mahkeme 2021/35 E. 2023/353 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2021/35 Esas
KARAR NO : 2023/353
DAVA : Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/02/2021
KARAR TARİHİ : 27/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... nolu konişmento kapsamında ... numaralı konteynerin İstanbul’dan Oslo’ya taşınması konusunda davalılardan ... Ltd. Şti firması ile anlaşıldığını, ...si sefer halindeyken, ... nolu konteyner, muhteviyatı malların yeterli derecede emniyete alınmaması, düzgün sabitlenmemesi ve uygunsuz istifi nedeniyle, yani yetersiz lashing sebebi ile devrildiğini ve ..., ..., ..., ..., ..., ... nolu konteynerleri hasarladığını, oluşan bu hasar sonucunda ... nolu konteyner içinde bulunan palmiye tohumu yağı da akmaya başladığını, ... ve ... nolu konteynerlerin hasarlanmasına sebep olduğunu, söz konusu hasarlara ilişkin olarak 24.02.2014 tarihinde ...si kaptanı tarafından tutanak tutulduğunu ve oluşan hasarlara ilişkin 27.02.2015 ve 10.03.2015 tarihli raporlar hazırlandığını, hem kaptan raporunda hemde survey raporlarında açık bir şekilde söz konusu konteynerlerde oluşan hasarın sebebinin ... nolu konteyner muhteviyatı malların yeterli derecede emniyete alınmaması, düzgün sabitlenmemesi ve uygunsuz istifi nedeniyle, yani yetersiz lashing sebebi ile devrilmesi sebebiyle hasarın oluştuğu açık bir şekilde tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından tanzim edilmiş olan konşimento incelendiğinde taşımanın “ ... ” olarak gerçekleştirildiğini, yani konteynerin yükleten tarafından tamamen doldurulduktan sonra taşıyana mühürlü durumda teslim edidiğini, ayrıca yine konşimento üzerinde “...,...,...” yani yükleyici yükledi, istifledi, saydı klozunun yer aldığı anlaşıldığını, yani sözkonusu konteynerler yükleten tarafından ve onun sorumluluğunda doldurulduğu ve yine yükleten davalı sorumluluğunda yükleme yapılacak limana kadar yükleyici sorumluluğunda taşındığını, sözleşme ile karşılıklı olarak belirlenen yükümlülüklerini yerine getiren müvekkiline karşın davalı şirketler sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gerektiği gibi yerine getirmediğini ve müvekkiline ödenmesi gereken tutarları halihazırda ödemediğini, davalı firma ... yetkilisi ... 'nın 26.03.2015 ve 09.04.2015 tarihlerinde gönderilen e-posta ile hasarlanan konteynere ilişkin tüm sorumluluğun davalı firmaya ait olduğu bildirildiği ve firma yetkilisi ... tarafından gönderilen aynı tarihli e-postalar ile ilgili sorumluluğun ve masrafların kabul edildiği belirtildiğini, davalı firma hasar sebebiyle oluşmuş tüm faturaları haksız ve hukuka aykırı şekilde reddettiğini ve hasar sebebiyle oluşan masrafları ödemekten imtina ettiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere toplam 125.422,00 USD alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Zarara sebep verdiği iddia edilen ... numaralı konteyner, ... nolu konişmento gereği İstanbul'dan ...'ya taşınması için davalının (taşıyıcı) gemisine yüklendiğini, bu konteyner, bir görüşe göre gemi Portekiz açıklarında hareket halinde iken, diğer bir görüşe göre ise Fransa'nın “La Havre” limanında bulunduğu anda “yükleme boşaltma operasyonları” sırasında ... sayılı, içinde palmiye yağı bulunan konteynerin üstüne düşürüldüğünü ve ... sayılı konteynerin içindeki palmiye yağının sızması sebebiyle ..., ...,, ..., ..., ... no'lu konteynerler zarar gördüğünü, davacı şirket, bu dava ile ... numaralı konteynerin düşmesi sonucu ... ve ... numaralı konteynerlerde oluşan zararı talep ettiğini, husumetin müvekkili şirketlere yönlendirilmesinin sebebi, ... numaralı (düşürülen) konteynerin taşıtanın ... Ltd. Şti ve yükletenin ... Tic. Ltd. Şti olduğu iddiası olduğunu, oysa ..., ... adına davacı ...'ye rezervasyon yapan firma, ... ise konşimento aslında görüleceği üzere “...” yani “Gönderici” olduğunu, fiili ve akdi taşıyıcı ise davacı ... ... S.A olduğunu, dava konusu olayla ilgili kesinleşmiş ve derdest başka davalar da olduğunu, taşımaya konu ... numaralı konşimentonun 10. maddesinde, taşımadan kaynaklanan tüm anlaşmazlıklarda Londra Mahkemelerinin kaza yetkisine sahip olduğu ve uyuşmazlığın çözümünde İngiliz Hukukunun uygulanacağının yazılı olduğunu, ... sayılı konşimento incelendiğinde; yükleten, alıcı, taşıtan ve/veya taşıyıcı olarak müvekkili ...'in yer almadığı, başka bir ifadeyle bu taşıma sözleşmesine taraf olmadığının görüldüğü, genel hükümler ve deniz ticaretini düzenleyen özel hükümler uyarınca, davacı şirket ile müvekkili ... arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığından, bu davanın davalı ... açısından husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkili şirketlerin herhangi bir sıfatla sorumlu kabul edilse bile, TTK'nın 1188. Maddesinde öngörülen bir yıllık ve doksan günlük hak düşürücü süreler dolduğundan, malların zıyar ve hasarından dolayı her türlü sorumluluk davası hakkı düştüğünü, TTK madde 1188'de belirlenen süreler zamanaşımı değil, hak düşürücü süre olduğundan, rücu davalarında zamanaşımının ödeme tarihinden itibaren başlaması kuralının bu davada uygulama yeri olmadığını, davacı da rücu talep edebilecek herhangi bir ödeme yapmadığını, TTK 1178. maddesine göre; taşıyan ve kaptan malların yükletilmesi, istifi, taşınması, elden geçirilmesi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyanın dikkat ve özenini göstermekle yükümlü olduğunu, yükün iyi bir halde muhafazası ve gideceği yere salimen varabilmesi için gerekli bütün tedbirler buna dahil olup, taşıyan, malları teslim aldığı andan, teslim etmesi gereken ana kadar geçen süre içindeki zıyaı ve hasar yüzünden doğacak zararlardan ve yine anılan Yasa'nın 1178. maddesi ve davacının sunmuş olduğu sözleşmenin madde 5.1, (a) bendi gereğince de adamlarının kusurundan sorumlu olduğunu, zararın meydana gelmesine “taşıyan” sebep olduğunu, zararın nerede ve ne şekilde gerçekleştiğine dair çelişkili beyan ve raporlar olduğunu, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/ ... esas ve 2018/... karar sayılı dosyasında bulunan bilirkişi raporuna göre olay, geminin Fransa'nın “La Havre” limanında bulunduğu anda, konteyner yükleme boşaltma sırasında meydana geldiği, davacı şirketin sunmuş olduğu bilirkişi raporuna göre ise, düşme olayı Portekiz açıklarında seyir halindeyken ve ağır hava koşullarının etkisi alında olduğunu, davacının sunduğu fatura bedellerinden dava değerinin nasıl hesap edildiği ya da fatura içeriklerinden hasara ilişkin olup olmadığının anlaşılmadığını, ayrıca bu faturaların ödendiğini ispat edilmedikçe, rücu hakkı kullanılamayacağını, dava konusu olay için ... Acentesi tarafından 05.04.2016 tarihinde yansıtma bedeli olarak 131,823,05-TL'lik fatura kesildiği ve müvekkili ... tarafından bu fatura kendilerine iade edildiğini, ... Acentesi tarafından 22.09.2016 tarihli fatura ile 125.422,00-USD talep edildiğini, ... Noterliğinin 23.09.2016 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fatura kendilerine iade edildiğini, bu bedellerin neden farklı olduğu, neye göre hesaplandığı belli olmadığını, kaldı ki fatura tanzimi için gereken 7 günlük süre geçtiğini, ayrıca yansıtma bedeli adı altında bir fatura düzenlenmiş olması, ayıptan doğan zararın varlığını ve miktarını kanıtlamayacağını beyanla davanın reddine, tüm masraf ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; Davalıların yükleteni ve taşıtanı olduğu konteynerin gemi ile taşındığı sırada devrilerek diğer konteynerlerin hasarlanmasına sebebiyet vermesi nedeniyle davacı nezdinde ortaya çıkan zararın tahsili istemine ilişkindir. Dosyada çözümlenmesi gereken hukuki uyuşmazlık konuları ise, davalıların milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davanın süresinde açılıp açılmadığı ile yük hasarının hangi tarafın kusurundan kaynaklandığı hususlarında toplanmaktadır.
Davalılar vekili taşımaya konu ... numaralı konşimentonun 10.maddesinde taşımadan kaynaklanan tüm uyuşmazlıklarda Londra mahkemelerinin yetkili olduğuna dair yetki anlaşması bulunduğundan bahisle mahkememizin yetkisiz olduğunu ileri sürmüş ise de, davalıların Türk şirketi olması sebebi ile Yargıtayın yerleşik uygulamalarına göre (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1982/12-524 Esas, 1984/522 Karar ve 09.05.1984 tarihli kararı, Yargıtay 11.HD. 2015/5517 E. Ve 2015/12591 K.25.11.2015 tarihli kararı) kendi ikametgah mahkemesinde kendisini daha iyi savunabilecek olan davalıların yabancı ülke mahkemenin yetkili olduğunu ileri sürmesi MK'nun 2. maddesi hükmü ile bağdaşmadığından, bu doğrultuda yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Davacının tazminat talebi, davalıların yükleteni ve taşıtanı olduğu konteynerin gemi içerisinde taşındığı sırada devrilerek diğer konteynerların hasarlanmasına ve taşıyanın zararına sebebiyet verdiği iddiasına dayandırılmaktadır.
TTK'nın 1208.maddesinde taşıtanın ve yükletenin sorumluluğu düzenlenmiş olup, kenar başlığı altında taşıtan ve yükletenin kendileri yada adamlarının kusuruyla taşıyanın veya fiili taşıyanın, geminin zıyaı veya hasarından dolayı ya da diğer sebeplerle uğradığı zarardan sorumlu olacakları hükmü sevk edilmiştir. Dosyaya sunulan belgelere göre navlun faturasının düzenlendiği ve rezervasyon teyitlerinde yer alan davalı ... A.Ş.'nin taşıtan sıfatına sahip olduğu tespit edilmiştir. Diğer davalı ... Denizcilik ise konişimentoda yükleten olarak yer almaktadır. Bu durumda zararın ortaya çıktığı taşımada davalı ... taşıtan, ... denizcilik ise yükleten konumunda bulunduğundan TTK 1208.maddesindeki kusur sorumluluğuna dayanan iş bu davada her iki davalının da pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu değerlendirilmiştir.

Taşıtan ve yükletene yöneltilen taleplerin navlun sözleşmesinden kaynaklandığı dikkate alındığında söz konusu taleplerin tabi olduğu dava zamanaşımı süresi TTK'nın 1246.maddesine göre belirlenmelidir. TTK'nın 1246.maddesinde navlun sözleşmesinden doğan tüm alacakların 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu ve zamanaşımı süresinin alacağın muaccel olması ile başlayacağı düzenlenmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde açıkça zamanaşımı itirazında bulunduğunu bildirmeyerek, TTK'nın 1188.madesinde ön görülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu ileri sürmüştür. Bu nedenle usuli itirazların değerlendirildiği ön inceleme duruşmasındaki ara karar ile, TTK'nın 1188.maddesinin eldeki dava açısından uygulama yeri bulunmadığından davalı vekilinin hak düşürücü süreye ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
Davada ilerleyen süreç içinde henüz tahkikat aşaması tamamlanmadan önce, davalılar vekili tarafından sunulan 16.02.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile cevap dilekçesinde ki savunmalarına ilave olarak ıslah yolu ile zamanaşımı itirazında bulunulmuştur.
Yargıtay uygulamalarına göre zamanaşımı def'inin sonradan ıslah yolu ile ileri sürülmesi mümkündür. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.04.2011 tarih, 2010/9-629 Esas, 2011/70 Karar sayılı ve 08.07.2020 tarih, 2016/828 Esas, 2020/551 Karar sayılı kararları) Dava dosyasında davalının zamanaşımı konusundaki ıslahının kötü niyetli olduğuna dair de bir delil bulunmamaktadır. Kaldı ki davalı cevap dilekçesinde süre bakımından davaya itiraz etmiş olup bu itirazını TTK'nın 1188.maddesine dayandırmıştır. Bu durumda davalının zamanaşımı ile ilgili ıslah talebi geçerli olduğundan zamanaşımı itirazının değerlendirilmesi yerinde olacaktır. Tazminat talebine konu olayın şubat 2015 tarihinde gerçekleştiği, zararında olayın akabinde ortaya çıktığı hasara ilişkin ... adına düzenlenen 2015 tarihli faturalar, 27.02.2015 tarihli survey raporu, 15.02.2015 tarihli deniz konşimentosu ve mart 2015 tarihli mail yazışmalarından anlaşılmaktadır. O halde TTK'nın 1246.maddesindeki 1 yıllık zamanaşımı süresinin başlangıcı 2015 tarihi olmalıdır. Dava ise 03.02.2021 tarihinde açılmıştır. Bu durumda dava tarihi itibariyle TTK m. 1246'da düzenlenen 1 yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olduğundan, davanın zamanaşımından dolayı reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın zamanaşımı nedeni ile REDDİNE,
2-Peşin alınan 15.337,68 TL harçtan, karar harcı olan 269,85 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 15.067,83 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
3- Davalılar vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 128.793,40. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/09/2023

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır