mahkeme 2024/520 E. 2025/275 K.

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/520 Esas
KARAR NO:2025/275

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ:27/08/2024
KARAR TARİHİ:08/04/2025

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılamasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... adresinde 02.08.2022 tarihinde davalılardan ... tarafından yürütülen iş kapsamında, taşeron firmalar ... ve ... şirketine bağlı ekipler ve çalışanları tarafından yapılan kazı çalışmaları esnasında müvekkiline ait tesislerin hasara uğratıldığını, zarara ilişkin olarak taraflarınca .... İcra Müdürlüğü” nün 2023/... E. sayılı dosyası üzerinden borçluya ödeme emri gönderildiğini ve ödeme emrinin borçluya tebliğ olduğunu, borçlu tarafından ödeme emrine itiraz edilmiş olup takibin durduğunu, müvekkilinin Hazine ve Maliye Bakanlığı ve devlet nezdinde Kamu İşletmeleri listesinde yer aldığını bu kapsamda müvekkili şirketin bir kamu şirketi olduğunu, bu bağlamda müvekkili şirket ve personeli tarafından tutulan tutanakların aksi ispat edilinceye kadar doğruluğunun kabul edilmesinin gerektiğini, davalı tarafların ekiplerinin ve işçilerinin kusurundan sorumlu olmadığı iddia edilemeyeceğini belirterek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, davalıların .... İcra Müdürlüğü” nün 2023/... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazlarının iptaline ve takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; özel bir şirket olan ... şirketinin usule uygun şekilde delil tespiti yaptırmadan, tek taraflı şekilde ve hiçbir dahilleri olmadan düzenlenen bir tutanak ile müvekkili idareye yöneltilen zarar iddiasına itirazları bulunduğunu, diğer yandan iddia olunan zararın meydana geldiği yerde ... Genel Müdürlüğünün veya yüklenicilerinin bir çalışma yapmış olmasının, bu zararı ispat için tek başına yeterli olamayacağı halde çalışma yapılan ve üzeri kapatılan alana ilişkin fotoğraf çekilmesi yerine hasarı ispata yarar şekilde, hasar sonrasında veya hasarı giderirken ki ana ilişkin hiçbir fotoğrafı dosyaya sunamayan davacının iddiasını ispat edemediği göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ... A.Ş.'nin söz konusu hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğu ve yasanın emredici hükmüne rağmen mevcut tesisatını yasada belirlenen şekilde döşemediğini belirterek; davanın yargı yolunun caiz olmaması, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve husumet yönünden usulden reddine, taleplerin kabul görmemesi halinde haksız ve dayanaksız davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı ... ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile işbu davada davalı sıfatıyla bulunan ... Petrol Hafriyat Şirketi ile imzalamış olduğu “... Başkanlığı ... Ve ... İlçeleri İçme suyu Ve Atıksu Yapım, Bakım Ve Onarım İşi İşine Ait Devir Sözleşmesi" ile müvekkilinin tüm hisselerini ... ... Hafriyat şirketine devrettiğini, bu nedenle müvekkili şirket tarafından verildiği iddia edilen zararlarla müvekkili şirketin herhangi bir ilgisi bulunmadığını, müvekkili şirketin bu zarardan hiçbir hukuki ya da fiili bir sorumluluğunun olmadığını belirterek; davanın reddine, aynı zamanda davacının kötüniyetli olması sebebiyle davacı aleyhine müvekkili şirket lehine olacak şekilde kötüniyet tazminatına hükmedilmesini ile tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız fiilden mütevellit zararların tazminini düzenleyen B.K m.49'a göre zararın tazmini için kusur-zarar-illiyet bağı şartlarının oluşmadığını, dava konusu hasar iddiasına bağlı tazminat talebinin muhatabı müvekkili şirket olmadığını, şirketin eylem ve işlemlerinden doğan bir zararının olmadığını, hukuken sorumluluğunun da bulunmadığını, müvekkili firma tarafından davacı firmaya ön bilgisi ve onayı ile kazı yapıldığını ve bu kazıda müvekkili tarafından tüm teknik kurallara uyulduğunu, kazının yapılacağı yerin, yön ve derinlik kazı yapılmadan önce davacı firmaya yazılı olarak bilgi verildiğini ve davacı firma yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle kazıya onay verildiğini, davacı firmaya ait olduğu iddia edilen kabloların kazıda meydana çıkınca işlemin yarıda kesilerek davacı firmaya haber verildiğini, yapılan kazıda bu beklenmedik hadise yaşandığını, şematik onay, saha tutanağı onay ve kroki onay belgelerinin sunulmuş olduğunu ve hepsinde de davacı firma yetkilisinin imzası ve onayı bulunduğunu, bu nedenle davacı firmanın bilgisi ve onayı dahilinde ait kablolara zarar gerçekleşen ve teknik şartnameye uygun yapılan kazıda, davacının iddialarını kesinlikle kabul etmediklerini, davacı firmanın yönlendirmesi ve onayı yapılan kazıda yerin altında nereden hangi kablo geçtiğin tespit edilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle de müvekkili firmaya kusur atfedilemeyeceğini belirterek; davanın yetkili olmayan mahkemede ikame edilmesi nedeniyle öncelikle yetkisizlik kararı tanzimine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce alanında uzman bilirkişiden kök ve ek rapor olmak üzere alanında uzman bilirkişiden görüş raporu alınmış dosya arasına konulmuştur.
Dava: Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan İtirazın İptali İstemine İlişkindir.
.... İcra Dairesinin 2023/.... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlular aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçlulara 19.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ...'nin 18.09.2023 tarihinde, borçlu ... ... A.Ş.'nin 19.09.2023 tarihinde, diğer borçlu ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ise 21.09.2023 tarihinde borca itiraz ettikleri, bunun üzerine davacı tarafından 15.01.2024 tarihinde arabuluculuk müessesine başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.
Somut uyuşmazlık; davalılar tarafından gerçekleştirilen kazı çalışmaları neticesinde, davacıya ait alt yapıya zarar verildiği ve bunun tazminin mümkün olup, olamayacağı iddiasına ilişkindir.
Türk Borçlar Kanun 49. Maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir eylem nedeniyle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır. Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.
Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.
Açıklamalar ışığında haksız fiil neticesinde ortaya çıkan zararın tazmini için öncelikle kusurun; ardından gerçek zararın tespiti önem arz eder.
... Genel Müdürlüğü Abone İşleri 2.Bölge Dairesi Başkanlığı 13.09.2024 tarihli yazısında, Yüklenici firmaları ... San. Ve Tic. A.ş. Tarafından, 2021 Yılı Avrupa 2. Bölge Abone İşleri Daire Başkanlığı ... ve ... İlçeleri İşme suyu Ve Atıksu Yapım, Bakım Ve Onarım İşi (4)" işi kapsamında ilgi yazıda belirtilen ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ile 48 ve 50. Sokak kesişimi adresinde 02.08.2022 tarihinde İki Baca Arası Kazı Çalışması yapıldığı tespit edilmiştir.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Dairesi Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Şube Müdürlüğü'nün 10.09.2024 tarihli yazısı “İlgi yazınızda belirtilen 02.08.2022 tarihinde ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ile 48 ve 50. Sokak kesişimi adresinde herhangi bir gerçek ve tüzel kişilere Altyapı Kazı Ruhsat izni verilmemiştir” şeklindedir. Davalılar tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan kazıyla ilgili alt yapı kazı müsaadesi alınmamıştır.
Ayrıca kazı çalışması yapmadan önce bölgede alt yapısı olabilecek firmaların (... vb.) alt yapı tesislerine zarar vermemek için, bu firmalara bilgi verilmesi ve bu firmalardan gözcü talep edilmesi gerekmektedir. Davalı ... San. Ve Tic. A.ş.tarafından, davacı ... A.Ş. firmasının ön bilgisi ve onayı ile kazı yapıldığını ve bu kazıda müvekkili tarafından tüm teknik kurallara uyulduğunu, kazının yapılacağı yerin, yön ve derinlik kazı yapılmadan önce davacı firmaya yazılı olarak bilgi verildiğini ve davacı firma yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle kazıya onay verildiği belirtilmesine rağmen, dava dosyasında, davalı ... ya da onun yüklenicisi tarafından, kazı çalışması yapmadan önce bölgede alt yapısı olan davacı ... A.Ş.'ye bilgi verildiğine ve gözcü talep edildiğine dair herhangi bir belge dosyada bulunmamaktadır. Davalı ... ya da onun yüklenicisi tarafından kazı çalışması öncesinde, davacı şirkete bilgi verilmediğinin ve gözcü talep edilmediğinin kabulü gerekmektedir. Olay yerinde çekilen fotoğraflamalarda davalıların tabelalarının görüldüğüne ilişkin kayıtlar da dosyaya sunulmuş olup, kazının davalılarca yapıldığı ve tanık anlatımı ve tutanaklar ışığında bunun sonucunda zararın meydana geldiği sonucuna ulaşılmıştır.
Davalılar ... ... A.Ş. ve ... .... Ve Tic. A.ş. iş ortaklığı ile diğer davalı ... arasında 02.07.2021 tarihinde 730 gün süreli "2021 Yılı Avrupa 2. Bölge Abone İşleri Daire Başkanlığı ... Ve ... İlçeleri İçme suyu Ve Atıksu Yapım, Bakım ve Onarım İşi” için sözleşme imzalanmıştır. Davalılardan ... ... A.Ş. tarafından, 02.07.2021 tarihinde imzalanan "2021 Yılı Avrupa 2. Bölge Abone İşleri Daire Başkanlığı ... Ve ... İlçeleri İşme suyu Ve Atıksu Yapım, Bakım Ve Onarım İşi” ... onayıyla 30.05.2022 tarihinde diğer davalı ... .... Ve Tic. A.ş. 'ye devredilmiştir.
Eser sözleşmelerinde kural olarak, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi bulunmamakta, yüklenici iş sahibinden bağımsız olarak üstlendiği işi sözleşme koşullarına uygun olarak tamamlayıp teslim etmeyi üstlenmektedir. Bu özellik dikkate alındığında bağımlılık ilişkisi, bir başka deyişle iş sahibinin adam çalıştıran sıfatı bulunmadığından eser sözleşmelerinin yerine getirilmesi ve işin yapımı sırasında yüklenicinin üçüncü kişilere zarar vermesi halinde iş sahibinin zarardan sorumlu tutulamayacağı kabul edilmektedir. Ancak bu kesin bir kural değildir. İş sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmede iş sahibine yükleniciye emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış olması halinde, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi kurulmuş olacağından iş sahibinin “adam çalıştıran” sıfatıyla zarardan sorumlu tutulması gerektiği ve sorumluluk türünün de müteselsil (zincirleme) sorumluluk olacağı kuşkusuzdur. (Benzer emsal Yargıtay 7.Hukuk Dairesi2013/12224 Esas - 2014/11678 Karar) ... asıl işveren olarak alt taşeronun yaptığı işlerden kusursuz olarak sorumludur.
...'nin sorumluluğu belirlendikten sonra Davalılardan ... ... A.Ş. Tarafından sözlemedeki yükümlülüğü 30.05.2022 tarihinde diğer davalı ... .... Ve Tic. A.ş. 'ye devredilmiştir. Kazı tarihinin 02.08.2022 tarihi olduğu dikkate alındığında devir tarihi olan 30.05.2022 tarihinden sonra gerçekleşen zarardan dolayı Davalılardan ... ... A.Ş.'nin sorumluluğuna gidilemeyecektir.
Bilirkişi tarafından gerçek zarar; 23.122,16-TL hasar bedeli ve 3.649,93-TL işlemiş faiz olarak belirlenmiştir. Bilirkişi raporundaki belirleme hükme esas alınabilecek yeterlilikte görülmüştür.
Belirtilen açıklamalar ışığında davanın kısmen kabul kısmen reddine ve de taraflar lehine koşulları oluşmayan icra inkar / kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
Davalılardan ... ... A.Ş. tarafından ....İcra Dairesinin 2023/.... Sayılı dosyasına yapılan itirazların kısmen iptal edilerek, takibin 23.122,16-TL asıl alacak ve 3.649,93-TL işlemiş faiz ve de bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte takibin DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
Davalı ... ... A.Ş. Yönünden ikame edilen davanın REDDİNE
Tarafların tazminat taleplerinin REDDİNE
Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.828,80-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.401,20-TL harcın davalı ... ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 26.772,09-TL nispi vekalet ücretinin davalı ... ... A.Ş.'den eşit bir şekilde tahsili ile davacıya ödenmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 26.772,09TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... ... A.Ş.'ye ödenmesine, 2.050,59-TL nispi vekalet ücretinin ise davacıdan tahsili ile tüm davalılara eşit bir şekilde ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 5.413,00-TL tebligat müzekkere ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 4.979,96‬-TL'sinin davalı ... ... A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan başlangıçta başvuru ve peşin harç toplamı 855,2‬0-TL bedelin davalı ... ... A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Yatırılan ve bakiye kalan gider avansının taraflara iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı davanın miktarı ve niteliği itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 08/04/2025

Katip ...
E-imzalıdır

Hakim ..
E-imzalıdır
.