mahkeme 2020/303 E. 2023/352 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2020/303 Esas
KARAR NO : 2023/352

DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/09/2020
KARAR TARİHİ : 27/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin nezdinde bulunan dava dışı sigortalı...A.Ş tarafından... adasında yerleşik...isimli firnaya ihraç edilen emtia Türkiye'den ...'a nakliyesini üstlenen davalı firmanın sorumluluğunda iken hasar gördüğünü, hasarın müvekkili şirkete ihbarı üzerine, gerekli tahkikat başlatıldığını ve Sigortacılık Kanunu 22. maddesi uyarınca hasar ve kusur durumunun tespiti için bağımsız ve uzman eksper tayin edildiğini, yapılan incelemeler sonrasında hazırlanan 01.10.2019 tarihli ve ... numaralı Ekspertiz Raporunda; söz konusu emtianın İzmit Limanı'ndan ...'un ... Limanı'na kadar olan denizyolu nakliyesi 04.12.2018 tarihinde ... &...Lti. Şti. Firması organizasyonuyla taşıyıcı... tarafından temin edilen ...ve ...-1 no.ku iki adet flat rack ve ... ve ... na.lu iki adet 20 ve 40 feet'lik kapalı tip olmak üzere foplam dört adet konteyner içerisinde...gemisine yüklenmek sureliyle gerçekleştirildiği, konteynerlerin Dilovası Yılport Limanı'nda gemiye yüklenmesi aşamasında trafoların sağlam ve hasarsız durumda sevk edildiğine dair bağımsız gözetmen ... firması tarafından gözetim çalışması yapılmış olup, raporda trafoların gemiye yükleme öncesinde hasarsız durumda olduğu ve yükleme operasyonu sırasında da herhangi bir hasarın meydana gelmediği belirtildiği, sigortalı yetkilileri ile yapılan ön görüşmelerde 1LTR-0041823 seri no.lu trafonun daha ağır şekilde, ...seri no.lu diğer trafonun ise nispeten hafif şekitde hasarlandığı, ...yekkililerinin alıcı firma nezdindeki girişimleri ile 1LTR-0041822 seri no.lu hafif hasarlı irafonun normal garanti kapsam ve süresi dahilinde alıcı firma tarafından kabul edilmesi sağlandığı, hasar seviyesi daha ağır olan 1LTR-0041623 seri no.lu trafonun ise gerekli onarım, kontrol ve testlerinin vanış yerinde yapılabilmesi için gerekli teknik standartlara sahip bir tesisin ...'da mevcut olmadığı ve dolayısıyla bu işlemlerin yapılabilmesi için söz konusu trafonun Türkiye'ye gelirilerek bu çalışmaların sigortalının tesislerinde yapılacağı yönünde bilgi verildiği, toplam hasar bedelinin muafiyet va hasar bedeli düşüldükten sonra şirket takdirine bırakılmış olan 5.240,79 USD dahil 117,750,01 USD olduğu hususlarının rapor edildiğini, şu aşamada davaya kanu maddi olay davalı şirket tarafından ayıplı bir şekilde yapılan taşımadan kaynaklı hasar bedelinin davalıya rücusu olgusuna dayandığını, nakliye hasar bedeli olan 117.750,01 USD'nin tamamı 13/11/2019 tarihinde ilgilisine ödendiğini, ödenen tazminattan; %100 oranında davalının sorumlu olduğu ortaya çıktığını, müvekkili şirket tarafından, davaya konu hasar sebebiyle davalıya 25/11/2019 tarihli ihtarname gönderildiğini, hasar bedelinin sigortalıya ödenmesinden sonra hasardan sorumlu olan davalı hakkında Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek davalıların vaki itirazlarının iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşıma işleri organizatörü olarak faaliyet gösterdiğini, müşterileri adına üstlendiği taşımaları fiili taşıyıcılar aracılığı ile yerine getirdiğini, somut olayda müvekkilinin müşterisi olan ... AŞ'ye ait trafo malzemesinin denizyolu ile taşınması fiili taşıyıcı ...firmasına ait gemi ile gerçekleştirildiğini, işbu davada ileri sürülen hasarın denizyolu taşıması sırasında oluştuğunu ve bundan taşıyıcının sorumlu olduğu iddiasının kabul edilmesi halinde müvekkili şirketin fiili taşıyıcı...'ye izafeten ......Acenteliği A.Ş.'ye rücu hakkı bulunduğundan öncelikle davanın bu şirkete ihbar edilmesini talep ettiklerini, dava konusu taşıma uluslararası deniz yolu ile eşya taşımasına ilişkin olduğunu, söz konusu taşımaya ait 04.12.2019 tarihli ...Konşimentosu Özel şartlar Madde 21.2'de uyuşmazlık halinde Hong Kong Mahkemelerinin yetkili olduğu ve Hong Kong Hukukunun uygulanacağı düzenlendiğini, konşimento şartlarının geçerli ve bağlayıcı olduğu bu taşımadan kaynaklanan uyuşmazlık için Hong Kong Mahkemeleri yetkili olduğunu, davacı sigorta şirketinin yaptırdığı ekspertiz raporunda hasarın taşıma sırasında meydana geldiği görüşü bir tespite değil tahmine dayandığını, dava konusu taşıma konşimento Özel şartları ve Navlun Teklifi Şartları gereği La Haye Visby Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, taşımanın tabi olduğu La Haye Visby Kuralları gereği somut olayda sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini, La Haye Visby Konvansiyonuna göre hasar halinde taşıyıcının sorumlu olduğu miktar, hangisi daha yüksek ise ünite başına 667 ... veya eşyanın brüt ağırlığı başına 2 SDR ile sınırlı olduğunu, dava konusu hasarlı teslim edildiği iddia edilen trafo yükünün toplam ağırlığı da 18.000 kg olduğunu, buna göre taşıyıcının sorumlu olduğu azami miktar 18.000 kg x 2 SDR = 36.000 SDR olduğunu, icra takibinin açıldığı 18.12.2019 tarihinde TCMB kurlarına göre 1 SDR 1.37971 USD, 36.000 SDR x 1,37971 = 49.669,56 USD olduğunu, sorumlu olduğuna hükmedilse dahi müvekkili taşıyıcının ödeyeceği azami tutar 49.669, 56 USD ile sınırlı olduğunu, davacı sigorta şirketi, sovtaj bedeli olarak hasarlı trafo için en yüksek teklif veren... Firmasının teklifi 7.597,00 TL'yi dikkate aldığını, ekspertiz raporu ekindeki mal faturasına göre değeri 390.011,58 Euro olan 18.000 kg ağırlığındaki trafonun hurda değeri dahi ekspertiz raporunda dikkate alınan sovtaj değerinden çok daha yüksek olduğunu, davacı takip tarihinden itibaren faiz talep edebileceğinden, hiç bir açıklama içermeyen işlemiş faiz talebinin reddi gerektiğini, İİK'nun 67. Maddesine göre icra inkar tazminatı talep edilebilmesi için her şeyden önce alacağın likit ve belirlenebilir olması gerektiğini, somut olayda davacı sigorta şirketinin sigortalısına karşı sorumluluğu ile davalı taşıyıcının müşterisine veya müşterisinin halefi sigortaya karşı sorumluluğu aynı nitelikte olmadığı gibi, davacının talebinin haklı olup olmadığı, haklı ise miktarı yargılamayı gerektirdiğini, bu nedenle İİK'nun 67. Maddesindeki koşullar mevcut olmadığı için haksız icra inkar tazminatı talebinin de reddine karar verilmesini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve lehe hükmedilecek avukatlık ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyasına sunulan 07/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davalının akdi taşıyan sıfatına sahip olduğu; dava dışı...'nin fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu; davacının halef sıfatına sahip olup olmadığının belirlenebilmesi için eşyanın hasara uğramasına sebep olan rizikonun gerçekleşme tarihinin ortaya konulmasının gerektiği; davacı halef sıfatıyla talepte bulunduğu için bu sıfata sahip olduğunu ispatlama yükümlülüğünün davacı üzerinde olduğu, eşyanın taşıyana tam ve sağlam olarak teslim edildiğinin kabul edilmesinin gerektiği, varma limanında eşyanın hasarlı şekilde teslim edilmiş olduğunu ispatlayan bir delilin dosyada bulunmadığı, dosyadaki Fransızca kara taşıma belgesindeki kaydın bu hususu ortaya koyup koymadığının ise Mahkemenin takdirinde bulunduğu, eşyanın uğradığı iddia edilen hasarın teslim öncesinde resmi bir inceleme ile tespit edildiğine dair delilin bulunmadığı, eşyanın uğradığı hasara ilişkin süresinde bildirimde bulunulduğunun ispatlanamadığı, bu sebeple TTK m. 1185/4 gereğince taşıyan lehine karine doğduğu; bu karinenin aksinin Fransızca taşıma belgesi ile ispat edilmiş olup olmadığının Mahkemenin takdirinde olduğu, teknik değerlendirmede hasarın eksper raporunda bu taşımaya ilişkin olarak tespnit edilen kısmının İzmit (Yılport) Limanından Pitre (...) limanına yapılan taşıma sırasında, aktarma limanında gemiden tahliyesi, yüklenmesi limanlarında elleçlenmesi ve yine Pitre limanında tahliyesi sırasında kreyn operatörlerinin ve/veya limandaki elleçlemelerde yapılan hatalar nedeni ile meydana gelmiş olabileceği sonucuna varıldığı; bununla birlikte bu sonucun da ikinci karinenin aksinin ispat edilmesi için yeterli olmadığı, zira karinenin çürütülmesi için eşyanın taşıyanın sorumlu tutulmasını gerektirecek bir kusur sonucunda hasara uğramış olduğunun ispatlanmasının gerektiği, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, özel imalata tabi makinaların hasarından kaynaklanan toplam zararın 138.906,79 USD olduğu, taşıyandan talep edilebilecek tazminatın TTK m. 1186/1 gereğince sınırlı sorumluluk esaslarına tabi olduğu, sınırlı sorumluluk tutarırım hasara uğrayan eşyanın kilogramı başına 2 ÖÇH olarak belirlenmesinin gerektiği kanaatine varılmıştır.
20/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; Gerçekleşen rizikonun teminat kapsamında yer alması için teminatın başlangıç tarihi olan 01.01.2019 tarihinden sonra ve teminatın sona erme tarihi olan 02.01.2020 tarihinden önce gerçekleşmiş olması gerektiğini, bu bakımdan eşyanın gemiye yüklenmesi ve seferin başlangıç tarihlerinin belirlenmesi gerektiğini, zira eşyanın gemiye yüklenmesi anında henüz tam ve sağlam olduğu dosyadaki fotoğraflardan anlaşıldığını, rizikonun 08.01.2019 tarihinden önce meydana gelmiş olduğu anlaşılsa da teminatın başladığı 01.01.2019 tarihinden sonra meydana gelmiş olduğu ortaya konulamadığını, eşya gemiye 04.12.2018 tarihinde tam ve sağlam olarak yüklendiğini, sigorta teminatının 01.01.2019 tarihinde başlayacağı kararlaştırıldığını, 08.01.2019 tarihinde eşyanın hasarlanmış durumda olduğu belirlendiğini, ancak söz konusu hasara sebep olan rizikonun 01.01.2019 tarihinden önce veya sonra meydana gelmiş olduğu belirlenemediğini, deniz taşımasının tamamlandığı, eşyanın boşaltıldığı ve yükle ilgilinin hasarı tespit ettiği tarihin dosyadan belirlenmesi mümkün olmadığı için dosyada yer alan belgelerden haricen belli olan hasara ilişkin “teslim sırasında” bildirim yapılıp yapılmadığı anlaşılamadığını, diğer bir ifade ile davalının hasardan haberdar edilmiş olduğu görülmekle beraber süresinde bildirimin yapılmış olup olmadığının belirlenemediğini, her iki trafonun da hasarlanmış olduğu esas alınırsa davalının sorumlu tutulması ihtimalinde sorumluluğunun üst sınırı trafoların toplam ağırlığının kilogramı başına 2 ÖÇH olarak hesaplanması yönünde görüş bildirilmiştir.
Dava; nakliyat sorumluluk sigortacısı olan davacının sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelinin TTK'nun 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet hükümlerine göre davalıya rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalı vekili dava konusu taşımaya ilişkin 04.12.2019 tarihli...Konşimentosu özel şartlar madde 21.2'de uyuşmazlık halinde Hong Kong Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair yetki klozu bulunduğundan bahisle mahkememizin yetkisiz olduğunu ileri sürmüş ise de, davalıların Türk şirketi olması sebebiyle, Yargıtayın yerleşik uygulamalarına göre (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1982/12-524 Esas, 1984/522 Karar ve 09.05.1984 tarihli kararı, Yargıtay 11.HD. 2015/5517 E. Ve 2015/12591 K.25.11.2015 tarihli kararı) kendi ikametgah mahkemesinde kendisini daha iyi savunabilecek olan davalıların yabancı ülke mahkemenin yetkili olduğunu ileri sürmesi MK'nun 2. maddesi hükmü ile bağdaşmadığından, bu doğrultuda yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Dosyaya sunulan delillerden, dava dışı ... A.Ş. Tarafından, İzmit'ten ...' a gönderilen ... seri nolu ...-11.000/5.760v tsph-...model, 20 paket halinde 2 konteyner içerisinde, net 44.508 ve brüt 46.100 kg ağırlığındaki iki adet transformatörün, ... gemisi ile ...şirketi aracılığı ile taşınmasının yapıldığı, taşınan yük için davacı nezdinde 01.01.2019 başlangıç tarihli, bir yıl süreli Nakliyat Abonman Sigorta Blok Poliçesi düzenlendiği, poliçede sigorta ettirenin ve sigortalı olarak ... Sanayi A,Ş'nin gösterildiği, teminatın tüm dünya ülkelerine yapılan taşımaları kapsadığı anlaşılmaktadır. Odak ... tarafından düzenlenen Ekspertiz Raporu'nda ve gümrük beyanında taşıma konusu eşyanın satışında kararlaştırılan teslim kaydında “...” olduğu belirtilmiştir. Bu teslim şartına (...) göre satım konusu eşya kaydında belirtilen yerde testim edilmiş sayılmakta olup teslim noktasına kadar eşyaya ilişkin hasara katlanma yükümlülüğü ile sigortalanabilir menfaat satıcıya aittir. Dolayısıyla sigorta poliçesinde satıcı ... Elektrik'in sigortalı gösterilmiş olması yerindedir. Poliçenin son sayfasında 02.01.2019 tarihinde düzenlenmiş ve imzalanmış olduğu belirtilmiştir. Dosyada sigorta sözleşmesi ile sağlanan teminatın süre bakımından uzatıldığına dair bir zeyilname, herhangi bir belge veya başka bir poliçeye rastlanmamıştır. Bununla birlikte dosyaya sunulan 13.11.2019 tarihli ödeme belgesinden davacının sigortalısı ...şirketine ...Bankası kanalı ile 117.750,01 USD hasar tazminatı ödediği, 06.11.2019 tarihli ibraname ile de sigortalının haklarını devir ve temlik aldığı görülmektedir. O halde söz konusu temlikname uyarınca davacı sigorta şirketinin TBK m.183 hükmüne göre iş bu dava bakımından aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiştir.
Somut taşımada dava dışı ... tarafından düzenlenen konişmentoda yükletenin ... Elektrik, gönderilenin ..., ihbar adresinin ...Elektrik, teslim yerinde başvurulacak kişinin Kühne Nagel, gemi adının ..., yükleme limanının İzmit, boşaltma limanının ...olduğu kayıtlıdır. Ayrıca navlunun peşin ödeneceği “...” kaydı ile belirtilmiştir. Konişmentoyu düzenleyen taşıyan ...'u temsilen... tarafından imzalanmıştır. Dava konusu taşımaya ilişkin bir diğer taşıma senedi ise dava dışı ... tarafından düzenlenen deniz yük senedidir. Söz konusu yük senedine göre yükleten Kühne Nagel, gönderilen ..., ihbar adresi ... 'dir. Taşımayı gerçekleştirecek gemi adı da konişmentoda olduğu gibi... olarak belirtilmiştir. Dosyaya sunular navlun faturasının davalı ... tarafından düzenlendiği görülmektedir. Söz konusu taşıma belgeleri ve ...'in ...Elektrik'e düzenlediği 18.04.2019 tarihli navlun faturası na göre davalı ...'in taşımayı ...Elektrik'e karşı üstlendikten sonra fiilen ...tarafından ifa edildiği anlaşıldığından, davalının akdi taşıyan konumunda olduğu kabul edilmiştir.
Dosyaya sunulan taşıma senetlerinde eşyanın yükleme sırasında hasarlı halde olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Bu durumda TTK m. 1239 gereğince eşyanın taşıyana tam ve sağlam durumda teslim edildiği kabul edilmelidir. Öte yandan 0l.10.2019 tarihli ekspertiz raporunda bu konuya ilişkin olarak konteynerlerin Dilovası Yılport Limanmı'nda gemiye yüklenmesi aşamasında trafoların sağlam ve hasarsız durumda sevk edildiğine dair bağımsız gözetmen ...firması tarafından gözetim çalışması yapıldığı belirtilmiş olup söz konusu gözetim raporu 05.05.2022 tarihli dilekçe ekinde tercümesi ile birlikte dosyaya sunulmuştur. Bunun yanında flat rtack konteynerlere yapılan yüklemeye ait renkli fotoğraflar CD içinde davacı tarafça dosyaya ibraz edilmiştir. Teknik bilirkişiler tarafından bu fotoğraflar incelendiğinde hasarlanan trafoların ana gövdelerinin flat rack konteynerler üzerine daneç ve takozlar ile beslenerek yerleştirildikten sonra uygun yerlerden (ayrıca trafoların dış kısmının üzerine lashing ve sabitleme yapmaya uygun aparatlar sabitlenmiş-kaynaklanmış) spanzet ve zincir kullanmak sureti ile trafoların ... konteyner üzerinde sabitlendiği ve emniyetli bir şekilde lashinglerinin yapıldığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda trafoların flat rack könteynerler üzerindeki yüklenme biçimi, sabitlenmesi ve lashinginin sektörde kabul görmüş usuller doğrultusunda deniz taşımasına uygun yapıldığı değerlendirildiğinden, yükteki hasarın konteynerlerin gemiye yüklendikten sonraki bir aşamada meydana geldiği sonucuna varılmaktadır.
Dava konusu talep TTK m. 1178'e dayanmaktadır. Anılan hükme göre, taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyan, eşyanım zıya veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur. O halde dava konusu uyuşmazlıkta eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu süreçte ortaya çıkan bir olgu sebebiyle hasara/zıyaa uğraması halinde taşıyan zarardan sorumlu tutulabilir. Taşıyanın TTK'nun 1178. maddesinden kaynaklanan yüke özen gösterme borcunun ihlalinden kaynaklanan sorumluluğunda, eşyanın teslim öncesinde resmi şekilde incelenmiş veya hasarın/zıyaın taşıyana bildirilmiş olup olmaması önemli hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Eşyanın ziya veya hasara uğraması halinde yükle ilgilinin inceleme ve bildirim yükümlülüğü TTK m. 1184 ve 1185'de düzenlenmiştir. TTK m. 1184 gereğince eşyanın tesliminden önce taşıyan, kaptarı veya gönderilen, eşyanın hal ve durumunu, ölçü, sayı veya tartısını tespit ettirmek amacıyla onları mahkemeye veya yetkili diğer makamlara ya da bu husus için yetkili uzmanlara inceletebilir. Söz konusu resmi incelemenin yapılmamış olması halinde TTK m. 1185 f. 1 uyarınca zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.
Davalı Kühne Nagel tarafından düzenlenen navlun faturası ile taşıma belgesinde yer alan ... kaydına göre taşımanın limandan limana yapılmasının üstlenildiği belirlidir. Yükün gemiden tahliyesinden sonraki kara yolu ile taşıması ise ..Elektrik'in sorumluluğunda gerçekleşmiştir. Varma limanında yükün gemiden hasarlı olarak tahliye edildiğin gösteren bir resmi inceleme, tutanak bulunmamaktadır. Yükleme limanı gözetim firması ... firması tarafından düzenlenen "..." başlıklı belgede eşyanın gemiye yüklenmesine ilişkin fotoğraflar ve yüklemenin 04.12.2018 tarihinde gerçekleştiği bilgisi yer almaktadır. Bununla birlikte seferin ne zaman başladığına dair bir bilgi dosyada yer almamaktadır. Dava dışı ...Elektrik,... ve davalı ... arasında yapılan 11.01. 2019 tarihli yazışmalar ile 08.01.2019 tarihli kara taşıma belgesindeki hasar kaydı dikkate alındığında hasarın/ rizikonun 08.01.2019 tarihinden önce meydana geldiği değerlendirilmiştir. TTK m. 1185/ f. 1 uyarınca zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi gerekli ve yeterlidir. Dava dilekçesinde "...'daki dahili kara nakliyesi ile ilgili olduğu anlaşılan taşıma evrakı üzerinde Fransızca ve el yazısı ile hasar şerhi yazılı olduğu, söz konusu belgede trafolardan birinin bulunduğu ...nolu flat rack konteynerin numarasının yazılı olduğu” belirtilmektedir. Dava dışı ...Elektrik tarafından davalı Kühne Nagel'e gönderilen 14 Ocak 2019 tarihli ihtarname'de taşıma konusu eşyanın 09.01.2019 tarihinde hasar gördüğü ve geç teslim edildiği, bu hususun daha önce davalıya bildirilmiş olduğu, ancak olumlu bir yanıt alınmadığı belirtilerek uğranılan zararın tazmininin kendilerinden talep edileceği belirtilmiştir. Eşyanın gemiden hangi tarihte tahliye ve sigortalıya teslim edildiğini ortaya koyan bir delil de dosyada bulunmamaktadır. Dolayısıyla boşaltma limanında yükün gemiden tahliye edildiği tarih tam olarak tespit edilemediğinden hasara ilişkin olarak tahliyeden sonra, teslim sırasında TTK m.1185/f.1 anlamında hasar ihbarının yapıldığı davacı tarafça ispatlanamamıştır.
Bu durumda taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine dair taşıyan lehine karine doğmuş olacaktır. Taşıtanın halefi olan davacı sigorta şirketi bu iki karinenin aksini ispatlayarak taşıyanı meydana gelen zarardan sorumlu tutabilir.
...Elektrik tarafından davalıya gönderilen 09.07.2019 tarihli ihtarnamede ...numaralı konteynarın 28.12.2018 tarihinde...'ye ve 08.01.2018 tarihinde de ... iş yerine ulaştığı, sözkonusu konteynera istiflenen 1 adet trafo ana gövdesini ...sorumluluğu altında iken deniz taşımacılığı esnasında hasar gördüğü bildirilmiştir.
Yine dosyaya sunulan 11.01.2019 tarihli Kühne Nagel'in ...elektriğe hitaben düzenlediği belgede de, ..- ...numaralı konteyner numaralı iki adet trafoda ki hasarla ilgili olarak 10.11.2018 tarihli mail yazısının alındığı, işbu gönderiye yönelik hasarları duymaktan dolayı üzüntü içerisinde olduklarını belirterek, deniz kargo sigortalarını bilgilendirmeleri tavsiyesinde bulunulduğu, yazının son paragrafında herhangi bir sözkonusu sorumluluğu reddetmeliyiz ifadesinin yer aldığı görülmektedir.
Davacı taraf hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği yönündeki iddiasını ispat için söz konusu ihtarnamelere dayanarak, 11/01/2019 tarihli ihtarnamede hasarın kabul edildiği ileri sürülmektedir. Belge içeriğinden bu sonuca varılması mümkün olmamak ile birlikte yükün tahliye limanında teslim alınmasından sonra kara taşıyıcısı tarafından düzenlenen teslim tutanağında trafoların hasarlı olduğuna ilişkin düşülen kayıt, trafoların gemiden tahliye edilirken hasarlı olduğunu ortaya koyan bir belge niteliğindedir.
Söz konusu belge içeriği ile dosyadaki bilgilerden, eşyanın gemiden tahliyesinden sonra nihai varış noktası olan ...'ye kara yolu ile taşınması için teslim alındığında flat rack konteynerlerden birindeki emtiada hasar olduğunun kayda geçtiği, ... seri numaralı trafo hasarının hafif olması nedeni ile yerinde giderildiği, ancak...seri numaralı trafonun tamirinin bulunduğu sahada mümkün olmaması nedeni ile Türkiye'ye gönderilmesinin icap ettiği, 1LTR-0041823 seri numaralı trafo hasarının bir kısmının emtianım dönüşü sırasında oluştuğu anlaşılmaktadır.
Bilirkişi raporundaki teknik değerlendirilmelerde, ekspertiz vasıtası ile geri getirilen ...seri numaralı trafonun izolatörlerinin kırık olduğu, porselen parçaların ana gövde içine düştüğü, ikisi gidişte, alçak ve yüksek gerilime ait 7 adet ...'in ve sürücü şaft koruyucusunun hasarlı olduğu, Türkiye'ye dönüş sırasında ...'nin döküm üst kapağının ağır hasar gördüğü, sacın aşağı yönlü ağır darbe ile yırtılarak açılmış olduğu, kontakların zarar gördüğü, basınç emniyet valfi ve flarışlı dirseklerden birinin gönderim diğerinin ise geri dönüşte hasar gördüğü, 1LTR-0041823 seri nurnaralı trafonun ise ... borusunun eğildiği, sürücü şaft ve koruyucusunun hasar gördüğünün düşünüldüğü belirtilerek, çift yönlü nakliye hasarı ve iki kere muafiyet tenzili ile toplam zararın 50.000,USD muafiyet ve 1.397,48USD sovtaj olmak üzere 87.509,31USD, tek yönde nakliyede hasarın oluştuğu kabulü halinde: 25.000,-USD muafiyet ve 1.397, ABUSD sovtaj tenzili ile 112.509,31USD olarak tespit edildiği, davaya konu trafoların özel imalata tabi oldukları, hasar ile ilgili yapılan yazışmalar ile fotoğraflarda görülebilen hasar durumu ile birlikte değerlendirilmesinde ekspertiz raporunda yapılan tespitlerin yerinde olduğu, belirlenen bedellerin makul seviyede olduğu, buna göre yükteki hasar bedelinin malzeme, işçilik ve masraflar dahil 138.906,79USD olduğuna dair kanaat bildirilmiştir.
Yükün gemiden tahliyesinden sonra Fransızca olarak düzenlenen kara taşıma belgesindeki hasar notu; "yağlanmış transformatörün açıldığı, hasar gördüğü, traverslerinin kırık ve transformatörün üst kısmının deforme olduğu" şeklinde tercüme edilmiştir. Bilirkişi raporlarında hasarın nedenine ilişkin olarak, İzmit (Yılport) Limanından, Pitre (Guadaloupe) Limanına yapılan taşıma sırasında, aktarma limanında gemiden tahliyesi, yüklenme limanlarında elleçlenmesi ve yine Pitre limanında tahliyesi sırasında kreyn operatörlerinin yanlış uygulamaları ve/veya limandaki elleçlemelerde yapılan hatalar nedeni ile meydana gelmiş olabileceği belirtilmiştir.
Sam Marine firması tarafından tanzim edilen gözetim raporu, yükleme anına ait fotoğraflar ile teknik bilirkişilerin değerlendirmelerine göre, eşyanın taşıyana tam ve sağlam olarak teslim edildiği, trafoların... konteynerler üzerindeki yükleme biçimi, sabitlemesi ve lashinginin sektörde kabul görmüş usuller doğrultusunda deniz taşımasına uygun şekilde yapıldığı, hasarın deniz taşıması yapılırken aktarma limanında gemiden tahliyesi, elleçlenmesi ve yine Pitre limanında tahliyesi sırasında kreyn operatörlerinin ve/veya limandaki elleçlemelerde yapılan hatalar nedeni ile meydana geldiği, bunun aksinin davalı tarafça ispatlanamadığından hasardan dolayı davalı taşıyanın TTK'nun 1178. Maddesine göre davacıya karşı sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Davacı sigorta şirketinin hasar nedeni ile sigortalısına 117.750,01 USD ödeme yaptığı dosyaya sunulan ödeme belgesinden anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda hasarlanan trafoların özel imalata tabi oldukları belirtilerek, yükte meydana gelen hasar malzeme, işçilik ve masraflar dahil 138.906,79 USD olarak saptanmıştır. Ekspertiz raporunda, Sigortalı ...-Türkiye süpervizartörünün ... /... saha ziyareti, ... seri nolu hafif hasarlı trafonun bulunduğu yerde tamiri, ...seri nolu ağır hasarlı trafonun teknik inceleme masrafları ile fabrikaya geri getirme ve işçilik dahil onarım masrafları toplamı 138.906,79 USD, Proje yönetimi ve ...Fransa tarafından yapılan giderler 5240,79 USD olarak tespit edilmiştir. Söz konusu raporda ...- Fransa tarafından yapılan masraflar ile hasarın giderilmesi ile ilgili proje yönetimi ve mühendislik giderleri toplamı 5240,79 USD olarak gösterilmiştir. Sigorta şirketinin sigortalısı ...Elektrik'e ödediği hasar bedeli ise 117.750,01 USD' dir. Alınan bilirkişi raporunda ise kadri maruf hasar bedeli 138.906,79 USD olarak tespit edilmiştir. Davacı temliknameye bağlı olarak TBK 183. Maddesindeki akdi halefiyet hükümlerine göre hak sahipliğini kazanmış olduğundan, dava dışı ... A.Ş.'ye ödediği 117.750,01 USD hasar tazminatını davalı taşıyana rücu edebileceği değerlendirilmiştir.
Davalının sorumlu olduğu tazminat tutarı bakımından TTK m.1186'da düzenlenen sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerekecektir. Dosya kapsamına göre, yük hasarının taşıyanın sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkını kaybetmesine neden olacak kast yada pervasızca bir hareket sonucunda ortaya çıktığına dair bir delil bulunmadığından, sorumluluk TTK m. 1186/f.1 uyarınca sınırlandırılmalıdır. Hükme göre, eşyanın uğradığı veya eşyaya ilişkin her türlü zıya veya hasar nedeniyle taşıyanı, her hâlde, hangi sınır daha yüksek ise o sınırın uygulanması kaydıyla, koli veya ünite başına 666,67 Özel Çekme Hakkına veya zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safi ağırlığının her bir kilogramı için iki Özel Çekme Hakkını karşılayan tutarı aşan zarar için sorumlu değildir. Taşınan eşyanın ağır veya az parçadan ibaret olması halinde sorumluluk sınırının tespiti eşyanın ağırlığına göre yapılmalıdır. Burada esas alınması gereken TTK m. 1186/f.1'e göre gayrisafi ağırlık olmalıdır. Dava dosyasında taşıma konusu iki trafonun da hasarlanmış olması nedeniyle, davalının sorumluluğunun üst sınırı trafoların toplam ağırlığı üzerinden kilogramı başına 2 ÖÇH olarak hesaplanmalıdır. İki trafonun toplam ağırlığının 46.100 kg olduğu gümrük beyannamesi ve konişmento kayıtlarından anlaşılmaktadır. Karar tarihinde 1.31161 olan ÖÇH /USD paritesine göre hesaplanan sınırlı sorumluluk tutarı 46.100x 2 ÖÇH x 1.31161= 120.930,44 USD'dir. Bu durumda mahkememizce kabul edilen 117.750,01 USD hasar bedeli, TTK m.1186/f.1 uyarınca hesaplanan sorumluluk sınırının içinde kalmaktadır. Takip talepnamesinde 350,02 USD işlemiş faiz talebinde bulunmuş olup davacı sigorta şirketi, sigortalısına ödeme yaptığı 13.11.2019 tarihinden, takip tarihine kadar geçen süre için faiz istemekte haklıdır. 117.750,01 USD olan hasar bedelinin ödeme tarihinden, 20.12.2019 olan takip tarihine kadar işleyen faizi 612,95 USD'ye tekabül ettiğinden taleple bağlı kalınarak, 117.750,01 USD asıl alacak ile 350,02 USD işlemiş faizden oluşan toplam 118.100,03 USD üzerinden davanın kabulü ile davalının Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takibine itirazının iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca yıllık dolar faizi yürütülmek sureti ile davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile davalının Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takibine itirazının İPTALİ ile 117.750,01 USD asıl alacak ile 350,02 USD işlemiş faizden oluşan toplam 118.100,03 USD'nin bu tutar içerisinde ki asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca yıllık dolar faizi yürütülmek sureti ile davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA,
2-Koşulları oluşmadığından davacı vekilinin icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar harcı olan 61.718,13 TL'den peşin alınan 11.964,04 TL'nin mahsubu ile bakiye 49.754,09 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 129.385,07 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 12.026,24 TL başvurma harcı, 374,00 TL posta gideri, 16.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 28.400,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/09/2023

Başkan .
¸e-imzalıdır
Üye .
¸e-imzalıdır
Üye .
¸e-imzalıdır
Katip.
¸e-imzalıdır