mahkeme 2022/436 E. 2024/172 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2022/436 Esas
KARAR NO :2024/172
DAVA :Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :23/09/2022
KARAR TARİHİ :02/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uluslararası taşımacılık yapan, sektöründe saygınlığı ile tanınan bir şirket olduğunu, davalı şirkete ait emtiaları deniz taşımacılığı ile uluslararası nakliyesini yaptığını, deniz taşımacılığı ile ilgili demuraj oluşmaması için gemi limana varış yaptığı andan itibaren davalı şirkete gerekli hatırlatmalar yapılmasına rağmen davalı tarafın zamanında yanıt vermemesi nedeniyle müvekkili şirkete 31/05/2022 tarihli ... nolu 990,00-USD bedeli demuraj ücretine konu fatura düzenlendiğini, müvekkilinin uğramış olduğu demuraj ücretinin davalı tarafça ödenmemesi üzerine davalı aleyhine .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davalı borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafından düzenlenen faturanın davacının kendi kusurundan kaynaklandığını ve haksız yere düzenlendiğini, davaya konu demuraj faturasının oluşmasına sebep olan yük için belirlenen navlun bedelinin 12.480 USD olduğunu, davacının; bu navlun bedeline ilişkin olarak fatura düzenlediğini ve eski bakiye ile birlikte toplam 42.439,88 USD ile 1.929,64 Euro bakiyenin tamamını ödenmesini talep ettiğini, bu bakiyenin kapanmaması halinde son yük için ordino teslimi yapmayacaklarını ilettiğini, buna haklarının olmadığının hatırlatılması üzerine hapis hakkı kullandıklarını belirttiklerini, her şeyden önce hapis hakkının, sadece o taşımaya konu yüke ait navlun bedeli için kullanıla bileceğini, yani davacının ancak 12.480 USD için hapis hakkı kullanabileceğini, hapis hakkının tüm bakiye için kullanılmasının mümkün olmadığını, müvekkili tarafından davacıya 17.060 USD İle 1.929,64 Euro ödeme teklif edildiğini, bu bedelin, son yükün navlun bedelinden fazla olmasına rağmen davacının bunu kabul etmeyerek ordinoyu teslim etmediğini, tüm bakiye kapanmadan ordinoyu teslim etmeyeceğini tekrar tekrar belirttiğini, müvekkilinin davalı ile 60 gün vadeli çalıştığını, ilk önce eski borçlarını daha sonra ise yeni borçların vadesi geldiğinde ödemek istediğini, davacıya 17.060 USD ve 1.929,64 Euro ödeme teklif etmesinin sebebinin bu olduğunu, davacının anlaşılmaz tutumu yüzünden müvekkilinin günlerce ordinoyu alamadığını, sonunda vadesi gelmeyen borçlar için müvekkili tarafından bono düzenlenerek davacıya verildiğini ve ordinonun 18.05.2022 tarihinde akşam saatlerinde teslim alındığını ancak yükün zamanında çekilemediğini ve demuraj oluştuğunu, davacının kendisinin demuraj oluşmasına sebep olduğunu, söz konusu taşıma ile ilgili yalnızca 12.480 USD için değil tüm bakiye için hapis hakkı kullanarak ordino tesliminden kaçındığını, zaten davacının bu yük için hapis hakkı kullanmasının düşünülemeyeceğini, tarafların 60 gün vade ile çalıştığını, ordino teslimden sonra yükün beş gün içinde çekmelerinin oldukça makul olduğunu, bu nedenle taraflarına kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 19/09/2023 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişilere tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Davacının düzenlediği 990 USD faturanın davalı kayıtlarında yer almadığı, taraflar arası ticari defter uyumsuzluğunun bu faturadan ibaret olduğu, davacı yana fiili taşıyan tarafından düzenlenen 790 USD fatura bedelini, davacının davalı yana yansıtma hakkı olduğu, davacının taşıma işleri organizatörü-akdi taşıyan sıfatı ile katlandığı masraf kalemleri arasında olan demuraj bedelinden kar beklentisi içinde olamayacağı, her ne kadar fiili taşıyanın tarifesine göre daha yüksek demuraj da hesaplansa, davacının ancak kendi katlandığı demurajı davalı yana yansıtabileceği, davacının, demuraj faturasına ek 200 USD ekleyerek yansıtmasının somut olaya uygun olmadığı, davalının ancak davacı yanca katlanılan 790 USD demuraj bedelinden sorumlu tutulabileceği belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan ek raporda özetle; Dava dışı ... şirketi Fiili Taşıyan ... ... şirketine, 480 USD demuraj bedeli dahil 4 adet fatura bedelini, cari hesaba mahsuben 25.05.2022 tarihinde yapılan 36.825 USD içerisinde ödediği tespit edilmiş, kök raporda belirlenen akdi taşıyana ödenen 790 USD içinde de kar ve kazanç kalemi yer aldığı belirlenmekle; dava dışı fiili taşıyan somut taşıma ile ilgili ödenen bekleme ücreti 480 USD olup, davalının sorumlu tutulabileceği miktar da bu kadar olduğu, ancak beklemenin oluşmasında davalının ihtilaflı alacak tutarını depo ederek malı çekme hakkını kullanmaması da etkili olup, bu bekleme ücretini ödemesi gerektiği belirtilmiştir.
Dava; taşımaya konu yükün geç teslim alınması nedeniyle meydana gelen konteyner demuraj ücreti alacağının tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
... .İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının celbedilip incelenmesinden, davacı tarafından 990,00 USD demuraj ücreti alacağının tahsili için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali davasının ise İİK'nun 67.maddesine göre süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait emtiaların, ... Limanından ... Limanı'na deniz yoluyla taşındığını, geminin limana varış yaptığı andan itibaren davalı şirkete gerekli hatırlatmaların mail ile yapılmasına rağmen, taşımaya konu yüklerin tahliyesinin geç yapılması nedeniyle demuraj bedeli oluştuğunu, oluşan demuraj bedeli için davalı adına 31.05.2022 tarih, ... no.lu ve 990 USD tutarlı fatura tanzim edildiğini, davalı tarafından fatura bedelinin ödenmediğini ileri sürmüştür.
Davalı vekili ise davaya konu demuraj faturasının oluşmasına sebep olan yük için belirlenen navlun bedelinin 12.480 USD olduğunu, davacının; bu navlun bedeline ilişkin olarak fatura düzenlediğini ve eski bakiye ile birlikte toplam 42.439,88 USD ile 1.929,64 Euro bakiyenin tamamını ödenmesini talep ettiğini, bu bakiyenin kapanmaması halinde son yük için ordino teslimi yapmayacaklarını ilettiğini, buna haklarının olmadığının hatırlatılması üzerine hapis hakkı kullandıklarını belirttiklerini, hapis hakkının, sadece o taşımaya konu yüke ait navlun bedeli için kullanılabileceğini, tüm bakiye için hapis hakkı kullanarak ordino tesliminden kaçındığını, ordino teslimden sonra yükün beş gün içinde çekmelerinin makul olduğunu, bu nedenle davalıya kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen ... sayılı konişmento tahtında ... sayılı konteyner muhtevası emtianın ... Limanından İstanbul Limanına taşındığı, dosyaya aynı zamanda ... tarafından düzenlenen ara konişmentonun sunulduğu, anılan konişmentoda dava dışı ... in nakliye acentesi olarak kayıtlı olduğu, fiili taşıyan ... ... konişmentosunda ise gönderilen konumunda olduğu, buna ... in akdi taşıyan konumunda olduğu, davacının davalı adına düzenlemiş olduğu navlun faturasına göre davalının, taşıtan ve gönderilen konumunda olduğu, davacının kendi akidi ... e yapmış olduğu demuraj ödemesini davalı taşıtandan talep ettiği anlaşılmaktadır.
Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtan olup, TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. Konteyner gecikme ücreti navlunun teferruatı niteliğinde olduğundan taşıtan ve gönderilen konumundaki davalı meydana gelen demuraj ücretinden sorumludur. Davalı vekili taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle meydana gelen tüm bakiye borç ödenmeden ordinonunun teslim edilmemesi nedeniyle demuraj oluştuğunu savunmuş ise de bilirkişi raporunda dava konusu taşımaya ilişkin navlun borcunun 18/05/2022 tarihinde ödendiği ve bu tarihte ordino ve yükü tespit edilmiş olduğundan davalı vekilinin itirazları yerinde görülmemiştir.
Bilirkişi raporunda tarafların hesap bakiyeleri arasında 990 USD fark bulunduğu, bu farkın kaynağının; taşımaya konu emtianın taşındığı konteynerin zamanında boşaltılmaması nedeniyle oluşan demuraj için fiili taşıyan ... tarafından davacı ... Nakliyat adına tanzim edilen ve aşağıda örneği sunulan 790 USD fatura bedelinin davacı ... Nakliyat tarafından davalıya 990 USD olarak yansıtılmasından ve bu faturanın davalı ... un hesaplarında yer almamasından kaynaklandığı, ek raporda ise davaya konu taşımalar nedeniyle davadışı ... ... tarafından dava dışı ... adına demuraj için toplam tutarı 480 USD olan fatura tanzim edildiği, fatura bedelinin, ... tarafından ...'a cari hesaba mahsuben 25.05.2022 tarihinde yapılan 36.825 USD içerisinde yer aldığı tespit edilmiştir. Fiili Taşıyan Dava Dışı ...-... şirketi, varsa konteyner demurajının asıl alacaklısıdır. Fiili taşıyan diğer akdi taşıyan dava dışı ...Lojistik şirketine konu taşıma için 480 usd tutarlı faturayı tanzim etmiş ve ödemesini tahsil etmiştir. Dava dışı ... ise Davacı şirkete 790 usd demuraj faturası tanzim etmiş ve ödemesini tahsil etmiştir. Davacı ise bu ödediği bedeli demuraj açıklaması ile düzenlediği 990,00 USD tutarlı fatura ile rücu etmek istemektedir. Açıklandığı üzere konteyner demurajını talep hakkı fiili taşıyana ait olup akdi taşıyan fiili taşıyana ödemiş olduğundan fazlasını talep edemez. Bu nedenle davacının kendi akidi ... tarafından fiili taşıyana ödenen 480,00 USD yi talep edebileceği değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle yükün geç teslim alınması nedeniyle meydana gelen demuraj ücretinden davalının sorumlu olduğu, fiili taşıyan tarife ve faturasına göre hesaplanan 480,00 USD nin talep edilebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile
... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 480,00 USD üzerinden devamına, kabulüne karar verilen takibe konu asıl alacağın takip tarihinden itibaren kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Kabulüne karar verilen 480,00 USD asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığı üzerinde %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı olan 603,31 TL'den peşin alınan 225,69 TL'nin mahsubu ile bakiye 377,62 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının peşin olarak yatırdığı 225,69 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı yargı gider toplamı olan 9.702,70 TL'nin (80,70 TL başvurma harcı, 122,00 TL posta gideri ve 9.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 4.703,86 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 8.832,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 9.384,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 756,28-TL sinin davalıdan, 803,72‬-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/04/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır