mahkeme 2021/83 E. 2023/544 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/83 Esas
KARAR NO :2023/544

ASIL DAVADA :

ASLİ MÜDAHİL TALEBİNDE
BULUNANLAR :

DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:24/01/2006

.... DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİNİN 29/09/2011 TARİHLİ, ... SAYILI BİRLEŞME KARARINA KONU DOSYASI

BİRLEŞEN DAVADA :

DAVA:Rücuen Tazminat
DAVA TARİHİ:10/01/2007
KARAR TARİHİ:29/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Esas davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... bayraklı ... isimli kuru yük gemisinin Rusyadan İsraile gitmek üzere 13/01/2016 tarihinde İstanbul Boğazından geçerken saat 17:00 sıralarında mülkiyeti ... hazinesine ait olan 1. Derecede tarihi eser vasıflı ve tescilli ... ... çarptığını, çarpma sonucu yalının iskele kısmında ve binanın üst tavan ve işlemeleri ile sair yerlerinde hasar meydana geldiğini, bilirkişi tarafından hasar miktarının 500.000 YTL +KDV olarak belirlendiğini ileri sürerek 300.000 YTL nin olay tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş olup, 08/01/2007 tarihli ıslah dilekçesi ile bu talebini 500.000 + KDV ye yükseltmiştir.
Asli Müdahil ...A.Ş vekili dilekçesinde; ... Yeniköyde bulunan ... ... olarak anılan ve 1. Derecede tarihi eser olarak anılan taşınmazı 49 yıllığına müstakil ve daimi nitelikte üst hakkı ile işletmesini 04/03/2015 tarihinde 1827 yevmiye nolu resmi senet ile müvekkilinin devraldığını, müvekkilinin taşınmazı işletmeye başladıktan sonra kaptan ... ... sevk ve idaresindeki ... ... isimli kuru yük gemisinin 13/01/2006 tarihinde Rusya'dan İsraile doğru gitmekte iken İstanbul boğazından geçişi sırasında kusurlu manevra yapması sonucu ... ... çarparak yalının iskelesinin ve iç ve dış duvarlarında büyük oranda zarara uğramasına sebep olduğunu, taşınmazın çıplak mülkiyetinin maliki olan hazinenin dava açamayacağını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak üzere 100.000 YTL hasar bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte gemi donatanı şirket ile gemi kaptanından tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup, asli müdahil ... davası hakkında .... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen davanın açılmamış sayılmasına ilişkin karar temyiz edilmediğinden kesinleşmiştir.
Birleşen dosya davacısı ... sigorta vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin ... ... taşıtların vereceği hasarıda teminat altına almak sureti ile 29/04/2005-2006 tarihleri arasında yalıyı ... hazinesi adına sigorta ettiğini, 13/01/2016 tarihinde ... isimli kuru yük gemisinin boğazdan geçişi esnasında kaptanın kusurlu manevrası sonucu yalıya çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, sigorta şirketinin 08/08/2006 tarihinde sigortalısına 130.124 TL tazminat ödeyerek bu şekilde sigortalısının haklarına halef olduğunu , sözkonusu hasardan gemi donatanı ile kaptanın sorumlu olduğunu ileri sürerek 130.124 TL nin 08/08/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl ve birleşen dosya davalıları vekili cevap dilekçesinde özetle; ... isimli kuru yük gemisinin ticari amaçla işletilen bir gemi olduğunu dolayısıyla geminin karıştığı olayın TTK nın 4. Maddesine göre ticari eylem sayılması gerektiğini bu nedenlede davanın ticaret mahkemesinin görev alına girdiğini belirterek işbölümü ilk itirazında bulunduktan sonra yalının sigorta edilmiş olması halinde ... hazinesinin aktif husumet ehliyetinin bulunamayacağını, olay nedeni ile iddia edildiği miktarda bir zararın meydana gelmediğini, zarar olsa dahi iddia edilen hasarın kaza ile arasındaki sebep sonuç ilişkisinin kanıtlanamadığını savunarak, asıl ve birleşen davanın reddini talep etmiştir.
Asıl dava; ... bayraklı ... isimli kuru yük gemisinin Rusyadan İsrail'e gitmek üzere seyir halinde iken İstanbul boğazından geçişi sırasında mülkiyeti davacı ... hazinesine ait olan ... ... çarpması sonucu yalıda meydana gelen zararın davalılardan tahsili istemine ilişkin olup,
Birleşen dava da ise; davacı ... ... A.Ş ile ... Hazinesi arasında ... ... ile ilgili düzenlenen sigorta poliçesi kapsamında gemi çarpması olayından sonra 08/08/2006 tarihinde sigortalıya ödenen 130.124 TL hasar bedelinin halefiyet hükümleri gereğince geminin donatanı ve kaptanından müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiştir.
Mahkememizce verilen 16.11.2016 tarihli karar ile; asıl davada 04/03/2005 tarihli resmi senetle mülkiyeti ... Hazinesine ait olan yalının ... ve Ticaret A.Ş’nin kullanımına tahsis edildiği, birleşen dosya davacısı tarafından düzenlenen sigorta poliçesi ile yangın ve deniz taşıtlarının vereceği hasarlara karşı ... Hazinesi adına sigortalandığı, ... bayraklı ... isimli kuru yük gemisinin 13/01/2006 tarihinde İstanbul Boğazından geçerken saat 17:00 sıralarında yalıya çarptığı, çarpmanın etkisi ile yalının iskele kısmında ve binada hasarlar meydana geldiği, hasar nedeni ile ... Sigorta tarafından sigortalı ... Hazinesine 08/08/2016 tarihinde 130.124 TL hasar tazminatı ödendiği, yalıda oluşan hasarın sigorta teminatı kapsamında kalıp sigortacının yaptığı ödeme tutarı kadar sigortalısının haklarına halef olduğu, resmi senedin 8. maddesinde yalının bakım ve onarım işinin ... ve Ticaret A.Ş’ ye ait olduğu, ayrıca yalının kullanım süresi sonunda sağlam olarak ... Hazinesine teslim edileceğinin taahhüt edildiği, kullanım süresi boyunca yalının bakım ve onarımından adı geçen şirketin sorumlu olduğu ve hasarın anılan şirket tarafından giderildiği, davacı Hazinenin ancak ... ve Ticaret A.Ş tarafından giderilmeyen, sigorta şirketince bedeli ödenmeyen bir hasar var ise bunun giderilmesi için yapılacak harcama tutarının zarar sorumlularından tahsilini talep edebileceği, ... Hazinesinin kazaya sebebiyet veren geminin kaptanı ve donatanı olan davalılardan tahsil edilebilecek bir alacağının bulunmadığı, birleşen davada gemi donatanı olan davalının ve gemi kaptanının sorumlu olduğu, 20.900 TL hasar bedelinin kadri marufunda olduğu, rücu edebileceği tutarın gerçek hasar bedeli ile sınırlı olduğu gerekçesiyle, asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 20.900 TL’nin 08/08/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline, teminat mektubunun davalıya iadesine dair hüküm tesis edilmiştir.
İş bu karar asıl davada davacı vekili temyiz edildikten sonra Yargıtay 11.Hukuk Dairesi tarafından bozulmuş olup, Bozma ilamında,"... sair temyiz itirazlarının reddi ileAsıl davada davacı ... Hazinesi ile asli müdahil ...A.Ş arasında düzenlenen sözleşme gereğince ... ...’nın 49 yıllığına kullanımına ilişkin üst hakkı tesis edildiği ve tapu siciline şerh verildiği, üst hakkı taahhütnamesinin 8. maddesinde yalının bakım ve onarım işinin ... A.Ş.’ye ait olduğu, kullanım süresi sonunda sağlam olarak ... Hazinesine teslim edileceğinin kabul ve taahhüt edildiği, birleşen davada davacı ... ... Şirketi tarafından yalının yangın ve deniz taşıtlarının vereceği hasarlara karşı ...A.Ş tarafından sigorta ettirildiği, ... bayraklı ... isimli kuru yük gemisinin 13/01/2006 tarihinde ... ... çarptığı, oluşan hasar nedeni ile ... ... Şirketi tarafından sigortalı ... Hazinesine 08/08/2016 tarihinde 130.124 TL hasar tazminatı ödendiği, Mahkemece, üst hakkı taahhütnamesinde yalının bakım ve onarım işinin ...A.Ş’ye ait olduğu, ayrıca yalının kullanım süresi sonunda sağlam olarak ... Hazinesine teslim edileceğinin taahhüt edildiği, ancak ... Hazinesinin giderilmeyen bir hasar var ise bunun için zarar sorumlularından talepte bulunabileceği, son bilirkişi raporuna göre asıl davada davacı ... Hazinesinin giderilmeyen bir zararı bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine karar verildiği Ancak, 27.11.2006 havale tarihli bilirkişi raporunda ve ek raporda meydana gelen olay sonucunda iskelenin tabliyesi ve kazıkları ile yalıda meydana gelen yapısal hasarların onarım ve güçlendirilmesi işleminin proje, malzeme ve işçilik maliyetinin toplam 500.000 TL+KDV olduğu mütalaa edilmiş; mahkemece hükme esas alınan raporda ise, güçlendirmenin dava konusu olmadığı, kaldı ki rıhtımı taşıyan kazıkların hasarlı olmadığı, hasar bedelinin ise 20.900 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Bu durumda, hasar tutarının tespitine ilişkin raporlar arasında çelişki bulunmaktadır. Uzman bilirkişilerden oluşan yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi, asıl davada davacı ... Hazinesinin, sigorta şirketince yapılan ödemenin dışında talep edebileceği giderilmeyen zararının olup olmadığı belirlenerek, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği" belirtilmiştir.
Mahkememiz tarafından Yargıtay Bozma ilamına uyulmuş olduğundan, Asıl davaya Asli müdahil ...A.Ş. ve Birleşen dava yönünden daha önce verilen hüküm kesinleşmiştir. Gelinen aşamada hukuki uyuşmazlık Asıl dosya davacısı ile davalı ... Hazinesi bakımından devam etmektedir.
Yargıtay ilamında bahsedilen 27.11.2006 tarihli rapor ve 26.02. 2008 tarihli ek raporda; - Ahşap yapıların esnekliği sayesinde binanın darbeyi büyük hasar almadan atlattığının görüldüğü, - Görünen hasarların, kılcal çatlakların özenli bir şekilde doldurulmaları ve üstlerinin tekrar boyanması koşulu ile giderilebileceği, yapılacak onarımlar sonrasındaki boya işlemlerinin yalının iç cephesinde hasar görmeyen büyük alanları da içine alacak şekilde yapılmasının gerekeceği,
- İskelenin tabliyesi ve tabliyenin mesnetlendiği deniz içinde hasar görmüş olan kazıkların onarım ve güçlendirilmesi, hazırlanacak onarım ve güçlendirme projesini izleyerek, yerinde özel ekipmanların temin edilmesi ve deniz içinde
bulunması ile bu konuda deneyimli teknik elemanlar tarafından sağlıklı olarak gerçekleştirilebileceği,
- Bu değerlendirmeler çerçevesinde, iskelenin tabliyesi ve kazıkları ile yalıda meydana gelen yapısal hasarların onarım ve güçlendirilmesi işleminin, proje, malzeme ve işçilik maiyetinin 500.000 –YTL. + KDV olduğunu hesap edildiği
ve bu işlemin yapılması için 45 günlük sürenin yeterli olacağı,
- ... Yalısının sıradan bir bina olmadığı, anıt eserlerde yapılacak her türlü onarım ve güçlendirme işleminin titizlikle hazırlanacak rapor ve önerilerin restorasyon projesi formatına sokularak strüktür ve malzeme raporları ile birlikte ilgili Koruma Kuruluna sunulması gerektiği,
- Eserin araştırma uygulama ancak özel deneyime sahip, kalifiye ekipler tarafından onarılabileceği, araştırma, projelendirme ve uygulamanın tam tahmin edilemeyen , yaklaşık kestirilebilen bir zaman ve maliyet gerektirmekte olduğu,
- Darbenin karaya doğru iletilen etkisinin yalının temellerine yatay yük olarak etki ettiği ve tüm yalının kütlesinde deprem benzeri sarsılmalar ve titreşimler oluşturduğu, -Yalının temellerindeki hasarları gözle tespit etmenin olanaksız olduğu ,
- Anıtın geleceğinin güvence altına alınması, sağlamlaştırılması için , temel kazı ve sondajlarının yapılarak durumun gözlenmesi veya temellerin durumunun ileri mühendislik teknikleri ile incelenmesi gerekliliği” ifadesi ile bu ağırlıkta bir çarpmanın meydana getirebileceği ve mevcutta olmayan ancak ileri zamanda ortaya çıkabilecek hasarlar için; Yalının temellerinin ileri mühendislik teknikleri ile ele alınmasının gerektiği vurgulanmaktadır.
31.08.2016 Tarihli Raporda ise; Yapıda hesaplanması gerekenin yapının çarpma olayı öncesindeki konumuna getirilmesi için harcama zorunda olunan bedelin bulunması olduğu,
- Güçlendirmenin dava konusu olmayan başka bir işlem olduğu,
- Dosyada bulunan bilgilerde rıhtımı taşıyan kazıkların hasarlı olduğuna ilişkin tespit olmadığı,
- Güçlendirme ifadesinde hangi yüklere göre güçlendirmenin yapılacağının düşünülmediği,
- Rıhtımı taşıyan kazıkların gemi çarpmasıyla oluşan yatay yönde kalıcı olmayan deformasyona maruz kaldığı,
- Düşey yapı elemanları olan kazıkların yatay yöndeki yer değiştirmesinin yatay yönde rijitlik niteliği çok yüksek olan rıhtım platformunun kırılmasıyla neticelendiği,
- Bu sönümlenme ile kazıkların esnek deformasyonu yani yer değiştirmesinin başlangıç konumuna geri dönerek son bulduğu ve kazıklarda hasar olmadığı”
ifadesi ile daha önce .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... dosyası kapsamındaki 31.01.2006 tarihli tespit raporunda belirlenen 20.900.-TL hasar bedelinin kadri marufunda olduğunu belirtmektedir.
Dosya yargıtaydan döndükten sonraki yargılama sürecinde; dava konusu ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:117 adresinde bulunan ... ... 23.09.2012 günü bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde incelenmiştir. Taşınmaz Kültür
Varlığı eski eserin iç kısmı ile cepheleri, rıhtımı, bahçesi ve terasları gözlenerek, dosyasındaki 2006 yılına ait tespit raporlarındaki video, fotoğraf ve raporlara göre yerinde tetkik edilmiştir.
Keşfe katılan bilirkişi heyetinin düzenlediği 20/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Mahallinde yapılan incelemede, bina içinde ve dış cephesinde; bir çoğu düşey duvar yüzeylerinde, kapı üzeri ahşap kayıtlar ile döşeme kirişleri arasındaki alanlarda, pencere boşlukları altlarında, parapet alanlarında ve duvarların birleşme noktalarında izlenen” çatlaklara dair” hasarın giderildiği, iskelenin onarıldığı, rıhtımın onarıldığı, kalem işlerinin restorasyonunun yapıldığının anlaşıldığı, halihazırda yalının turizm amaçlı yoğun şekilde kullanıldığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 03/12/2018 Tarihli, İlamında çelişkili olduğu ifade edilen raporlardan .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... sayılı dosyasına sunulan
27.11.2006 tarihli raporda, “binanın iskeleye paralel ön cephesinde giriş kapısının sağındaki pencereye bitişik ön cepheye dik bölme duvarında, yerden yaklaşık 2 m. yükseklikte yatay kılcal çatlaklar , zemin kat tavanında kılcal çatlaklar, normal katta salon tavanının çevresi boyunca çatlak oluşumu, bu katın koridorunda bazı köşe kolonlarında düşey yarılmalar, kolon- tavan birleşimlerinde çatlaklar, bazı kapı üstlerinde diyagonal çatlaklar, tavanlarda yaygın çatlaklar, tavan köşelerinde ahşap korniş birleşimlerinde açılmalar” şeklinde ifade edilen hasarların ve “geminin iskeleye çarptığı bölgede, kazıklar üzerine oturan iskelenin betonarme tabliyesinde ezilmeler ve betonarme donatıların açığa çıkması” olarak belirtilen iskele ve rıhtım hasarlarının” yalının kullanıcıları tarafından giderildiğinin öğrenilmiş olduğu, yapının kapı aynalarında, birinci katta merdiven boşluğu çevresinde yer alan ahşap kolonlarda ufak düşey çatlamalar ve bileziklerde boya çatlamaları olduğu görülmüş
olup, görülen çatlamaları çarpma hasarı ile ilişkilendirmenin mümkün olmadığı,1998-2002 yılları arasında kapsamlı restorasyon geçiren 1. Derece kültür varlığı tescilli yapı ile ilgili .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... sayılı dosyasına sunulan 27.11.2006 tarihli raporda; “yalının çarpma öncesine ait ayrıntılı iç resimlerinin mevcut olmadığı, bu nedenle hangi çatlakların darbe ile meydana geldiği, hangi çatlakların farklı nedenlerle oluştuğunu ayırt etmenin güç olduğu, yalının 10 yıl önce yangın geçirdiği, özellikle boğaza bakan doğu cephesi tarafının büyük ölçüde yenilendiği, yalı onarıldıktan sonrada bir süre boş kaldığı, yeniden kullanıma açıldıktan sonra iç mekanlarının ısıtılmaya başlandığı, yalıyı kullananların çarpmanın neden olduğu çatlaklarla, iç mekanın ısı ve nem oranlarının optimum derecede olmamasından kaynaklanan yani ahşap kuruması sonucu oluşan çatlakları birbirinden ayırt etmeden, kuruma sonucu ortaya çıkan ayrılmaları da gemi çarpması hasarı olarak gösterdikleri” ifadesiyle bir kısım çatlakların farklı sebeplerle olabileceğinin anlatıldığı, 17.Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. 31.08.2016 Tarihli raporda da eski yapıda bozulma olasılığının dikkate alınması gerektiği belirtildiği, Sayılı ... ...’nın iskelesi/beton platformunda yapılan sualtı sörveyinin raporunda; ".. 29 adet kazıktan 11-20 nolu denize paralel olarak dikine deniz tabanına çakılmış, iskelenin hasar gören kısımlarının altında kalan çelik kazıkların deniz tabanına girdiği noktalarda çarpma sonucunda herhangi bir boşluk oluşup oluşmadığının yoğun midye oluşumu ve beton tabyadan dökülen beton parçaları nedeniyle tespit edilemediği, diğer çelik kazıklarda her hangi bir deformasyon ve hasarın görülmediği” belirtildiği, 27/11/2006 tarihli rapor ve ek raporda, yapının önemine ve değerine istinaden anıt eski eser yalının geleceğinin güvence altına alınması, sağlamlaştırılması için temel kazı ve sondajlarının yapılarak durumun gözlenmesi veya temellerin durumunun ileri mühendislik teknikleri ile incelenmesi gerektiği, bilirkişilik kapsamında yapılan ön tespitle belirlenen onarım ve güçlendirme maliyeti değerlendirmelerinin, henüz bir proje hazırlanmadığı için yaklaşık olabileceğinin anlatıldığı, 31/08/2016 tarihli bilirkişi raporunda ise yapı eski bir anıt eser değilmişçesine sadece o anki gözlenmiş ve tespit edilmiş hasarlar üzerinden hasar giderme maliyetinin yapıldığı, bu derece kıymetli bir kültür varlığına gereken önemi göstermesi bakımından, bilimsel yaklaşım göstermenin çok önemli olduğu, temellerde hareket olup olmadığının incelenmesi gerektiği, ancak iskele altındaki ayakların durumu bir miktar aydınlatabileceği,
İskelede , tabliye betonunda görülen çatlakların normal mevsimlere göre meydana gelmiş olduğu, iskele üzerindeki tabliye betonunda çarpma sırasındaki oluşan ve resimlerde gözlemlenen beton kırılmaların zaten düzeltildiği, iskele altındaki kazıkların ise şayet hasar görse idi, 15 yıl içinde dayanamayacağı, dalga hareketi nedeniyle yani verdiği itme kuvveti ile taşıyıcılığını kaybedeceği ve üzerindeki betonda çökme ve derin yarılmalar olacağı, Kazıklar 15 sene önce ağır hasar görse idi böyle bir kuvvetin yapıya etkisinin de çok daha fazla görüleceği, o an çok görülmese bile 15 yıl içinde ortaya çıkabileceği, bu sebeple; asıl davada davacı ... Hazinesinin sigorta şirketince yapılan ödemenin
dışında talep edebileceği giderilmeyen zararının olmadığı ...’na yapılan 130.124,87 TL ödemenin uygun olduğuna dair görüş ve kanaat bildirilmiştir.
İçerisinde dalgıç bilirkişininde yer aldığı 2. Bilirkişi heyeti ile 22.12.2022 tarihinde mahallinde yapılan incelemede, Dalgiç bilirkişi tarafından gemi çarpması ile ilgili olan rıhtım noktasından dalış gerçekleştirilip, bu dalış kapsamında gemi çarpma noktaları ve genel olarak sualtında video çekimi yapılmıştır.
Tüm bu incelemelerin ardından düzenlenen 23/06/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
19.01.2006 Tarihinde sualtı ekiplerinden 2 dalgıç ile ... ...'nın beton platformunda / iskelesinde, ... bandıralı geminin 13.01.2006 tarihinde neden olduğu hasarları belirlemek üzere sualtı sörveyinin gerçekleştirildiğini, buna göre; iskelenin/ beton platformunun genel yapısı; Boğaza bakıldığında iskelenin sağ kenarında 6 adet, sol kenarında 3 adet ve denize paralel kısmında, deniz tabanına dikine çakılmış 20 adet 500 mm. çapında toplam 29 adet çelik kazık üzerine inşa edilmiş bir beton yapı olduğu, iskelenin beton platformunun kalınlığının 60 cm. olduğu, kazıklardan denize taşan kısmının isc 50 cm olduğunu, İskelenin denize paralel uzun kenarında 11 ile 20 nolu kazıklar arasındaki beton platform/ tabya betonun geminin çarpması neticesinde kırıldığı ve beton tabyanın çelik kazıklar ile olan fiziki bağlantısının tamamen kopmuş olduğunu, Hasarlı alan ölçülerinin: Uzunluk 9.40 m, genişliğinin genel olarak 1,5 m. olduğunu, Beton iskelenin uzun kenarındaki her biri 20x18 cm boyutlarındaki 2 sıra tahta tutmaçların tamamen kırılmış ve kopmuş halde olduğunu, İskelenin 50 cm genişliğindeki beton kısmı ile mermer döşenmiş kısmı arasında boşluklar ve beton yapıda muhtelif çatlaklar ile iskeledeki elektrik kablolarının da hasara uğradığını, 11-20 nolu denize paralel olarak dikine deniz tabanına çakılmış, iskelenin hasar gören kısımlarının altında kalan çelik kazıkların deniz tabanına girdiği noktalarda çarpma sonucunda herhangıi bir boşluk oluşup oluşmadığının yoğun midye oluşumu ve beton tabyadan dökülen beton parçalan nedeniyle tespit edilemediğini, diğer çelik kazıklarda her hangi bir deformasyon ve hasarı görülmediği, ifade edilmekte olduğunun görüldüğü, bu sefer yapılan dalış kapsamında da ;
Boğaza bakıldığında iskelenin sağ kenarında 6 adet, sol kenarında 3 adet ve denize paralel kısmında, deniz tabanına dikine çakılmış 20 adet 500 mm. çapında toplam 29 adet çelik kazık üzerine inşa edilmiş bir yapı olduğu,
Kazıkların arkasında ve platform altında 1 m3 büyüklülüğünde blok olarak dizilmiş kayaların olduğu, bu kayalar ve kazıkların üzerine iskelenin/ beton platformunun oluşturulmuş olduğu,
Bu iskele kazıklarını ve dolgu kaya bölümünün başlandığı noktadan itibaren ... ... 10 m daha mesafe olduğu,
Kazıklardan denize taşan kısmının 60 cm beton ve 210 cm çelik olmak üzere toplam 300 cm olduğu,
İskelenin denize paralel uzun kenarında 20 no lu kazıklar arasındaki beton platform/tabya betonun geminin çarpması neticesinde kırılmış bir kısmının sualtında halen durdurduğu,
Denize paralel olarak dikine deniz tabanına çakılmış, iskelenin hasar gören kısımlarının altında kalan çelik kazıkların deniz tabanına girdiği noktalarda çarpma sonucunda herhangi bir boşluk oluşmadığı,
Tüm çelik kazıklarda her hangi bir deformasyon ve hasarın görülmediği belirlenmiştir.
Söz konusu 23/06/2023 tarihli raporda; bu belirlemeler kapsamında sualtına çekilen videoların heyet halinde seyredilerek titizlikle değerlendirmesinin yapıldığı, dalgıç bilirkişinin deniz tabanında çektiği videolarda kazıkların ve kazık arkasındaki kaya blokların durumu açıkça görüldüğü,1 nolu video çekimi kapsamında, gemi çarpma noktasında bulunan kazık ve arkasındaki kayaların durumunun gösterdiği, 2 nolu video çekimi kapsamında, gemi çarpma noktasında bulunan kazık ve arkasındaki kayaların durumunun gösterdiği,
3 nolu videoda, kazıkların üstündeki midyeli kısım spatula ile temizlenerek kazıkların çelik kazık olduğunun ortaya çıkarıldığı, kazık birleşim yerlerinde kısmen spatula ile açılarak bakılmış olduğunun görüldüğü, 4 nolu video kapsamında denize paralel tüm kazıkların teker teker su kesiminden yere kadar olan bölümlerinin yer aldığı, 5 nolu videoda gemi çarpması ile dökülen beton platform kalıntılarını görüldüğü, .6 nolu videonunda kazıkların su üstü kesimi ile platform arasında kalan bölümünün durumunu gösterdiği,
27/11/2006 tarihli rapor ve ek rapor ile 31/08/2016 tarihli ikinci bilirkişi raporu arasındaki çelişkiler yönünden incelendiğinde;
. 27/11/2006 tarihli rapor ve ek raporda, yapının önemince ve değerine istinaden anıt eski eser yalının geleceğinin güvence altına alınması, sağlamlaştırılması için, temel kazı ve sondajlarının yapılarak durumun gözlenmesi veya temellerin durumunun ileri mühendislik teknikleri ile incelenmesi gerektiği değerlendirmesi yapılarak bazı hasarların yıllar sonrasında çıkabileceğine yorum yapılarak bir bedel değerlendirmesi yapıldığının görüldügü, bu ortaya çıkabilecek durumun iskele altı kazıkları ile ilgili olduğu ve yerinde incelenmesi gerektiği vurgulanmış olduğundan özellikle bu hususun heyetimiz yerinde ve su altında inceleme yaparak geçen onca zaman karşısında sonuç olarak ; iskele altındaki kazıklarda herhangi bir yapısal hasarın olmadığı, gemi çarpması sonucu iskele altındaki kazıklarda herhangi bir burkulma, dönme yada ayrılma gözlenmediği,
iskelenin denize paralel uzun kenarında 11 ile 20 no lu kazıklar arasındaki beton platform/tabya betonun geminin çarpması ncticesinde kırılmış bir kısmının sualtında halen durduğu, bu kapsamda gemi çarpmasının sadece beton platform/ tabya betonunu etkilediği, etkinin kazıklara kadar gelmemiş olduğu, tespitlerinin yapıldığı, bir önceki 20/02/2022 tarihli bilirkişi heyetinin, "İskelede, tabliye betonunda gördüğümüz çatlaklar normal mevsimlere göre meydana gelmiş olduğu, iskele üzerindeki tabliye betonunda çarpma sırasındaki oluşan ve resimlerde gördüğümüz beton kırılmaların zaten düzeltildiği, iskele altındaki kazıkların ise şayet hasar görse idi, 15 yıl içinde dayanamayacağı, dalga hareketi nedeniyle yani verdiği itme kuvveti ile taşıyıcılığını kaybedeceği ve üzerindeki betonda çökme ve derin yarılmalar olacağı,
Kazıklar 15 sene önce ağır hasar görse idi böyle bir kuvvctin yapıya etkisinin de çok daha fazla görüleceği, o an çok görülmese bile 15 yıl içinde ortaya çıkabileceği" şeklindeki belirlemelerinin yerinde olduğu, zira yerinde geçen onca zaman sonra bile bir deformasyon görülmemiş olması nedeni ile, asıl davada ...'na yapılan 130.124,87 TL ödemenin uygun olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Yargıtay İlamı doğrultusunda mahallinde yapılan keşfen inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre neticede; asıl davada davacı ... Hazinesinin sigorta şirketince yapılan ödemenin dışında talep edebileceği, giderilmeyen zararının olmadığı ...'na yapılan 130.124,87 TL ödemenin uygun olduğu sonucuna varılmış olduğundan, bu kanaat ışığında, davacı ...'sinin açtığı davanın reddine, Asli müdahil ...A.Ş. ve Birleşen dava bakımından verilen karar kesinleştiğinden bunlar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Asıl davada;
-Asli müdahil ...A.Ş. hakkında verilen karar kesinleştiğinden bunun yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
-Davacı ...'sinin açtığı davanın REDDİNE,
-.... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyasına yatırılan teminat miktarının 50.000,00 USD'ye indirilmesine, 50.000,00 USD tutarında nakit veya süresiz teminat mektubu yatırıldığında ... Harbiye şubesine ait 26/01/2006 tarihli 225.000,00 ABD doları bedelli teminat mektubunun davalı donatana iadesine,
2-Davacı harçtan muaf olduğundan harç tahsiline YER OLMADIĞINA,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 76.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
4-2 nolu davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 200,00 TL posta giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,
5-Birleşen davada; verilen karar kesinleştiğinden bu dava yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
6- Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda, verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili dairesinden temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/12/2023

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır