mahkeme 2021/247 E. 2023/229 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2021/247 Esas
KARAR NO:2023/229

DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/06/2021
KARAR TARİHİ:25/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Tekstil ile davalı ... arasında. ... Tekstil tarafından üretilmiş olan kumaş numunelerinin Birleşik Arap Emirlikleri'nde bulunan ...isimli şirkete teslimi konusunda anlaşma yapıldığını, kumaş emtiasının taşınacağı yerin alıcı bilgilerinin davalıya eksiksiz bildirildiğini, davalı ... tarafından düzenlenen 09.01.2021 tarihli konşimentoda taraflar arasındaki navlun sözleşmesine aykırı olarak boşaltma yerinin alıcının teslim alacağı yerden farklı bir liman olarak gösterildiğini, alıcının malı Birleşik Arap Emirlikleri'ne en yakın liman olan ... Limanı'nda teslim alacak olmasına rağmen konşimentoda boşaltma yeri olarak Suudi Arabistan’da yer alan ... Limanı gösterildiğini, malların ... Limanı'na taşındığını, davalı şirket yetkilisi ... Hanım'ın 18.01.2021 tarihli mailinde alıcı adresinin ... Limanı ile bağlantısının olmadığının tespit edildiğini, malların ... Limanı'nda bekletildiğini ve burada imha edildiğini, imha edilen mallar nedeniyle müvekkili ... Tekstil nezdinde zarar oluştuğunu, bu zarardan davalı taşıyanın sorumlu olduğunu belirterek, 565,50 TL gümrük masrafı, 319,00 TL ihracatçılar birliği 2021 aidat makbuzu, 25.779,28 TL numune kumaş bedeli, 1.506,54 TL navlun bedeli (180,00 USD) olmak üzere toplam 28.170,32 TL’nin yabancı para kısmı için 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi doğrultusunda arabuluculuk görüşmelerinin ilk oturum tarihi olan 09.04.2021 tarihinden itibaren devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranın işletilmesine ve bu tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yabancı para kısmı olmayan 26.663,78 TL’nin, 09.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin edimlerini sözleşmeye göre eksiksiz yerine getirdiğini, söz konusu zararların meydana gelmesinde davacı ... Tekstil’in tek
başına tam kusurlu olduğunu, davacı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili tarafından davacı adına sonradan kesilen fatura için davacı tarafından müvekkili adına iade faturası tanzim edildiğini, davacı tarafın malların yanlış limana gittiğini dilekçesinde belirttiği üzere, geminin ayrılma tarihinden sonra davalı müvekkili tarafından tespit edildiğini kabul ettiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete onay için gönderilen maillerde teslim limanının, ... olarak yer aldığını ve bunun davacı tarafından onaylandığını, müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı/karşı davacı vekili, karşı dava dilekçesinde özetle; karşı davaya konu taşıma sürecinde müvekkili şirketin ... Tekstil'den alacaklarını alamadığını, taşımaya konu emtiaların yanlış limana taşınması sonrasında
İmha sırasında oluşan 32.000,00 TL masraflar ile arabuluculuk giderleri için oluşan 1.670,00 TL’nin müvekkili ... tarafından karşılandığını, davacının tam kusurlu olması nedeniyle oluşan bu masraflardan sorumlu olduğunu belirterek davacı ... Tekstil’in haksız davasının reddine, karşı davalarının kabulü ile toplam 33.670,00 TL'nin arabuluculuk ilk oturum tarihi olan 10.08.2021 tarihinden itibaren ticari alacaklara uygulanacak olan faizi ile davacı karşı davalıdan alınarak, davalı karşı davacı müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı karşı davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı/karşı davalı vekili, karşı davaya ilişkin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin malların ... Limanı'na taşınacağına dair herhangi bir beyanı bulunmadığını, malları ... Limanı'na boşaltan davalının hangi hususa dayanarak bu limanı tespit ettiğinin belirsiz olduğunu, davalının cevap ve karşı dava dilekçesinde dava ve cevap dilekçesinin zorunlu unsurlarından davalı ile davacının adresi bulunmadığını, HMK 130 ve HMK 119. maddelerine göre bunun giderilmesi için davalı/karşı davacı tarafa 1 haftalık kesin süre verilmesi gerektiğini, eksikliğin bu süre zarfında giderilmemiş olması halinde cevap dilekçesinin verilmemiş sayılması gerektiğini, davalı tarafça müvekkilinin borçlarını yerine getirmediği iddia edilmişse de ödemelerin eksiksiz yapıldığını ispatlayan dekontların dilekçe ekinde sunulduğunu, 180,00 USD taşıma navlun bedelinin 11.01.2021 tarihinde davalı ...'a ait banka hesabına ödendiğini, müvekkili şirketin malların ... Limanı'na boşaltılacağına dair hiçbir beyanı olmadığını, bu hususun yazışmalarla ve tanık beyanları ile ispatlanacağını, müvekkilinin sözleşme görüşmelerinde alıcının adresini doğru bir biçimde davalıya ilettiğini, müvekkilinin malların Birleşik Arap Emirlikleri'ne gönderileceğini belirttiğini ancak malların Suudi Arabistan'a taşındığını, mail yazışmalarından ... Limanı'nın aktarma limanı olarak seçildiğinin anlaşıldığını, davalının sunmuş olduğu mail yazışmalarında adı geçen İhsan Bey'in şirketin yetkili temsilcisi olmadığını, mail yazışmalarında bir an için şirketin yetkili temsilcisi tarafından atılmış olsaydı dahi bu mail onayının elektronik imzalı olması gerekeceğini, aksi halde bu maillerin şirketin temsilcisi tarafından gönderildiğinin kabul edilme ihtimali bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşme bedeline bakıldığında sözleşmenin şartlarına onay verildiğinin senetle ispat zorunluluğu kapsamına girdiği ve bu hususun davalı tarafından senetle ispatlanması gerektiğini, tarafların dava öncesinde 08.07.2021 - 10.08.2021 tarihleri arasında 2021/... arabuluculuk numaralı dosyada görüşmeler gerçekleştirdiklerini, karşı davacı tarafın zorunlu arabuluculuk aşamasında ... numaralı fatura alacağını talep ettiğini, tarafların bu hususta görüşmeler yaptığını ve anlaşamadıklarını, karşı davacı dava dilekçesinde talebine dayanak olarak ... ... Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasından başlatılan takibe ilişkin ... .. A.Ş. şirketi ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ödenen arabuluculuk anlaşma bedelini gösterdiğini, 27.08.2021 tarihli arabuluculuk anlaşma belgesinde anlaşmaya dayanak olarak taraflar arasındaki ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklı başvuru gösterildiğini, arabuluculuk anlaşma belgesinin dayanağı olduğu iddia edilen ... ... Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının ödeme emrinde tüm bunlardan farklı olarak borca dayanak olarak ... numaralı fatura gösterildiğini, dava öncesi zorunlu arabuluculuk aşamasında farklı bir fatura için başvuru yapılmış olduğundan zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanmadan dava açıldığını, farklı bir fatura için yürütülen arabuluculuk bedelinin müvekkilinden talep edilmesi için bu bedel yönünden de arabuluculuk başvurusu yapılması gerektiğini, ... ile ...'un anlaşma belgesinin 27.08.2021 tarihli olup müvekkili ile ...'un arabuluculuk görüşmelerinin 10.08.2021 tarihinde tamamlandığını, bu durum da davalının zorunlu arabuluculuk şartını yerine getirmediğini belirterek davanın kabulüne ve davalının karşı davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davanın, taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında emtiaların yanlış limana teslimi nedeni ile oluşan zararın tahsili talepli alacak davası olouğu, karşı davanın taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında emtiaların taşınması ve imhası nedeni ile dava dışı şirkete ödenen masrafların davalıdan tahsili talepli alacak davası olduğu, esas ve karşı dava bakımından uyuşmazlığın emtiaların yanlış limana taşınmasında kusur ve sorumluluğun kime ait olduğu, yanlış limana teslim nedeni ile oluşan masraflardan hangi tarafın sorumlu olduğu ve buna göre esas ve karşı dava bakımından tarafların varsa alacak-borç miktarlarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden talimat yolu ile resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 05/09/2022 havale tarihli raporda özetle; davalı tarafın 2021 yılı mali hesap dönemine ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış (görülmüştür şerhi) tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunun'un ilgili hükümlerine uygun olarak yasal süresi içerisinde usulüne uygun olarak yapılmış olduğunun tespit edildiği, davacının yasal defterlerinin usulüne uygun olarak tek düzen muhasebe kurallarına ve genel kabul görmüş muhasebe standartlarına uygun olarak tutulmuş olduğu, davacı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin yasal defterlerinde davalı şirket ... ...'ni 320 satıcılar ana hesap kodu altına 320.01.008 ... Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. adı ile cari hesap açtığı, davacı ile ilgili tüm işlemlerini bu cari hesapta takip ettiği, davacı şirketin 31.12.2021 tarihli kapanış fişinde virman açıklaması ile cari hesabı kapattığı cari hesabın 0,00 TL bakiyesi olduğu, davacı ile davalı arasında cari hesap bakiyesinin bulunmadığı, dava konusu uyuşmazlığa konu emtiaların satım bedellerine ilişkin davalıya düzenlenmiş bir fatura bulunmakta olup gönderilen numune ürünlere ait cari hesap kayıtlarında tahsil edip edilmediğine ait bir kayıt bulunmadığı, dava tarihi olan 11.06.2021 itibariyle davacıya ait numune kumaşların hasar nedeni ile oluşan toplam zarar hesabının 31.587,91 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 13/03/2023 havale tarihli raporda özetle; davalı karşı davacı taşıyan ...’ın mezkur konşimentonun hatalı
düzenlenmesinde kusuru olmadığı, dolayısıyla doğan zarardan sorumlu olmadığı, fiili taşıyan dava dışı ...’in yanlış limana taşındığı iddia edilen emtianın imha
edilmesi safhasında oluşan toplam 3.109,04 USD tutarındaki giderlerini kendi akidi davalı ...’tan tahsil ettiği, davalı karşı davacı ...’un yaptığı ödemeyi buna sebebiyet veren davacı karşı davalı taşıtan ...’den rücuen talep edebileceği belirtilmiştir.
Dosya kapsamına göre taraflar arasında asıl dosya davacısına ait boyalı örme kumaş numunesi emtiasının asıl dosya davalısı tarafından taşınmasına ilişkin bir taşıma ilişkisi bulunduğu, bu kapsamda dosyaya 2 ayrı konşimentonun ibraz edildiği anlaşılmıştır. ... numaralı konşimentonun asıl dosya davalısı tarafından düzenlendiği, gönderenin asıl dosya davacısı ... Tekstil firması, alıcının ise dava dışı ...firması olduğu ve taşımanın .../... Limanı arası yapıldığı görülmüştür. Bir diğer konşimento ise ... numaralı konşimento olup, bu konşimentoda da, gönderenin asıl dosya davacısı ... Tekstil firması, alıcının dava dışı ...firması olduğu ve taşımanın .../... Limanı arası yapıldığı görülmüştür. Dosyaya celp edilen 04/01/2021 tarihli Gümrükk Beyannamesine göre ise gönderenin asıl dosya davacısı ... firması; alıcının dava dışı ...firması olduğu ve emtia teslim yerinin Birleşik Arap Emirlikleri olduğu görülmüştür. Dosya kapsamında esas uyuşmazlık, davaya konu emtiaların asıl dosya davacısı talimatı dışında, Birleşik Arap Emirlikleri yerine yanlış limana ... Limanına taşınıp taşınmadığı hususundadır.
Dosyaya taraflar arasındaki e posta yazışmaları ibraz edilmiş olup, taraflar arasında dava konusu taşımaya dair iletişimin 28/12/2020 tarihinde başladığı ve yazışma konusu olarak "...-... ..." konu başlığı ile yazışmaların yürütüldüğü görülmüştür. 04/01/2021 tarihinde asıl dosya davalısı ... tarafından ... Tekstil firmasına gönderilen konşimento draftında tahliye limanı olarak ... bilgisinin yazılı olduğu ve ... tarafından bu konşimento draftına "kontrol edildi, onaylıyoruz" cevabının verildiği anlaşılmıştır. Aynı zamanda asıl dosya davacısı tarafından dosyaya ibraz edilen ... yazışmalarında da Tahliye Limanının ... değil, Birleşik Arap Emirlikleri olacağına ilişkin herhangi bir beyan bulunmadığı, yalnızca teslimat adresinin Birleşik Arap Emirlikleri olacağı ve bu nedenle her bir kolinin üzerine Birleşik Arap Emirlikleri yazan etiketlerin yapıştırılacağından bahsedilmektedir. Buna göre, özellikle konşimento draftına asıl dosya davacısı ... Tekstil tarafından verilen onay ve tüm yazışmaların "...-... ..."konu başlığı ile yapıldığı dikkate alındığında, bilirkişi raporunda da belirtildiği hali ile, esas sorunun tahliye limanı ile teslim yeri arasındaki farklılıktan kaynaklandığı mahkemece kabul olunmuştur.
Asıl dava bakımından davalı akdi taşıyan sıfatını haiz olup davacı taşıtan-yükleten tarafından bildirilen bilgileri konşimentoya yazma sorumluluğuna sahiptir. Buna göre de, tahliye limanı olarak ... nin kayıtlı bulunduğu konşimento draftına , davacı ... tarafından verilen onay dikkate alındığında, asıl dosya davalısı Şua Transportun konşimentonun düzenlenmesi ile emtiaların ... Limanına gitmesi bakımından sorumluluğu bulunmadığı, bu karışıklığa asıl dosya davacı çalışanlarının sebebiyet verdiği kabul edilmiştir. Asıl dava bakımından da davalının sorumluluğu bulunmaması nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava konusu talepler, dava dışı fiili taşıyan ... Firması tarafından, ... Limanına taşınması nedeni ile alıcısı tarafından alınmayan dava konusu kumaş emtiasının imhası esnasında oluşan masrafların, rücuen karşı davalı ... Tekstil firmasından tahsili istemine ilişkin olup; dosya kapsamında muhasip bilirkişi marifeti ile karşı davacı ... firması ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, karşı davacının 3.109,04 USD tutarlı masrafları dava dışı ... firmasına ödediği tespit olunmuştur. Karşı davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen ... ... Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takip dosyası ile ... Arabuluculuk Bürosu 2021/... dosya numaralı anlaşma belgesi incelendiğinde, dava dışı ... firması tarafından karşı davacı ... aleyhine 3.098,85 USD bedelli ve dava konusu emtiların imhası nedeni ile oluştuğu anlaşılan alacak için icra takibine başlandığı neticede ... Arabuluculuk Bürosu 2021/... numaralı dosya kapsamında 27.824,00 TL nin dava dışı ... firmasına 3 ayrı taksitte ödenmesi ve arabuluculuk ücreti olan 1.670,00 TL nin de karşı davacı ... tarafından ödenmesi hususunda anlaşamaya varıldığı görülmüştür.
Esas dava bakımından yukarıda açıklanan gerekçelerle ulaşılan kanaat gereği; dava konusu emtiların imhası nedeni ile yapılan masraflar bakımından esas dava davacısı - karşı dava davalısı ... Tekstil Firmasının sorumluluğu bulunduğu kabul edilmiştir. Ancak her ne kadar karşı davacı vekili karşı dava dilekçesi ile 32.000 TL ile arabuluculuk ücreti 1.670,00 TL nin karşı davalıdan tahsilini talep etmişse de, Arabulucuuk görüşmelerinden önce dava dışı ... Firmasına ödendiği belirtilen 500,00 USD nin dava konusu uyuşmazlık nedeni ile ödendiğine dair dosyaya herhangi bir delil sunulmamış olup, ... Arabuluculuk Bürosu 2021/... dosya numaralı anlaşma belgesinde de buna ilişkin herhangi bir ibare bulunmamaktadır. Bu nedenle 500,00 USD x 8,3524 TL (ödeme tarihindeki kur) = 4.176,00 TL bakımından, karşı davacının karşı davalıdan talep hakkının bulunmadığı kanaatine varılarak karşı davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Karşı davacı vekili tarafından dava dışı ... firmasına anlaşma uyarınca yapılan ödemelere ilişkin ödeme dekontları dosyaya ibraz edilmiş olup, karşı dava konusu talebin rücuen tahsil istemine ilişkin olduğu ve ödeme tarihleri de dikkate alınarak neticede, asıl davanın reddi ile karşı davanın kısmen kabulüne ve karşı dava konusu 29.494,00 TL'nin,10.000,00 TL'lik kısmına 15/09/2021 tarihinden itibaren,10.000,00 TL'lik kısmına 18/10/2021 tarihinden itibaren,5.700,00 TL'lik kısmına 18/11/2021 tarihinden itibaren, 2.124,00 TL'lik kısmına 24/11/2021 tarihinden itibaren, 1.670,00 TL'lik kısmına ise 09/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte esas davacı - karşı davalıdan alınarak, esas davalı - karşı davacıya ödenmesine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karşı davanın KISMEN KABULÜ ile 29.494,00 TL'nin,
10.000,00 TL'lik kısmına 15/09/2021 tarihinden itibaren,
10.000,00 TL'lik kısmına 18/10/2021 tarihinden itibaren,
5.700,00 TL'lik kısmına 18/11/2021 tarihinden itibaren,
2.124,00 TL'lik kısmına 24/11/2021 tarihinden itibaren,
1.670,00 TL'lik kısmına 09/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya ödenmesine,
ESAS DAVADA;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 481,08 TL den karar harcı olan 179,90 TL nin mahsubu ile fazla alınan 301,18 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı yargı gider toplamı olan 2.625,00 TL bilirkişi ücretinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
KARŞI DAVADA;
1-Karar harcı olan 2.014,73 TL'den peşin alınan 400,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.614,73 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
2-Davacının peşin olarak yatırdığı 400,00 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davalı yargı gider toplamı olan 3.939,8‬ TL'nin ( 564,8‬0 TL posta gideri, 3.375 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3.450,87 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı için takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı vekili için takdir edilen 4.176,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/05/2023

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır