mahkeme 2024/741 E. 2025/714 K.

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :2024/741 Esas
KARAR NO:2025/714

DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:02/12/2024
KARAR TARİHİ:07/10/2025

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı ... A.Ş.'nin Almanya'ya ihraç ettiği mobilya cinsi eşyaların ... sayi 03.03.2023 tarihli hamule senedine kayıtlı olarak ... plaka sayılı araç ile taşınırken hasarlandığı ve bağımsız sigorta ekspertiz kuruluşu tarafından 4651,13 Euro olarak belirlenen zararın, müvekkili tarafından sigortalıya 03.10.2023 tarihinde ödendiğini, bu suretle davacı sigortalının haklarına TTK mad. 1472 gereğince kanuni telef ayrıca temlikname almış olmakla da akdi halef olduğunu, davalı ... ... Nakliyat A.Ş.'nin akdi taşıyan ve diğer davalı ... Nak. ve Ticb Ltd. Şti'ne yaptırdığını ve fiili taşıyan olduğunu belirterek; davalıların ....İcra 2024/... Esas Sayılı icra dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin, takipteki koşullarla devamına, icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... Nakliyat ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin ana iştigal alanı taşıma işleri komisyonculuğu olup görevi taşıyan ile taşıtanı bir araya getirmekten ibaret olduğunu, nitekim davaya konu taşıma işinde de bu sıfatıyla yer aldığını, dava dışı sigortalı ... A.Ş ile diğer davalı fiili taşıyan ... Nak. ve Tic. Ltd. Şti” yi revini layıkıyla yerine getirdiğini, dolayısıyla müvekkil şirketinin davaya bir araya getirerek konu edilen zarardan sorumlu tutulabilmesi hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle pasif husumet itirazı olduğunu belirterek; davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; CMR (Convention Marchandise Routier) Uluslararası karayolu taşımacılığında koşullarında taşındığını, CMR 32.maddesinde "Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini, hasar ihbarının 27.04.2023 tarihinde yapıldığını, davanın ise 02.12.2024 tarihinde açıldığını, bu neden ile zamanaşımı yönünden davanın reddedilmesi gerektiğini, Yüklerin taşınması sırasında hasar meydana geldiğinin belirtildiği, ancak dosyada bulunan belgelerde" Türkiye'den Almanya'ya sevk edilen emtiaların varış yerinde kendi ambalajı içinde hasarlı olarak nakliye sırasında trafik kazası gibi olağanüstü bir durum meydana gelmediğinin anlaşıldığı, Hasarın meydana gelmesinin müvekkili firmanın dışında gelişen bir durumdan kaynaklandığını, araca yüklenen emtianın paketlenmesinin uygun yapılmadığı, eğer uygun bir şekilde paketlenmiş olsa idi hasar gördüğü belirtilen kıymetlerin hasar görmeyeceğini belirterek; Öncelikle zamanaşımı yönünden ,yetki yönünden reddedilmesini, esasa girilecekse davanın ... Sigorta A.Ş’ firmasına ihbar edilmesini, delillerin toplanarak davanın reddedilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketinin davada dahili davalı sıfatını taşımadığını, taraf sıfatı kamu düzenine ilişkin olduğundan hakkında usul yasası hükümlerine göre dava açılamayan kişi ihbar talebi ile davalı sıfatı kazanamadığından aleyhimize hüküm kurulamayacağını, Dava konusu hasarın emtiaların usulüne uygun ambalajlanmaması ve istiflenmemesi sebebiyle meydana geldiğini, bu kapsamda, davacı tarafın ödemesi tanzim ettiği poliçe teminatı kapsamında olmadığını belirterek; vaki ihbar üzerine beyanlarını vekaleten arz etmiştir.
Bilirkişi heyetinden rapor alınarak dosya arasına konulmuştur.
Dava: Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklı İtirazın İptali İstemine İlişkindir.
.... İcra Dairesinin .... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlular aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçlulara 22.01.2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... ... Nakliyat ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 25.01.2024 tarihinde, diğer borçlu ... Şirketi'nin ise 23.01.2024 tarihinde borca itiraz ettiği, bunun üzerine davacı tarafından 11.07.2024 tarihinde arabuluculuk müessesine başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.
Somut uyuşmazlık;
Türkiye'de mukim dava dışı sigortalı ... A.Ş. firması tarafından Almanya'da bulunan ...firmasına 230 Adet konsol, sehpa, baza emtiası göndermek için Türkiye'den Almanya'ya kadar olan nakliyesinin organize edilmesi için gönderici firma arafından ...,... ... NAK. VE TİC. A.Ş. firması görevlendirilmiş, forwarder ... ... NAK. VE TİC. A.Ş. firması da sevkiyatın fiili taşımasının gerçekleştirilmesi için ... Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. Firması ile anlaşmıştır. Davaya konu; 230 Adet ve brüt 13.020,00 kg emtia ... (çekici) / ... (yarı römork) plakalı aracı ile taşınmıştır. Davaya konu yük; 03.03.2023 tarihinde Türkiye’ den yüklenmiş, 13.03.2023 tarihinde Almanya’da teslim edilmiştir. Yükün alıcı tarafından teslim alınması esnasında taşınan mobilya cinsi emtiada hasar tespit edilmiş, CMR belgesi üzerinde hasar şerhi düşülmüştür. Ardından hasar nedeniyle dava dışı sigortalı ... A.Ş. Firmasına, davacı sigortacı konumunda olan şirket tarafından 4.651,13-Euro ödeme yapılmış ve yapılan ödemenin rücuen sorumlulardan tazmini yoluna gidilmesine ilişkindir.
Davaya konu taşımacılık; Türkiye - Almanya arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığıdır.
CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılıktır. Bu nedenle; taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyaın öncelikli olarak CMR Konvansiyonunda (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerekmektedir.
Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği varma yerinde teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının kusuru/sorumluluğu olduğu kanaatine varılmıştır. Ancak, bunun sebepleri yükleme ve istiflemeye izafe edilebildiği ölçüde müterafik kusur değerlendirmesi yapılabilir.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda; dosya içerisinde yer alan teknik bilirkişi ve dava dosyasına sunulan ekspertiz raporlarında, hasar meydana gelme sebebinin taşınan mobilya cinsi emtianın yetersiz ve karayolu taşıma koşullarına uygun olarak ambalajlanmadığı ve araç içi istiflemenin hatalı yapılması olarak tespit edildiği belirtilmiştir.Davaya konu hasarda; araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme sorumluluğunu karayolları taşıma şartlarına göre yapmayan göndericinin asli kusurlu, araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlemlerinin karayolu taşıma şartlarına göre uygun yapılıp yapılmadığını denetlemeyen taşıyıcıların tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, meydana gelen kısmi hasarda müterafik kusur oranları; araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme sorumluluğunu karayolları taşıma şartlarına göre yapmayan asli kusurlu göndericinin %75 oranında, araç yükleme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlemlerinin karayolu taşıma şartlarına göre uygun yapılıp yapılmadığını denetlemeyen tali kusurlu taşıyıcıların %25 oranında müterafik kusurlu oldukları kanaatine varıldığına ilişkin bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek yeterlilikte görülmüştür.
Davalı
taşıyıcıların “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği kanaatine varılmakla beraber teslimat esnasında usulüne uygun istiflenmeyerek teslim edilen mobilya cinsi emtianın 850,00 kg ağırlığında olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarı 8.815,39 EUR olarak tespit edildiği, davacı tarafın tazminat talebinin 4.715,00 EUR olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarının davacının tazminat talebinden yüksek olması nedeniyle; somut olayda taşıyıcının sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığı kanaatine varıldığı, tespit edilen (dava dışı göndericinin %75 ve taşıyıcıların %25 oranında) müterafik kusur oranının uygulanması neticesinde davalı taşıyıcıların ödeyeceği tazminat tutarı: 4.715,00 EUR*25/100: 1.178,75 EUR olarak belirlendiği, davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına yaptığı ödemeden itibaren CMR m.27/1 maddesi gereğince de 15,96-Euro tazminat isteminde bulunabileceği anlaşılmakla davalı ... Lojistik A.Ş. firmasının asıl (akdi) taşıyıcı ... ... Nak. Ve Tic. A.Ş olarak, yükü fiilen taşıyan davalı ... Nak. Ve Tic .Ltd. Şti.
firmasının fiili taşıyıcı olarak; CMR madde 34 ve TTK. madde 888 hükümleri gereği meydana gelen hasardan müteselsilen sorumlu oldukları kanaatiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine ve de gerçek zararın tespiti bilirkişi raporu ile ortaya çıktığından dolayı taraflar lehine tazminata hükmedilmemesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; davalıların .... İcra Dairesinin .... sayılı dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 1.178,75-Euro asıl alacak, 15,96-Euro işlemiş faiz olmak üzere takibin aynı koşullarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
Tazminat taleplerinin REDDİNE
Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.975,30-TL harçtan peşin alınan 2.162,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 813,00-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 12.616,00-TL tebligat müzekkere ve bilirkişi ücreti olan yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 3.196,85-TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan başlangıçta başvuru ve peşin harç toplamı 2.589,90-TL bedelin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halilde yatıran taraflara iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/10/2025

Katip ...
E-imzalıdır

Hakim ...
E-imzalıdır