Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/284 Esas
KARAR NO : 2025/100
DAVA : Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/04/2023
KARAR TARİHİ : 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Yine taraflar arasında imzalanmış bulunan Acentelik Sözleşmesi Ek Protokolü gereğince, ... plakalı, ... Marka ... Model, ... motor numaralı davalı şirket adına kayıtlı aracın, acentelik faaliyetlerinde kullanılmak amacıyla, davacı müvekkil şirkete teslim edilmesi; 9530 Euro bedel biçilen aracın, bu bedelinin ekli ödeme planındaki taksitlerle davalı şirkete ödenmesi; bu şekilde yapılacak ödemelerin tamamlanmasını müteakip, yapılan toplam ödemeler + KDV tutarında bir fatura düzenlenmesi ve davacı müvekkil şirketin bu faturaya ilişkin KDV tutarını ayrıca davalıya ödenmesi karşılığında, anılan aracın sicil devrinin davalı tarafça, davacı tarafa verileceği kararlaştırıldığını, Dava konusu araca ilişkin ödemeler, ekli ödeme planına uygun olarak, acentelik dönemindeki aylık acentelik hakedişlerinden düşülmek suretiyle ödenmiş olduğu halde, tüm sözlü ihtarlara rağmen, yukarıda anılan fatura düzenlenmediği gibi, aracın sicil devri de davacı müvekkile verilmemiş, en son ... Noterliği'nin 12.01.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile söz konusu talepler davalı tarafa iletildiği halde, davalı tarafça ihtarnameye riayet edilmemiş ve nihayet, taraflar arasındaki ona acentelik sözleşmesi, .... Noterliği'nin 24.01.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedilerek, feshi izleyen acentelik teslimi ile birlikte, dava konusu araç da fiilen davalıya teslim edilmiş olup, dava konusu araç, söz konusu tarihten bu yana davalı tarafın uhdesinde ve kullanımında olduğunu, Davalı tarafın, anılan fiilleri akde aykırılık oluşturmakla, dava konusu ... plakalı aracın davacı müvekkil şirkete devredilmemesi nedeniyle, karşı tarafça düzenlenmesi gereken (araç bedeline ilişkin, önceki tarihlerde acentelik hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödenen toplam miktara dair) faturaya ilişkin KDV miktarının, aracın rayiç değerinden düşülmesi suretiyle, bakiye rayiç bedelinin davalı taraftan tahsili ve ayrıca, dava konusu aracın, belirtilen tarih aralığında, haksız olarak davalı kullanımında olması sebebiyle, 24.01.2018-15.03.2023 tarih aralığındaki haksız kullanım bedelinin karşı taraftan tahsili gerekmektedir." şeklinde dava dilekçelerini sundukları taleplerinin; en az 10.000,00TL Bakiye Rayiç Değer alacağının, 12.01.2018 tarihinden itibaren hesaplanacak, avans faizi ile birlikte belirlendiğinde artırılmak üzere, en az 10.000,00TL Haksız Kullanım Bedeli alacağının, her aya ilişkin haksız kullanım bedeline, ilgili ayın son gününden itibaren hesaplanacak, avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini, Yargılama giderleri ile arabuluculuk vekalet ücreti de dahil olmak üzere, vekalet ücretlerinin davalı taraflara yükletilmesini, şimdilik sair her türlü fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydı ile karar verilmesini dava ve talep etmişlerdir.
CEVAP
Davalı tarafın cevap dilekçesi dosya kapsamında bulunmamaktadır.
GEREKÇE
Taraflar arasında düzenlenen sözleşme Madde 4- ARAÇLARIN ACENTE HİZMETİNE SUNULMASI başlığı uyarınca "... Plakalı ... marka ... Model ... motor numaralı araç şirket aracı ve 1 adet özmal araç ile hizmet verecek olup; araçlara ait tüm giderler masraf tablosuna eklenmiştir." şeklinde olup devamında " Ödeme Planında belirtilen ödemelerin tamamının ... Kargo'ya ödenmesini takip eden üç aylık süre içerisinde, ... Kargo nezdinde gerek acentelik sözleşmesi ve gerekse başkaca bir sebeple devir tarihine kadar doğmuş, muaccel olsun veya olmasın borcu olmamak kaydı ile "acente" lehine gerçekleştirilecektir. İş bu protokolün imza tarihinde "... Kargo"nun finansal kiralama yoluyla zilyedliğinde bulundurduğu araçların mülkiyet devirlerinde ise yine aynı süreç geçerli olmakla birlikte finansal kiralama süresinin bitmesi ve ... Kargo tarafından mülkiyetin kazanılması yukarıda belirtilen ödeme planındaki ödemelerin bittiği tarihten sonraki bir zamanda gerçekleşecek ise, üç aylık sürenin hesabında bu tarih esas alınacaktır" şeklindedir.
Alınan bilirkişi raporunda özetle, Davacı ve davalı tarafların defterleri sahipleri lehine delil niteliği taşıdığı, Davacının defterlerinde 31.12.2017 tarihinde davalıdan 66.410,94 TL alacaklı olduğu, Davalı defter kayıtlarında taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesi eki olan cari hesap sözleşme ek 2 de belirtilen vadelerde davacının hakkedişlerinden araç bedeli olarak 9.530,00 Euro+ Demirbaş bedeli olarak 4.511,00 Euro toplamda 14.041,00 Euro kesinti yaptığı, Davacının hesabına borç yazarak davalı tarafından tahsil edildiği, Davalı, davacının hakkedişlerinden kestiği 14.041,00 Euro yu 340 avanslar hesabında takip ettiği, davacının alacağının biriktiği 14.041,00 Euro karşılığı 65.121,49 TL Davacının hesabına demirbaş kullanım bedeli olarak borç vererek kapattığı, ve kayıt ile ilgili belgeye rastlanmadığı, davacının araç için 9.530,00 Euro ödediği ve alacağı olduğu, Davalının defterlerinde davacıdan 96.050,81 TL alacaklı olduğu, Davacı tarafın hak edişlerinden kesilen Euroların, kesintinin yapıldığı gün kuru üzerinden davacının hesaplarına yansıtıldığı, Davacının davalıdan alacaklı olduğu miktar taşıt değeri ve sözleşme fesih tarihinden itibaren taşıt mülkiyetinden yoksunluk hesaplanarak, davalının alacağının bundan sonra takas mahsup edilmesi gerektiğinin değerlendirildiği, Sözleşmede davalının araç mülkiyeti devri için davacıdan alacaklı olmaması, davacının muaccel veya müeccel bir borcu olmaması şartına karşın; fesih tarihinde davalının borçlu olduğu değerlendirmesinde dahi, araç mülkiyetinin davacıya ait olduğu, davalının ancak hapis hakkı ve buna bağlı olarak hukuki süreç işletmesi gerekirken aracı davacıya vermediği, Aracın davacıya verilmemesi sebebi ile davacının araç değeri ve dava tarihine kadar kulanım yoksunluğu zararının olduğu, davalının buna karşı fesih tarihi itibarı ile olan alacağını takas edebileceği, Sözleşme fesih tarihinde araç kıymeti üzerinden takas mahsup neticesinde davacının bakiye alacağı kalıyorsa, bunu ticari temerrüt faizi ile davalıdan talep ve dava edebileceği, Sözleşme fesih tarihinde ... plakalı aracın değerinin 41.000,00 TL olduğu, sözleşme gereği yapılan mahsuben ödemeler ile aracın satış bedelinin tamamının ödendiği, dava konusu aracın davacıya devredilmemesi nedeniyle meydana gelen davacı zararının 41.000,00 TL olduğu, Dava konusu aracın davalı tarafından davacıya devredilmemesi nedeniyle fesih tarihi ile dava tarihi arasında araçtan yaralanamaması sonucu ortaya çıkan davacı zararının 188.011.92 TL olduğu, Davacı yanın araç bedeli ve kullanım yoksunluğu zararının toplam 229.011,92 TL hesaplandığı anlaşılmıştır.
Davacı ile davalı arasında 18.08.2014 tarihinde acentelik sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme ile cari hesap sözleşmesi olan ek 2 ninde karşılıklı imza altına alındığı, Araç bedeli olarak 9.530,00 Euro + Demirbaş bedeli olarak 4.511,00 Euro toplamda 14.041,00 Euro ödeneceği imza altına alındığı, peşin ödeme olarak 1.730,00 Euro kalan 12.311,00 Euro nun taksit halinde ödenmesi imza altına alındığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre davacının hak edişlerinden araç ile ilgili ödeme planında belirtilen vadelerde çekilerek davacının hesabına borç yazıldığı, yani davacının araç için ödemelerinin tam yapıldığı anlaşılmakla Bu durumda sözleşme ilişkisi sona erdiğinde, tüm ödemeleri yapılmış ancak davalı mülkiyetinde kayden gözüken söz konusu araç mülkiyet devrinin davacıya yapılması gerektiği sonucu ile Sözleşme konusu ... plakalı araç mülkiyeti bakımından 24.01.2018 itibarı ile davacıya devri gerekirken devir edilmemiş olması karşısında, davacının talep edilen alacaklara hak kazandığı yani 18.08.2014 tarihli sözleşme gereği dava konusu ... Marka, ... Van tipi, 2011 model aracın satış bedeli 9.530,00 Euro, ödemenin tamamının sözleşme ekinde yer alan ödeme planı doğrultusunda 36 ay taksitle, taksit ödemeleri Euro para cinsinde olacak şekilde mahsuben ödenmesi şeklinde kararlaştırılmış olup dosyaya sunulan belgeler kapsamında, ödemeler mahsup fatura tarihleri itibariyle T.C. Merkez Bankası Efektif Euro satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek tahsil edildiğinden araç satış bedelinin Euro para birimi üzerinden kabul edildiği ve ödemelerinde Euro para birimi üzerinden mahsuben yapıldığı ve tamamlandığı kanaati ile (her ne kadar sözleşmede yer alan hükümde aynen "...devir tarihine kadar doğmuş muaccel olsun veya olmasın borcu olamamak kaydı ile "acente" lehine gerçekleştirilecektir..." şeklinde ifadeleri ile aracın davacıya devrinin ön şartı olarak davalıya davacının borcunun olmaması şart koşulduğu anlaşılmakta ise de bu aşamada davacının araç bedelini tam olarak ödediği ve düzenlenen sözleşme hükmü gereğince de madden aracın gerçek maliki olduğu sabit olmakla davacının ödemelerini iade talep etmediği gibi ödemelerine bağlı bir parasal alacak hakkı da talep etmediği dikkate alınarak davalının bu isteminin takas mahsup olarak hesaplanabilmesi veya davalının alacak iddiasının yasal yollarla isteyebileceği kanaati ile bir nevi iş bu dava bakımından Davacının davalıdan alacaklı olduğu miktar ve sözleşme fesih tarihinden itibaren taşıt mülkiyetinden yoksunluk-zarar hesabı sonrası davalının alacağının buna göre takas mahsup edilmesi şeklinde değerlendirmesi yapılabileceğinden) ödemesi biten aracın devrinin gerçekleşmesi gerekirken, sözleşmenin 24.01.2018 tarihinde davalı tarafından fesih edildiği ve araç devrinin gerçekleşmediği sabit olmakla davacının sözleşme sonrası fesih öncesi 22.05.2022 tarihli bagaj kapağı hasarı göz önüne alınarak değeri aracın değeri 41.000.00 TL olarak tespit edilmekle sözleşme gereği araç bedelinin Euro olarak ödenmesi nedeniyle kur farkından kaynaklı bedelin de davacı lehine olduğu dikkate alınarak ve mahsuben ödeme safhasında, aracın değerinin rayiç değerinin üzerine çıktığı da tespit edilmekle hesap edilen bedele hak kazandığına kanaat getirilmiştir.
Dava konusu aracın devrinin gerçekleşmemesi ve fesih tarihi ile dava tarihi arasında davalı uhdesinde kalması nedeniyle meydana gelen davacı zararının hesaplanmasında, Dava konusu aracın fesih tarihi ile dava tarihi arasında geçen sürede kira bedeli, muadil araçların güncel kira ilan değerleri, fesih tarihi ile dava tarihi arasında geçen sürede TÜİK Tüfe Genel Endeksinin aylık değişimi ile dönemsel kira bedeline indirgenen günlük kira bedeli ile 188.011,92 TL olarak hesaplanmış olup buna göre davacının Dava konusu aracın davalı tarafından davacıya devredilmemesi nedeniyle fesih tarihi ile dava tarihi arasında araçtan yaralanamaması sonucu oluşan zararı açıklanan nedenlerle talep edebileceği kanaati ile Taleplerin ıslah dilekçesi dikkate alınarak kabulü ile temerrüt tarihi davacı tarafından çekilen ihtarnamenin davalı şirkete tebliğinden (26/01/2018) itibaren 7 günlük sürenin sonu olan 03/02/2018 tarihi olduğu kabul edilerek açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
Hükme esas alınan 01/07/2024 tarihli rapor ile belirlenen 41.000 TL alacak için 26/01/2018 temerrüt tarihinden ve haksız kullanım bedeli için belirlenen toplam 188.011,92 TL bedelden raporda belirlenen her bir bedel için (tablo 3) karşısında yazan dönem sonlarından itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 15.643,80-TL Harçtan peşin ve ıslah harcın mahsubu ile bakiye 11.732,84-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 36.641,91-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ilk gider, tebligat ve müzekkere gideri ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.185,71-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 8.422,78 TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "... Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde istinafı kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2025

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır

Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.