veya boşaltmadan sonra yapılan elleçleme, istifleme, yükleme, boşaltma operasyonları için istifçilerin ve/veya gemi acentesinin, taşıyan tarafından atansalar dahi, ihracatçının namına ve hesabına hareket ettiği, bu sebeple fiili taşıyanın geminin limana girdikten sonra tahliye sırasında veya forklift yardımıyla tahliye edilirken forklift bıçaklarının ambalaj torbalarını delmesi sonucu meydana geldiği kabul edildiğinde dahi davalı yükletenin sorumluluğunun devam ettiğinin belirtildiği mahkememizce yapılan değerlendirme sonucu ; 9 adet konteynerlerin tamamında kirlenmenin meydana gelmesi, hasarın tahliye sırasında veya forklift yardımıyla tahliye edilirken forklift bıçaklarının ambalaj torbalarını delmesi sonucu meydana geldiği görüşünü desteklemediği, konteynerlerdeki hasarın ambalaj yetersizliğinden kaynaklandığı, deniz taşımasına uygun olmayan metal kafesler yolculuk sırasında deniz taşımasının doğal etkilerine dayanamayarak dağılmak suretiyle big bag çuvalların delinmesine ve kirliliğe, bazı konteynerlerde ise yükün kaymasına ve konteynere hasar vermesine sebep olduğundan meydana gelen kirlenmeden ve hasardan davalının sorumlu olduğuna kanaat getirilmiş, bilirkişi raporlarında davacının hasar bedeli ve konteyner temizleme bedellerinin kadri marufunda olduğunun belirtilmesi ile davacının davaya konu faturalar uyarınca haklılığına kanaat getirilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın Kabulü ile 6884,18 Euro'nun dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasa gereğince Euro faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Karar harcı olan 9.347,27.TL'den peşin alınan 2.336,82.TL'nin mahsubu ile bakiye 7.010,45TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 2.429,02.TL ilk harç 107,00.TL posta ücreti ve 14.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 16.536,02.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekili için takdir edilen 21.893,78TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır