mahkeme 2019/2 E. 2023/407 K.

T.C.
İSTANBUL
17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO :2019/2 Esas
KARAR NO :2023/407

DAVA :Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :31/12/2018
BİRLEŞEN DAVA KARAR TARİHİ :22/09/2020
ASIL DAVA KARAR TARİHİ :17/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin acenteliğini yaptığı ...'nın, deniz yolu ile uluslararası yük taşımacılığı ile iştigal ettiğini, Davalı ... A.Ş. tarafından verilen yükleme talimatına istinaden, 29 Haziran 2018 tarihinde düzenlenen ... sayılı konişmento tahtında Aliağa İzmir Limanından ...'ya ve 30 Temmuz 2018 tarihinde düzenlenen ... sayılı konişmento tahtında, Aliağa İzmir Limanından ...’ya taşınacak yüklerin (paraffin wax snow) müvekkil tarafından işletilen gemilere yüklendiğini, Anılan konişmentolar tahtında Davalı...'in, yükleten/taşıtan sıfatına haiz olduğunu, anılan konişmentolar tahtında taşınan konteynerler aktarma limanı Jebel Ali de tahliye edildikten sonra, ...ve ... nolu konteynerlerde sızıntı olduğu fark edildiğini; Bunun üzerine,... nin yükleme limanı acentesi tarafından Davalıya derhal ihtarnameler gönderilerek, hasar ihbarında bulunulmuş ve ... tarafından yaptırılacak sörvey incelemesi gün ve saati Davalıya bildirilerek sörvey incelemesine iştirak etmesi ihtar edilmişse de, Davalı tarafından bu davete icabet edilmediğini, ... tarafından yaptırılan sörvey sonucunda düzenlenen raporlarda, sızıntının, muhatabın usulüne uygun istif yapmamasından ve kötü ve yetersiz ambalajdan kaynaklandığı tespit edildiğini, bunun üzerine, müvekkil yükleme limanı acentesi tarafından Davalıya müteaddit defalar ihtar ve ihbar göndererek, hatalı istif ve yetersiz/kötü ambalaj nedeni meydana gelen sızıntı dolayısı ile cross stuffıng işlemlerinin yapılması gerektiği ve ayrıca bu nedenle oluşan tüm masrafları (cross stuffıng, ardiye, sörveyör ücreti, liman kontrol CFS M1SC masrafı, ITT masrafı, shifting to CFS masrafları, DTHC masrafı, reefer PTI ve plugging/monitoring masrafı, gümrük masrafı, OB değişiklik masrafı, data/doküman düzeltme masrafları vb) Davalıya bildirilerek ödeme talep etmişse de, Davalı tarafından herhangi bir ödemenin yapılmadığını, davalının kusuru ile konteynerlerde sızıntı meydana gelmesi nedeni ile oluşan masraflar, Davalıya gönderilen muhtelif ihtarlara rağmen ödenmediği gibi, bu nedenle oluşan masrafların dışında konteyner demuraj alacağı da doğduğunu, ISB0334904 nolu konişmento için USD 15,719 (operasyonel masraflar)+USD 14,520 ( demuraj) + USD 2,052( elektrik ücretleri) olmak üzere toplam USD 32,291 Ve ISB0340551 nolu konişrnento için USD 4,920 (operasyonel masraflar) +USD 7,860 (demuraj) + USD 2,052 (elektrik ücretleri) olmak üzere toplam USD 14, 832 masraf ve demuraj alacağı doğduğunu; Dava konusu taşıma ile ilgili olarak Davalıya müvekkili tarafından kesilen faturaların da ekte sunulduğunu, Müvekkil tarafından düzenlenen konişmentolarında bulunan 1, 23, 24 nolu klozlar uyarınca, Davalı tarafından yapılan konteyner için hatalı istif ve kötü ve yetersiz ambalaj nedeni ile meydana oluşan hasar, zarar ve masraflardan dolayı Davalı ödeme ve tazmin ile sorumlu olduğunu, Söz konusu Konteynerler free time süresi içerisinde boş olarak iade edilmediği için, müvekkilinin bu konteynerleri yeni yük taşımak için kullanamadığını ve bu nedenle de kar kaybına da uğradığını, Kar kaybına ilişkin dava ve talep haklarımız ile, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak, 47.123 ABD Doları alacağının Davalıdan tahsiline karar verilmesini; Açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, 47.123 ABD Doları alacağın/tazminatın Davalıdan, Devlet Bankalarınca ABD Dolarına uygulanan yıllık en yüksek oranda işletilecek faizi ile birlikte tahsiline, tüm yargılama giderleri, vekalet ücreti ve davanın tüm mali sonuçlarının Davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini," talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı-karşı davalı tarafından açılan davada, dava şartı olan hukuki menfaat söz konusu olmadığından, davanın öncelikle hukuki menfaat yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini; Davacı şirketin yabancı olması sebebiyle MÖHUK'un ve HMK.nun amir hükümlerine göre dava şartı olan teminatı davacı tarafın dosyaya yatırması gerektiğini, Bu durumda Sayın Mahkemenin belirleyeceği teminatı davacı tarafın yatırması gerektiğini, Aksi halde davanın reddine karar verilmesinin yerinde olacağını, Davacı-karşı davalı şirketin, lojistik işi yapan nakliyatçı yurt dışı firması olduğunu, Davalı-karşı davacı müvekkil şirketin ise, paraffin türevleri imal ederek ihracat yapan Uluslararası alanda bir firma olduğunu, Davalı-karşı davacı müvekkili şirketin, bir kısım mallarını Kenya'daki müşterine ulaştırılmak üzere uluslararası taşımacılık işi yapan davacı tarafın Türkiye'deki acentası olan ...A.Ş. şirketi ile görüşmeler sonucu davacı tarafın teklifi üzerine anlaşma yapıldığını, Anlaşma sonucu l.sevkiyatın 29.06.2018 tarihinde İzmir Limanı çıkışlı ...aktarma limanına 24 gün sürede teslim edilmek üzere ISB0334904 sayılı Konişmento ile mallar yüklenerek 2 konteynerın yola çıktığını, Bu sevkiyattaki Konteynerlerin 11.07.2018 tarihinde Jebel Ali limanına varışı gerçekleştiğini, Ancak 24.07.2018 tarihinde sızıntı olduğu fark edilerek 25.07.2018 tarihinde konteynerin sadece birinde sızıntı olduğunu bildirildiğini, Diğer konteyner için sızıntı bilgisinin verilmediğini, Sızıntı olan konteynerin aktarım işlemleri için ödeme talep ettiklerini, Bunun üzerine davalı-karşı davacı şirket tarafından 3.512-ABD ödeme davacı tarafa gönderildiğini, Bu arada l.sevkiyatın diğer konteynerinde de sızıntı meydana geldiği hususunun 13.08.2018 tarihinde firmalarına bildirildiğini, Önce sızıntı olmayan ve sonradan sızıntı meydana gelen diğer konteynerin 11.07.2018 tarihinden 13.08.2018 tarihine kadar Jebel Ali Limanında bekletme nedenlerini bilmediklerini, Normal olarak davacı taşıyıcının Konteynerleri nihai varış noktası olan .../Kenya Limanına göndermesi gerektiğini, Bu bekleme süresince diğer konteynerden de beklemeden dolayı sızıntı olduğu bilgisinin geldiğini, Bu sızıntı olayında davalı-karşı davacı müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu olmadığını, Sorumluluğun tamamen taşıyıcı davacı tarafta olduğunu, Sızıntının nedeni, konteynerlerin uzun süre korumasız bir şekilde güneşin altında bekletilmesi nedeniyle yüksek ısıya maruz bırakılmasından kaynaklandığını, ilk sevkiyat konteynerleri Jebel Ali Limanında beklerken ikinci sevkiyat 30 .07.2018 İzmir Limanı çıkışlı Khorfakkan aktarma limanına 27 gün sürede teslim edilmek üzere ...sayılı Konişmento ile mallar yüklenmiş ve 2 konteyner daha yola çıkmış ve gemi 12.08.2018 tarihinde Jebel Ali Limanına varış yaptığını, Bu arada 1.sevkıyata ait 2 konteyner hala orda bekletilirken, 2.sevkiyattaki konteynerin birinde daha sızıntı olduğu fark edildiğini, Davalı-karşı davacı müvekkili şirket tarafından sızıntı olmayan diğer konteynerlerin daha fazla bekletmeden .../Kenya limanına gönderilmesi talep edildiğini, Bunun üzerine 24.08.2018 tarihinde bir konteyner ... Limanından çıkarak 01.09.2018 tarihinde .../Kenya limanına vararak sorunsuz bir şekilde 10.09.2018 tarihinde müşterilerine teslim edildiğini, ... Limanında 3 konteyner bekletilidiğini, Bunun 2 konteyneri ilk sevkiyattaki... sayılı Konişmento, 1 konteyner de 2.sevkiyattaki... sayılı Konişmentoya ait olduğunu, Bu 3 konteyner günlerce gereksiz şekilde bekletildikten sonra 31.08.2018 tarihinde Jebel Ali Limanından yola çıkarak 09.09.2018 tarihinde .../Kenya limanına varış yaptıklarını, Ancak sebebi belli olmayan nedenlerle malların alıcıya teslim edilmediğini, davalı-karşı davacı taraf olarak malların acilen alıcıya teslim edilmesini talep etiklerini, Orijinal Konişmento müşterinin elinde olduğundan müşteri malı çekmek için defalarca talepte bulunduğu gibi malın teslimi için müvekkilinin de talepte bulunulduğunu, ancak malı teslim etmediklerini, davalı-karşı davacı taraf olarak Menemen ...Noterliğinin 14.09.2018 tarihli, ...yevmiye no.lu ihtarnamesi ile dava konusu malları müşteriye teslim etmeleri için ihtar çektiklerini, İhtarname davacı-karşı davalı tarafa 19.09.2018 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen yine de mallar müşteriye teslim edilmediğini, Konteynerleri boşaltıp malları teslim etmedikleri için Demuraj/ardiye oluşmasına sebep olduklarını, Ancak mallar millileşme aşamasına geldiğinde 19.10.2018 tarihinde malı teslim alabilirsiniz diye müvekkiline bilgi verildiğini, 22.10.2018 tarihinde malların müşteriye teslim edildiğini, mal teslimi sırasında da müşteriden 12.504,00-USD'yi beklemeden dolayı oluşan liman ardiye masraflarını davacının aldığını; müşterinin de kendisinden alınan bu ödemeyi müvekkili şirketten tahsil ettiğini; Müşteri malları aldıktan sonra Konteynerleri tahliye edip boş konteynerleri konu firmaya teslim etmek üzere 23.10.2018 tarihinde götürmesine rağmen davacı şirketin boş konteynerleri teslim almadıklarını, ısrarları üzerine nihayet 30.10.2018 tarihinde boş konteynerleri teslim aldıklarını, davacı taraf; 20.639 USD operasyonel masraf talep etmekte ise de. bu operasyonel masrafların ne olduğunu açıklamadığını, öncelikle bu taleplerin detaylandırılması ve belgelendirilmesi gerektiğini, Davacının ayrıca 22.380 USD demurai ve 4.104 USD elektrik ücreti talep ettiğini Ancak bu taleplerin detaylandırılmadığı gibi belgelendirilmediğini, taraflar arasında bu konuda herhangi bir demuraj tarifesi bulunmadığını, demuraj bedelini kabul etmemekle birlikte, bu demurajın oluşmasına davacı taraf bilakis kendisi sebebiyet verdiğinden, müvekkil şirketin demuraj bedelinden sorumlu olmadıklarını; Davacı taşıyıcı sızıntı olmayan konteyneri zaman kaybetmeden müşteriye teslim etmediğinden müvekkil şirketi maddi ve manevi zarara uğrattıkları gibi, müşterileri ile aralarındaki iş ilişkisine ciddi anlamda zarar verdiklerini, mallarının paketleme aşamasında önce kalıplar ... Naylonlara konulup sıcak pres makinası ile ağızları yapıştırılıp daha sonra ... naylonlara konulan kalıplar PP Çuvallara konulup tekrar paketleme işlemi yapılıp, yüklemeye hazır hale getirildiğini, resimlerde de hiçbir çuvalın ağzının açıldığı gözükmediğini; konteynerların yüklemeye uygun şekilde istiflenmiş, yüklenmiş ve konteynerler mühürlendiğini, Davacı taşıyıcı firmanın yanlış taşımasından kaynaklı mallarının zarar gördüğünden iddiaları kabul etmediklerini, Taşıma anındaki sorunlardan ve zararlardan davacı taşıyıcı firma sorumlu olduğunu, TTK.nun amir hükümleri, Kökleşmiş Yargıtay İçtihatları ve tatbikata göre kusurlu olan ve kusurlu davranıldığından sorumlu olan davacı taşıyıcı firma olduğunu; zararlardan sorumlu olan davacı taraf olduğundan, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin paraffin tüevleri imal ederek ihracat yapan bir firma olduğunu, müvekkilinin bir kısım malları Kenya'daki müşteriisne ulaştırmak üzere davalı şirket ile anlaştığını, anlaşma sonucu 2 defa sevkiyat yapıldığını, sevkiyatlardan sonra davalı tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını, işbu davaya karşı dava açtıklarını, karşı davanın tefrik edilerek ... Esas sayısını aldığını ve yapılan yargılama neticesinde dava şartı yönünden usulden reddedildiğini, arabuluculuk dava şartı yerine getirilerek huzurdaki davanın açıldığını, müvekkiline ait malların Aliağa Limanından 29/06/2018 tarihinde ... ve 30/07/2018 tarihinde ...isimli gemilere yüklendiğini, ... numaralı konşimento tahtında taşınan ... numaralı konteynerde sızıntı olduğunun davalı tarafından fark edildiğini, konteynerin içerindeki malların farklı konteynere aktarıldığını ve konteynerin 51 gün aktarma limanında bekletildiğini, ... numaralı konşimento tahtında taşınan... numaralı konteynerde sızıntı olduğunun davalı tarafından fark edildiğini, konteynerin içerindeki malların farklı konteynere aktarıldığını ve konteynerin aktarma limanında bekletildiğini, sızıntı olayında müvekkilinin hiçbir sorumluluğu olmadığını, sorumluluğun tamamen taşıyıcıya ait olduğunu, sızıntının nedeninin konteynerlerin uzun süre korumasız bir şekilde güneşin altında bekletilmesi ve yüksek ısıya maruz bırakılması olduğunu, sızıntıya sebebiyet verenin davalı taraf olmasına rağmen konteynerlerin aktarım işlemleri için müvekkilinden ödeme talep edildiğini, müvekkili şirket tarafından 3.520,00 USD'nin davalı tarafa gönderildiğini, mal teslimi sırasında müvekkilinden 12.534,80 USD beklemeden dolayı oluşan ardiye masrafının müvekkilinden alındığını, davalı kusuru nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğratıldığını belirterek davanın irtibatlı ve taraflar arasında derdest olan İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 USD'nin davalıdan Merkez Bankası tarafından USD'YE uygulanan faizi ile birlikte tahsilini, masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşıma ile ilgili olarak müvekkilimizin acenteliğini yaptığı taşıyan tarafından düzenlenen konişmentoların arkasında yer alan klozda da, taşıyana ve acentelerine karşı yük hasar ve zıyaı nedeni ile açılacak her türlü davaların 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğu açıkça yazılı olduğunu, derdest davanın yük teslim edildikten yaklaşık 1,5 yıl sonra, 13.2.2020 tarihinde açıldığını, bu sebebple davacının talebinin her ihtimalde reddi gerektiğini, dava konusu taşıma ile ilgili olarak düzenlenmiş olan konişmentolarda, “işbu konişmento tahtında taşıyana karşı doğan tüm talepler ve uyuşmazlıkların Marsilya Ticaret Mahkemeleri tarafından başkaca hiçbir ülke mahkemesinin yetkisi olmaksızın münhasıran çözüme kavuşturulacağı" ibaresinin öngörüldüğünü, ...'ya karşı açılacak davalar bakımından Marsilya Ticaret Mahkemelerinin münhasır yetkisinin kabul edildiğini, bu nedenle derdest davanın yetkisizlik nedeniyle her ihtimalde reddine karar verilmesini talep ettiğini, dava konusu Konişmentonun 30. nolu klozunda, işbu konişmento tahtında doğan ihtilaflar bakımından Fransız hukukunun uygulanacağının kararlaştırıdığını, dolayısı ile derdest dava bakımından Fransız Hukukunun uygulanması gerektiğini, müvekkili tarafından dava konusu taşımalara ilişkin konteynerlerin aktarma limanında uzun süre beklettiği ve bu nedenle sızıntı meydana geldiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını, aktarma limanında sızıntı meydana gelen konteynerlerle ilgili sızıntı olduğuna dair bilginin ilgili liman tarafından müvekkilinin aktarma limanındaki acentesine bildirilir bildirilmez taşıyanın yükleme limanı acentesi olan müvekkili tarafından derhal ve gecikme olmaksızın davacıya bildirildiğini, konteynerlerde sızıntı meydana gelmiş olması sebebi ile müvekkili tarafından sörvey incelemesi yaptırılacağının davacıya bildirilmiş olduğunu ve incelemeye davet edildiği halde davacının sörvey incelemesine katılmadığını, Sörvey incelemesine katılmayan davacının yüklerin ambalajlarının değiştirilmesi veya reefer konteynerlere aktarma yapılması için de müvekkilimize bir talimat veya onay vermediğini, davacının dilekçesi ekinde ibraz ettiği ödeme dekontu, dekontun üzerinde açıklama kısmında da yazılı olduğu üzere, sörvey masrafına ilişkin olduğunu, davacının aktarma limanında oluşan ve kendisine yazılı olarak bildirilen diğer masraflara ilişkin ödeme yapmaktan imtina ettiğini, aktarma limanındaki gecikmelerin tamamen davacının ödemesi gereken masraf ve ücretlerle ilgili ödeme teyidi vermemesi sebebi ile meydana geldiğini, sörvey incelemesi sonucunda düzenlenen raporlarda sızıntının davacının kusuru sebebi ile meydana geldiğinin ortaya koyulduğunu, dava dilekçesinden davacının taleplerinin neye ilişkin olduğu tam olarak anlaşılmadığını, davacı tarafından düzenlenen faturalara müvekkilimiz itiraz ettiğini, davacının yük cinsine göre, uygun konteyneri seçmek zorunda olduğu gibi, ambalaj, istif, konteyner içi yüklemede kullanılan yöntemle ilgili olarak da yükleten sıfatı ile sorumlu olduğunu belirterek hak düşürücü süre sona erdikten sonra açılan davanın reddini, mahkemenin milletlerarası yetkisizliği nedeni ile davanın reddini, davanın her ihtimalde esastan reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce talimat bilirkişisi ...'dan aldırılan raporda özetle; Davalı-Karşı Davacı... A.Ş.'nin 2018 yılı inceleme döneminde E-DEFTER tuttuğu, 2018 dönemine ait tutulan Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebirin E-Defter Beratları tarafımdan incelenmiş olup, oluşturma tarihlerinin yasal süresi içinde yapıldığı, taraflar arasında 2018 inceleme döneminde ticari bir ilişkinin var olduğu, hesapların aynı zamanda döviz USD üzerinden de takip edildiği, Baykim'in düzenlediği E-faturaların USD olarak düzenlendiği; düzenlenen faturaların e-fatura olması sebebiyle, her iki tarafın düzenlediği faturaların birbirine GİB Portalı üzerinden teslim edildiği, tespit edilmekle; Davalı-Karşı Davacı... Resmi Defter Kayıtlarında; 31.12.2018 tarihi itibariyle Davacı ...'nın, Davalı-Karşı Davacı... A.Ş.'ye 408.549,92.-TL. (77.657,80.-USD) tutarında borçlu olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi Uzakyol Kaptanı ...ile Taşıma Uzmanı...'dan aldırılan raporda özetle; Kurulda bulunan uzman bilirkişinin zarar sebebine ilişkin teknik değerlendirmesi karşısında, yükün özelliklerini en iyi bilebilecek durumda olan taşıtanın, parafın emtiasının erime sıcaklığım ve yaz mevsiminde Dubai üzerinden Kenya'ya yapılan bir seferde söz konusu olacak sıcaklık derecesini dikkate alarak reefer konteyner talep etmesi gerekirken standart konteyner tercih etmesi neticesinde zararın meydana geldiği, dolayısıyla zararın meydana gelmesinde davalı ...'in asli kusurlu olduğu, konteynerin sızdırdığının tespit edilmesinden sonra sorvey raporlarına rağmen dava konusu yüklerin taşıyan tarafından yine standart konteynerlere aktarılması ve akabinde reefer konteynerlere istif edilen yükün taşınma süresinin normal taşıma süresinin çok üzerine ulaşması dikkate alındığında, davacı/karşı davalının da zararın meydana gelmesinde tali kusurlu bulunduğu; kusur oranlarının takdirinin münhasıran mahkemeye ait olduğu, konişmentonun arka yüzündeki 23/3. kloz uyarınca konteyner içine yüklemenin taşıyan tarafı ndan y apı İmamı ş o 1 mas ı du rum u uda y ükün sağlanan konteynerle taşımay a uy gun olmamasından dolayı taşıyanın uğradığı zarar ve yaptığı masraflardan taşıtanın sorumlu olduğu; davacı dosyaya çeşitli faturalar sunmuşsa da, bu taleplerine ilişkin olarak her bir kalem bakımından ayn ayn olmak üzere, talebinin dayanağını ortaya koyamadığı; bu nedenle talep edilen masraf kalemlerine ilişkin bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, sızıntı tespit edildikten sonra yüklerin 3 adet 20 feet'lik reefer konteynere aktarılması gerekirken arada önce 2 adet 40 feet'lik konteyncre yapılan yüklemeden kaynaklanan ek masrafların her halde davalıdan talep edilemeyeceği, kurulda bulunan uzman bilirkişinin, dosyada bulunan bilgi ve belgeler çerçevesinde demuraj hesaplaması yapmasının mümkün olmadığı, konteyner demuraj tndan ayrı olarak konteynerin zamanında iade edilememesi nedeniyle uğranılan kâr kaybının talep edilemeyeceği, icra konteynerin zamanında iade edilmemesinden kaynaklanacak kar kaybı dahil tüm zararların, konteyner demuarjı denilen işgaliye bedeline dahil olduğu belirtilmiştir.
Dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, MM ... Uzakyol Kaptanı ...ile Taşıma Uzmanı Prof. Dr. ...Light'tan aldırılan raporda özetle; Davacı ... tarafından davaya konu edilen tutarın 47.143 USD olduğu, kendi yasal ticari defter kayıtlarına göre davalı...'den olan alacak tutarının 43.603 USD olduğu, iki tutar arasında 3.520 USD fark bulunduğu, bu farkın ... tarafından ....'ya ödenen sörvey ücreti olduğu, davacının lokal masraflardan elektrik masrafları olarak 4.104 Usd, olarak talep edilebileceği, 3.812 Usd * 4.920 Usd aktarma ücreti olarak toplam 12.836 Usd lokal masraf talep edilebileceği, davacının, konteynerleri varış yaptığı 09.09.2018 tarihinden, 14.09.2018 tarihli ihtarnameye rağmen, 19.10.2018 tarihine kadar beklettiği konusunun izaha ve ispata muhtaç olduğu, dava dışı gönderilenin emtia teslim alması nedeniyle konteyner gecikme ücretinden de sorumlu tutulacağı, karşı dava bakımından 3.520 Usd sörvey ücreti talebinin, toplam 47.143 Usd talep tutarından mahsup edilmesi ve tutarın defter incelemesi ile 43.603 Usd'ye tenzil edilmiş olması nedeniyle konusuz kaldığı, karşı dava bakımından...'in talep tutarından nasıl ve ne için tenzil yoluna giderek ardiye bedeli olarak 1.480 Usd talep ettiğinin izaha ve ispata muhtaç olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda aynı heyetten ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan raporda özetle; kök raporda varılan sonucu değiştirecek yeni bir durum olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde ilgili dosyanın mahkememizin 2019/2 E sayılı dava dosyası ile hukuki ve fiili irtibatı bulunduğu anlaşıldığından HMK 166/1-4 maddeleri gereğince dosyanın mahkememizin 2019/2 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılamaya birleşen dosya üzerinden devam olunmasına karar verilmiştir.
Dava; taraflar arasındaki deniz taşıması ilişkisinden kaynaklı olarak konteyner sızıntısının neden olduğu ileri sürülen masrafların tazmini isteğine ilişkindir.
Davacı vekili davalı... Kimya Ürünleri san. A.Ş. tarafından verilen yükleme talimatına istinaden, 29 Haziran 2018 tarihinde düzenlenen...sayılı konşimento ve ISB0340551 sayılı konişmento tahtında, Aliağa İzmir Limanından ...'ya taşınacak yüklerin gemilere yüklendiğini, konteynerlerin aktarma limanı...de tahliye edildikten sonra, ...ve ... nolu konteynerlerde sızıntı olduğunun fark edildiğini, sızıntının, muhatabın usulüne uygun istif yapmamasından ve kötü ve yetersiz ambalajdan kaynaklandığı tespit edildiğini, oluşan tüm masrafların, davalının kusuru ile konteynerlerde sızıntı meydana gelmesi nedeni ile oluşan masrafların ile demuraj alacağının oluştuğunu belirterek ... no.lu konşimento için; 15.719 USD operasyonel masraflar, 14.520 USD demuraj, 2.052 USD elektrik ücretleri olmak üzere toplam 32.291 USD masraf ve demuraj alacağının, ISB0340551 nolu konşimento için; 4.920 USD operasyonel masraflar, 7.860 USD demuraj, 2.052 USD elektrik ücretleri olmak üzere toplam 14.832 USD masraf ve demuraj alacağını toplamı toplamı 47.123, 00 USD nin tahsilini talep etmiş, davalı taraf sızıntı olayında sorumluluğunun olmadıklarını, sorumluluğun, tamamen taşıyıcı davacı tarafta olduğunu, sızıntının konteynerlerin uzun süre korumasız bir şekilde güneşin altında bekletilmesi nedeniyle yüksek ısıya maruz bırakılmasından kaynaklandığını, yükün müşteriye geç teslim edildiğini, mal teslimi sırasında da davacının müşteriden 12.504,00-USD'yi beklemeden dolayı oluşan liman ardiye masraflarını aldığını; müşterinin de kendisinden alınan bu ödemeyi kendisinden tahsil ettiğini, meydana gelen zarardan davacının sorumlu olduğunu savunmuş, ayrıca karşı dava ile yük teslimi sırasında alıcıdan tahsil edilen ve kendisine yansıtılan 12.504,00 USD liman ardiye masrafı ile aktarma işlemi için davacıya ödenen 3.512,00 USD toplamının tahsilini talep etmiştir. Mahkememizin 15/10/2019 tarihli duruşmasında karşı davanın tefrikine karar verilerek dosyanın Mahkememizin 2019/336 esasına kaydedilerek davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Davalı-birleşen davacı vekilinin Mahkememizin ... sayılı dosyasında karşı davada belirtilen nedenlerle 5000,00 USD nin tahsili talep etmiş, 12/10/20222 tarihli beyan dilekçesi ile birleşen davadaki taleplerinin davacı tarafa ödenen 3.520,00 USD ile alıcı tarafından kendilerine yansıtılan 12.524,00 USD nin 1.480,00 USD lik kısmı olarak açıklanmıştır.
Davacı ... vekili birleşen dava yönünden hak düşürücü süre itirazında bulunmuş olup resen de davanın süresinde açılıp açılmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Somut olayda emtianın yükün 22/10/2018 tarihinde teslim edildiği , karşı davanın 05/02/2019 tarihinde açıldığı görülmektedir. Mahkememizin ...Esas 2019/484 Karar sayılı kararı ile davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği ve kararın 22/01/2020 tarihinde kesinleştiği, 24/10/2020 tarihinde arabuluculuk sürecinin başlatıldığı ve 07/02/2020 tarihinde sonlandığı, birleşen davanın ise 13/02/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre birleşen dosya davacısının karşı dava ile süresi içinde doğru hasıma karşı yargı yoluna başvurduğu, ...Esas sayılı dosyada verilen usulden red kararı ile davanın tüm hüküm ve sonuçları ile ortadan kalkmadığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı kabul edilmiştir.
Asıl davada davacı tarafça taşımaya konu konteynerlarda meydana gelen sızıntı nedeniyle meydana gelen masraflar ve tahliye limanında meydana demuraj ücretinin talep edilmekte olup taraflar arasında taşımaların yapıldığı, davacının fiili taşıyan, davalının taşıtan konumunda olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taşımaya konu konteynerlarda sızıntı meydana geldiği dosyaya sunulan survey raporları ile de sabit olup uyuşmazlığın çözümü bakımından konteyner sızıntısından hangi tarafın kusurlu olduğunun tespiti gerekmektedir.
Davaya konu taşımalar...ve ...nolu konşimentolar tahtında yapılmıştır....nolu konşimento ile...ve... sayılı konteynerlar, ISB0340551 nolu konşimento ile ... ve ... sayılı 20 feetlik standart konteynerlar taşınmıştır. Konteynerların ...Limanında sızdırdığı rapor edilmiş, ... ve... sayılı konteynerlar önce 40 HC konteynera aktarılmış, bu konteynerlardan de sızması nedeniyle 40 Feet HC Refeer konteynera aktarılmış, ... sayılı konteyner ise sızıntı olduğunun tespitinden sonra ... nolu 40 Feetlik(High) reeefer konteynere yüklendiği anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan hasar sörvey raporlarında ısıya duyarlı parafin mumların yüksek sıcaklıklara uzun süreli maruz kaldığı, kötü paketlendiği ve sıcaklık kontrolünde yetersiz kalınması nedeniyle hasarın meydana geldiği tespit edilmiştir. Bilirkişi raporlarında konteynerlerdeki yükün eriyip akmasının esas sebebi Analiz sertifikasına göre dava konusu parafin yükünün erime derecesinin 64 °C olmasına rağmen gerek limanda gerekse taşıma sırasında konteyner içindeki yükün 65° C sıcaklığa maruz kalmış olması olduğu, mevsim şartları hattın özelliği dikkate alınarak yükün reefer konteynera yüklenmesi gerekirken standart konteynera yüklenmiş olduğu, yüklemenin taşıtanın sorumluluğunda olduğu, konşimentodaki klozlar uyarınca da taşıtanın sorumlu tutulduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulan konişmentonun arka yüzünde bozulabilir malların özel olarak belirtilmediği sürece standart konteynerda taşınacağı, yine yük taşıyan tarafından ya da taşıyan adına paketlenmediğinde malların tedarik edilen konteynerda taşınmaya uygun olmamasından taşıtanın sorumlu olduğu ve bu nedenle meydana gelen tazmin edileceği belirtilmiş olup yükün reefer konteyner yerine standart konteynera yüklenmesi nedeniyle meydana gelen masraflardan davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Bilirkişi raporunda mali inceleme ile davacının alacak tutarı olan 43.603 USD tutardan Kenya'da oluşan 22.380 USD (14.520 + 7.860) demuraj bedelinin düşülmesi sonrasında kalan 21.223 USD bedelin yükleme limanında oluşan lokal liman masraflarından oluştuğu , 16.572 USD tutarlı faturanın 14.520 USD' lik kısmının Kenya'da oluşan demuraj bedelinden kalan 2.052 USD kısmının ise elektrik ücretinden oluştuğu, 9.912,00 USD tutarlı faturanın 7.860 USD lik kısmının Kenya'da oluşan demuraj bedelinden, kalan 2.052 USD kısmının ise elektrik ücretinden oluştuğu, 4.920 USD tutarlı faturanın, yükleme limanı olan... limanında oluşan lokal liman masraflarından oluştuğu, 8.387 USD tutarlı fatura bedelinin yükleme limanı olan ... limanında oluşan lokal liman masraflarından oluştuğu, 3.812 USD tutarlı fatura bedelinin yükleme limanı olan... limanında oluşan lokal liman masraflarından oluştuğu tespit edilmiştir. Davacının 21.223 USD lokal liman masrafları talebi mevcuttur. Bilirkişi raporunda davacının 20 feet lik reefer konteynerler yerine 40 feetlik konteynerler kullanmasının uygun olmadığı gereksiz yere 2 adet 40 feetlik konteynere aktarma yapması nedeniyle yükleme ve boşaltma işlemleri ile ilgili masraflar var ise bunları talep edemeyeceği belirtilmiştir. Davacı taraf yükün ilk etapta 2 adet 40 feetlik konteynera aktarım işleminin davalının talebi ile yapıldığını ortaya koyamamıştır. Bu durumda sadece 20 feetlik reefeer konteynara aktarmadan kaynaklı masrafları talep edebilecektir. Buna göre lokal masraflardan elektrik masraflarının; 2.052 Usd + 2.052 Usd = 4.104 Usd olarak talep edilebileceği, TTNU 3947629 Nolu konteyner ile TRHU1027155 Nolu konteyner için reefer konteynara aktarıma ilişkin olduğu anlaşılan 3.812 Usd aktarma/lokal masraflar ücreti ile ... Nolu konteyner için sunulan 4.920 Usd tutarındaki aktarma/lokal masraflar ücreti toplamı 12.836,00 USD yi talep edilebileceği, ilk aktarma ücreti olduğunu anlaşılan 8.387 Usd nin talep edilemeyeceği kabul edilmiştir.
Davacı tarafın 22.280,00 USD demuraj talebi bulunmaktadır. TTK nun 1205/1. maddesinde " Eşyayı gönderilene teslim etmiş olan taşıyan, TTK. 1203.maddeye göre gönderilenden istenebilecek olan alacakların ödenmesini taşıtandan isteyemez. Ancak taşıtanın zararına olarak sebepsiz zenginleştiği oranda taşıyan taşıtana rücu edebilir." düzenlemesi, TTK nun 1207/1 maddesinde " Gönderilen eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmazsa, taşıtan navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlüdür." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosya kapsamından yükün alıcı gönderilene teslim edilmiş olduğu sabit olup TTK'nın anılan hükümlerine göre davalı taşıtanın oluşan demuraj ücretinden sorumluluğu bulunmamaktadır.
Birleşen davada davacı vekili ...ye ödenen 3.520,00 USD USD survey ücreti ile alıcı tarafından kendilerine yansıtılan 12.524,00 USD nin 1.480,00 USD lik kısmının tahsilini talep etmiştir. Bilirkişi raporunda 3.520 Usd sörvey ücreti talebinin toplam 47.143 Usd talep tutarından mahsup edilmesi ve tutarın defter incelemesi ile 43.603 Usd'ye tenzil edilmiş olması nedeniyle konusuz kaldığı belirtilmiş ise de anılan tutarın da taraflar arasında çekişmeli olduğu anlaşıldığından bu miktar yönünden davanın konusuz kaldığı söylenemeyecektir. Bilirkişi raporunda mali inceleme ile davaya konu taşımalar nedeniyle Kenya Liman İdaresi tarafından davalı karşı davacı...'in müşterisi ... Limited adına 23.10.2018 tarih, ... no.lu 8.143,20 USD tutarlı ve kıyı elleçleme, rıhtım ithalat depolama ücreti ve çıktı vergisi içerikli, 23.10.2018 tarih, ... no.lu 4.071,60 USD tutarlı ve kıyı elleçleme, rıhtım ithalat depolama ücreti ve çıktı vergisi içerikli, 25.10.2018 tarih, 117640500 no.lu 208,80 USD tutarlı ve depolama ücreti ve çıktı vergisi içerikli olmak üzere toplam 12.423,60 USD tutarında 3 adet faturanın tanzim edildiği, Müşteri ... Limited tarafından davalı karşı davacı... adına, 08.01.2019 tarih, 12.534,80 USD tutarlı yansıtma faturasının tanzim edildiği, ... tarafından 12.534,80 USD tutarlı bu faturanın karşı davaya konu edildiği belirtilmiş, birleşen davada bu faturanın 1.480,00 USD sinin talep edildiği anlaşılmıştır. Birleşen dosyadaki talepler de meydana gelen sızma nedeniyle oluşan masraflara ilişkin olup yukarıda açıklanan nedenlerle taşıtanın meydana gelen hasardan sorumlu olduğu anlaşıldığından survey ücreti için taşıyana gönderilen bedeli ve alıcı tarafından yansıtılan bedeli talep edemeyeceği ve birleşen davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl davada davacının davalının uygun olmayan konteynera yükleme yapmasından kaynaklanan 12.836,00 USD lokal masrafı talep edebileceği, demuraj ücretini talep edemeyeceği anlaşıldığından asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen dava bakımından birleşen davacı taşıtanın kendisinin neden olduğu hasardan kaynaklı masrafları talep edemeyeceği, yine alıcı tarafından kendisine yansıtılan masrafların dayanağının ve bu masraflardan taşıyanın sorumlu olduğunun ortaya konulamamış olması nedeniyle birleşen davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Asıl davada;
Davanın KISMEN KABULÜ ile 12.836,00 USD'nin 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Birleşen davanın REDDİNE,
Asıl Davada;
1-Karar harcı olan 4.620,87 TL'den peşin alınan 4.241,32 TL'nin mahsubu ile bakiye 379,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
2-Davacının peşin olarak yatırdığı 4.241,32 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı yargı gider toplamı olan 21.332,00 TL'nin ( 35,90 TL başvurma harcı, 496,10 TL posta gideri ve 20.800,00 TL bilirkişi-talimat ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 5.759,64 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı yargı gider toplamı olan 250,00 TL posta giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 182,50 TL'sinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı vekili için takdir edilen 28.910,80 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Birleşen Davada;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 515,87 TL den karar harcı olan 269,85 TL nin mahsubu ile fazla alınan 246,02 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
3-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/10/2023

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır