mahkeme 2021/226 E. 2023/220 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2021/226 Esas
KARAR NO : 2023/220

DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/05/2021
KARAR TARİHİ : 23/05/2023

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .Müvekkili ... Sigorta A.Ş. dava dışı müvekkili sigortalısı ...A.Ş. ' ye ait çikolata emtia, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, ... numaralı konşimento tahtında ...' den ...'ya taşınmak üzere ... numaralı konteynere koyularak "..." gemisine hasarsız yüklendiğini, Emtianın alıcı tarafından teslim alınması akabinde konteynerin kapakları açıldığında emtianın ıslanarak hasarlandığının fark edildiğini, Söz konusu emtiaların, konteyner kapaklarının sızdırmazlık özelliğini yitirmesinden dolayı ıslanarak hasarlandığının ekspertiz raporu ile tespit edildiği, alıcı tarafından da ıslanma hasarına ilişkin rapor düzenlendiğini, müvekkilinin sigortalısının zararının tazmin ettiğini, ödenen tazminat bedelinin tahsili için ....17. İcra Müdürlüğü ...E sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... 17. İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin durmasına sebebiyet veren Borçlu/Davalı aleyhine % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı delillerinde yer alan mal faturası üzerinde alım satım akdine konu teslim şeklinin Denizaşırı Satış Sözleşmelerinden "..." "..."(... Resimleri ödenmemiş olarak teslim) teslim şekli olduğunu, dava dışı sigortalının mal faturasına göre mal bedelini tam ve eksiksiz tahsil ettiğini, iddia edilen ıslaklığın nev'ine göre yağmur suyundan ileri gelen hasarlar emtia Nakliyat Sigortaları Genel Şartları Madde 4/A uyarınca sigorta kuvertürü dışında olduğunu, ayrıca 6102 sayılı TTK m.1185 gereğince eğer yükte bir hasar var ise, bu hasarın teslimden başlamak üzere aralıksız hesap edilecek 3( üç) gün içinde taşıyana bildirmesi ve bu bildirimde hasarın neden ibaret olduğunun açıklanması gerektiğini, Dosyada mevcut dava dışı yük alıcısı ... tarafından sigortalıya hitaben düzenlenen tutanakta hasarı 17.03.2020 tarihinde yükleri kendi tesislerinde teslim aldığı anda fark ettikleri belirttiklerini, ancak; 3 gün içinde yapılması gereken hasar ihbarının davalı taşıyana yapılmadığını, Taşımaya ilişkin konşimentoda "..." kaydına göre taşıyan konteynerin içindeki yüklerin halini, vaziyetini ve durumunu bilmediğini, Bu kayda göre; taşımaya konu yüklerin konteyner içine yüklenmesi, istiflenmesi, tartılması ve sayılması işlemlerinin "..." yani "yükleten" sıfatına haiz sigortalı tarafından yapıldığını gösterdiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, Sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, meydana gelen hasarın emtia nakliyat sigortaları genel şartları uyarınca sigorta kuvertürü içerisinde yer alıp yer almadığı, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
... 17. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlularının ...ve ... olduğu, 16/06/2020 tarihinde 670,73.EURO (5.190,88.TL)'nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçlulara 22/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 22/06/2020 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 28/05/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememize resen seçilen bilirkişiler ..., ...ve ...tarafından tanzim edilen 17/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı Taşıyanın zarardan sorumlu olduğuna ilişkin bir verinin dosyada yer almadığı, konteynerin kapalı şekilde taşıyana teslim edildiği, ihbarının süresi içerisinde yapılmadığı, bu durumun taşıyan lehine karine oluşturduğu, Dosyada mübrez faturalar kapsamında uyarınca hasara konu kağıt filtre emtiasında meydana gelen hasar tutarının Sayın Mahkemece davalı yanın sorumluluğunun bulunduğunun kabulü halinde davacı ... A.Ş. tarafından 10.04.2020 tarihinde 670,83 EUR ödemenin dava dışı sigortalı .... A.Ş. ye ödenip...17. İcra Müdürlüğü ...E sayılı dosyasına konu edilen tutarın kadri maruf olacağına ilişkin görüşlerini bildirmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Kübra Yetiş Şamlı tarafından tanzim edilen 14/04/2023 tarihli raporda özetle; Nakliye esnasında sigortalanabilir menfaatin, dava dışı sigortalı satıcı ...'ya ait olduğu; Davacının abonman sözleşmesine istinaden düzenlenmiş, dava konusu taşımaya ilişkin poliçeyi sunması durumunda sigortalının kanuni halefi sıfatıyla; temlikname sunması durumunda ise alacağı temlik alan sıfatıyla aktif husumet ehliyetinin bulunduğu sonucuna varmak gerekeceği; ancak sözü edilen belgelerin dosyaya sunulmadığı; Davalı ...'ın, dava konusu taşıma bakımından taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetim haiz olduğu; Eşyanın zıya veya hasan bildirilmiş ya da tespit ettirilmiş olmadığından, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasamı meydana geldiği belirlenirse, bu zarann taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunacağı; Evrak üzerinden gerçekleştirilen ekspertiz neticesinde düzenlenen rapor ile, TTK m. 1185/4 uyarınca oluşan karinelerin çürütülüp çürütülmediği, dolayısıyla zarann taşıyanın sorumlu olduğu bir sebeple meydana geldiğine ilişkin ispat yükünün yerine getirilmiş sayılıp sayılamayacağı hususunda takdirin münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; Zarar miktarı bakımından dosyada bulunan ekspertiz raporunda yapılan hesaplamanın esas alınıp alınmayacağı hususunda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu; bu hesaplama esas alındığı takdirde, ... Sigorta'nm talep edebileceği tutarın, zararın ... Sigorta'nm payına düşen %45'lik kısmı olan 670,83 Euro olacağı; bu miktar, taşıyanın sorumluluğunun üst sınırını aşmadığından, zararın tümünün karşılanması gerekeceğine ilişkin görüşlerini bildirmiştir.
Dava dilekçesi, arabuluculuk evrakları, cevap dilekçesi ,davaya konu konişmento , navlun faturaları , ilgili yerlerden gelen belgeler, hasar dosyası, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;
Dosyada bulunan ticari faturanın incelenmesi ile ... A. Ş nin yurtdışında mukim ... firmasına ... teslim şekli ile 4920 karton koli gofret, kek ve çikolata sattığı ,emtiaların davalı tarafından düzenlenen ... numaralı konişmento ile ... limanına ... konteyner ile taşındığı, taşınma sırasında 111 koli emtianın ıslandığı anlaşılmıştır. Davalının konişmento düzenlemesi sebebiyle taşıyan olduğu ve pasif husumet ehliyetine haiz olduğu, davacının ise sigortalı... A. Ş ye ait emtiaları taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı 31.03.2019 tarihinde poliçe nakliyat sigortası altında sigortaladığı, ticari mal faturasından teslim şeklinin ... olduğu buna göre emtiaların ithalat için gümrükleme işlemleri tamamlanmamış olarak malların belirtilen varış noktasında taşıma aracından boşaltılmadan alıcıya teslim edilmesini ifade ettiği , dolayısıyla teslim gerçekleşinceye kadar satıcının hasara katlanma yükümlülüğünün devam ettiğinden satıcı ...'nın sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, sigortanın 31.03.2019 ve 31.03.2020 tarihleri arasında geçerli olduğu, hasarın sigorta teminatı süresi içerisinde gerçekleştiği, davacının 670,83 Euro hasar bedelini 10.04.2020 tarihinde sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 gereğince sigortalının haklarına halef olduğu ve iş davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğunun anlaşıldığı ,
TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla davalı yada davalıların sorumluluğuna gidilebileceği , ekspertiz raporu ve bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde somut olayda ; emtiadaki ıslaklık hasarının, ilk defa konteynerin gönderilenin deposunda yapılan incelemede ortaya çıktığı 25.03.2020 tarihli alıcının deposunda tutulan tutanaktan anlaşıldığı fakat konteynerdeki hasara yol açan olayın taşımanın hangi safhasında meydana geldiğinin tespit edilemediği, söz konusu konteyner üzerinde sigorta eksperi tarafından fiili bir inceleme yapılmadığı, hasarın deniz suyu olup olmadığını tespit edebilmek adına gümüş nitrat testinin yapıldığını kanıtlar belgenin dosyada bulunmadığı, dolayısıyla hasara sebebiyet veren ıslanmanın deniz suyu kaynaklı olduğunun ispatlanamadığı,
Navlun yolu ile yapılan taşımalarda hasar ihbarının 1184 ve 1185 maddelerinde düzenlendiği ,buna göre TTK m. 1184'te tarafların talebi ile resmi makamlarca incelenmesi; m.1185'te ise bu şekilde bir inceleme yapılmamış ve yükte de ziya veya hasar varsa; haricen belli olan (gözle görülen) hasarların en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında; ziya veya hasar haricen belli değilse bu yöndeki bildirimin yük gönderilene teslim edildiği tarihten itibaren aralıksız olarak hesap edilecek üç gün içinde yazılı yapılması gerektiği hüküm altına alınmış olup, somut olayda hasarın TTK m. 1185/1 'e uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK m. 1185/2'ye uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmamaktadır. Konişmentoda boşaltma limanı ..., teslim yeri ... olarak gösterilmiş olup, teslim yeri kutucuğunun üzerinde "sadece belge multimodal taşıma senedi olarak kullanıldığında uygulanır" kaydı yer almaktadır. Davalı taşıyan ... tarafından düzenlenen 27.03.2020 tarihli navlun faturasında da "hizmet: ..." kaydı bulunmaktadır. Bu kayda göre eşyanın konteyner sahasına kadar getirilmesi yükletene ait olup, varma yerinde limandan alıcının deposuna yapılacak taşıma ise taşıyan tarafından üstlenilmiştir. Bu itibarla eşyanın taşıyan tarafından gönderilene teslimi, gönderilen/alıcının deposunda gerçekleşmiştir. Buna rağmen, alıcının deposunda, 25.03.2020'de alıcı tarafından dava dışı satıcı ...'ya hitaben düzenlenen tutanakta taşıyanın yahut bir temsilcisinin imzası bulunmamaktadır. Teslimden itibaren üç gün içinde taşıyana ayrıca yazılı bir bildirim yapıldığına dair belge de sunulmamıştır. Ekspertiz raporunda hasar tespit tarihi ve yeri "25.03.2020 / Alıcının tesisleri, ..."; ekspertiz talep tarihi "25.03.2020"; ekspertiz tarihi ve yeri "evrak üzeri" olarak gösterilmiştir. İncelemenin eşyanın teslim alınmasından sonra, evrak üzerinden yapılmış olması karşısında, bu incelemenin TTK m. 1184/1 'e uygun bir inceleme olarak kabulü mümkün olmayıp, TTK m. 1184/1 'de incelemenin "gönderilen; eşyayı teslim almadan" yapılması öngörülmüştür. Ekspertiz incelemesi, taşıyanın yahut bir temsilcisinin katılmamış olması nedeniyle, TTK m. 1185/2'de sözü edilen, zarar ihbarının yerini tutacak bir inceleme olarak da değerlendirilemez. Zira incelemenin zarar ihbarının yerini tutabilmesi için taşıyanın katılımı şarttır. Böylece süresinde hasar bildiriminde bulunulmadığı anlaşılmış, TTK m. 1185/4; e göre süresinde hasar bildirimi yapılmadığı durumlarda ;zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunduğu, fakat bu karinelerin aksi ispat olunabileceğinin belirtilmesine karşın yukarıda da detaylıca izah edildiği üzere dosyadaki mevcut delillerle hasarın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten meydana geldiğinin davacı tarafından ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar harcı olan 179,90.TL'den peşin alınan 92,31.TL'nin mahsubu ile bakiye 87,59.TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davalı vekili için takdir edilen 6.922,22TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2023

Katip
e-imzalıdır

Hakim
e-imzalıdır