Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/614 Esas
KARAR NO : 2024/821
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 20/09/2022
KARAR TARİHİ : 11/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle;
Müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan; davalıya ait, ... plakalı ticari vasıflı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, Borçlu şirket, 30.06.2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile borcun tamamı ile fer'ilerine ve yetki itirazı gerekçesi ile müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, İtiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini, Yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, Davalı yanın taraflarına başlatılan takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan etmiş ve takibi durduğunu, Bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğu 30.06.2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile açık olduğunu, Davalı yana ait ticari vasıflı ... plakalı araç ile ...'dan ihlalli geçiş listesinden de görüleceği üzere birden fazla kez ihlalli geçiş yapmak sureti ile ceza uygulandığını, taraflarına ... plakalı ticari vasıflı araca uygulanan ihlalli geçiş ceza bedeli davalı yanca taraflarına ödenmediğini, Yapılacak yargılama neticesinde davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptalini ve alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamını, borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, Yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasını ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne göre dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olup cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER:
.... İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 2022/... E. sayılı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
... plaka sayılı aracın tescil kayıtları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
... Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
PTT'ye müzekkere yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Dava; araç geçiş ihlali nedenine dayalı geçiş tutarı ile yasadan kaynaklı para cezasının tahsili isteminin yerinde olup olmadığı, anılı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazında haklı olup olmadığı hususuna ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen .... İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 2022/... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... ... Anonim Şirketi tarafından davalı ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine 17/06/2022 tarihinde 1.050,00 TL alacak yönünden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Elektronik mühendisi ... tarafından hazırlanan 27/01/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "...... plakalı aracın 12/09/2021 - 28/11/2021 tarihleri arasında Davalı adına tescilli
olduğu,
KGM 1. Bölge müdürlüğünün müzekkereye cevabında ... plakalı aracın aktif
OGS hesabı olmadığı cevabına binaen ibu aracın OGS hesabına yönelik değerlendirme
yapılmadığı,
6.3) ... Bölge müdürlüğünün müzekkereye cevabında ... plakalı aracın aktif
HGS hesabının olduğu, 26/10/2021 ile 28/10/2021 tarihleri arasında hesap hareketleri
olmadığı cevap vermesi ve İşbu dava konusu geçişlerin 12/10/2021, 26/10/2021 ve
28/10/2021 tarihlerinde yapıldığı tespitlerinden ötürü,
İşbu geçişler anında ve sonrasındaki 15 günlük zaman diliminde yeterli bakiyenin olup
olmadığının tespit edilebilmesi için;
HGS sistemlerinden sorumlu olan kurumlardan "... Bölge Müdürlüğü" ve
"... AŞ'ye" tekrar müzekkere yazılmak suretiyle;
... plakalı aracın 12/09/2021 - 28/11/2021 tarihleri arasında her bir geçişten sonraki
hesap bakiyesini gösterir şekilde HGS hesap ekstrelerinin tekrar talep edilmesi tarafımca
gereksinmekte olduğu,
6.4) Talep ettiğim konuda cevap gelmesi halinde tespit ve değerlendirme imkanının oluşacağı,
Tarafımca kanaat getirilmiştir.
Takdir Yüce Mahkemenizindir, saygıyla arz ederim. 27/01/2023..." şeklinde görüş bildirmiştir.
Elektronik mühendisi ... tarafından hazırlanan 05/11/2024 tarihli ek bilirkişi raporundan özetle; "...... plakalı aracın 12/09/2021 - 28/11/2021 tarihleri arasında Davalı adına tescilli olduğu, 6.2) Dava konusu ... plakalı aracın aktif HGS hesabı olduğu, 6.2.1) Geçişi tespit edilen ve ücretleri ödenmeyen araçların geçiş ücretleri toplamının 210,00 TL olduğu,6.2.2) 2 adet ihlalli geçiş anında ve sonrasındaki 15 günlük süreçlerde hesabında yeterli bakiyeye haiz olmadığından dolayı Davalının üzerine düşen edimi yerine getirmemesiyle 572,00 TL ceza bedeli ödemekle yükümlü olduğu,6.2.3) İşbu nedenle Davalının, 210,00 TL geçiş ücretini ve 572,00 TL ceza bedeli olmak üzere toplamda 782,00 TL ödemekle yükümlü olacağı, Tarafımca kanaat getirilmiştir.
Takdir Yüce Mahkemenizindir, saygıyla arz ederim. 05/11/2024..."şeklinde görüş bildirmiştir.
6001 Sayılı ‘ Karayolları Genel Müdürlüğü’ nün Hizmetleri Hakkında Kanun’ un ‘Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali ’ başlıklı 30. Maddesinin 5. fıkrasında ;
‘4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen
otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş
yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı
mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil
edilir.’ hükmüne yer verildiği,
İlgili ‘Yönetmelik ve Kanun Maddeleri’ başlık altından yapılan değerlendirmeler
doğrultusunda,
Davalının dosya içeriğinde herhangi bir banka hesap dökümü veya herhangi bir
ödeme noktasından geçiş ücretlerinin ödendiğine dair belgenin bulunmadığı, OGS ve HGS
kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare olan Karayolları Genel
Müdürlüğü arasında imzalanan ve ... ’nun
işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç
sahipleri, “…OGS veya HGS aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği
sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket
bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil
edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş
Ücreti’ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorunda olduğunu,

Davacı-Alacaklının Müvekkil Şirket’in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de
başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına
ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, bu yolu kullanan sürücülere
daha öncesinde trafik işaret ve levhalarla ücretli yol bilgilendirmesi yapıldığını,
belirtilen tarih aralıklarında İhlalli geçişlerin ödendiğine dair dosya içeriğinde
herhangi bir belgenin bulunmadığı görülmüştür.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)
Huzurdaki davada itirazın iptali istemine konu olan icra takibine dayanak alacağın, davacı tarafından işletilen köprü/otoyoldan mülkiyeti davalı şirkete ait araçların ücret ödemeden geçiş yapması iddiasına dayalı olduğu saptanmış olup davalının takibe vâki itirazı üzerine huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlığa tatbiki gereken 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin dört katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." 6. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasına göre; "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." düzenlemesi câri olup araç maliklerinden geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsil edileceği öngörülmüştür. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS yahut OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmekte olup OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2019/105 esas, 2022/389 karar sayılı kararı)
Dosyada mübrez kayıtlar, evraklar, Karayolları 1 ve 4. Bölge Müdürlüğü yanıtları, provizyon ve geçiş tablosu kapsamında huzurdaki davada, işletmesi davacıya ait köprü/otoyoldan davalının maliki olduğu ... plakalı araçların12/09/2021-28/11/2021 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığının sabit olduğu, ancak 1 ihlalli geçiş sonrasında 15 gün içerisinde yeterli bakiye bulunduğundan geçiş ücreti cezasını ödemekle yükümlü olmadığı, aksinin tüm dosya kapsamında ispatlanamadığı, davalının araç maliki olmakla sorumluluğunun bulunduğu, nitekim anılı 6001 sayılı Kanun'un 30/5. fıkrasına göre araç maliklerinin geçiş ücretleri ve cezalardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle; davacı yanın davalı taraftan takip tarihi itibariyle 210,00-TL geçiş ücreti ve 572,00-TL geçiş cezası olmak üzere toplam 782,00-TL alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vâki itirazının haksız olduğu sonucuna varılmıştır.
Son olarak icra inkar tazminatı yönünden inceleme yapılmış olup somut olayda takip konusu alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmediğinden, bir başka ifade ile alacak, dava tarihi itibariyle likit ve muayyen olduğundan, davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği (Emsal karar: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 2020/1586 esas, 2020/80 karar sayılı kararı) anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dâir aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalının .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazların kısmen iptali ile; takibin (210,00-TL geçiş ücreti ve 572,00-TL geçiş cezası olmak üzere toplam) 782,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek %15,75 oranında ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK.67/2. maddesi uyarınca takdiren % 20 oranında hesaplanan 156,40-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 427,60 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
4- Davacı tarafça yapılan 1.104,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre (% 74,48) hesaplanan 822,22 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 782,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8- Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
9- Davacı tarafça peşin yatırılan 80,70 TL ve 80,70 TL başvurma harcı toplam ‭161,4‬0 TL'nin karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
10- Devletçe karşılanan 1560 TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre (% 74,48) hesaplanan 1.161,83 TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 398,17 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı (e duruşma) HMK'nın 341. Maddesi gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 11/12/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır