mahkeme 2022/413 E. 2025/514 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2021/23 Esas
KARAR NO :2025/543

DAVA:Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ:03/04/2006
KARAR TARİHİ:01/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; M/V ... isimli geminin 11.01.2004 tarihinde yükünü boşaltmak için ... limanına yanaştığını, ... ... ...Müdürlüğü tarafından geminin tahliye operasyonuna başlandığını, dava dışı ... Bakanlığı'nın alıcısı olduğu emtianın bulunduğu konteynerin vinç yardımı ile tahliyesi sırasında güvertede bulunan gemi adamlarının uyarılarına rağmen vinç operatörünün hareketine devam etmesi sonucunda konteynerin içindeki yükün denize düştüğünü, ayrıca gemi gövdesinde de hasar meydana geldiğini, böylelikle davalının çalışanının kusuru ile yük gemiden ayrıldıktan sonra dava konusu kazanın ve yükteki hasarın meydana geldiğini, hasardan dolayı davalı ... ... ...Müdürlüğünün sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından önceden verilen teminat mektubunun dava dışı ... tarafından tazmin edilmesi yolu ile tahsil edilen bedelin iadesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında İstanbul Muhakemat Müdürlüğü aleyhine dava açıldığını (İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası), bu aşamada her türlü talep haklarının zayi olmaması ve davalı tarafa rücu hakkının kullanılması bakımından işbu davanın ikame edildiğini ancak müvekkili tarafından İstanbul Muhakemat Müdürlüğü aleyhine açılan davanın neticesinde müvekkilinin haklı olduğuna karar verilmesi hali dışında bir durumun zuhur etmesi halinde ... ... ...Müdürlüğüne rücu hakkı doğacağından müvekkilinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası üzerinden açmış olduğu davanın sonucunun beklenilmesini, ... numaralı konşimento tahtında taşınan ve davalı çalışanının kusur ve ihmali ile oluşan yük hasarının tanzimi için müvekkilinden fiilen tahsil edilen 217.392,85 TL'nin tediye tarihi olan 19.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ... Denizcilik A.Ş ile ... A.Ş'yi temsil yetkisinin bulunmadığını olayda müvekkili kuruluşun herhangi bir kusurunun olmadığını, olay günü geminin ... Limanı rıhtımına yanaştığını, gemi personeli olmaması nedeni ile geminin çalışmasının 8:00/16:30 vardiyasına kaldığını ve tahliye sırasında ... Bakanlığına ait bir adet şaftın konteynerden düşerek hasarlandığını, 40 fit ebadındaki flat tipi konteynerin uzunluğu 12 metre olmasına rağmen konteyner muhteviyatı eşyanın 16 metre olduğunu, emtianın konteyner içine yerleştirilebilmesi için baş ve sol taraftaki yan duvarlarının konteyner tabanına kapatıldığını, ayrıca yükün üzerine özelliğine dair hiçbir uyarı ve işaret konulmadığını, ikaz yapılmadığını, diğer taraftan sapanlamanın liman içi personeli tarafından yapılması gerekirken pazar günü olması sebebi ile mesai ücreti yatırılarak işçi temin edilmesi gerektiği halde bundan kaçınılarak sapanlama ve vizing işlemlerinin gemi personelince yerine getirildiğini, sonuç olarak emtiadaki hasara ... A.Ş donatan ve malın alıcısının sebep olduğunu, zararın oluşmasında müvekkili kuruluşun herhangi bir kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce davacı ...'un dava konusu... numaralı konteynerin ... ... ...Müdürlüğü tarafından gemiden tahliyesi esnasında, yükün denize düşerek hasarlanmasından dolayı yükün alıcısı ... Bakanlığı tarafından nakliye sigortacısı ... Sigorta'dan tahsil edilemeyen mal bedeli dışındaki zararını davacının daha önce İstanbul Muhakemat Müdürlüğüne vermiş olduğu teminat mektubundan karşıladığı, bu şekilde ... Bakanlığının teminat mektubunu paraya çevirme yoluyla davacıdan 217.392,85 TL tahsil ettiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden görülen dava neticesinde ... Bakanlığının teminat mektubundan tahsil etmiş olduğu 217.392,85 TL'nin 93.629,21 TL'sinin ...'a iadesine karar verilerek söz konusu kararın kesinleştiği, bu durumda davacı ...'un ... Bakanlığına ödemiş olduğu zarar miktarının 123.763,64 TL olduğu, İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alınan 05.08.2015 tarihli rapor ile mahkemece alınan 20.10.2016 tarihli bilirkişi raporunda dayanakları ile açıklandığı üzere, yükün hasarlanmasında taşıyıcı ... ile tahliye işlemini yapan ...'nin eşit oranda kusurlu oldukları, davacı vekili tarafından her ne kadar İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin ... sayılı ilamının esas alındığı 25.09.2006 tarihli bilirkişi raporunda tahliye işi ve hasardan ...'nin %100 oranında sorumlu olduğunun değerlendirildiği söz konusu kararın kesinleşmiş olması sebebiyle bu karar doğrultusunda davalının %100 kusurlu ve sorumlu olduğunun kabulü gerektiğinin ileri sürüldüğü fakat davalı vekilinin bahsetmiş olduğu İstanbul Denizcilik Mahkemesinin ... sayılı ilamında "tahliye işlemini yapan ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün dava konusu taşıma olayında, taşımayı üstlenen ...'un muavin şahsı konumunda olduğu, taşıyanın TTK'nın 1061 ve 1062/1 maddelerine göre taşıtana, gönderilene ve konişmentonun yetkili hamillerine karşı sorumlu bulunduğu, taşıyanın somut olayda kusuru olmadığını ispatlaması halinde muavini olan ... Genel Müdürlüğüne rücu etme imkanının bulunduğu" gerekçesi ile ... Sigorta tarafından yük ilgilisi-alıcısı ... Bakanlığına ödenen 227.924,30 Euro mal hasarının taşıyıcı ... ile tahliye işlemini gerçekleştiren ...'den müteselsilen tahsiline karar verildiğinin belirtildiği, söz konusu mahkeme ilamında ... ile ...'nin olaydaki kusurları ile ilgili kesin bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle davalı vekilinin yukarıda bahsolunan savunmasına itibar edilmediği açıklanarak dava dışı ... Bakanlığının alıcısı olduğu yükün ... tarafından yapılan tahliye işlemi sırasında hasarlanmasından dolayı dosya davacısı taşıyıcı ... Konteyner Taş. A.Ş ile davalı ...'nin %50'şer oranında kusurlu oldukları, davacı ...'un söz konusu hasardan dolayı ... Bakanlığına ödemiş olduğu tazminat tutarının 123.663,64 TL olması nedeniyle bu tutarın %50'sine isabet eden 61.881,82 TL'sinin ödeme tarihi olan 19.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıya rücu edebileceği kanaatiyle davanın kısmen kabulü ile 61.881,82 TL'nin 19.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiş ve bu karara karşı, davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerin tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 17.12.2020 tarih, 2019/2135 Esas, 2020/5946 karar sayılı kararı ile " Aynı hasara ilişkin, aynı taraflar arasında İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... sayılı dosya üzerinden görülen davada, davacı ... ... ve Denizcilik A.Ş davalı ...'den, dava dışı ... Bakanlığı'nın sigortacısı olan dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye ödediği hasar bedelinin rücuen tazminini talep etmiş olup mahkemece yükün taşımasının davacı ... A.Ş tarafından yapılıp tahliye işleminin ise ... personelince yerine getirildiği, tahliye işlemini yapan ...’nin taşımayı üstlenen ... A.Ş’nin ifa yardımcısı konumunda olduğu, ancak hasarın taşıyanın ifa yardımcısı sıfatı ile hareket eden ... personelinin kusurlu eylemi sonucunda meydana geldiği, taşıtanın sigortacısına yük hasarını ödeyen ... A.Ş'nin ödediği tazminatın tamamını ...'ye rücu etme hakkının doğduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, verilen karar Dairemizce onanmış, UYAP sistemi üzerinden yapılan kontrolde dosyanın ... Esas numarası ile karar düzeltme incelemesi için tevziiye hazır olduğu görüldüğünün bildirildiği, bu itibarla, aynı hasara ilişkin aynı taraflar arasında görülen ve davalı ...'nin tahliyede kusurlu eylemi sebebiyle hasarın meydana geldiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilen davanın sonucunun beklenmesi ve buna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir." şeklinde gerekçe dosya Mahkememize gönderilmiş ve 2021/23 Esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Bekletici mesele yapılan Mahkememizin ...sayılı kararı ile; " Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler ile eldeki dosya ile bağlantılı ... Esas sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi raporlarına göre, yük hasarının meydana gelmesinde davacı ... ile ...'nin %50 oranında eşit kusurlu oldukları sonucuna varılmıştır. Davadaki rücu isteminin dayanağı olan .... ATM nin ... esas sayılı kararının kesinleşmesinden sonra ilamın .... İcra müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında takibe konulduğu, ... ... A.Ş tarafından söz konusu ilama dayalı olarak icra dosyası hesabına 03/07/2009 tarihinde 382.000 TL ,17/11/2011 tarihinde de 46.257,35 TL ödediği sunulan banka dekontlarından anlaşılmaktadır. Bu itibarla davacının ... Sigorta A.Ş'ye yaptığı ödeme toplam 416.016,06 TL'dir. Davalıya izafe edilen %50 kusur oranına göre, davacının davalı DCMM'ye rücu edilebileceği tutar 208.008,03 TL'ye tekabül ettiğinden, davanın 208.008,03 TL üzerinden kısmen kabulü ile 208.008,03 TL'nin 191.000,00 TL'sine 03.07.2009 tarihinden 17.008.03 TL'sine 17.11.2011 tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." şeklinde hüküm kurulmuş, 20/04/2022 tarihli hüküm, ile ilgili olarak Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/1105 Esas, 2024/3495 karar 02/05/2024 tarihli karar ile onanarak kesinleşmiştir.
Dosya kapsamından davacının taşımasını yaptığı ... Bakanlığına ait emtianın ... 'ye ait personel tarafından tahliye edildiği, tahliye sırasında malın vinçten denize düşerek hasarlandığı sözkonusu hasar nedeni ile alıcı ... Bakanlığının sigortacısı olan ... Sigorta tarafından ... Bakanlığına 227.924 EURO hasar bedeli ödendiği , ... Bakanlığının hasarlanan mal yerine ikame mal tedarik edilmesinden dolayı ortaya çıkan ve sigorta şirketince karşılanmayan 217.392,85 TL zararını ise davacının muhakemat müdürlüğüne verdiği teminat mektubunun paraya çevrilmesi yolu ile tahsil ettiği anlaşılmaktadır. Davacı Turkonun olaydan sonra İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin ... esas sayılı (.... ATM'nin ... esas sayılı) dosyası üzerinden ... Bakanlığı aleyhine açtığı davada teminat mektubundan tahsil edilen bedelin iadesini talep ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda 93.629,21 TL'nin davacıya iadesine karar verilerek hükmün kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu şekilde davacının sözkonusu mahkeme ilamı ile 93.629,21 TL'sini geri almış olduğundan bu tutar düşüldüğünde davacının zararının 123.763,64 TL ye tekabül ettiği anlaşılmaktadır.
Bekletici mesele yapılan Mahkememizin ...sayılı kararı ile yük hasarının meydana gelmesinde davacı ... ile ...'nin %50 oranında eşit kusurlu oldukları sonucuna varılmış olup kararın kesinleştiği, davalıya izafe edilen %50 kusur oranına göre, davacı ...'un söz konusu hasardan dolayı ... Bakanlığına ödemiş olduğu tazminat tutarının 123.763,64 TL olması nedeniyle bu tutarın %50'sine isabet eden 61.881,82 TL'sinin ödeme tarihi olan 19/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıya rücu edebileceği kanaatine varılmakla bu kanaat ışığında davanın kısmen kabulü ile 61.881,82 TL'nin 19/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 61.881,82 TL'nin 19/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Karar harcı olan 4.227,15 TL'den peşin alınan 2.934,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.292,25. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının peşin olarak yatırdığı 2.934,90 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı yargı gider toplamı olan 4.189,55 TL'nin ( 12,20 TL başvurma harcı, 535,35 TL posta gideri ve 3.642,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 1.192,34 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yargı gider toplamı olan 33‬,00 TL'nin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 23,60 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren yasal süresi içeresinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.01/07/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır