mahkeme 2022/273 E. 2025/511 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2022/273 Esas
KARAR NO:2025/511

DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:19/12/2018
KARAR TARİHİ:17/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalısına ait Mercedes marka canlı yayın aracı ve anten ekipmanları emtiasının flat tipi konteyner üzerine istiflendiğinin ve 11/12/2016 tarihli konişmento tahtında ... Bayete gemisi gemisi ile İzmit'ten Duban'a taşındığını, emtianın teslim alındığı sırada muhtelif yerlerinde hasarların oluştuğunu, aracın üstünde bulunan anten ünitesinin darbe nedeniyle kırıldığını, ekspertiz incelemesi sonucu hasarın deniz nakliyesi süresince meydana geldiğinin tespit edildiğini, dava dışı sigortalının uğradığı zararın müvekkilince tanzim edildiğini, davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası kapsamına başlatılan takibe yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, yetki yönünden davanın reddi gerektiğini, dava konusu taşma şeklinin sigorta kapsamı dışında olduğunu, taşıyana süresinde hasar ihbarının yapılmadığını, hasarlı olduğu iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile mahkemeler vasıtası ile yapılmış bir tespitin bulunmadığını belirterek davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizde açılan işbu davanın, Mahkememizden verilen 15/04/2021 tarih ve ... sayılı " davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine" dair kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 13. Hukuk Dairesi'nin 11/11/2021 tarih ve 2021/1143 Esas 2021/1679 Karar sayılı ilamının davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/03/2022 tarih ve 2020/7066 Esas 2022/1499 Karar sayılı kararı ile bozularak geldiği anlaşılmıştır.
İstanbul BAM 13 HD Mah. Davacı vekilinin istinaf başvurusunu reddetmiş ve davacı tarafından verilen karar temyiz edilerek dosya Yargıtay 11. Hukuk Dairesine gitmiştir. Yargıtay 11 HD " taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı şirketin Türkiye'deki acentesi ... Denizcilik A.Ş aracılığıyla yapılan taşıma sözleşmesine ilişkin olup, konişmentonun da acente tarafından düzenlendiği dikkate alındığında, dava yerleşim yeri yurt dışında olan davalıya karşı açılmış olsa dahi Türkiye'deki acentenin aracılık ettiği taşıma sözleşmesine istinaden düzenlenen konişmentoya konulan yabancı mahkemeye işaret eden yetki şartı, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldırır nitelikte olması nedeniyle geçersiz olduğundan mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bu sebeple davacı yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile İstanbul BAM 13 HD'nin kararını kaldırmış ve Mahkememiz kararını bozmuştur.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 02/07/2023 tarihli raporda; Hasar tutarının net 36.699,12 Euro olduğu, Net hasar tutarı 36.699,12 Euro ile hasar tutarının sigortalıya ödenme tarihi 11.01.2018 ve takip tarihi 15.01.2018 arasındaki 4 günlük süre için devl et bankalarının 1 yıllık Euro cinsinden mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı %7 hesaplanan işlenmiş faiz tutarı 28,15 Euro toplamının 36.727,27 Euro olduğu, Hasarın deniz taşıması esnasında ve/veya gemiye yüklendiği ve/veya gemiden tahliyesi esnasında meydana geldiği, hasardan davalının sorumlu olduğu, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, geçerli bir sigorta poliçesi uyarınca ödeme de bulunulduğu, Hasara ilişkin süresinde yapılmış ve geçerli bir ihbarın bulunduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.
Mahkemece 25/10/2022 tarihli celse ara kararı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/03/2022 tarih ve 2020/7066 Esas 2022/1499 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olup; bozma ilamı doğrultusunda davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının reddi kanaati ile, davalı vekilinin sair usuli itirazlarının incelenmesi gerekmiştir.
Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.
Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının
üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ...-9 numaralı Abonman Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesine göre dava dışı sigortalı ... AŞ müşterileri olarak tanımlanan davaya konu uyuşmazlık bakımından .... ve Tic AŞ tarafından CIF satım şekli ile ihraç edilen canlı yayın aracı ve anten ekipmanları emtiasının İzmit Limanı'ndan Güney Afrika Durban Limanı'na... isimli gemi ile taşımasının sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı .... ve Tic AŞ. firmasının konşimentoda gönderen firma olarak kayıtlı olduğu, emtianın hasarlanması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan ... Bankasına ait 11/01/2018 tarihli ödeme dekontuna göre 36.699,12 Euro hasar bedelinin dava dışı ... ...AŞ. 'ye ödendiği anlaşılmıştır. Davaya konu emtia satım şekli CIF olmakla, bu satım şeklinde hasara katlanma yükümlülüğü, emtianın nakliye aracına yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmekle, dava dışı sigortalının sigortalanabilir menfaati bulunup bulunmadığının tespiti bakımından, davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edilen ve konşimento kayıtları ile satım faturasına göre yük alıcısı olduğu anlaşılan dava dışı ... (...) Ltd firması tarafından davacı adına düzenlendiği anlaşılan 11/10/2017 tarihli temlik belgesi sunulmuş olup, bu belge incelendiğinde davaya konu edilen yük hasarı nedeni ile ödemenin dava dışı sigortalı ve konşimentoda gönderen olarak kayıtlı bulunan yük satıcısı .... ve Tic AŞ firmasına ödemenin yapılmasının talep edilerek bu halde hakların davacı sigorta şirketine temlik edildiğinin belirtildiği görülmüştür. Ancak yukarıda da açıklandığı üzere davacı tarafından hasara ilişkin ödemenin dava dışı ... ...AŞ. Firmasına yapıldığı anlaşıldığından, bu hususa ilişkin olarak davacı vekilinden beyanda bulunulması istenmiş olup, davacı vekili tarafından 30/05/2024 tarihli beyan dilekçesi ile, her iki şirketin kardeş şirketler olduğu, her iki şirketin sahibinin Japonya da mukim aynı şirket olduğu belirtilerek bu şirketler arasında organik bir bağ olduğu ileri sürülmüştür. Ne var ki, davacı vekili tarafından bu şirketlerin kardeş şirketler olduğu belirtilmişse de dosyada mübrez ticaret sicil kayıtları uyarınca her iki şirketin ayrı tüzel kişiliği haiz oldukları anlaşılmıştır. Dava dışı yük satıcısı ve göndereni firmaya yazılan müzekkereye yanıt verilmemiş ve davacı vekilince de ödemenin dava dışı satıcı olmayan ve yük alıcısının ödemeyi talep ettiği şirket dışında başka bir şirkete ödeme yapılmasına ilişkin olarak sigortalı .... ve Tic AŞ tarafından düzenlenmiş bir muvafakatname de ibraz edilememiştir. Bu hali ile ; davaya konu yük hasarı nedeni ile nezdinde zarar meydana gelen yük alıcısının açık talimatına karşılık ödemenin yük satıcısı-gönderenine yapılmadığı dosya kapsamında sabit olmakla, dosyada mübrez temlik belgesi ve ödeme belgesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğunu belirten davacının, yapılan ödeme ile halefiyet yahut dosyada bulunan temlikname uyarınca dava hakkını elde edemediği ve aktif husumet ehliyetini haiz olmadığı kanaatine varılarak neticede davanın bu nedenle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 3.081,29.TL den karar harcı olan 615,40.TL nin mahsubu ile fazla alınan 2.465,89.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davalı yargı gider toplamı olan 93,60TL'nin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine,
4-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır