mahkeme 2022/31 E. 2023/356 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2022/31 Esas
KARAR NO :2023/356
DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :23/01/2022
KARAR TARİHİ :03/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Dış Ticaret A Ş nin ... numaralı nakliyat emtia blok abonman sigorta poliçesi ile Müvekkili Şirkete sigortalı olduğunu, sigortalı tarafından Çinden yerleşik ... Ltd. isimli firndan 400 set halinde çocuk puseti emtiasının FOB satım şeklinde satı alındığını, mal fatura bedelinin 45.767 USD olduğunu, emtianın Ximen Çin, Ambarlı limanına deniz yoluyla taşınması için davalı ... A.Ş ile anlaşıma yapıldığını, emtianın konyterner ile ... gemisi ile yapılacağının kararlaştırıldığını, konişmento ve fatura düzenlendiğini, ... numaralı konteynerin tahliyes sırasından emtiada ıslaklık kaynaklı hasar fark edilereki tutanak tutulduğunu, hasar ihbarında bulunulduğu davalının eksperteri Alesta eksptertiz ile davacının eksperi ... Sigorta ... İle müşterek ekspetiz çalışması yapıldığı, hasar bedelinin ödendiği, ve davalı taşıyana ve sigortacasına rücuen işbu davanın açıldığını belirterek davanı kabulünü talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; talebin hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, aktif dava ehliyeti olmadığını, poliçede ambalaj yetersizliğinden veya hazırlanmasından doğan uygunsuzluk nedeni ile hasar ve masrafların sigortacının sorumlu olmadığından teminat kapsamında olmayan bir hasarın ödendiğini, ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, malların bedelinin ödenmediğinden mülkiyetin alıcıya geçmediğini ve dava dışı sigortalı yük alıcısının sigortalanabilir bir menfaati olmadığını, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, talebin fiili taşıyana yönlendirilmesi gerektiğini, taşımanın gereği gibi yapıldığını, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelmediğini, hasarın miktarına, hasardan sorumluluk sınırının bulunduğunu, yargılamaya konu olacak bir likit alacağın olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Aksigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle; talebin hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, delillerin tebliğ edilmediğini, sigortalısı diğer davalı ... Lojistik'in komisyoncu olduğunu, fiili taşıyanın ... A.Ş tarafından gerçekleştiğinden hasar ve rücu taleplerinin muhatabının da fiili taşıyan olduğunu, emtianı yüklenmesi ve istiflenmesinin gönderen tarafından yapıldığı hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığını, rizikonun teminat kapsamı dışında olduğunu, konişmentoda ... kaydının yer aldığını, taşıyanın sorumlu olmadığını, kendileri tarafından yaptırılan ekspertizin doğru olmadığını, sorumluluğun ancak kusuru oranında olduğunu, hasarın fahiş olduğunu, hasarın ihbar edilmediğini, faizin başlangıç tarihini kabul etmediklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi Metalurji Müh. ... , Uzakyol Kaptanı ... ile Taşıma Uzmanı Prof. Dr. ... 'tan aldırılan raporda özetle; Davada taraf ehliyetinin gerçekleştiği, TTK m.1185'te öngörülen ihbar yükünün yerine getirilmediği, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın Davalı taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olduğunun ispatlanamadığı, mahkemenin zarardan davalıların sorumlu olduğuna yönelik kanaate varması halinde, tazmini gereken zararın 1.553.- USD. TL olduğu belirtilmiştir.
Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Dava dışı sigortalı ... Dış Ticaret tarafından satın alınan set halinde çocuk puseti emtiasının ... sayılı konşimento tahtında ... Limanından Ambarlı Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın ıslanmış olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosyaya sunulan konişmentonun ... tarafından düzenlendiği, davalının konişmentoda teslim acentesi olarak belirtildiği, navlun faturasının ise davalı tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre davalının akdi taşıyan konumunda olup pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu mal faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup buna göre dava dışı alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.
TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda hasarın 24/02/2020 tarihli tutanak ile tespit edildiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 03/03/2020 tarihinde yapıldığı, takibin 12/01/2021 tarihli olduğu, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Dava konusu emtianın içerisinde bulunduğu ... no.lu konteynerin 05.02.2020 günü saat 0823'de gemiden ... liman sahasına tahliye edildiği ve aynı gün saat 1119'da limandan kapı çıkışı yaparak Geçici Depolama sahasına getirildiği, bu sahada yaklaşık 19 gün bekledikten sonra 24.02.2020 günü saat 1136'da ... plakalı dorse üzerinde dolu vaziyette ve orijinal mühürü üzerinde kapı çıkışı yaptıktan sonra alıcının İkitelli'de bulunan deposuna sevk edildiği ve emtiadaki küflenme hasarının ilk defa burada yapılan tahliyesinde ortaya çıktığı 24/02/2020 tarihli tutanaktan anlaşılmaktadır. Dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenmiş konişmentolarda ve navlun faturasında nihai varış yeri belirtilmediğinden davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği anlaşılmaktadır. Konteynerin tahliye sırasında hasarlı olduğuna dair bir konteyner el değiştirme tutanağı (interchange report) bulunmamaktadır. Deniz taşıması sonrasında takip eden kara yolu taşımasının sonunda alıcının işyerinde ortak tespit ile su sızıntısı olabilecek nokta/noktaların tespiti için ışık testi yapıldığı ve bu testte konteynerde delik ve çatlak olmadığı; yapılan Gümüş nitrat testinde de üründe ve konteynerde deniz suyu bulunmadığı tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda da hasarın deniz taşımasında meydana gelmediği, taşıyanın sorumlu olmadığı belirtilmiştir. Bu açıklamalara davalının sadece deniz taşımasını üstlendiği, konteynerın hasarlı olduğuna ilişkin tahliye sonrası düzenlenmiş bir konteyner el değiştirme ve hasar tutanağının bulunmadığı, hasarın deniz suyundan meydana geldiğini tespiti bakımından yapılan gümüş nitrat testinin negatif sonuç verdiği, hasarının deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiği uygun delilerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar harcı olan 269,85 TL'den peşin alınan 208,66 TL'nin mahsubu ile bakiye 61,19 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı vekili için takdir edilen 22.366,70 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.360,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/10/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır