Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2022/132 Esas
KARAR NO :2024/362
DAVA :Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :13/09/2021
KARAR TARİHİ :01/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili ..., iso tank operatörü olan üçüncü kişi ... ...’ın Türkiye acenteliğini yaptığını, müvekkili firmanın, taşıma işleminin yapılabilmesi için üçüncü kişi olan firmadan konteyner, tank ve diğer gereçleri tedarik etmekte olup dava konusu olan ... ...'a ait tank tipi konteynerler ile taşınan yük, kimyasal madde ithalatı yapan ... firmasına teslim belgesi ile birlikte müvekkil firma tarafından 26.10.2021 tarihinde teslim edildiğini, taşıma işi için konşimento düzenlenmiş olup konşimento ve yük teslim belgesi davalı firmaya teslim edildiğini, ticari yaşamın gereği olarak tedarik edilen konteynerin, eşyanın konteynerde bulunacağı süre boyunca kendi cins ve niteliklerine uygun olarak korunmasını sağlayacak nitelikte olması lâzım olduğunu, buna karşılık, koşulları sağlayan ve uygun araçları temin eden müvekkil şirkete de davalı tarafından uygun bir süre içerisinde boşaltılan konteynerin boş ve temiz olarak geri verilmesi gerektiğini, davalı ... firması, yükleri tahliye ettikten sonra boşalan konteynerların bırakılacağı yer belirlenmeden ve müvekkili firmaya danışılmadan ... limanına bıraktığını, bu şekilde işlem gören fakat müvekkili firmaya hakkında bilgi verilmeyen birden fazla konşimento ile gelmiş toplam 16 adet konteyner bulunduğunu, beyan ederek 18.562,50 USD 'nin ( 13.09.2021 tarihli kur baz alındığında 156.852,00 TL- tahsil tarihindeki döviz kurunda meydana gelen artışlar nedeniyle oluşacak fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere) işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Müvekkili firma ile davacı ... arasındaki ticari ilişkinin, müvekkiline ait kimyasal madde ve malzemelerin taşınmasını sağlamak açısından davacı şirketten konteyner kiralanarak taşıma işlemlerinde bu konteynerların kullanılması sureti ile gerçekleştirilmesi ve karşılığında ücretinin ödenmesine ilişkin olduğunu, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, bu bağlamda daha önce nasıl çalışılıyorsa halen aynı şekilde çalışıldığını, müvekkili şirketin davacıdan konteyner kiralar, daha sonra yükü teslim almasının ve boşaltmanın ardından geri gönderilen konteyner limandan davacı şirket tarafından alındığını, taraflar arasında teamülün bu şekilde olduğunu, beyan ederek haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin haksız olan karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/01/2022 tarih, 2021/... esas ve 2022/... sayılı görevsizlik kararı ile, davacı vekilinin talebi üzerine mahkememize gönderilmiş olup, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce verilen ara karar uyarınca dosya bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle; Davacı ... A.Ş. ile davalı ... Tic. A Ş.'nin incelenen 2020 ve 2021 yıllarına ait yasal ticari defterlerinin; TTK'.nun 64 ve 65 maddelerinde yer alan defter tutma yükümlülüğü ve defterlerin tutulması hükümlerini ve VUK'.nun 220-226' maddelerinde yer alan defterlerin tasdiki hükümlerini ihtiva ettiği görülmüş olup, incelenen yasal ticari defterlerin, HMK 222. maddesine göre delil olarak kabul edilebileceği, davacı ... ve Taşıma Hizmetleri A.Ş.'nin sunmuş olduğu 2020 ve 2021 yıllarına ait yasal ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede; davalıya ait hesapların ... A. Ş. no.lu cari hesap kodunda takip edildiği, davalı adına tanzim edilen USD cinsinden fatura tutarlarının, bu hesaba borç, davalı tarafından yapılan ödemelerin ise bu hesaba alacak kaydı yapıldığı ve davacı nezdindeki davalıya ait hesabın 13.09.2021 dava tarihinde 19.170,10 USD borç bakiyesi verdiği ve davacının kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davalıdan bu tutar kadar alacaklı gözüktüğü tespit edildiği, tarafların 13.09.2021 dava tarihine kadarki hesap hareketleri ve bakiyeleri karşılaştırıldığında bakiyeler arasında 17.889,10 USD (19.170,10 -1.281) fark bulunduğu, farkın nedenine ilişkin olarak yapılan incelemede, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen fatura tutarlarının davalının kayıtlarında yer almadığı davacı, yukarıda yer alan ve toplam tutarı 18.922,50 USD tutarlı faturalar için davalı aleyhine 18.562,50 USD tutarlı dava açtığı, fatura turaları ile dava tutarı arasında 360 USD fark olduğu, davacı ... tarafından davaya konu edilen faturaların kaynağına ilişkin olarak yapılan incelemede, davalı ... Kimya'ya ait emtiların, davacı ... tarafından davadışı ... ...'tan temin edilen konteynerler ile taşınması sonrasında konteynerlerin, ... Kimya tarafından zamanında ve belirlenen yerde teslim edilmemesi ile oluşan demuraj bedelinin; davadışı ... ... tarafından davacı ...'e, davacı ... tarafından da davalı ... Kimya'ya yansıtılmasından kaynaklandığı, bu kapsamda davadışı ... ... tarafından, 2020 yılında gerçekleşen taşıma ve buna bağlı olarak oluşan demuraj bedelleri için davacı ...'e faturaların tanzim edildiği tespit edildiği belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişilerden aldırılan ek raporda özetle; Taraflar arasında akdi ilişkinin bulunduğu ve davada aktif ve pasif dava ehliyetinin bulunduğu, konteynerlerin geç iadesi sebebi ile konteyner gecikme bedeli- demurajı oluştuğu, dava konusu olayda Fiili taşıyanın konteynerin sahibi ya da kiracısı olmadığı, dolayısı ile oluşan konteyner demurajının Davacı tarafça fiili taşıyana ödenmesinin söz konusu olamayacağı, davacının konteyner gecikme bedelini- demuraj ücretini konteynerlerin sahibi olan dava dışı " ... " adlı firmaya ödediği, ödemiş olduğu bu ücreti Davalıdan rücu' en talep edebileceği davalının konteyner gecikme bedeli- konteyner demuraj ücretinden sorumluluğu olduğu, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin hesabında konteyner gecikme ücretinin 827 günx 25 USD : 20.675 USD, Davacı'nın talebi ise 18.562,50 USD olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce verilen ara karar uyarınca dosyanın yeni bir heyete tevdine karar verilmiş olup, heyetten aldırılan raporda özetle; uyuşmazlık konusu olayda konteynerin davalı yanca tek taraflı olarak limana getirilip bırakılmasının, konteynerin iade edilmesi olarak değerlendirilemeyeceği; buna göre davacının demuraj ücreti talep etmesinin şartlarının oluştuğu; davacının davalıdan 18.562,50 USD demuraj ücreti talep edebileceği belirtilmiştir.
Dava; taraflar arasındaki taşıma ilişkisi nedeniyle meydana gelen demuraj ücreti alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirketin iso tank operatörü olan üçüncü kişi ... ...'ın Türkiye acenteliğini yaptığını, müvekkili firmanın taşıma işlemini yapabilmesi için üçüncü kişiden konteyner, tank ve diğer gereçleri tedarik ederek davalıya ait yüklerin taşındığını, davalı ... firmasının yükleri tahliye ettikten sonra boşalan konteynerlerin bırakılacağı yer belirlenmeden, müvekkili firmaya danışılmadan ... limanına bırakıldığını, müvekkili şirketin konteynerlerin üçüncü kişi olan ... ...'a tesliminde gecikme yaşandığını ve ... ...'a 18.562,50 USD demuraj bedeli ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin zarara uğradığını, bu zararın, zarara sebebiyet veren davalı tarafından karşılanması gerektiğini, ödenen demuraj masrafının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili ise taraflar arasındaki ticari ilişkinin öteden beri devam ederek geldiğini ve halen de devam ettiğini, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, yükün teslim alınması ve boşaltılması sonrasında gönderilen konteynerlerin davacı şirket tarafından teslim alındığını, taraflar arasındaki teamülün böyle olduğunu, davacının karşılıksız bir mailde yazdığı uyarı notunun, mutabakat sağlandığını göstermediğini, müvekkili tarafından boşaltılan ve limana gönderilen konteynerlerin davacı tarafından teslim alınmadığını savunmuştur.
Taraflar arasında dava dışı ... ...'tan temin edilen konteynerler ile davalıya ait yüklerin taşındığı, davacının dava dışı ... ...' ın acentesi olduğu, davalının gönderilen konumunda olduğu, yükün davalı tarafından teslim alındığı konularında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı ... tarafından davaya konu edilen faturalar, davalı ... Kimya'ya ait emtiların, davacı ... tarafından davadışı ... ...'tan temin edilen konteynerler ile taşınması sonrasında konteynerlerin, ... Kimya tarafından zamanında ve belirlenen yerde teslim edilmemesi ile oluşan demuraj bedelinin; davadışı ... ... tarafından davacı ...'e, davacı ... tarafından da davalı ... Kimya'ya yansıtılmasından kaynaklanmaktadır.
Davacı tarafından varış ihbarnamesi gönderilmiştir. Varış İhbarnamelerinde "Limana veya depolarımıza boş döndürülen konteynerlerin teslim alınmadan önce kontrolü esnasında tespit edilen hasarların tutanağı yok ise, tamir masraflarını tarafınıza fatura edeceğimizi bilgilerinize sunarız." "Yükün limana geliş gününden itibaren konteynerlerin boş ve sağlam olarak fiilen tarafımıza teslim edecekleri güne kadar geçerli olan demuraj tarifesi uygulanacaktır" şeklinde ifade bulunmaktadır. Bu durumda konteynerlerin alıcı tarafından taşıyana tesliminde teslim yeri konusunda belirli bir noktada anlaşılması gerektiği ve ayrıca teslimde bir hasar tespitinin yapılacağı gerektiği anlaşılmaktadır. Ayrıca varış ihbarında dava konusu konteynerler için 14 gün serbest süre sağlandığı ve sonrasındaki her günün 25 usd olarak ücretlendirileceği de belirtilmektedir. Dosyaya sunulan Teslim Ordinosunda " iso tank tipi konteynerlerin boş dönüş depo bilgisini konteyneri limandan çıkartmadan 2 iş günü önce aşağıdaki adrese mail atarak öğrenmenizi önemle rica ederiz. Aksi takdirde oluşması muhtemel bekleme ve demuraj ücretlerinden firmamız sorumlu olmayacaktır. iso tank konteynerler tahliye edildikten sonra içerisinde 30kg'den fazla ürün kaldığı taktirde yurtiçi ve yurtdışı fark etmeksizin bertaraf/temizlik ücreti tarafınıza rücu edilecektir. Boşaltım Tesisinde konteynerin tahliyesi bittikten sonra, Eğer varsa konteyner üzerindeki IMO ve UN Etiketlerinin sökülmemesi önemle rica olunur" ifadesi yer almaktadır.
Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişinin, gönderilenin belirli bir süre içerisinde konteyneri iade etmesinde menfaati bulunduğundan konteyner taşımalarında gönderilen, eşyanın konteynerden boşaltılmasından sonra konteyneri boş olarak ve süresinde iade etmekle yükümlüdür. Konteynerin iade edilmesi, konteynerin teslim edilmesi yoluyla gerçekleşir. Teslim, bilindiği üzere, eşyanın dolaysız zilyedi tarafından zilyetliği devralacak kimseye verilmesi, doğrudan onun fiili hâkimiyetine sokulmasıdır. Zilyetliğin devrinden söz edilebilmesi için ise, devreden ile devralanın devir konusunda iradelerinin uyuşması şarttır. Davalı yanca tek taraflı olarak limana getirilip bırakıldığı; davacı veya bir temsilcisine teslim edilmediği; davalının konteynerin limana bırakıldığından haberdar da edilmediği anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda konteyner tesliminde uygulanan genel teamülün, konteynerlerin tahliye limanında boşaltımının liman tesisi dışarısında yapılması durumunda, gönderilenin varış ihbarında, teslim ordinosunda ya da teslim öncesinde kendisine bildirilen adrese konteynerleri boş, temiz ve sağlam şekilde iade ederek konteyneri ilgilisine teslim etmekle sorumlu olduğu belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre uyuşmazlık konusu olayda konteynerin davalı yanca tek taraflı olarak limana getirilip bırakılmasının, konteynerin iade edilmesi olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır. TTK'nın 1203.maddesine göre taşıma senedi uyarınca gönderilen tarafından eşyanın teslimi istendiğinde, bu istemin dayanağı olan sözleşmenin veya konişmentonun hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacaklar ile kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da ödeyip, üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmesi gerekmektedir. Gönderilen konumundaki davalının demuraj ücretinden sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından talep edilebilecek demuraj bedelinin tespiti bakımından yapılan değerlendirmede; konteyner demuraj tarifesinin 14 gün serbest süre sonrasında günlük 25usd/gün olarak belirlendiği görülmektedir. Bilirkişi raporunda dava konusu konteynerlerin ... Konteyner olduğu göz önünde bulundurularak demuraj tarifesine göre hesaplama yapılmış ve tarifenin piyasa koşullarına göre iskontolu olduğu belirtilmiştir. Tüm bu açıklamalara göre davalının demuraj ücretinden sorumlu olduğu, davalı tarafa bildirilen tarifeye göre hesaplanan demuraj tutarının davacı talebinden fazla olduğu anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak davacının 18.562,50 USD demuraj talep edebileceği kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile;18.562,50 USD asıl alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek Dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Karar harcı olan 10.714,56 TL'den peşin alınan 2.678,65 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.035,91 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (2.746,45 TL ilk harç, 226,75 TL posta ücreti ve 12.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 15.473,20TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili için takdir edilen 25.096,32 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/10/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır