mahkeme 2025/642 E. 2025/618 K.

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/642 Esas
KARAR NO :2025/618

DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:28/08/2025
KARAR TARİHİ:01/09/2025

Mahkememize tevzi olunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı...vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davanın konusu olan ... Bankası A.Ş.'ye ait 0010500 çek numaralı 300.000,00-TL bedelli ve keşidecisi ... olan çeki, adı geçen şahıstan teslim alındığını, söz konusu çekin hamiline yazılı olduğunu, herhangi bir lehtar belirtilmediğini, müvekkilinin söz konusu çeki kaybettiğini, çekin kaybolması üzerine müvekkilinin ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... Soruşturma sayılı dosyası ile kayıp ve zayi tutanağının düzenlendiğini belirterek; müvekilinin ve çek keşidesici olan ...'ın mağduriyet yaşamaması ve telafisi güç zararların oluşmaması için ödemeden men kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava: Çek Zayi Nedeniyle Kıymetli Evrak İptali İstemine İlişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesinde; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimse son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takip ederse bu son ciroyu imzalayan kimse çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" hükmü yer almaktadır.
Emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Çekin emre yazılı veya belirli bir kişi lehine düzenlenmesi halinde ilk cironun lehdara ait olması gerekir. Lehdarın cirosundan önce başka ciro yapılması halinde, daha sonra lehdarın cirosunun bulunması durumunda, lehdarın cirosundan önceki cirolar yok sayılır. Lehdarın cirosundan sonra çeki devralanlar, yetkili hamil olurlar. Ancak cirosu yok sayılanlar yönünden takip hakları bulunmaz.
Somut uyuşmazlık üzerinde yapılan değerlendirmede; alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmiş olması ihtimali gündeme gelse de, keşideci ve lehdarın aynı kişi olması halinde söz konusu kuralın bono yönünden geçerli olduğu ancak çekin ödeme aracı olması ve T.T.K.'nun 818/1-a maddesi uyarınca çek hakkında da uygulanması gereken poliçeler hakkındaki 673. maddesine göre çek bizzat düzenleyenin emrine de düzenlenebileceğinden somut olayda keşideci ...'ın kendi emrine çek düzenlemesinde yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Ancak yukarıda izah edildiği üzere ilk cironun lehdar tarafından yapılma zorunluluğu karşısında yetkili ve meşru hamil olabilme koşulu söz konusu olduğundan, ilk cironun lehdar ... tarafından yapılmadığı ve bu nedenle davacı ...'in çekte meşru hamil olamayacağı anlaşılmakla ikame edilen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 615,40-TL başvurma harcının ve 615,40-TL karar harcı toplamı 1.230,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı...tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde istinafı kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/09/2025

Katip ...
E-imzalıdır

Hakim ...
E-imzalıdır