mahkeme 2025/240 E. 2025/470 K.

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/240 Esas
KARAR NO : 2025/470

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/10/2018
KARAR TARİHİ : 17/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin müvekkili ...'e olan borcu sebebiyle ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını ve borçlu şirket tarafından 19.10.2018 tarihinde sadece borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında 01.02.2018 tarihinde imzalanan ... numaralı ve 20 ton ... millileştirilip gümrük işlerinin tamamlanması sonrası müvekkili alıcıya teslimi konulu Ticari Alım-Satım) sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin imzalanan sözleşme gereği 07.02.2018 tarihinde davalı satıcıya banka havalesi ile 115.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkili ile ilgili ticari satım sözleşmesinin kendine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirirken davalı satıcı imzalanan sözleşmeden doğan hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkilinin 16.04.2018 tarihinde, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesini aksi takdirde sözleşmeden dönme hakkını kullanacağını ihtiva eden ihtarnameyi davalıya gönderdiğini, davalının ihtarnameye hiçbir şekilde cevap vermediğini, müvekkili ilgili ihtarnamede belirtilen 7 günlük süreyi bekledikten sonra, davalıdan hiçbir cevap gelmemesi üzerine; 08.08.2018 tarihinde davalı satıcıya sözleşmeden döndüğünü ve sözleşmenin başında banka havalesiyle gönderdiği 115.000,00 TL'nin derhal tarafına iade edilmesini davalı şirketten talep ettiğini, davalı ilgili ihtarnamenin kendisine ulaşmasından sonra müvekkiline 30.000,00 TL bir bedel iadesinde bulunduğunu, ancak bugüne kadar başka bir ödeme yapmadığım, müvekkilinin 85.000,00 TL'yi satıcıdan geri alabilmek için icra takibi başlattığım, davalının haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, davanın kabulü sonrası müvekkilinin alacağını tahsil edememe riski mevcut olduğunun teminatsız olarak, kabul görmemesi halinde Mahkemece belirlenecek teminat karşılığtndan davalının menkul ve gayrimenkul malları ile bankalarda bulunan likitlerine dava sonunda hak kaybına uğramaması için tedbir karar verilmesini, itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu şirket tarafından haksız ve dayanaksız olarak yapılmış bulunan itiraz sebebiyle takip bedelinin %20'sinden ak olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu ihtilaf, taraflar arasında yapılmış olan 01.02.2018 tarihli Ticari Alım-Satım Sözleşmesinden kaynaklandığım, sözleşmenin 6. maddesinde, uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu düzenlendiğini, HMK MADDE 17-'(1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.' hükmünü havi olduğunu, madde hükmü gereğince tacirler arasında yapılacak yetki sözleşmesi münhasır yetki olarak kabul edildiğini, müvekkili şirket ile davacı-alacaklı arasında yapılan, sözleşmede de yetkili mahkeme, İstanbul Mahkemeleri olarak belirlendiği ve her iki tarafın da tacir olduğunun tartışmasız olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunun yetki itirazın olduğunu, Davacı sözleşmeye aykırı davrandığını ve üstüne sözleşmeden caydığını, davacının icraya konu ettiği gibi bir alacağının olmadığını, davacı tarafın müvekkili şirket hakkındaki mesnetsiz ve aşağılayıcı iddialarını kabul etmediklerini, müvekkili şirketin 50 yılı aşkındır faaliyet yapan Ukrayna'da ithalat ihracat işleri ile uğraşan ve Türkiye'de de faaliyet yapan köklü bir şirket olduğunu, Davanın reddini ve takibin iptalini, icra inkâr tazminatının reddini, ihtiyati tedbir talebinin reddini, kötü niyet tazminatının davacı aleyhine hükmedilmesini, yargılama masrafı ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında ceviz satın alımına ilişkin anlaşma sebebiyle davalıya gönderilen bedelden iade edilmeyen 85.000,00 TL'nin faiziyle davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
...l 1. İcra Müdürlüğünün...Esaslı dosyası sureti dosyamız içerisine getirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde 85.000,00-TL asıl alacak ve 5.086,03 işlemiş faiz olmak üzere toplam 90.086,03-TL tahsili amacıyla takip yapıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra; "Davanın kabulü ile ... 1. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davalının itirazının 89.995,21 TL üzerinden iptali ile takibin devamına, takipten sonra asıl alacak olan 85.000 TL ye avans faizin uygulanmasına, fazla istemin reddine, % 20 oranında icra inkâr tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 14. Hukuk Dairesinin ...Esas, ... Karar sayılı 27/02/2025 tarihli ilamı ile kaldırılmıştır. Kaldırma ilamında özetle ; "İstinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararında bu yönüyle gerekçe bulunduğunun kabul edilemez olduğu, yani ilk derece mahkemesinin, iddia ve savunma kapsamında delil değerlendirmesi yapmamış olduğu, kararın bu haliyle istinaf incelemesine elverişli olmadığı, açıklamalar ve tüm bu değerlendirmeler ışığında, kararın bu haliyle istinaf denetimine elverişli bulunmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, esasa dair istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına" gerekçesi ile mahkememiz hükmünü kaldırmıştır.
Mahkememizce kaldırma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında 01.02.2018 tarihinde Ticari (Alım-satım) Sözleşme imzalandığı, buna göre 20 ton ... millileştirilip gümrük işlerinin tamamlanması sonrası davacıya(alıcıya) tesliminin kararlaştırıldığı, sözleşme gereği davacı tarafından 07.02.2018 tarihinde davalı satıcıya banka havalesi ile 115.000,00 TL ödeme yaptığı, davalı tarafından 18.05.2018 tarihinde "Emtia Avans Bedeli" açıklaması ile 20.000,00 TL, 31.05.2018 tarihinde "Emtia Avans Bedeli" açıklaması ile 10.000,00 TL tutarlı olmak üzere toplam 30.000,00 TL tutarlı ödeme yapıldığı, davacı tarafından davalıya gönderilen 85.000,00 TL'nin iade edilmediği hususunda uyuşmazlığın bulunmadığı, davacı tarafından davalının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle iade edilmeyen bedelin iadesinin talep edildiği, davalı tarafça sözleşmeye göre avans ödemesinin 120.000,00 TL olduğu, 5.000,00 TL eksik avans ödemesi sebebiyle ürünlerin davacıya teslim edilmediğinin beyan edildiği müşahede edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 01.02.2018 tarihinde Ticari (Alım-satım) Sözleşmesinin, davacı tarafından ... 7. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile sözleşmede belirtilen emtianın tesliminin talep edildiği aksi takdirde 7 gün içinde sözleşmeden dönme hakkının kullanılacağının ihtar edildiği, daha sonra ... 3. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmeden döndüğünün ödenen bedelin iadesinin talep edildiği, anılan ihtarname sonrasında davalı tarafından 30.000,00 TL "Emtia Avans Bedeli" açıklaması ile iade edildiği, bu açıklamalar ışığında taraflar arasındaki Ticari (Alım-satım) Sözleşmenin davacı tarafından TBK 125. Maddesi gereği dönme hakkı kullanılarak sona erdiği, sona eren sözleşmede tarafların aldıklarını geri vermeleri zorunlu olup davalı tarafından davacıya iade edilmeyen 85.000,00 TL'nin iadesi gerekir. Mahkememizce resen sözleşmenin feshedildiği 08/05/2018 tarihinden takip tarihi olan 24/09/2018 tarihine kadar avans faizi hesaplanmış buna göre davacının 5.040,62-TL işlemiş faiz talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Her ne kadar davalı tarafça avans ödemesinden sözleşmenin 7. Maddesi gereği cayma tazminatı mahsubu talep edilmiş ise de davalının da kabulünde olduğu üzere davacı tarafından avans ödemesinin eksik olarak yapıldığı, avans ödemesinden sonra emtia alımından vazgeçme söz konusu olduğunda alıcının sözleşme bedelinin %10'nu oranında cayma tazminatı ödemesi yapacağı ancak davacı tarafından avans ödemesinin tam olarak yapılmadığı anlaşıldığından sözleşmenin 7. Maddesinin uygulanamayacağı, bu nedenle cayma tazminatının mahsup edilemeyeciği, davalı tarafından sözleşmenin haksiz feshedildiği iddia edilmiş ise de bu nedenle uğranılan zararı somutlaştırması gerektiği, bu yönde somut zararların ispat edemediği, ayrıca davalı tarafından sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davacıdan talepte bulunabileceği anlaşıldığından mahkememizce bu yönde de mahsup yapılmamıştır.
Davalı tarafça son celsede ...'dan evrak sunulması için süre talep edilmiş ise de; yapılan yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu, cevap dilekçesinin sunulması ile savunmanın genişletilmesi yasağının başladığı, davalının 14/02/2018 tarihinde cevap dilekçesinin sunulduğu, anılan tarihten bu yana sunulmayan evrakın sunulması için süre talebinin kabul edilebilir tarafının olmadığı anlaşıldığından bu yöndeki talebi kabul edilmemiş, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ... 1. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyasına yöneltilen davalı itirazının kısmen iptali ile takibin 85.000,00-TL asıl alacak ve 5.040,62-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 90.040,62 üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa avans faiz işletilmesine, fazlaya dair isteminin reddine,
2-Alacak niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan 18.008,12 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Kabul edilen 90.040,62 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.150,67 TL karar ve ilam harcından 538,45 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 5.612,22 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 538,45 TL peşin harç olmak üzere toplam 574,35 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00.-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Davacının karşıladığı, 3.082,30 TL diğer giderler olmak üzere toplam 3.082,30 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 3.080,75 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1,55 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7--Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 90.040,62 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 45,41 TL üzerinden takdir edilen 45,41 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davalının karşıladığı , 431,50 TL diğer giderler olmak üzere toplam 431,50 TL yargılama giderinin, red / talep oranına göre hesaplanan 0,22 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 431,28 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır