mahkeme 2025/163 E. 2025/624 K.

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/163 Esas
KARAR NO :2025/624

DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:05/03/2025
KARAR TARİHİ:03/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... seri numaralı, keşidecisi ... olan 25/02/2025 keşide tarihli, 90.000,00-TL bedelli dava konusu çekin, 19/02/2025 tarihinde saat 10:23'te tahsile alınmak üzere müvekkili bankanın müşterisi hamil ... Şirketi tarafından müvekkili bankanın ... şubesine verildiğini, ancak sonrasında dava konusu çekin müvekkili bankanın şubesinde kaybolduğunu, bu nedenlerle müvekkili bankanın şubesinde iken kaybolarak zayi olmuş olan ve rızası dışında müvekkili bankanın elinden çıkan ve kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçme ihtimali bulunan söz konusu çek hakkında öncelikle ödeme yasağı konulmasını ve neticede çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, kıymetli evrak (çek) iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı görülmüştür.
6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı dava dilekçesine, çekin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak bilgileri eklemiş, mahkememizce ilgili bankaya yazılan müzekkereye cevap verilmiş, çek bilgilerinin doğru olduğu, çekin banka şubesince sehven geri dönüşüm kutusuna atıldığının ve daha sonrasında çekin bulunamadığının tespit edildiği bildirilmiş, talep sahibinin talebine konu kıldığı çeke ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde çek Mahkememize sunulmamış olduğundan talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi ve ayrıntısı açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
-... A.Ş. .../... şubesine ait ... seri numaralı, 25/02/2025 keşide tarihli, 90.000,00-TL bedelli, keşide yeri İstanbul olan, keşidecisi ... olan çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.03/09/2025

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır