Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/513 Esas
KARAR NO : 2024/811

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/08/2022
KARAR TARİHİ : 10/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili nezdinde sigortalı dava dışı Inspital ...A.Ş firması tarafından Birleşik Arap Emirlikleri'nde yerleşik... firması aracılığı ile 23 palet medikal oksijen istasyonu emtiasının Özbekistan'da yerleşik nihai alıcı ...firmasına satıldığını ve söz konusu emtiaların sigortalı dava dışı firmanın Türkiye'de yerleşik tesislerinden Özbekistan'a kadar olan karayolu taşımasına ilişkin sigortalandığını, söz konusu emtiaların Özbekistan'a kadar olan nakliyesi için taşıyıcı ...A.Ş firması ve Özbekistan'da ... Service ... firmasının forwarder olarak çalıştığını ve fiili taşıma işini de ... Ltd. Şti., üstlendiğini, ihtilafa konu teşkil eden emtiaların, karşı taraflar sorumluluğunda ... ve... plakalı nakliye araçlarına tam ve hasarsız olarak yüklendiği, takiben alıcısına devrilerek ezilmek sureti ile fiziksel hasarlı olarak ulaştığını ve meydana gelen hasarın da CMR senedi üzerine şerh düşüldüğünü ve fotoğraflar ile kayıt altına alındığını, söz konusu bu zarar kapsamında müvekkili tarafından 2.980,00-Euro sigorta tazminat tutarında ödeme yapıldığını, tanzim edilen ekspertiz raporunda ortaya çıkan hasar kapsamında dava dışı sigortalıya ait zararın, taşıyan şirketlerin kusuru ile gerçekleştiğinin tespit edildiğini, alacağın tahsili amacı ile İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe karşı borçlu şirketlerin itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu ve arabuluculuk sürecinde de herhangi bir anlaşma sağlanamadığından iş bu davanın açıldığını belirterek, davanın kabulüne , itirazı iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının öncelikle halefiyet koşullarının somut olayda lehine gerçekleştiğini ispat etmesi gerektiğini, ekspertiz raporunda ve satış faturasında işbu taşımanın taşıma ve sigorta ödenmiş teslim koşulu olarak yapıldığını ibaresinin bulunduğunu, buna göre satıcının, taşıyıcı ile taşıma sözleşmesi yaparak taşıma konusu eşyayı belirlenen yerde taşıyıcıya teslim etmek ve taşıma ücretini ödemek yükümlülüğü bulunduğunu, satıcının malları ilk taşıyıcıya teslim etmesi ile birlikte nefi ve hasarın alıcı üzerinde olduğunu, bu nedenle davacının sigortalısının bir zararının söz konusu olmadığını ve yapılan ödemenin ...olduğunu, dava konu talep bakımından CMR m.32/1 ile düzenlenen bir yıllık zamanaşımı süresinin aşılmış olduğunu, taşıma senedinin 05/06/2020 tarihinde düzenlendiğini , davacının dayanağı olan ekspertiz raporuna göre hasar tarihinin 19/06/2020 olduğunu, davacının icra takibinin ise 27/07/2021 tarihli olduğunu, zamanaşımı süresinin ise 19/06/2021 de dolduğunu, hasarın müvekkili şirkete yüklenmesinin mümkün olmadığını, hasarın istifleme ve ambalajlama hatasından meydana geldiğinin eksper raporunda da belirtildiğini, hiçbir şekilde yükleme ve boşaltma işlerine müvekkilinin dahili olmadığını, yükleme işinin komple TIR yüklemesi olarak yapıldığını, herhangi bir kaza olmadığını ve hasara sebep olan herhangi bir durum bulunmadığını, hasar ihbarının da hasarın gerçekleşmesinden bir ay sonra yapıldığını, süresinde yapılmadığını, davacının tek taraflı olarak hazırlattığı eksper raporunun dava konusu talep hakkında belirleyici olmayacağını, müvekkilinin sorumluluğunun CMR m.23 gereği sınırlı sorumluluk olduğunu, davacı yanca talep edilen faizin hukuka aykırı olduğunu, CMR m.27 gereğince faiz oranının yıllık %5 olabileceğini, buna aşan taleplerin reddi gerektiğini beyan ederek , davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle ; davanın zamanaşımı sebebi ile reddi gerektiğini, dava dilekçesinde de beyan edildiği gibi dava konusu taşımanın ... Ulusl.Taş.ve Nakl. Ltd. Şti., tarafından gerçekleştirildiğini ve TTK m.875/1 ve 888/1 gereği taşıyıcı sıfatı ile bu şirketin doğrudan sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkilinin işbu taşımada hizmet verdiğini, ... / ... İsviçre Şirketlerine acentelik hizmeti vermediğini, taşıma senedinde de bu yönde bir ifade bulunmadığını, bu nedenle müvekkili ... şirketi bakımından pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemi ile başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalılar aleyhine rücu alacağına istinaden faizler dahil toplam 3.001,43-Euro alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalıların vekilleri marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalıların zamanaşımına yönelik iddialarının incelenmesinde; CMR belgesinde farklı tarihler bulunmakla birlikte teslimin en erken kabul edilebileceği tarihin CMR belgesinde de yer alan 19.06.2020 tarihi olduğu, davacı tarafın dava dışı sigortalıya ödemeyi 12.02.2021 tarihinde yaptığı, icra takibinin 28.07.2021 tarihinde başlatıldığı, davanın ise 02.08.2022 tarihinde açıldığı, CMR Konvansiyonunun 32. maddesinde'' Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir....'' şeklinde düzenlemenin yer aldığı, davacı tarafça dava dışı sigortalıya 12.02.2021 tarihinde ödeme yapıldığı ve ödemenin üzerinden 1 yıl geçmeden de 28.07.2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davacının ancak ödeme ile rücu ve talep hakkı kazanacağı, takip tarihinde zamanaşımının kesilmesinden sonra yeniden başlayan sürenin arabuluculukta geçen sürenin de eklenmesi ile dolmasından önce eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla yargılamaya devam olunmuştur.
Bilirkişiler ... ve ...tarafından düzenlenen 11/12/2023 tarihli anılı bilirkişi raporunda özetle;
''..1-Taraflar arasındaki ihtilafın , davacının sigortalısı dava dışı ...A.Ş firması tarafından satışı yapılan emtianın davalıların sorumluluğunda Türkiye - Özbekistan taşıması sürecinde hasarlanıp hasarlanmadığı, hasar sebebine göre davalıların hasardan sorumlu olup olmadığı, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davacının sigortalısı dava dışı şirketin işbu hasardan zarar görüp görmediği , zarar ve tazminat miktarı ile faiz hususlarında toplandığının anlaşıldığı,
2-Davacı sigorta şirketinin, dava konusu hasarı dava dışı sigortalısı ...A.Ş., firmasına 12.02.2021 tarihinde ödediği; bu ödemenin poliçe kapsamında olduğu, ancak halefiyetin son şartı olarak dava dışı sigortalı firmanın dava konusu hasardan dolayı zarara uğrayıp uğramadığının dosyanın mevcut haliyle tespit edilmediği, bu nedenle davacı sigorta şirketini TTK m.1472 gereğince halefiyitini ispat edemediği ve TBK m.183 gereğince sigortalının üçüncü kişiler üzerindeki haklarını devir almasına rağmen; sigortalının zarar uğrayıp uğramadığının ortaya konulamaması sebebiyle rücuya konu olabilecek nitelikte sigortalının davalılar üzerinde bir hakka sahip olduğunun da dosyanın mevcut haline göre ortaya konulamadığının değerlendirildiği;
3-Davalı ... (İsviçre) davacının sigortalısı üzerine tam ve kesin bir navlun bedeli içeren fatura keşide etmesi nedeniyle akdi taşıyıcı (TTK m.850,921,926) olarak; davalı ... A.Ş'nin dava konusu taşımaya ilişkin CMR taşıma belgesini düzenlemesi ve CMR belgesi üzerinde Marka ve / veya işletme adının bulunması nedeniyle akdi taşıyıcı olarak (TTK m.850, 888; CMR m.9) işbu davada pasif husumete ehil olduklarının değerlendirildiği;
4-Söz konusu takibe ilişkin ödeme emri 27.07.2021 tarihli olup, teslimat tarihi olarak Sayın Mahkeme tarafından da 23.06.2020 tarihinin kabul edilmesi halinde işbu davanın dayanağı olan takip 23.06.2021 tarihinde sonra başlatıldığı için bir yıllık zamanaşımı süresinden sonra başlatıldığının değerlendirildiği (CMR m.32) ;
5-CMR taşıma senedi üzerindeki şerhten hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiği ve alıcının hasar ihbarı yerine getirdiğinin anlaşıldığı (CMR m.30); taşıma süreci içinde meydana gelen hasar nedeniyle taşıyıcının , sorumsuzluk sebeplerini ispat edemediği sürece (CMR m.17/2 ve 4 ) sorumlu olduğu (CMR m.17) ve dosyanın mevcut durumuna göre soyut beyanlardan oluşan yükleme, istifleme ve ambalajlama hatası savunmasının kabul edilebilir olmadığı; zarar ve miktarını ise davacı sigorta şirketinin ispat etmesi gerektiği ancak dava dosyasında hangi emtianın nasıl hasar gördüğü , kaç tanesinde hasar olduğu, birim fiyatının ne olduğu gibi hasar ve miktarına ilişkin , her iki tarafça atıf yapılan eksper raporu dahil hiçbir veri olmadığı ve bu durumda davacı sigorta şirketinin hasar ve miktarını ispat edemediği şeklinde değerlendirme yapıldığı;
6-Davacının takip talebiyle alacak miktarı üzerinden yıllık %1,5 ve değişen oranlarda faiz talebinde bulunduğu, oysa CMR m.27 gereği faiz yıllık %5 olmasına göre bu talebin yıllık %5 oranını aşmamak üzere taleple bağlılık ilkesi gereği yüce mahkemece değerlendirilmesi gerektiği,
7-Davacının sigortalısına fiili ödeme tarihinden itibaren faiz talebinin yerinde olduğunun sayın mahkeme tarafından takdir edilmesi koşuluyla işlemiş faiz miktarının 67,36-Euro (CMR m.27) olarak hesaplandığı, davacının takibe konu işlemiş faiz alacağının 21,43-Euro olmasına göre talep ile bağlılık ilkesinin değerlendirmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu;
8-Davacı lehine herhangi bir tazminat veya alacağına hükmedilmesi halinde davalıların bundan müteselsil olarak sorumlu olduğu, ancak davalılar arasındaki ilişkide nihai olarak tazminat ve faizin tamamından fiili taşıyıcı Medetoğulları şirketinin sorumlu olduğu (TTK m.888 , CMR m.7/1-a);
Sonuç ve kanaatine varılmıştır ."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... ve ...tarafından düzenlenen 13/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
''..1-Davacı vekili tarafından sunulan belgelerle birlikte itirazlarının değerlendirilmesinde;
a-Davacının sigortalısının mal bedelini alıcıdan tahsil ettiği ve söz konusu tamirat bedelinin alıcı tarafından karşılandığı ispat edilemediği sürece CIP - Özbekistan teslim şartlı emtianın (yeni sunulan eksper raporu ve davalı beyanına göre) taşıma sürecinde hasar görmesinden dolayı davacının sigortalısının zarar görmüş olduğunun kabul edilmesi gerektiği ve davacının halef olarak işbu davayı açabileceğinin değerlendirildiği (TTK m.1472);
b)Dava dosyasındaki eksper raporuna göre emtianın 19/06/2020 tarihinde alıcıya hasarlı olarak teslim edildiği ve varma yerinde yapılan kontrollerinde hasarlı olduğunun fark edildiği gözetildiğinde zamanaşımı süresinin 19/06/2021 tarihinde dolduğu; davaya konu takibin 27/07/2021 tarihli olmasına göre talebin bir yıllık sürenin aşıldığının değerlendirildiği;
2-Dava dosyasındaki eksper raporundan ve dava konusu yükün 6 TON olmasından anlaşıldığına göre , hasara konu yükün parsiyel olarak taşındığının anlaşıldığı ve parsiyel taşımalarda taşıyıcının yüklemenin gönderen tarafından yapıldığı yönündeki (CMR m.8; TTK m.863) karineye dayanmasının mümkün olmadığı, zira taşıyıcının yükü araçtan tahliye , depo etme, başka yüklerle kombine etme ve araç içinde yerini değiştirme gibi yetkilerinin bulunduğu bu nedenle işin niteliği gereği karineye dayanılamayacağı; her ne kadar eksper raporunda yüklemenin davacının sigortalısı tarafından yapıldığı belirtilmesine rağmen yükleme anındaki fotoğraflara göre hasar sebebinin "başka bir gönderene ait emtianın sigortalının emtiası üzerine istif edilmesi ve sigortalının emtiası üzerine devrilmesi" şeklinde tarif edilmesine göre davacının sigortalısının yükleme hatası (olsa bile) ile hasar arasındaki illiyet bağını kesmiş olduğu; bu nedenle dava konusu hasar bakımından müterafik kusur değerlendirmesine yer olmadığı ve hasarın tamamından davalı taşıyıcıların sorumlu olduğunun değerlendirildiği;
3-Yukarıdaki gerekçelerle eksper tarafından yapılan internet incelemesi ve yapılan fatura değeri değerlendirmesi dikkate alınarak tespit edilen 2.980-Euro'nun kadri maruf olduğunun değerlendirildiği;
4-Sair hususlarda kök raporda benimsenen kanaat ve görüşlerin muhafaza edilmesinin yerinde olduğunun değerlendirildiği;
Sonuç ve kanaatine varılmıştır ."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Dava dışı sigortalıya ait emtianın Özbekistan'a taşınması sırasında hasarlandığı iddiası ile dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi istemiyle başlayan takibe yapılan itiraz üzerine eldeki davanın ikame edildiği, uluslararası kara yolu taşıması yapılmış olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, dosya kapsamında toplanan deliller, hasara ilişkin fotoğraflar, taşıma belgeleri ve alınan bilirkişi raporları uyarınca CMR belgesinde ticari ünvanı bulunan ve anılan belgenin adına düzenlendiği davalı ...A.Ş nin akdi taşıyıcı, CMR belgesinde imzası ve kaşesi bulunan, yine taşımayı araçlarıyla yapan davalı Medetoğulları...Ltd. Şti. Nin fiili taşıyıcı olduğu, taşımayı üstlenen her 2 tarafın davacıya karşı birlikte sorumlu oldukları, CMR belgesi üzerine elektrik panosu hasarı var ibaresinin not düşüldüğü, böylece CMR 30 uyarınca hasar bildiriminin yapılmış olduğu, aynı yere yüklenen başka bir firmaya ait emtianın dava dışı sigortalıya ait emtia üzerine devrilmesi sonucu davaya konu hasarın meydana geldiği, bu sebeple kusurun tamamen davalı taşıyıcı tarafa ait olduğu, 2.980 Euro hasar bedelinin rayiçlere uygun olduğu, davacının ödeme tarihinden itibaren takip tarihine kadar işlemiş faiz de talep edebileceği, bu tutarın taleple bağlı kalınarak 21,43 Euro bedele tekabül ettiği anlaşılmakla; davanın anılan tespitler kapsamında kabulüne, kusur ve hasar miktarı yargılama ile belirlendiğinden alacak likit olmamakla şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 2.980-EURO asıl alacak ve 21,43-EURO işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.001,43-EURO alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
Alacak likit olmamakla şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 3.774,74-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 788,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.986,09-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 8.820-TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine YEROLMADIĞINA,
7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 788,65-TL peşin ve 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 869,35-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Devletçe karşılanan 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı ve Medetoğulları vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/12/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır