mahkeme 2019/265 E. 2025/454 K.

T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2019/265 Esas
KARAR NO :2025/454

DAVA:Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

BİRLEŞEN .... ATM ... ESAS SAYILI DOSYA

BİRLEŞEN DAVADA DAVACI : ... - ...

DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan )
DAVA TARİHİ:29/05/2018
KARAR TARİHİ:17/06/2025

... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... karar sayılı dosyası yetkisizlik kararı ile Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) , dava ve birleşen İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan ) davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile davalı ... İnşaat Restorasyon San.Tic.A.Ş firması arasında 20.04.2017 tarihinde ... ...'nin çinilerinin restorasyonu işinin yapılması konusunda sözleşme yapıldığını, projenin ... Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kuruluna 29.05.2017 tarihinde sunularak onaylandığını, şantiye çalışmalarına başlandığını, müvekkilinin çalışmalarına devam ederken 31.07.2017 tarihinde şantiyenin mühürlendiğinden 40 gün çalışma yapılamadığı gibi 10.10.2017 tarihinde de davalı müteahit firma tarafından mescit kısmında bulunan iskele taban ısıtma sistemi yapılması nedeniyle sökülerek çalışma imkanı kalmadığından müvekkili ve ekibinin çalışmalarına ara vermek zorunda kaldığını, 10.01.2018 tarihine kadar yeni iş bitim süresinin düzenlendiğini, işin ... Genel Müdürlüğünce atanan Restorasyon Baş Danışmanı Prof. Dr. ... ... tarafından denetleneceğinin şirket tarafından e-mail yoluyla bildirildiğini, Prof. Dr. ... ... tarafından sunulan raporda, her iki eyvanda karşı duvar ve iki yan altıgen çini panoların kabul edilebilir durumda olduğunun belirtildiğini, yapılan işlemlerin karşılığı ve alınan avansın kapatılması için müvekkili tarafından 05/10/2017 tarihinde davalı şirkete mail atıldığını ve fatura kesimi için hesap onayı talep edildiğini, şirket yetkilisi tarafından e-mail yoluyla Prof. Dr. ... ... tarafından rapor adı altında yazılan hakaretane bir yazının taraflarına gönderildiğini, bu yazının üslubunun her türlü etik değerinin dışında olduğunu, davalı şirket yönetim kurulu başkanı tarafından 05/01/2018 tarihinde atılan e-mail ile sözleşme fiyatlarının anlaşıldığı şekilde arttırıldığının belirtilmiş ve sözleşme revize onayı talep edilmiş olduğunu, 06/01/2018 tarihinde fiyatların güncellendiğinin bildirildiğini, 15.01.2018 ve 18.01.2018 tarihinde atılan iki e-mail ile müvekkilinin projeye devam edip etmeyeceğinin sorulduğunu, fiyatlarda anlaşılmasına rağmen 09.02.2018 tarihli davalının mailinde danışmanın raporuna göre işe devam konusunda karar verileceğinin bildirildiği ve müvekkilinin çalışmaları askıya alındığını, bu e-mailde işin bitirilme tarihinin 30.07.2018 olarak belirtildiğini, yapılan işlerin karşılığı olarak 29.09.2017'de kesilen ve her iki şirket tarafından kayıtlara alınan 87.438+12.159,07 KDV toplam 96.597,06-TL.lik faturaya karşılık 6 ay sonra iade faturası kesilerek müvekkiline gönderildiğini, yasalara aykırı olarak kesilen söz konusu faturanın .... Noterliğinin 27.03.2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade edildiğini, davalının 16.04.2018 tarihinde çektiği ihtarnameyle de içeriği doğru olmayan bahanelerle şantiyenin kapalı olduğu ve çalışmanın mümkün olmadığı bir tarihte ve 15 maddede belirtildiği üzere işin bitim tarihi 30.07.2018 olmasına rağmen sözleşmenin davalı tarafından tek taraflı feshedildiğini, buna rağmen müvekkilinin 18.04.2018 tarih ... yevmiye nolu ihtarnameyle işe, alacaklarının ödenmesi kaydıyla ve şantiyenin açılmasıyla çalışmalara başlamak niyetinde olduğunu açıkça beyan etmesine ve alacağı olmasına rağmen davalının verdiği avansın iadesi için .... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasıyla icra takibi yaptığını, takibin itiraz yoluyla durdurulduğunu, davalı tarafın haksız yere akti feshetmesi ve alacaklarının ödenmemesi nedeniyle fazlaya ait talep hakları mahfuz kalmak şartıyla şimdilik kaydıyla 20.000-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesi konusunda karar ittihazıyla, mevduata uygulanan en yüksek faizin hesaplanarak, masraf ve vekalet ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, kendilerinin açtığı ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının bulunduğunu, dosyalar arasında fiili bağlantı bulunduğu ve dosyaların birleştirilmesini talep ettiğini, esasa ilişkin ise , taraflar arasında 20.04.2017 tarihli teklif birim fiyat sözleşmesi yapıldığını, karşı tarafın en geç 30.11.2017 tarihinde sözleşmeye konu işi tamamlayıp teslim edeceğini taahhüt ettiğini, müvekkiline ait şantiyede mühürleme nedeni ile 40 gün süreli değil , 8 gün süreli işin durduğunu, buna rağmen davacıya 40 günlük fazladan süre verildiğini, davacı yanın iddialarının dürüst olmadığını, buna ilişkin davacıya ihtarname dahi gönderildiğini, taraflar arasında yapılan mailleşmelerde 18.08.2018 tarihine ilişkin bir mail bulunmadığını, mailleşme tarihinin 18.07.2018 olduğunu, davacı şirket yetkilisinin işin başlama aşamasına ilişkin beyanı söz konusu olduğunu, 400.000-TL ödeneceğinin de doğrudan doğruya taahhüt edilmediğini, şarta bağlı tutulduğunu, davacının çalışma şevkinin kırılmaması , işin sekteye uğramaması açısından davacının moral ve motivasyonu yüksek tutulmasının amaçlandığını, ancak durum istenildiği gibi olmadığını, davacının başlangıçta gayretli olduğunu , daha sonra baştan savma iş yapması, yapacağı işi sözleşme dışı para taleplerine endekslemesi ve sair nedenlerle sözleşmenin devamınının müvekkili açısından çekilmez hal aldığını, ... ... Bölge Müdürlüğünün tayin ettiği, ... eserleri uzmanı Prof. Dr. ... ... tarafından iki adet rapor hazırlandığını, 16.10.2017 tarihli raporda, "Mescit kubbe 7/8 lerinde derzli ve ton farklı olarak uygulanan çubuk çinilerinin sökülerek sıfır derzli mat ve derinlik farkı olmadan yenilenmesine, bundan sonra yapılacak tüm uygulamaların montajından önce bisküvi ve renk numunelerinin idare ve danışmana gösterilerek uygunluk onayı alınması hususu uygun bulunmuştur" yazılı olduğunu, 01.12.2017 tarihli raporunda ise " davacının teknik deneyim , birikim ve iş ahlakının çok yetersiz olduğu, bu işi yürütemeyeceğini, çok fazla zaman kaybına neden olduğu, davacının çini sanatı ve tekniğini bilmediğini, örneği görmesine rağmen tonunu tutturamadığını, iş ahlakının oldu bittiye dayandığını, sormak, örnek göstermek ve renk numunesi vermek alışkanlıklarının olmadığını, mescit kubbesi mozaiğine beceriksiz yamalar yaptığını, yüzey farkları olduğunu, renklerinin tutturamadığını, güney ve kuzey eyvanlarının üçer yan yüzünün altıgen çinilerle kaplanmış olduğunun görüldüğünü, ... çinileri mat, sıfır derzli, pahsız olması gerekirken, parlak, derzli ve camgöbeğinin tutturulamayan örneğiyle karşılaşıldığını, ayrıca kendi aralarında da ton farkı olduğunu, haber verilmeden yapılan bu üretimin kabul edilecek bir yanının olmadığını, nesafet farkı kesilmesinin çözüm olmadığını, sökülmesi gerektiğini'' ifade ettiğini, hocanın görüşlerine ... Genel Müdürlüğünce önem verildiğini, hocanın olumsuz görüş vermesi halinde işin devamının mümkün olmadığını, hocanın ... Bölge Müdürlüğü ile ... ... Bölge Müdürlüğü'ne 02.07.2018 tarihli ek bir rapor daha sunduğunu, davacı yan yapılan işlemlerin bedeli ve alınan avansların kapatılması için fatura kesildiğini iddia ettiğini, ancak sözleşmeye konu yapılması taahhüt edilen iş nedeni ile davacıya 256.000,00-TL iş avansı verildiğini, davacı yanın 94.063,96-TL.lik fatura kestiğini, ihale makamı tarafından ise davacının yapmış olduğu işin 13.308,92-TL.lik kısmı kabul edilebilir sayıldığını, davacının sözleşmeye konu edim borçlarını gereği gibi ifa etmemesi, ihale makamının davacının yapmış olduğu imalatların ufak bir bölümünü kabul etmesi, davacının yaptığı işlerden büyük bir kısmının ihale makamı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle, davacıdan yapmış olduğu kusurlu imalatı sökmesinin talep edildiğini, davacı yanın buna yanaşmaması üzerine ise müvekkili tarafından 06.03.2018 tarihli iade faturası kesildiğini, davacı yanın iade faturasını iade etmesinin birim fiyat sözleşmesinin 1.maddesine ve 5.maddesine aykırı olduğunu, ihale makamı tarafından kabul edilen iş bedelinin 9.316,24-TL olduğunu, ihale makamı tarafından kabul edilen bu tutarın davacıya verilen iş avansından mahsup edildiğini, iade faturasının iadesi nedeni ile doğan stopaj alacağından bedele ilave edilerek bakiye alacağın davacı yandan talep edildiğini, buna göre davacı nezdinde müvekkilinin toplamda 249.216,90-TL alacaklı olduğunu, davacının sürekli şekilde işi sürüncemede bırakmasından, hatalı imalatlar yapmasından bunalan müvekkilinin işin biran önce kusursuz şekilde yapılabilmesi amacı ile birim fiyatların revize edebileceğini, revize edilen birim fiyatları kabul edip etmediğini davacıya sorduğunu ancak davacının buna dahi cevap vermediğini, yine SGK kayıtları incelendiğinde davacının çalışmalara aralıksız devam ediyoruz şeklindeki beyanının da dürüst bir beyan olmadığının ortaya çıkacağını, ... SGK kayıtlarında hiçbir çalışanının olmadığını tespit ettiklerini, işleri kabul makamının müvekkili değil davadışı ihale makamının olduğunu, ihale makamı kabul ettiği işlerin bedelini ödediğini, ihale makamının kabul ettiği oranda da davacıya hak ediş ödemesi yapıldığını belirterek, yetki itirazının kabulüne, dosyanın ....ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir .
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında Teklif Birim Fiyat Sözleşmesi yapıldığını, davalının, en geç 30/11/2017 tarihinde sözleşmeye konu işi tamamlayıp teslim edeceğini taahhüt ettiğini ancak yükümlülüğünü yerine getirmediğini, yapılan ihtara rağmen edimin ifa edilmediğini, ödeme yapılmaması üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Dosyanın tarafları ve konusu aynı olan .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi gerektiğini, yapılan icra takibinin haksız olduğunu, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, davacıdan alacağının bulunduğunu, müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen alacaklarının ödenmemesi ve iş aktine haksız yere son verilmesi nedeniyle mağdur edildiğini beyan ederek dosyanın ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine ve açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Asıl Dava; davacı tarafça yapılan iş bedelinin ödenmediğinden ve sözleşmenin haksız feshedildiğinden bahisle alacak istemine ilişkin iken birleşen dava; birleşen davalıya verilen iş avansının işin ve sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediğinden bahisle iadesi istemiyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... .İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin ... İnşaat tarafından birleşen davalı aleyhine faizler dahil toplam 249.044 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunduğu anlaşılmıştır.
İş mahallinde keşif yapılması sonucu Mimar bilirkişi ... tarafından düzenlenen 11.10.2021 tarihli raporda' ... ...'de çini restorasyon uygulamalarına devam edildiği, Teneart'ın ( ...) çini uygulamalarının sökülmüş olduğu, yapılan yeni uygulamaların Teneart'ın ürettiklerinden renk, doku, kesim ve boyut olarak farklı olduğu, sanat tarihçisi tarafından inceleme yapılması gerektiği hususlarının belirtildiği görülmüştür.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 11/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda;
''..1-Öncelikle huzurdaki dava ve birleşen dava yönünden bir kanaate varılabilmesi için sanat tarihçisi bilirkişiler tarafından taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında davacı tarafça davalıya verilen herhangi bir hizmetin bulunup bulunmadığı verilmiş ise bedelinin ne olduğu hususlarının tespitinin gerektiği,
2-Ancak iş bu rapor tarihine kadar bilirkişi heyeti içerisinde yer alan sanat tarihçisi bilirkişilerce herhangi bir tespit yapılamaması nedeniyle bilirkişi raporunun dava konusu olaylar yönünden sonuçlandırılamadığı,
Hukuki değerlendirme ve takdir Yüksek Mahkemeye ait olmak üzere arz ederiz. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 11/10/2021 tarihli AYRIK bilirkişi raporunda;
Yukarıda detaylıca anlatılan Anadolu ... döneminde Çini kullanımı ve dönemi ile çağdaş ve benzer özelliklere sahip yapılar da göz önüne alındığında ... ... Medresede uygulanmış olan ... olarak yapılan işlerin depolarında bulunan çok sayıda örneklerden görüldüğü kadarıyla; Renk, biçim, teknik ve özgünlüğe benzerlik oranı uygun bulunmuştur. ... döneminin en önemli özelliği olan turkuaz renginin parlak sırlı uygulanışı esastır. Renk dalgalanmalarının malzemeye ve renk uygulanışına, sırlanış biçimine ve kimyasal oranına ve fırınlanma süresine göre değişkenlik gösterebileceği fakat bunu minimum seviyede tutmanın önem arzettiğini söylemek gerekir.
Hem ... ... de hem de çağdaşı olan diğer yapılarda görüldüğü gibi patlıcan moru renginin her zaman tek ton olmayıp kimi yerlerde siyaha dönük kimi yerlerde ise daha açık olduğu gözlemlenmiş, turkuaz renginin ise yine aynı şekilde renk dalgalanmalarının olabileceği örneklerde belirtilmiştir.
Tüm bunlar göz önüne alındığında ... ... de itiraz edilen ...'ın üretmiş olduğu Çinlilerin özgün yapıya en yakın renk ve biçimde üretilmiş olduğu İstanbul'da bulunan depolarında karşılaştırmalı olarak incelenmiş, hem numunelerinin hem de görsellerinin bulunduğu dosyalar yanyana getirilerek ve ayrıca ... ... de özgün uygulamalar incelendikten sonra aslında yapılan işin uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Üretilen eserlerde görüldüğü kadarıyla çini mozaiklerin kenarlarının istenilen biçimde keskin ve düz biçimli olduğu, uygulanacak yüzeye birebir oturacağı, aralarında derz dolgusunun minimum seviyeye inecek şekilde tasarlanmış olduğu görülmüştür. Renk uyumu özgün çinileri en yakın şekilde oluşturulmuştur.
Altıgen çinilerin orijinal örnekleri olmasa da ... medreseye çağdaş başka Anadolu ... eserlerinde (keşifle aynı gün gezilen ... ... Medresesi türbesinde bulunan altıgen çini örneklerinde olduğu gibi) de görüleceği gibi renk, boyut ve parlaklıklarının olması gerektiği gibi yapıldığı kanaati oluşmuştur. ... dönemi eserleri incelenip ... ile mukayese edildiğinde (ki bazı yapılarda aynı ustalar ve ya atölyeler kullanıldığı bilinmektedir) özellikle çini süslemelerde mat bir örneğe rastlanmaz.
İtiraz edilip sökülen Altıgen çini parçalarda sır akması olarak nitelendirilen kenar sıralanması da, çini parçanın kenar keskinliğini bozup bombelenme yapmadığı sürece uygunsuz değil aksine belki hava şartları da göz önüne alındığında daha uzun ömürlü olabileceği kanaati doğurur.
Alçıya gömülerek tatbik edilen çini mozaikler mihrap gibi süsleme ağırlıklı yapı elemanlarında derz dolgu görünmeksiniz bezenir. Bazı Rumi ve Palmet (bitkisel bezeme biçimlerinde) düzenlemelerinde ise alçı derzler belirtilip renklerle kontrastı sonucu deseni ön plana çıkarır.
Genel olarak ... ...'de ...'ın imal etmiş olduğu çini mozaikler İstanbul atölyesinde yerinde görülmüş olup sayıca ne kadar olduğu bilinmemekle beraber bir oda dolusu kutulanmış ve uygulamaya hazır eser olduğu tespit edilmiştir.
Sanat tarihi açısından değerlendirilecek olursak; ... olarak özgün örneklerin detayıyla incelenmiş ve imalatında görselleriyle çalışılmış olduğu, renk tonlamasının ve sır uygulamasının aslına uygun olduğu, ... döneminin en ihtişamlı örneklerinde de görüldüğü üzere günümüz seramiklerine benzer mat uygulamaların bulunmadığı, aksine tuğla işçiliği içinde maviliklerin parlamasıyla ünlü olduğunu, bu yüzden yapılan işlerin aslında geçerli olduğu kanaatindeyim.
İş süresince müdahale edilmeyerek, işveren olarak taşeronun Vakıflarca muhatap bırakıldığı ve sözleşme feshinde kadar geçen süre zarfında hem iş gücünün hem de ürün imalatının devam etmesi Taşeron firma olan ...'a yüklü miktarda çini üretimine sebep olduğu, incelenen atölye/depo'da sayısız eserin atıl kaldığı gözlemlenmiştir.
İş başlangıcında resmi olarak bildirilmiş olan herhangi bir yapım tekniği, renk, sır, boyut, vs gibi teknik bildiri olmadığından işin tamamen sanatçının araştırma, yöntem, bilgi ve kanaatine bırakılmış olduğu ve bu yönde imalat sağlanmış olduğu anlaşılmaktadır. Yüklü miktarda üretilen çinilerin aslında uygulanabilir olduğu, teknik renk ve ebat olarak (görüldüğü kadarıyla) uygun olduğu, iddia edilenin aksine mat olmayıp uygulanacak çinilerin parlak çiniler olması gerektiği kanaatindeyim. ... tarafından üretilen çinilerin uygun olduğu görüşündeyim.
Hukuki değerlendirme ve takdir Yüksek Mahkeme'ye ait olmak üzere, iş bu rapor tanzim ve imza edilmiş olup,
Sayın Mahkemenize saygıyla arz etmişlerdir. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 08/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda;
... ... İmalatları listesinde yer alan pano imalatlarına ait maddede çinilerin mat yapılmasına ilişkin bir ibare yer almamakta ise de yapıda mevcut olan çinilerin mat olduğunun göz önünde bulundurularak yeni yapılan çinilerin de mat yapılması gerektiği, Yine panolardaki çini dizilimlerinin onaylı restorasyon projesindeki detaylarla birebir örtüşmesi gerektiği, dersiz olması gereken çinilerde ölçü ve uygulama hatasından kaynaklı ciddi açıklıklarda kısmi derzler bulunduğu, Kubbe içerisinde yer alan mevcut çiniler ile yeni yapılan çinilerin renklerinin karşılaştırılması halinde renklerin tutturulamadığı,
Bahse konu çini imalatı işleri kapsamında yapılmış olan çini temizliği vb işlerde bir aykırılık tespit edilmemiş olduğu, ancak imal edilen yeni çinilerin ve kubbede yer alan yeni imalat tuğla ve çinilerin renk ve tonlamalarındaki özgün renklere göre farklılık ve parlaklık ile derzli montajlarının kabulüne imkan bulunmadığı,
İşin Kontrolü başlıklı 7. Maddede;
İşin, İşverenin şantiye görevlilerince denetleneceği; taşeron ve onun personeli Kontrollük ve/veya İşverenin şantiye müdürünün talimatına ve şantiye kurallarına aynen uyacak ve zamanında tüm şantiye teşkilatının uymasını sağlayacağı; İşin sahibi idarenin (... Genel Müdürlüğü ve ... ... Bölge Müdürlüğü) kontralarının onayının esas alınacağı; Kontrol teşkilatının kabul etmediği işlerin taşeron tarafından bedelsiz olarak yapılacağı;
İmza altına alındığından, işin sözleşmeye uygun yürütülmesi ve denetiminin İşveren ... İnşaat’ta olduğundan dolayı Taşeron firmanın uyarılması ve numuneler onayından sonra üretime devamı bildirildiği, fakat zamanında cevap verilmediği, iş bitimine kısıtlı zaman kalması, yapılan çinilerin Vakıflarca onaylanmayıp sökülmesi ile Taşeron firma ile işin kotarılamayacağı öngörüşü uzman ve denetçi raporları ile de sabit olduğundan ... İnşaat işveren olarak işi tamamlayabilmek adına üretimi başka bir firmaya vermek durumunda olup iş aktini feshetmiş olduğu anlaşılmış,
Davacı taraf huzurdaki dava ile taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında davalıya vermiş olduğu hizmet bedelinden davalı tarafça yapılan ödemeler neticesinde kalan tutarı talep etmekte, Buna karşılık olarak da davalı tarafça davacının sözleşme kapsamı edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle davacıya ödemiş olduğu 248.512,93 TL yi talep etmekte olduğu birleşen davalar göz önünde bulundurulduğunda,
Komisyonumuzca; Davacı tarafın akdedilen sözleşme kapsamında davalıya vermiş olduğu hizmet bedeli olarak ( idarece onaylanmayan sökülen ve numuneler uygun olarak yapılmış imalatlar hariç) iş iskelelerinin kurulması ve mescit -kubbe temizlenmesi ile onaylı işler toplamı olabilecek miktarı karşılayacak 248.512,93 TL yi davalıdan aldığının kabul edilmesi, davalı ... İnşaat tarafından da ödemiş olduğu avans miktarını taşeron firmanın kabul edilebilir çalışmalarının karşılığı olarak kabul edilmesi gerektiği,
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde gerek huzurdaki dava gerekse birleşen dava yönünden taraflarca talep edilebilecek herhangi bir alacak tutarının hesaplanmadığı," kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirme ve takdir Yüksek Mahkeme’ye ait olmak üzere Sayın Mahkemenize saygıyla arz etmişlerdir. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 02/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda;
Davalının icra takip tarihine kadar talep edebileceği işlemiş faiz tutarı 10.881,81-TL olarak hesaplanmıştır. Ancak davalı tarafça icra takibinde 531,07-TL işlemiş faiz talep edildiğinden taleple bağlılık ilkesi gereği bu faiz tutarını talep edebilecektir.
Açıklamalar neticesinde davalının birleşen dava dayanağı icra takip tarihine kadar talep edebileceği alacak tutarları asıl alacak olarak 159.350,29-TL işlemiş faiz olarak 531,07-TL olmak üzere toplamda 159.881,36-TL olarak hesaplanmıştır.
Davacı vekili, davalı ... A.Ş Y.K Başkanı ... talebiyle foto gravmetik / lazer tarama işlemi yapılmış ve sözleşme harici bu hizmet karşılığının 12.000-TL bizzat davalı şirket Y.K. Başkanının mailiyle "sözleşme eki kapsamında ödenecektir." iddiasında bulunulmuş ise de bu kapsamda dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmamış olup davacının söz konusu talebi bu aşamada ispata muhtaç kalmıştır.
Netice itibariyle ;
-Asıl dava yönünden davacının yaptığı iş bedelinin teknik bilirkişi tarafından yapılan tespitler doğrultusunda 90.649,71-TL olarak hesaplandığı ancak davalı tarafça davacıya yapılan ödeme tutarı tenzil edildiğinde davacının davalıdan alacaklı olmadığı aksine davalının (250.000 - 90.649,71= ) 159.350,29-TL olarak alacaklı olduğu,
-Birleşen dava yönünden ise ; davalının birleşen dava dayanağı icra takip tarihine kadar talep edebileceği , alacak tutarları asıl alacak olarak 159.350,29-TL işlemiş faiz olarak 531,07-TL olmak üzere toplamda 159.881,36-TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
Hukuki değerlendirme ve takdir Yüksek Mahkeme’ye ait olmak üzere Sayın Mahkemenize saygıyla arz etmişlerdir. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Taraflar arasında 24.07.2017 tarihli teklif birim fiyat sözleşmesi bulunduğu, ... İnşaatın işveren, ...'ın taşeron olarak yer aldığı, ... 2014-2018 yılları arasında restorasyon işine ilişkin olduğu, taşeronun işini teknik şartnamaye göre yapacağı, mali hükümlere göre teslim edilen işlerin idarece uygun görülmesi halinde hak ediş onayının yapılacağının kararlaştırıldığı, işin kontrolünde iş sahibi idarenin onayının esas alınacağı, işin yapımı esnasında ... tarafından ... Genel Müdürlüğüne ve ... ... Bölge Müdürlüğüne yazılan 01.12.2017 tarihli raporda yamaların beceriksiz yapıldığı, yüzey ve renk farkları olduğu, ... çinilerinin olması gereken özelliğin aksine parlak, derzli ve farklı renkte olduğu, işin sökülmesi gerektiğinin ... Hanıma anlatıldığı bilgilerine yer verildiği, yine 14.08.2018 tarihli Kontrollük Raporunda mevcut imalatların sökülmesi gerektiğinin belirtildiği, mahkememizce alınan 08.06.2022 tarihli raporda imal edilen yeni çinilerin ve kubbede yer alan yeni imalat tuğla ve çinilerin renk ve tonlamalarındaki özgün renklere göre farklılık ve parlaklık ile derzli montajlarının kabulüne imkan bulunmadığının belirlendiği, yine mahkememizce alınan 02.02.2025 tarihli bilirkişi raporunda asıl dosya davacısının yaptığı işlerin ancak % 25 oranına denk gelen kısmının kabul edilebilir olduğunun, zira çinilerin temizlik işinde bir sorun olmadığının, ... güvey duvarında güney sırasında yapılan Çini panoların projeye uygun ilerlediğinin , bunun da toplam işe oranla 90.649,71 TL edeceğinin, asıl dosya davalısı tarafından verilen avanstan bu imalat tutarı tenzil edilerek kalanın birleşen davada iadesi gerekeceğinin tespit edildiği, ayrıca dosya kapsamındaki tespitler ve tarafların beyanları uyarınca asıl dosya davacısının 94.063,93 TL fatura kestiğinin sabit olduğu, bu faturanın yasal süresinden sonra iade edildiği, gelinen noktada dosyadaki hiçbir rapor ve tespitte asıl dosya davacısının işi tamamıyla teknik şartlara ve tarihi yapısına uygun yaptığı yönünde bir tespit bulunmadığı, son bilirkişi raporunda davacının yaptığı kabul edilebilir kısmın 90.649,71 TL edeceğinin tespit edilmiş olması ve davacının kestiği 94.063,93 TL faturanın yasal süresinden sonra iade edildiği hususu nazara alındığında her iki tutar arasında çok bir fark olmadığı ve asıl dava kapsamında davalı tarafından davacıya 94.063,93 TL ödenmesinin dosya kapsamına uygun olacağı, ancak asıl davada davacının 20.000 TL üzerinden kısmi dava açtığı, davanın ıslah edilmediği anlaşılmakla asıl davanın davacının kabul edilebilir işlerine, süresinden sonra iade edilen fatura tutarına ve talebine göre 20.000 TL üzerinden kabulü gerekmiştir.
Birleşen davada ise birleşen davacı tarafça verilen 256.000 TL avanstan asıl davada kabul edilen tutarın tenzili sonucu 236.000 TL sinin birleşen davacıya iadesinin gerektiği, birleşen davacının fatura iadesi yasal süresi içinde olmadığından stopajın kendi üzerinde bırakılması gerektiği, yine birleşen davanın yalnızca asıl alacak tutarı üzerinden ikame edildiği anlaşılmakla birleşen davanın kısmen kabulüne, davacının davalıdan 236.000,00-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, kusur ve yapılan işin miktarı ancak yargılama ile belirlendiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-ASIL DAVANIN KABULÜ ile,
20.000-TL bakiye iş bedelinin dava tarihi olan 29.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
BİRLEŞEN DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,
...İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 236.000,00-TL asıl alacak tutarı kadar alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Asıl dava yönünden; Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 1.366,20-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 341,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65-TL harcın asıl davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
-Birleşen dava yönünden; Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 16.121,16-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 3.007,83-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.113,33-TL harcın birleşen davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
3-Asıl dosyada davacı ... tarafından yapılan 20.272,70-TL yargılama giderinin, asıl davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Birleşen dosyada davacı ... İnşaat tarafından yapılan 19.690-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 18.697,62-TL yargılama giderinin birleşen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Asıl dava yönünden; Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 20.000-TL vekalet ücretinin asıl davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
-Asıl dava yönünden; Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5- Birleşen dava yönünden; Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 37.760,00-TL vekalet ücretinin birleşen davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
-Birleşen dava yönünden; Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 12.512,93-TL vekalet ücretinin birleşen davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Asıl ve birleşen dava yönünden; Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
7-Asıl dava yönünden; Davacı tarafça yatırılan 341,55-TL peşin ve 35,90-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 377,45-TL nin asıl davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Birleşen dava yönünden; Davacı tarafça yatırılan 3.007,83-TL peşin ve 35,90-TL başvura harcı olmak üzere toplam 3.043,73-TLnin birleşen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair , taraf vekillerinin yüzlerine karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır