Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/480 Esas
KARAR NO : 2024/784
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/07/2022
KARAR TARİHİ : 03/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin , ... nezdinde kurulan Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) faaliyet gösterdiğini , 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuatın tüm gereklerini yerine getirdiğini ve lisans belgesini almış bir yatırım kuruluşu olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 22/06/2021 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme uyarınca ... nezdinde bulunan Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasasında alım satım işlemleri gerçekleştirildiğini, bu işlemlerde sadece davalının alım satım emirlerini ... nezdindeki ilgili piyasaya ileterek gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde ettiğini, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin kaldıraç etkisi nedeni ile riskli işlemler olduğunu, işlem sözleşmesinin , sözleşmenin taraflarına , standartlaştırılmış miktar ve kalitedeki bir malı, kıymeti veya finansal göstergeyi, belirlenen ileri bir tarihte, bugünden üzerinde anlaşılan fiyattan alma veya satma yükümlülüğü getiren sözleşme olduğunu, opsiyon sözleşmesinin ise alıcıya , ödeyeceği belli bir tutar karşılığında, belirli bir vadeye kadar , bugünden belirlenen bir fiyat üzerinden opsiyona dayanak teşkil eden bir malı , kıymeti veya finansal göstergeyi satın alma veya satma hakkı tanıyan, satıcıya da alıcının bu sözleşmeden doğan hakkını kullanması durumunda sözleşmeye dayanak teşkil eden malı , kıymeti veya finansal göstergeyi satma veya alma yükümlülüğü getiren sözleşme olduğunu, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde tarafların ...'a sözleşme bedelinin tamamını değil, belirli bir kısmını teminat adı altında ödediğini, sözleşmeye konu varlığın fiyatındaki değişimlere göre teminatlarının değeri arttığında çekme hakkı veya teminat eksildiğinde eksik teminatı tamamlama yükümlülüğü altında olduğunu, müvekkilinin yatırımcıların ...'un ilgili piyasasına teminatların yatırılmasına veya çekilmesine sadece aracılık ettiğini, davalı yana hesap açılışında tüm risklerin bildirildiğini ve kendisine sunulan risk bildirim formunu imzaladığını, davalı yan almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamını kaybettiğini, kaybının yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarı 320.594,74-TL olduğunu, davalıya defalarca teminat eksiğini tamamlaması çağrısı yapıldığını, ancak davalının bu çağrıların hiçbirine icabet etmediğini ve borcunu ödemekten imtina ettiğini, ...'un Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Genelgesi uyarınca, piyasa nezdinde ki takas merkezine karşı sorumlunun aracı kurum olduğunu, müşterisi eksik kalan teminatı tamamlamasa da müvekkilinin bu teminatı tamamlama yükümlülüğü altında olduğundan oluşan borcu müvekkilinin kapattığını, akabinde alacağın tahsili amacı ile ....İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalın yanın itirazı ile takibin durduğunu beyanla davanın kabulüne, itirazın iptaliyle takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.
Davalı asil cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili Mahkemelerin Alanya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı şirketin gerçekleştirdiği hizmet karşılığında müşterisinin VİOP piyasasında yaptığı her işlem için komisyona hak kazandığını, yani anlaşıldığı üzere bu şirketin borç nezdinde faaliyet gösteren diğer yatırım araçlarında daha fazla teknik bilgi ve işlem teferruatı içeren VİOP piyasasında yatırım yapmak isteyen müşterilere yatırım yapmaları için kolaylık sağlayan ve asıl işi yatırıma aracılık etmek olan yatırım kuruluşu olduğunu, yalnızca müşterilerinin emirleri doğrultusunda işlem yapan ve yaptığı her işlem için komisyon alan bir aracı kurum olduğunu, bu sözleşmenin bir hizmet sağlama sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin tacir olmadığı gibi davacı şirket ile de ticari bir faaliyet söz konusu olmadığını, Sermaye Piyasası Kurulu , hizmetlere ilişkin esaslar hakkında tebliğ de açıkça işlem aracılığı faaliyetinin yürütülmesine aracılık eden şirketlerin kaldıraçlı işlemler ile ilgili olarak yatırılan teminat tutarlarının üzerinde bir kayba uğrayacak şekilde müşterilere işlem yaptıramayacağını, bu sebeple VİOP piyasasına yatırılan teminatın tümünü kaybettiğini, yasal düzenlemeler çerçevesinde ne ...'a ne de VİOP'a herhangi bir borcununu olmadığını , davacının VİOP piyasasına ödemek zorunda kaldığı ve talep ettiği miktarı müşterisinden istenemeyeceğinin açıkça düzenlendiğini belirterek, öncelikle takibin yetkisiz Mahkemede açılmış bulunması nedeni ile davanın usulden reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Taraflar arsındaki sözleşmeden kaynaklı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2022/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine eksi bakiye alacağına istinaden faizler dahil toplam 323.319,97-TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile;yetkiye, ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 31.07.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''..Dosya mevcuduna göre, yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda,
1. Davacı aracı kurumun Davalı müşterisinin hesabında oluşan zararın ödenmesi talebiyle icra takibi başlattığı,
2. .... İcra Md. 2022/... E. sayılı dosyasında 320.594,74 TL anapara alacağı üzerinden TTK md. 1530'a dayanarak yıllık yüzde 18,25 faiz oranı ile takip başlattığı,
Davalının hesap borcu ile icra takip anapara tutarının aynı olduğu,
3. Davalının icra takibine itiraz ettiği,
4. Dosyadaki Davacının hesabındaki işlemlere ait LOG kayıtlarına göre davacının 23.06.2021 tarihinde ilk VIOP işlemini gerçekleştirdiği ve 20.12.2021 tarihine kadar çok sayıda şirket payına ve ABD Doları ve ALTIN fiyatlarına dayalı vadeli işlem (Future) sözleşmesi aldığı ve sattığı, Davacının zararının 11.12.2021 tarihinden başlayarak aldığı USDTRY pozisyonunda, 20.12.2021 günü akşamında açıklanan Kur Korumalı Mevduat açıklaması sonrasında oluşan kurlar sebebiyle zarar oluştuğu,
5. Dosyaya Mahkemece ...'tan celp edilen yazısı ekindeki hesap dökümünden, davacı aracı kurum tarafından Davalının hesabında zarar sebebiyle oluşan açığın 22.12.2021 tarihinde 2.046,85 TL ve 320.610,49 TL olmak üzere iki parça halinde toplam 318.563,64 TL'nin ...'a yatırıldığı, böylece Davacının alacağının bir rücu alacağı olduğu,
6. SPK, ... ve ... düzenlemelerine göre Davacı aracı kurumun müşterisinden tahsil edemese de müşterisinin hesabında oluşan zarardan dolayı VIOP sisteminde ...'a karşı borçlu olacağı, bu sebeple Davacı aracı kurumun müşterisinin borcunu ...'a ödemekle yükümlü olduğu,
7. Takip talebinde, uygulanacak faiz oranının TTK md. 1530, f. 7'de öngörülen faiz oranı olarak talep edildiği, TTK md. 1530 düzenlemesinin iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili mal ve hizmet tedarik sözleşmelerini kapsadığı, ancak bununla sınırlı olup olmadığının, bu kapsamda sadece mal ve hizmet tedarik eden ve alıcısına göre mali güçsüzlüğü sebebiyle korunması gereken tedarikçileri konu alıp almadığının ve huzurdaki somut olaya uygulanıp uygulanmayacağının; genel hükümlere göre, 3095 Sayılı Kanun md. 2, f. 2 gereğince avans faiz oranı dikkate alınmak suretiyle takip sonrası faizin hesaplanması gerekip gerekmediğinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
8. Davacı aracı kurumun Davalı müşterisine hesabındaki TEMİNAT EKSİĞİNİ tamamlaması için süre veren bir teminat tamamlama çağrısı göndermeden önceki gün müşterisinin hesabındaki pozisyonları resen kapattığı, bu pozisyon kapatma sonucu oluşan zararı müşterinin hesabına kaydettiği günden sonraki günün akşamında Teminat Tamamlama Çağrısı yaptığı, Davacı aracı kurumun 22.12.2021 günü saat 18:22'de müşterisine yaptığı çağrının, teknik olarak, bir Teminat Tamamlama Çağrısı olmadığı, Davacının 22.12.2021 günü yaptığı çağrının hesapta oluşan zarar sebebiyle ...'a yapılan ödeme için Davalıya rücu edilmesine dair bir çağrı olarak değerlendirilebileceği,
Yönündeki tespit , görüş ve değerlendirmelerimizi Sayın Mahkemenin takdirlerini arz ederiz. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Taraflar arasında Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi bulunduğu, davacının, davalının girdiği alım satım emirlerini ... nezdinde piyasaya ilettiğinin ve davacının aracı olduğunun her 2 tarafın da kabulünde olduğu, davacının, davalıya ait teminatın varlıkların fiyat değişimleri nedeniyle eksiye düştüğünü, davalı yanın tüm çağrılara rağmen bu teminatı tamamlamadığını ve bu sebeple mevcut eksi bakiyenin taraflarınca kapatıldığını iddia ederek, ödediğini beyan ettiği tutarı davacıya rücu ettiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun 10.sayfası ve devamında; davacı şirketin, davalıya teminat tamamlama çağrısı hiç yapmadan 21.12.2021 tarihinde resen pozisyonu kapattığı, ertesi gün 22.12.2021 tarihinde ise teminat tamamlama çağrısı yaptığı, bunun da teknik olarak bir çağrı olarak değerlendirilemeyeceği hususlarının tespit edildiği, alınan raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı tarafça yasal süresi içine rapora itiraz edilmediği, ayrıca davacı tarafça niçin doğrudan pozisyonun kapatıldığı açıklanmadığı gibi davacının esasen pozisyon kapatmanın haklı olduğundan bahisle bir talebinin bulunmadığı, zira dava dilekçesinde açıkça belirtildiği üzere davalıya defalarca tamamlama çağrısı yapılmasına rağmen teminat tamamlanmadığından, bu teminat borcunun taraflarınca ödendiği iddiasıyla işbu davanın ikame edildiği, böylece davacının, davalı yanın tüm çağrılara rağmen teminatı tamamlamadığı yönündeki iddiasının aksine pozisyon kapatılmadan önce teminatın tamamlanması amacıyla davalıya hiç çağrı yapılmadığı ve taraflar arasındaki sözleşmenin 28. Maddesine aykırı olan davacı işlemlerinin haksız olduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından yatırılan 3.904,90- TL peşin harçtan alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazla yatan 3.477,30-TL nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
6-Devletçe karşılanan 1560-TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır